VIII SA/Wa 234/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-09-08
NSAinneŚredniawsa
płatności bezpośredniewsparcie unijnenastępstwo prawnepołączenie spółekKRSterminARiMRrolnictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję odmawiającą przyznania płatności unijnych z 2008 roku, uznając, że wniosek o wstąpienie do postępowania został złożony po terminie.

Spółka z o.o. wniosła o przyznanie płatności unijnych z 2008 roku, powołując się na następstwo prawne po połączeniu spółek. Organ odmówił przyznania płatności, wskazując na przekroczenie trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania, który rozpoczął bieg od daty wpisu połączenia do KRS. Spółka argumentowała, że termin powinien biec od daty uprawomocnienia się postanowienia o wpisie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że kluczowa jest data wpisu połączenia do rejestru, a nie jego uprawomocnienie, oraz że postępowanie o przyznanie płatności zostało już zakończone.

Sprawa dotyczyła skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Spółka, która powstała w wyniku połączenia innych podmiotów, złożyła wniosek o przyznanie płatności w lutym 2019 roku, powołując się na następstwo prawne. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na przekroczenie trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania, który rozpoczął bieg od daty wpisu połączenia do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) – 23 października 2018 roku. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, dodając, że postępowanie dotyczące przyznania płatności zostało już zakończone prawomocną decyzją, a środki wypłacono pierwotnemu podmiotowi. Skarżąca spółka zarzuciła organom błędną interpretację przepisów Kodeksu spółek handlowych (KSH) dotyczących momentu powstania następstwa prawnego, argumentując, że termin powinien biec od daty uprawomocnienia się postanowienia o wpisie połączenia do KRS, a nie od daty samego wpisu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 552 KSH połączenie następuje z dniem wpisania spółki przekształconej do rejestru. Sąd podkreślił, że wpis do KRS jest kluczowy dla określenia momentu następstwa prawnego, a nie późniejsze uprawomocnienie się postanowienia czy wykreślenie spółki przekształcanej. Ponadto, sąd potwierdził, że wstąpienie do zakończonego postępowania przez następcę prawnego nie jest skuteczne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin dla następcy prawnego na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania biegnie od daty wpisania połączenia spółek do Krajowego Rejestru Sądowego, a nie od daty uprawomocnienia się postanowienia o wpisie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 552 KSH, który stanowi, że połączenie następuje z dniem wpisania spółki przekształconej do rejestru. Wpis do KRS jest decydujący dla określenia momentu następstwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa o płatnościach art. 22a § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

W przypadku następstwa prawnego, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego.

ustawa o płatnościach art. 22a § 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od daty wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.

k.s.h. art. 493 § 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 552

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Połączenie następuje z dniem wpisania spółki przekształconej do rejestru.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o KRS art. 20 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

ustawa o KRS art. 20 § 2

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

ustawa o KRS art. 20 § 4

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.s.h. art. 516 § 5

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 516 § 6

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 694(5) § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Momentem powstania następstwa prawnego w przypadku połączenia spółek jest data wpisu połączenia do KRS, a nie data uprawomocnienia się postanowienia o wpisie. Postępowanie o przyznanie płatności zostało zakończone prawomocną decyzją, co uniemożliwia wstąpienie następcy prawnego.

Odrzucone argumenty

Termin na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania rozpoczął bieg od daty uprawomocnienia się postanowienia o wpisie połączenia do KRS.

Godne uwagi sformułowania

następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania połączenie następuje z dniem wpisania spółki przekształconej do rejestru nie istnieje uprawnienie do przyznania płatności, które [...] sp. z o.o. mogłoby przejąć

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Renata Nawrot

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie momentu powstania następstwa prawnego w przypadku połączenia spółek dla celów postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście terminów na złożenie wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego w postępowaniach o przyznanie płatności unijnych, ale ogólne zasady dotyczące momentu połączenia spółek mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

Połączenie spółek: Kiedy faktycznie powstaje następstwo prawne dla celów wniosków o płatności?

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VIII SA/Wa 234/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2059/22 - Postanowienie NSA z 2025-07-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1500
art. 20 ust. 1 - 4
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1526
art. 493 i art. 552
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2008 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...]z 4 stycznia 2022 roku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] ( dyrektor OR ARiMR ) po rozpatrzeniu odwołania [...]sp. z o.o. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2008 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...]z 13 listopada 2020 roku wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...].
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia były następuje ustalenia faktyczne i ocena prawna.
[...]sp. z o.o. złożyła w dniu 19 lutego 2019 roku wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2008 w związku z zaistniałym następstwem prawnym – połączeniem spółki [...]sp. z o.o. Do wniosku dołączono postanowienie Krajowego Rejestru Sądowego syg. akt [...] z 22 października 2018 roku o wpisie do rejestru przedsiębiorców, połączenia w trybie uproszczonym spółki [...]ze spółkami w tym [...]sp. z o.o.
13.11.2020 roku organ pierwszej instancji wydał w/w decyzję, którą odmówił wnioskodawcy [...] spółka z o.o. przyznania płatności bezpośrednich objętych wnioskiem z dnia 19.02.2019 z uwagi na przekroczenie terminu określonego w art. 22a ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Organ wskazał m.in., że w przypadku określonym powyżej, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Podniósł, żer postepowanie o przyznanie przedmiotowej płatności prowadzone dla podmiotu przekazującego grunty rolne tj. [...]sp. z o.o. zakończono decyzją ostateczną, zatem nie istnieje uprawnienie do przyznania płatności, które [...]sp. z o.o. mogłoby przejąć.
Z danych zamieszczonych w aktualnym KRS nr [...]wynika, iż nastąpiło połączenie [...]sp. z o.o. ze spółką [...]sp. z oo oraz czterema innymi podmiotami. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym – art. 516 § 5 i 6 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych( DZ.U z 2000 roku, nr 94, poz. 1037 ze zm. dalej ksh). W związku z czym na podstawie art. 516 § 5 ksh stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały i zmiany umowy spółki. Zgodnie z odpisem pełnym ostatni wpis w rejestrze przedsiębiorców został dokonany w dniu 23 października 2018 roku.
Zgodnie z art. 493 § 2 ksh połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej.
Analizując termin ,, z dniem wpisania’’ organ wskazał, że zgodnie z art. 552 ksh ,, spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru. Za datę zdarzenia prawnego, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego, zgodnie z powołanymi dokumentami należy uznać dzień 23 października 2018 roku i od tego dnia rozpoczął bieg 3 miesięczny termin do złożenia wniosku.
Organ wskazywał, iż biorąc pod uwagę uregulowania art. 22a 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich termin na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania upłynął z dniem 24 stycznia 2019 roku, a zatem [...] sp. o.o. składając wniosek w dniu 19 lutego 2019 roku przekroczył dopuszczalny termin na wstąpienie do przedmiotowego postępowania, a termin ten nie ulega przywróceniu. Z tych względów organ odmówił przyznania wnioskowanej płatności.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła spółka [...] sp. z o.o. zarzucając błędne ustalenie daty wystąpienia zdarzenia powodującego następstwo prawne.
Organ odwoławczy wskazał m. in., iż zgodnie z art. 22a ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od daty wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie postępowanie dotyczące przyznania pomocy zostało zakończone decyzją ostateczną zatem nie ma możliwości wstąpienia następcy prawnego na miejsce pierwotnego wnioskodawcy, jak i nie ma możliwości przyznania płatności w takiej sytuacji następcy prawnemu skoro rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadło i jest ostateczne, a w sprawie przyznania płatności nie toczy się już postępowanie. Wskazał, że środki przyznane spółce [...]decyzją nr [...]zostały wypłacone temu podmiotowi. Podzielił ustalenia organu I instancji odnośnie przekroczenia terminu do wystąpienia z wnioskiem.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...]sp. z o.o. w [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:
- art. 493 i art. 552 ksh oraz wymienionych w sentencji każdej ze skarżonych decyzji przepisów prawa o przyznawaniu poszczególnych płatności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, iż organ błędnie wyłożył zapis art. 493 i art. 552 ksh i pominął aspekt, że dla zaistnienia następstwa prawnego uprawomocnienia się wymagalnego postanowienia w tym przedmiocie wydanego przez sąd rejestrowy.
Argumentował m. in., iż organ błędnie wywodzi z przepisów prawa, iż jednocześnie z chwilą wpisu sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształconą. Ten wniosek zdaniem skarżącego jest błędny. Sąd rejestrowy do każdej czynności wynikającej z wpisu połączenia przystępuje po dacie uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie wpisu. Organ nie dostrzegł, iż połączenie spółek nie może nastąpić przed datą zawiadomienia o tym fakcie spółek uczestniczących w połączeniu – szczególnie spółki przejmującej. Do połączenia spółek niezbędny jest prawomocny akt – postanowienie właściwego Sądu Rejestrowego o wpisaniu połączenia, a nie materialnotechniczny wpis do rejestru KRS. Na postanowienie w przedmiocie wpisu służy zażalenie. Uprawomocnienie się postanowienia o wpisie połączenia następuje w przypadku braku zażalenia z upływem 7 dni od daty otrzymania przez stronę pisemnego postanowienia.
W niniejszej sprawie [...]sp. z o.o. postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 22 października 2018 roku otrzymała 19 listopada 2018 roku i nie złożyła środka zaskarżenia. Postanowienie więc jak i dokonany wpis stały się prawomocne z dniem 26 listopada 2018 roku. Dopiero od tego dnia mogły rozpocząć bieg terminy związane z datą połączenia spółek i powstaniem następstwa prawnego. Z tych też względów w ocenie skarżącego skarga zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest ustalenie daty – zgodnie z art. 22a ust. 3 cyt. ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, od kiedy biegnie termin w którym następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania o przyznanie płatności.
Organ stoi na stanowisku, iż wpis o połączeniu nastąpił w dniu 23 października 2018 roku i od tej daty rozpoczął bieg terminu na złożenie wniosku kontynuacyjnego.
Zdaniem skarżącej spółki termin ten rozpoczął swój bieg od daty uprawomocnienia się postanowienia przedmiocie wpisu do rejestru połączenia spółek.
Zgodnie z art. 20 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym( DZ.U z 2019 roku, poz. 1500 ze zm. dalej ustawa o KRS), wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego, niezwłocznie po jego wydaniu. W sprawach w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. Wpis do rejestru KRS, zgodnie z art. 20 ust.4 ustawy o KRS jest również jego wykreślnie. Jak wskazuje art. 694(5) § 2 ustawy z 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego( DZ.U z 2019 roku, poz. 1460 ze zm. dalej kpc) postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że z chwilą przekształcenia( wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków.
Art. 552 ksh jednoznacznie wskazuje, że momentem przekształcenia jest moment wpisania spółki przekształconej do rejestru. W związku z tym, wykreślenie spółki przekształconej ma walor jedynie porządkowy( wyroku WSA we Wrocławiu z 6.05.2010 r, I SA/Wr 92/10). Tym samym koncentrowanie się na momencie wykreślenia spółki przekształconej z rejestru jest niezasadne, gdyż nie ta data decyduje o momencie przekształcenia podmiotu. Dodatkowo podnieść należy, iż postepowanie dotyczące przyznania wnioskowanej pomocy zostało zakończone a środki przyznane spółce [...]w/w decyzją wypłacone temu podmiotowi, wstąpienie do takiego postepowania przez następcę prawnego nie jest skuteczne w świetle treści art. 22 ust. 3 ustawy o płatnościach.
Z tych też względów, w ocenie Sądu, zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 493 i art. 552 ksh nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Nie doszło również do naruszenia art. 22a ust. 3 cyt. ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę