VIII SA/Wa 224/07

VIII SA/Wa 224/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot
Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzję z dnia [...] października 2006 roku nr [...], odmawiającą przyznania J.W. zaliczki alimentacyjnej na syna N.W.
Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy:
J.W. w dniu [...] marca 2006 roku złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna N.W., którego ojcem jest W.O. - obywatel {...].
Decyzją z dnia [...] października 2006 roku nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (działający z upoważnienia Burmistrza Miasta P.) odmówił J.W. przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna N.W.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wnioskodawczyni nie spełnia wymogu niezbędnego do przyznania świadczenia, określonego w art. 10 ust. 1 a ustawy z dnia
22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.).
Stanowi on, że w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczpospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu wierzyciela wniosek o ustalenie prawa
do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji
lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją.
W związku z tym, iż do wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej J.W. nie dołączyła informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy, dlatego też organ odmówił jej przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna N.W. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. uznał, że zaświadczenie wydane przez Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] czerwca 2006 roku nie może być traktowane jako informacja o stanie egzekucji świadczeń od W.O. - obywatela [...].
Z treści tego zaświadczenia wynika jedynie, że wniosek J.W. działającej w imieniu małoletniego N.W. przeciwko W.O. zamieszkałemu na terytorium [...] w dniu [...] lutego 2006 r. został przesłany do Ministerstwa Sprawiedliwości {...] i do chwili obecnej brak jest informacji o sposobie jego załatwienia. Z tego względu niemożliwe jest nadesłanie jednoznacznej informacji o stanie egzekucji świadczeń.
Od powyższej decyzji J.W. wniosła odwołanie podnosząc, iż wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Od dłużnika alimentacyjnego nie otrzymuje ona żadnych pieniędzy, a jest osobą niepracującą i nie ma żadnych innych dochodów
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium stwierdziło, że J.W. nie przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej, ponieważ z dołączonego do akt sprawy ostatniego zaświadczenia z Sądu Okręgowego
w R. z dnia [...] listopada 2006 r., nie wynika, jaki jest obecnie stan egzekucji alimentów od dłużnika – W.O.
Organ stwierdził, że przepis art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wymaga przedłożenia "informacji o stanie egzekucji", a więc np. informacji o wysokości ściągniętych alimentów lub o bezskuteczności egzekucji z powodu braku dochodów dłużnika lub z powodu niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieznane miejsce pobytu dłużnika czy z uwagi
na brak umowy międzynarodowej w sprawie dochodzenia świadczeń alimentacyjnych.
Ponieważ - zdaniem Kolegium - przedłożone w sprawie kolejne zaświadczenia Sądu Okręgowego w R. nie zawierają informacji o stanie egzekucji, lecz stanowią jedynie informację o przekazaniu wniosku w przedmiotowej sprawie do Ministerstwa Sprawiedliwości [...], dlatego też Kolegium uznało, że nie spełniają one warunków określonych w art. 10 ust. 1 a w/w ustawy – zaszły zatem przesłanki do wydania decyzji
o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła J.W. jako matka małoletniego.
Skarżąca opisała w skardze stan faktyczny sprawy i podniosła, że czuje się pokrzywdzona, gdyż ma zasądzone świadczenia alimentacyjne, a nie może ich bez własnej winy wyegzekwować.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji
ją poprzedzającej.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem "informacji o stanie egzekucji". Należy przy tym zauważyć, że brak jest przepisów szczegółowych, precyzujących w sposób dokładny treść takiego dokumentu.
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych
oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.) przewiduje w art. 10
ust. 1 a regulację, zgodnie z którą, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są
od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni złożyła tego rodzaju zaświadczenie. Wynikało z niego, że J.W. wystąpiła - za pośrednictwem Ministerstw Sprawiedliwości Polski i [...] - z wnioskiem zarówno o uznanie przez władze [...] wyroku polskiego sądu zasądzającego świadczenia alimentacyjne na rzecz małoletniego syna N.W. jak i o wykonanie tegoż wyroku, co należy rozumieć jako wniosek również o wszczęcie egzekucji. Z dokumentu tego wynika także, iż Ministerstwo Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej poinformowało, że wniosek powyższy został przekazany władzom [...] (wspomnianemu Ministerstwu Sprawiedliwości) celem nadania mu dalszego biegu i do dnia wystawienia zaświadczenia Sąd nie otrzymał żadnych informacji w przedmiocie uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Powyższe zatem wskazuje, że wnioskodawczyni dokonała wszelkich czynności
do których była umocowana, aby doprowadzić do wykonania wyroku zasądzającego alimenty, a w szczególności wystąpiła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego,
które do tej pory nie przyniosło pożądanych efektów.
Poza tym należy również zauważyć, że przepisy dotyczące dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej (art. 10 ust. 1 a, ust. 1 b i ust. 5 pkt 2 a) zostały dodane na podstawie zmiany ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
- ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw – art. 11 (Dz. U. Nr 164, poz. 1366). Należy więc przyjąć, że ustawodawca miał zamiar odrębnie uregulować warunki ustalania prawa do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej.
Przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - po nowelizacji - odróżniają sytuację prawną osoby mającej prawo
do świadczeń alimentacyjnych w przypadku dochodzenia tych świadczeń od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej od sytuacji prawnej osoby, gdy świadczenia te dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego
w kraju.
W pierwszym przypadku wprowadzają obowiązek przedstawienia i uwzględnienia informacji o stanie egzekucji, w drugim zaś – zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Oznacza to, że ustawodawca celowo wprowadził w tym przypadku odmienną regulację polegającą na obowiązku złożenia innego dokumentu niż dokumenty, z których wynika informacja o wysokości ściągniętych alimentów albo informacja
o bezskuteczności egzekucji. A zatem w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej powinno nastąpić na podstawie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
Skoro ustawodawca żąda od osoby mającej prawo do świadczeń alimentacyjnych,
w przypadku dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, złożenia informacji o stanie egzekucji
i nakazuje w takim przypadku organowi właściwemu wierzyciela wydać decyzję
o przyznaniu zaliczki na podstawie informacji o stanie egzekucji, należy uznać
za nieuprawnione żądanie organów orzekających w sprawie przedstawienia przez skarżącą informacji o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Stosowanie wymogu złożenia informacji
o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych w przypadku dłużników mających miejsce zamieszkania
za granicą, prowadziłoby do wydawania rozstrzygnięć krzywdzących stronę.
Ponadto, wypada nadmienić w tym miejscu, że choć roszczenie o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej zostało uregulowane w odmiennym akcie prawnym
niż świadczenia z zakresu pomocy społecznej i prawo to jest oczywiście odmienną instytucją od w/w świadczeń, to jednak zaliczka ta ma charakter pomocowy, gdyż jej celem jest udzielenie pomocy przez Państwo osobom samotnie wychowującym dzieci, będącym uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna.
Z tego względu – w ocenie Sądu – w sprawie dotyczącej przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej może mieć zastosowanie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 743/05 dotyczący sprawy z zakresu pomocy społecznej, w którym to orzeczeniu stwierdzono, iż w tego rodzaju sprawach należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy.
Z tych powodów twierdzenie przez organy, że J.W. nie dołączyła do akt sprawy wymaganego zaświadczenia z sądu, co w konsekwencji skutkowało utrzymaniem
w mocy decyzji odmawiającej – z tego powodu – prawa do zaliczki, nie było trafne.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
w sprawach o sygn. akt I SA/Wa 724/06 oraz I SA/Wa 868/06.
Biorąc zatem pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
i art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku
z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.