VIII SA/Wa 220/24

VIII SA/Wa 220/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1073
art. 1 ust.2 pkt 7, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 , art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 147
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Ł. P. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 21 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność § 12 pkt 5 lit. a i lit. b oraz pkt 6 lit. a i lit. b zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki ewidencyjnej o numerze [...], obręb [...] P.; 2) zasądza od Miasta [...] na rzecz skarżącego Ł. P. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rada Miejska w T.. uchwałą z dnia 21 czerwca 2018 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 7227) przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi P., gmina T. - etap I (dalej powoływany jako "mpzp").
Pismem z 8 lutego 2024 r., Ł. P.. reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego (dalej też jako "skarżący"), jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną [...] w obrębie ewidencyjnym [...] P. (jednostka ewidencyjna [...]), T. - obszar wiejski, wniósł skargę na powołaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie obejmującym § 12 pkt 5 lit. a i lit. b. Wskazał, że zaskarżona uchwala została wydana z naruszeniem:
1. art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej powoływana jako P.b.);
2. art. 35 ust. 1 P.b.;
3. art. 35 ust. 3 P.b.;
4. § 26 ust. 3 oraz § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej powoływane jako "rwt");
5. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej powoływana jako "upzp");
przez niezasadną odmowę zastosowania ww. przepisów;
6. art. 140 K.c.;
7. art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej powoływana jako "Konstytucja");
8. art. 87 ust. 2 Konstytucji;
9. art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a.;
10. art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp oraz § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej powoływane jako "rwzp").
11. i w konsekwencji z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz.1073 z późn. zm.) - poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do takiego postąpienia.
Skarżący na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie dowodu
z załączonych do skargi dokumentów urzędowych stanowiących :
1. odpis aktualny z księgi wieczystej o numerze [...] - na okoliczność stanu prawnego ujawnionego w księdze, statusu skarżącego właściciela działki ewidencyjnej o numerze [...] we wsi P. gm. T.,
2. postanowienie Starosty P. nr [...] z 12 grudnia 2023 r. - na okoliczność wskazania, że organ procedując wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe na działce ewidencyjnej o numerze [...] we wsi P. gm. T. objętej księgą wieczystą o numerze [...] działając w trybie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust 2 P.b. wezwał skarżącego do doprowadzenia zamierzenia budowlanego do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P., gmina T. - etap I zatwierdzonego zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w T. w zakresie zasad wskazanych w § 12 pkt 5 planu, a w konsekwencji dla wykazania dlaczego zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego.
Zarzucając powyższe, skarżący wniósł na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a.
o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie postanowień jej § 12 pkt 5 lit. a i lit. b oraz w odniesieniu do stanowiącej własność skarżącego działki ewidencyjnej o numerze [...] we wsi P. gm. T. objętej księgą wieczystą o numerze [...]. Nadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu - według norm prawem przepisanych - kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest właścicielem ww. działki ewidencyjnej, na której planuje realizację inwestycji budowlanej w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe. Procedujący wniosek Starosta P. postanowieniem nr [...] z 12 grudnia 2023 r. wydanym w trybie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust 2 P.b. wezwał skarżącego do doprowadzenia zamierzenia budowlanego do zgodności z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie zasad wskazanych w § 12 pkt 5 planu. Zakwestionowane przez skarżącego przepisy mpzp - zarówno § 12 pkt 5 lit. a i lit. b, jak i § 12 pkt 6 lit. a i lit. b - naruszają jego interes prawny przez ograniczenie przysługującego mu prawa własności nieruchomości stanowiącej wskazaną działkę ewidencyjną. "Wyłączają" bowiem możliwości realizacji prawa do zabudowy tej nieruchomości (art. 140 K.c. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w sytuacji, gdy projekt budowlany nie przewiduje podłączenia zabudowy do istniejącej lub projektowanej sieci wodociągowej. Warunkują ponadto możliwość zastosowania bezodpływowego zbiornika na nieczystości w sytuacji niezrealizowania systemu kanalizacji zbiorczej zaopatrzeniem budynku z gminnej sieci wodociągowej. Wykluczają zatem zastosowanie tego rozwiązania w przypadku niezrealizowania sieci wodociągowej. Naruszenie interesu prawnego skarżącego polega zaś na potencjalnej (biegnie termin wskazany w postanowieniu Starosty P.) odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Skarżący wskazał, że : (1) uwarunkowanie realizacji prawa do zabudowy nieruchomości ziszczeniem się przyszłego i niepewnego warunku w postaci budowy (lub przynajmniej zaprojektowania) sieci wodociągowej, a także (2) uzależnienie od przyłączenia do takiej sieci - niezależnie od tego, czy została zbudowana, czy nie - możliwości zastosowania rozwiązania w postaci szczelnego zbiornika bezodpływowego, stanowią nadmierne ograniczenie przysługującego skarżącemu prawa własności. Ograniczenie to nie mieści się w granicach prawa i nie jest usprawiedliwione.
W ocenie skarżącego postanowienia § 12 pkt 5 lit. a i lit. b oraz pkt 6 lit. a i lit. b mpzp wykraczają poza granice władztwa planistycznego przysługującego gminie. Zawierają bowiem ogólne i abstrakcyjne normy stanowiące w istocie oderwane od realiów konkretnej/indywidualnej sytuacji inwestora: (1) zakaz zabudowy nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną do czasu zrealizowania się przyszłego
i niepewnego warunku w postaci realizacji sieci wodociągowej (a przynajmniej jej zaprojektowania), a także (2) zakaz zastosowania szczelnego zbiornika bezodpływowego równocześnie z wykorzystaniem indywidualnego ujęcia wody, pomimo niezrealizowania (niezaprojektowania) sieci wodociągowej. Takie normy planistyczne nie znajdują oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, które przeciwnie - na określonych warunkach - dopuszczają tak stosowanie indywidualnych ujęć wody, jak i zbiorników bezodpływowych. Decyzję
o dopuszczalności ich zastosowania w indywidualnej sprawie pozostawiono jest właściwym organom administracji architektoniczno-budowlanej, stosującym m.in. przepisy rwt.
Konkludując skarżący wskazał, że poprzez nadmierną, nieumocowaną w prawie ingerencję w prawo własności, zakwestionowane przepisy mpzp naruszają art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 upzp, a także § 26 ust. 3 rwt. Co za tym idzie naruszają również art. 140 K.c. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 i art. 33 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych względów Sąd, winien więc stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w podanym zakresie.
W piśmie procesowym z 4 marca 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, w uzupełnieniu wniosków i zarzutów skargi wniósł
o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu urzędowego stanowiącego pismo Urzędu Miasta w T. z 20 lutego 2024 r., znak : [...] - na okoliczność jego treści, w tym wskazania, że zaskarżona uchwała była przedmiotem skargi innej osoby fizycznej i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym do sygn. akt VII SA/Wa 606/21 stwierdził nieważność jej przepisów § 12 pkt 5 lit. "a" i lit. "b" oraz pkt 6 lit. "a" i lit. "b" w odniesieniu do działki ewidencyjnej stanowiącej prywatną własność. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie skarżący domaga się stwierdzenia nieważności tych samych przepisów, tyle tylko, że w odniesieniu do stanowiącej jego własność działki ewidencyjnej o numerze [...] we wsi P. gm. T. objętej księgą wieczystą o numerze [...].
W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w T. (dalej jako "Rada" lub "organ") wniosła o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odwołała się do art. 17 pkt 6 i pkt 9 upzp, zauważając, że
z treści tych przepisów wynika obowiązek zwrócenia się w toku postępowania planistycznego o opinie i uzgodnienia do właściwych (wymienionych w art. 17 pkt 6) organów oraz do wprowadzenia do projektu planu zmian wynikających z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień.
Dalej organ administracji wskazał, że w piśmie z 6 czerwca 2017 r., na podstawie art. 54 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko zwrócono się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zaopiniowanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 26 czerwca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (w piśmie znak: [...]) wydał opinię sanitarną uzgadniającą projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z następującymi warunkami:
1. wszystkie projektowane i rozbudowywane obiekty na terenie obszaru planu należy podłączyć do zbiorczej, zorganizowanej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej; 2. dopuszcza się (do czasu realizacji infrastruktury gminnej) odprowadzenie ścieków sanitarno-bytowych do indywidualnych szczelnych zbiorników (szamb) pod warunkiem zaopatrzenia budynków (obiektów) w wodę ze zbiorczej, gminnej sieci wodociągowej wyłącznie dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej;
3. należy wykreślić z tekstu planu zapis dopuszczający jednoczesne stosowanie lokalnych rozwiązań odprowadzenia ścieków do szamb lub drenaży rozsączajacych oraz indywidualnych ujęć wody (studni). Przy zastosowaniu szamb do odprowadzania ścieków istnieje wysokie prawdopodobieństwo zanieczyszczeń środowiska gruntowo-wodnego czynnikami chorobotwórczymi. Ponadto, ze względu na planowane niewielkie powierzchnie działek, brak jest możliwości zachowania określonych przepisami szczególnymi odległości pomiędzy źródłami ujęć wody (studniami) i zbiornikami na ścieki (szambami) do granic działki oraz do projektowanych na tych działkach budynków;
4. dla zapewnienia właściwych warunków sanitarno-higienicznych funkcjonowania planowanych inwestycji na obszarze, należy wprowadzić zapis w projekcie planu
o priorytetowym wykonaniu zbiorczej sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej, wyprzedzającej realizację planowanej zabudowy na obszarze;
5. dla źródeł energii dla celów grzewczych należy stosować wyłącznie paliwa ekologiczne technologie czyste ekologicznie.
Mając powyższe na uwadze, Rada podniosła, że uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają bezwzględnie wiążący charakter dla organu sporządzającego projekt planu.
Ponadto, organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 17 pkt 9 upzp do projektu planu wprowadzono zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień,
a następnie wyłożono do publicznego wglądu projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Zapewniono każdemu dostęp do wyłożonego projektu, umieszczając go na stronie bip. [...].pl oraz zapewniono możliwość zapoznania się z nim w Urzędzie Miejskim
w T.. Ogłoszenia oraz obwieszczenia o wyłożeniu projektu planu zostały opublikowane w gazecie "[...]", na stronie bip. [...].pl oraz na tablicach ogłoszeń w urzędzie miejskim oraz w miejscowości P.. W wyznaczonym terminie wyłożenia projektu wpłynęły dwie uwagi, które nie dotyczyły zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury. Rada zwróciła uwagę, że skarżący
w okresie wyłożenia projektu planu nie złożył uwagi. Nadmieniła ponadto, że organ nadzoru - Wojewoda Mazowiecki, wydając rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie mpzp, nie stwierdził nieważności uchwały w zakresie § 12 pkt 5 lit. a i lit. b.
Organ podniósł dalej, że mpzp zawiera załącznik nr 3 określający rozstrzygnięcie o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które to należą do zadań własnych gminy oraz określa zasady ich finansowania. Wynika z niego, że zadania z zakresu budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, finansowane będą na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z budżetu Gminy oraz dotacji z funduszy ochrony środowiska i funduszy unijnych lub na podstawie porozumień z innymi podmiotami.
Końcowo Rada stwierdziła, że w procedurze planistycznej nie mają zastosowania przepisy P.b., ani wskazane w skardze przepisy wykonawcze do tej ustawy.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie, Sąd postanowił dopuścić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody z dokumentów załączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie
z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powołanego przepisu wynika, że podstawą legitymacji podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy (miasta) jest nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale także jego naruszenie.
Ł. P. jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną
o numerze [...] w obrębie [...] P.. Nieruchomość ta znajduje się na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P., gmina T. - etap I, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w T. z dnia 21 czerwca 2018 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 7227 - dalej powoływany jako "mpzp"). Położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu jako 11MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - § 5 ust. 1 pkt 1 części tekstowej mpzp).
Jak wynika z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej powoływana jako "Konstytucja"), własność podlega ochronie przez Rzeczpospolitą Polską. Stosownie do treści art. 64 ust. 3 Konstytucji, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zgodnie z kolei z art. 140 K.c., w granicach określonych przez ustawy
i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
W § 12 pkt 5 mpzp określono zasady dotyczące modernizacji, rozbudowy
i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie zaopatrzenia w wodę. Przewidziano: (lit. a) zaopatrzenie w wodę z istniejącej lub projektowanej sieci wodociągowej o minimalnej średnicy rur 0 110 mm, (lit. b) wykonanie sieci wodociągowej powinno wyprzedzać realizację planowanej zabudowy, (lit. c) zapewnienie zaopatrzenia w wodę na cele przeciwpożarowe zgodnie z przepisami odrębnymi.
W § 12 pkt 6 mpzp określono zasady dotyczące modernizacji, rozbudowy
i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie odprowadzania ścieków. Przewidziano: (lit. a) docelowo obowiązek objęcia całego obszaru systemem kanalizacji zbiorczej o minimalnej średnicy rur 0 63 mm; wykonanie sieci kanalizacyjnej powinno wyprzedzać realizację planowanej zabudowy, z zastrzeżeniem lit. b, (lit. b) do czasu wyposażenia obszaru w system zbiorczej kanalizacji dopuszcza się, pod warunkiem zaopatrzenia budynków z gminnej sieci wodociągowej, dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach bezodpływowych na terenie działki budowlanej, z obowiązkiem zapewnienia okresowego wywozu zgromadzonych nieczystości do punktu zlewnego ścieków, (lit. c) zakaz odprowadzania nieoczyszczonych ścieków do gruntu oraz wód powierzchniowych i podziemnych.
Z przepisów § 12 pkt 5 lit. a i lit. b wynika, że zabudowa nieruchomości skarżącego może nastąpić pod warunkiem zaopatrzenia w wodę "z istniejącej lub projektowanej sieci wodociągowej", której wykonanie ma "wyprzedzić realizację" tej zabudowy.
Z przepisów § 12 pkt 6 lit. a i lit. b wynika natomiast, że zabudowa nieruchomości skarżącego może nastąpić (1) pod warunkiem podłączenia do systemu kanalizacji zbiorczej, której wykonanie ma "wyprzedzić realizację" zabudowy, ewentualnie
- w przypadku braku systemu kanalizacji zbiorczej, do czasu wyposażenia obszaru
w taki system - (2) pod warunkiem zastosowania szczelnego zbiornika bezodpływowego, jednak tylko w tedy, gdy budynek zostanie zaopatrzony z gminnej sieci wodociągowej , czyli jeśli zostanie spełniony wymóg, o którym mowa w § 12 pkt 5 lit. a i b mpzp.
Skarżący dołączył do skargi kopię postanowienia Starosty P. nr [...] z dnia 12 grudnia 2023 r. - na okoliczność wskazania, że ww. organ procedując wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe na działce ewidencyjnej o numerze [...] we wsi P. gm. T. objętej księgą wieczystą o numerze [...] działając w trybie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust 2 P.b. wezwał skarżącego do doprowadzenia zamierzenia budowlanego do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi P., gmina T. - etap I zatwierdzonego zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w T. w zakresie zasad wskazanych w § 12 pkt 5 planu.
W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze skarżącym, że zakwestionowane przez niego przepisy mpzp - zarówno § 12 pkt 5 lit. a i lit. b, jak i § 12 pkt 6 lit. a i lit. b - naruszają interes prawny skarżącego przez ograniczenie przysługującego mu prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną [...]. "Wyłączają" bowiem możliwości realizacji prawa do zabudowy tej nieruchomości (art. 140 K.c. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.)
w sytuacji, gdy projekt budowlany nie przewiduje podłączenia zabudowy do istniejącej lub projektowanej sieci wodociągowej. Warunkują ponadto możliwość zastosowania bezodpływowego zbiornika na nieczystości w sytuacji niezrealizowania systemu kanalizacji zbiorczej zaopatrzeniem budynku z gminnej sieci wodociągowej. Wykluczają zatem zastosowanie tego rozwiązania w przypadku niezrealizowania sieci wodociągowej. Naruszenie interesu prawnego skarżącego polega zaś na potencjalnej (biegnie termin wskazany w postanowieniu Starosty P.) odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-5 i 7 upzp w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (pkt 1); walory architektoniczne i krajobrazowe (pkt 2); wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (pkt 3); wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (pkt 4); wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych (pkt 5); prawo własności (pkt 7).
Wedle natomiast art. 4 ust. 1 upzp ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 upzp ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 2 upzp każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Przywołane regulacje upzp przyznają gminie (miastu) atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej, dopuszczonej w Konstytucji, ingerencji
w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 140 K.c., przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Prawo własności może zatem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie upzp. Ograniczenia te muszą jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98. OTK 1999 Nr 4, poz. 78). Wskazany przepis Konstytucji wymienia też wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w sferę praw (w tym w prawa właściciela). Przysługujące gminie (miastu) władztwo planistyczne doznaje zatem ograniczeń.
W konsekwencji, organy gminy zobowiązane są w toku procedury planistycznej rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności mając na względzie konieczność zachowania proporcjonalności ingerencji w prawo własności.
W ocenie Sądu, (1) uwarunkowanie realizacji prawa do zabudowy nieruchomości ziszczeniem się przyszłego i niepewnego warunku w postaci budowy (lub przynajmniej zaprojektowania) sieci wodociągowej, a także (2) uzależnienie od przyłączenia do takiej sieci - niezależnie od tego, czy została zbudowana, czy nie - możliwości zastosowania rozwiązania w postaci szczelnego zbiornika bezodpływowego, stanowią nadmierne ograniczenie przysługującego skarżącemu prawa własności. Ograniczenie to nie mieści się w granicach prawa i nie jest usprawiedliwione rzekomym związaniem organów gminy uczestniczących w postępowaniu planistycznym stanowiskiem wyrażonym
w opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Jak wynika z 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm. - dalej powoływana jako "udioś"), projekty planów zagospodarowania przestrzennego, wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 54 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 3 udioś, organ opracowujący projekt planu miejscowego poddaje ten projekt wraz z oceną oddziaływania na środowisko opiniowaniu przez państwowego powiatowy inspektora sanitarnego. Inspektor wydaje opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii (art. 54 ust. 1 zd. 2 udioś), a organ wykonawczy gminy (miasta) opracowujący projekt planu miejscowego zobowiązany jest do "wzięcia pod uwagę" ustaleń zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko i opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 55 ust. 1 udioś).
Stosownie z kolei do treści art. 17 pkt 6 lit. a upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje o opinię o projekcie planu m.in. do właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (tiret 7). W art. 17 pkt 6 lit. b zobowiązano
z kolei wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do wystąpienia o uzgodnienie projektu planu z wymienionymi w tym przepisie podmiotami. W myśl natomiast z art. 17 pkt 9 upzp organ wykonawczy gminy (miasta) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień.
W świetle art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195), Państwowa Inspekcja Sanitarna opiniuje projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Obowiązek wystąpienia o opinię zastąpił spoczywający na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) do 20 października 2010 r. obowiązek uzgodnienia,
a zmiana ta miała na celu uproszczenie procedur planistycznych przez zastąpienie, tam gdzie to możliwe, procedury uzgodnień procedurą opiniowania projektu (zob. uzasadnienie projektu ustawy uchwalonej następnie jako ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130, poz. 871).
W świetle powyższego należy podkreślić, że opinie wyrażone przez organy współdziałające, czy to na podstawie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 3 udioś, czy to na podstawie art. 17 pkt 6 lit. a tiret 7 upzp, w przeciwieństwie do uzgodnień, nie są wiążące. Nie dostrzega tego autor odpowiedzi na skargę, z jednej strony odwołując się do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 26 czerwca 2017 r., wydanej na podstawie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 3 udioś,
a z drugiej wywodząc, że "uzgodnienia" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają bezwzględnie wiążący charakter dla organu sporządzającego projekt planu.
Organy miasta T. były zobligowane do "wzięcia pod uwagę" opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 26 czerwca 2017 r., co bynajmniej nie mogło sprowadzać się do przepisania jej treści do przepisów planu miejscowego (zob. też, w odniesieniu do wymogu wzięcia pod uwagę oceny oddziaływania na środowisko, prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 148/19 - niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Spoczywał na nich obowiązek samodzielnej analizy, czy, a jeśli tak to w jaki sposób tę opinię uwzględnić, aby nastąpiło to w zgodzie z obowiązującym prawem. Tylko bowiem w jego granicach można wyznaczyć tzw. władztwo planistyczne przysługujące gminie. Procedura opiniowania projektu planu przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie zwalnia organów gminy z obowiązku uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym m.in. wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi (art. 1 ust. 2 pkt upzp), lecz ma stanowić ułatwienie pozwalające właściwie wywiązać się z tego obowiązku.
Podsumowując, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 28 ust. 1 upzp, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Powołany przepis przewiduje dwie przesłanki niezgodności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa: przesłankę materialnoprawną (istotne naruszenie zasad sporządzania planu); przesłankę formalnoprawną (istotne naruszenie trybu sporządzenia planu). Przesłanka materialnoprawna wiąże się
z obowiązkiem przestrzegania przez organy gminy norm konstytucyjnych i przepisów prawa materialnego zawartych w aktach hierarchicznie wyższych, gdyż - jak już nadmieniono - tylko w tych graniach można wyznaczyć tzw. władztwo planistyczne przysługujące gminie. Postanowienia § 12 pkt 5 lit. a i lit. b oraz pkt 6 lit. a i lit. b mpzp wykraczają poza granice tego władztwa. Zawierają bowiem ogólne i abstrakcyjne normy stanowiące w istocie oderwane od realiów konkretnej/indywidualnej sytuacji inwestora: (1) zakaz zabudowy nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną do czasu zrealizowania się przyszłego i niepewnego warunku w postaci realizacji sieci wodociągowej (a przynajmniej jej zaprojektowania), a także (2) zakaz zastosowania szczelnego zbiornika bezodpływowego równocześnie z wykorzystaniem indywidualnego ujęcia wody, pomimo niezrealizowania (niezaprojektowania) sieci wodociągowej. Takie normy planistyczne nie znajdują oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, które przeciwnie - na określonych warunkach - dopuszczają tak stosowanie indywidualnych ujęć wody, jak i zbiorników bezodpływowych. Decyzja
o dopuszczalności ich zastosowania w indywidualnej sprawie pozostawiona jest właściwym organom administracji architektoniczno-budowlanej, stosującym m.in. przepisy rwt.
Konkludując, zgodzić się należy ze skarżącym, że poprzez nadmierną, nieumocowaną w prawie ingerencję w prawo własności, zakwestionowane przepisy mpzp naruszają powołane wyżej art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 upzp,
a także § 26 ust. 3 rwt. Co za tym idzie naruszają również art. 140 K.c. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 i art. 33 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 ww. ustawy. Objęły one uiszczony wpis od skargi w wysokości 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłatę od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.