VIII SA/Wa 216/25

VIII SA/Wa 216/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 1 pkt 2. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 216/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2025 roku, nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej " k.p.a.", art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199), zwanej dalej "ustawą o Agencji", po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...]od decyzji Nr [...] wydanej przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pomocy w ramach Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek, z dnia 21.10.2024 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowił :
utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pomocy w ramach Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek, z dnia 21.10.2024 r., wydaną przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
W dniu 01.07.2022 r, (data stempla pocztowego) [...]Sp. z o. o. złożyła wniosek o udzielenie pomocy w ramach nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek (wpływ do M.OR ARiMR w dniu 04.07.2022 r.).
Na podstawie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że wniosek o udzielenie pomocy w ramach mechanizmu Nadzwyczajna pomoc dostosowawcza dla producentów jabłek został złożony po terminie, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń (Dz. U. z 2022 r. poz, 879, z późn. zm,) - zwanego dalej "rozporządzeniem RM".
W związku z powyższym w oparciu o art. 6la § 1 k.p.a.. Dyrektor M. OR ARiMR Postanowieniem Nr [...] z dnia 10.08.2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pomocy z tytułu ustanowienia nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek, wskazał iż brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku oraz wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pomocy, w ramach mechanizmu Nadzwyczajna pomoc dostosowawcza dla producentów jabłek.
W dniu 22.08.2022 r, (data stempla pocztowego) strona wniosła zażalenie na postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowym zażaleniu strona wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o udzielenie pomocy w ramach mechanizmu Nadzwyczajna pomoc dostosowawcza dla producentów jabłek. Zdaniem strony, wniosek został złożony w wyznaczonym terminie do dnia 30,06.2022 r. na potwierdzenie przedmiotowej tezy strona dołączyła nadanie listownej przesyłki z dnia 28.06.2022 r. oraz pismo z Poczty Polskiej w W. z dnia 19.08.2022 r.
W przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR, stwierdził brak podpisu osób uprawnionych do reprezentowania podmiotu w złożonym zażaleniu z dnia 19.08.2022 r. na postanowienie Nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania z dnia 10,08.2022 r. Zgodnie z odpisem z KRS nr [...] "Do reprezentowania spółki upoważniony jest każdy z członków zarządu samodzielnie, jednakże w sprawach, których wartość praw lub obowiązków przekracza 50 000,00 zł spółkę reprezentuje dwóch członków zarządu działających łącznie".
W związku powyższym pismem z dnia : 3|W8t2022 r., organ odwoławczy wezwał [...] Sp. z o. o. do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania (data odbioru wezwania przez stronę w dniu 05.09.2022 r.).
W dniu 09.09.2022 r. do organu drugiej instancji wpłynęło podpisane zażalenie przez A.P., Członka Zarządu [...]Sp. z o. o., nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 07.09.2022 r. (data stempla pocztowego). Zażalenie złożono zatem w terminie, wynikającym z art. 129 § 2 k.p.a.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia na Postanowienie Nr [...]o odmowie wszczęcia postępowania, z dnia 10.08.2022 r. organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia 26.09.2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia 26.09.2022 r., w sprawie utrzymania w mocy Postanowienia Dyrektora M.OR ARiMR nr [...]z dnia 10.08.2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania, Strona za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 17.10.2022 r. (data stempla pocztowego), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26.01.2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 875/22 uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia 26.09.2022 r. Prezesa ARiMR oraz poprzedzające je postanowienie Nr [...] Dyrektora M.OR ARiMR z dnia 10.08.2022 r.
Od przedmiotowego wyroku z dnia 26.01.2023 r. Prezes ARiMR, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwany dalej; "NSA". Wyrokiem z dnia 05.06.2024 r. sygn. akt I GSK 559/23, NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa ARiMR. W w/w. wyroku NSA zwraca uwagę, iż Sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował dołączone do skargi pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. z dnia 06.10.2022 r. jako nową okoliczność nieznaną organowi w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia. Niemniej, mimo uchybień zaskarżonego wyroku, kierunek rozstrzygnięcia sprawy przez uchylenie objętego skargą postanowienia, sąd uznał za prawidłowy.
W ww; wyroku z dnia 05.06.2024 r., NSA wskazał, że organy ARiMR ponownie rozpoznając sprawę, uwzględnią dokonaną ocenę prawną wynikającą z uzasadnienia tego wyroku, przyjmując, że skarżąca spółka złożyła w dniu 28.06.2022 r. wniosek o przyznanie pomocy, a następnie dokonają jego merytorycznej oceny.
Mając na uwadze rozstrzygnięcie NSA sygn. akt I GSK 559/23, w dniu 21.10.2024 r. Dyrektor M.OR ARiMR, Decyzją Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pomocy z tytułu ustanowienia nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w obecnym stanie faktycznym brak jest możliwości realizacji wypłaty bez naruszenia terminu określonego w art. 1 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/467 ż dnia 23 marca 2022 r. stanowiącego nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów w Sektorach rolnych (Dz. Urz. UE L 96 z 24.03.2022, str. 4), dalej zwanego rozporządzeniem delegowanym 2022/467", tj. 30 września 2022 r.
Od przedmiotowej decyzji, w dniu 08.11.2024 r. (data stempla pocztowego), strona reprezentowana przez radcę prawnego D.R.(pełnomocnictwo załączone do odwołania) wniosła do Prezesa ARiMR odwołanie. Decyzję organu pierwszej instancji doręczono spółce P.G., w dniu 25.10.2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Odwołanie złożono zatem w terminie wynikającym z art. 129 § 2 k.p.a.
Zaskarżonej decyzji, Strona zarzuca naruszenie następujących przepisów;
- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ słusznego interesu Strony,
art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania do organów państwa, a w skutek tego naruszenie przepisu materialnego 8 § ust. 2 rozporządzenia RM poprzez jego błędną wykładnię, która poskutkowała przez organ przekroczeniem terminu wskazanego w 8 § ust. 2 rozporządzenia RM.
art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez skarżącego (pozbawioną w istocie do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione,
art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób, a także brak wyjaśnienia skarżącej przez organ przyczyn wydania decyzji,
art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego w całości,
§ 10 rozporządzenia RM w zw. z art. 1 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2022/467 poprzez ich błędną wykładnię.
Strona zaskarżyła decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Ponadto Spółka działając na podstawie art. 138 § 2a k.p.a. wniosła o określenie wytycznych w zakresie wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu, jeżeli Dyrektor M.OR ARiMR dokonał błędnej wykładni tych przepisów prawa.
Strona zarzuca organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez pobieżne ustalenie stanu faktycznego pomimo wskazania przez skarżącą, że przesyłka z wnioskiem została nadana w dniu 28.06.2022 r. Strona powołała się na zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., z której wynika, że organ jest zobligowany do prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa i zmierzać do pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Strona zarzuca organowi pierwszej instancji _iż _od momentu oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR, skarżąca nie była informowana o toczącym się postępowaniu na nowo, co w ocenie strony został naruszony art.10, w związku z art.77 i 81 k.p.a. Strona podnosi, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W dalszej części odwołania strona powołuje się na motyw 11 rozporządzenia delegowanego 2022/467, z którego wynika, że "kwota przyznana każdemu z państw członkowskich pokryłaby jedynie część faktycznych strat poniesionych przez producentów
w sektorach rolnych, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania dodatkowego wsparcia krajowego tym producentom, przy spełnieniu tych samych warunków dotyczących obiektywności, niedyskryminacji i niezakłócania konkurencji". Zdaniem strony, organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Spółka uważa, że na skutek błędów organów nie doszło do przyznania Stronie nadzwyczajnej pomocy, a przepisy prawa UE nie zabraniają wydania pozytywnej decyzji w przedmiotowej sprawie. W ocenie strony, Prezes ARiMR powinien wydać decyzję pozytywną udzielając stronie nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek w kwocie 38 184,00 zł.
Organ wskazał, że przedmiotem odwołania jest decyzja organu o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pomocy w ramach Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek z 21 października 2024 roku.
Biorąc pod uwagę zapadłe rozstrzygnięcia w sprawie uchybienia terminu do złożenia wniosku – wyrok WSA z dnia 26 stycznia 2023 roku, należało uznać, iż wniosek o udzielenie wsparcia został złożony w terminie.
Zdaniem organu odwoławczego zasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji, iż w obecnym stanie faktycznym brak jest możliwości realizacji wypłaty bez naruszenia terminu określonego w art. 1 ust.5 rozporządzenia delegowanego 2022/467 tj. 30 września 2022 roku.
W tym terminie można było skorzystać z dostępnych środków finansowych określonych przez Komisję Europejską dla mechanizmu ,, Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek ‘’ i nastąpiło zakończenie realizacji ww mechanizmu, w tym także wypłata środków finansowych dla beneficjentów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania naruszenia art. 10 § 2 w związku z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. tj. nie zapewnienia czynnego udziału stronie w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, to organ podniósł, że skarżący nie wykazał jakiej konkretnej czynności chciał dokonać i jaki miałaby on wpływ na wynik sprawy. Organ wykonał zalecenie wynikające z wyroku NSA z dnia 5 czerwca 2024 roku. Organ pierwszej instancji przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego oraz § 10 rozporządzenia RM w zw. z art. 1 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2022/467 poprzez ich błędną wykładnię, jak już wskazano powyżej, brak środków finansowych w ramach ww, mechanizmu wpływa na brak przedmiotu postępowania administracyjnego skutkującego podstawę do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia delegowanego, środki w ramach przedmiotowego mechanizmu pochodziły z funduszy unijnych. Okres, w którym można było skorzystać z dostępnych środków finansowych określonych przez Komisję Europejską dla mechanizmu "Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek", upłynął w dniu 30 września 2022 r, i nastąpiło zakończenie realizacji ww, mechanizmu, w tym także wypłata środków finansowych dla beneficjentów. W tym miejscu należy dodać, iż w wyroku WSA z dnia 26.01.2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 875/22, Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę, wyda stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne lub umarzające postępowanie.
Ponadto, stanowisko strony zawarte w odwołaniu, odnośnie wydania przez Prezesa ARiMR. decyzji pozytywnej udzielającej stronie pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek w kwocie 38 184 zł jest nie zasadne. Fakt umorzenia postępowania administracyjnego nie oznacza, że przedstawione przez Stronę deklaracje w odwołaniu są kwalifikowane i równoznaczne z koniecznością wypłaty ww. kwoty, wskazanej przez Stronę.
W tym miejscu należy również dodać, że zgodnie § 4 ust. 1 rozporządzenia RM wsparcie przysługiwało organizacji producentów owoców i warzyw uznanej na podstawie art. 152 ust. 1 rozporządzenie nr 1308/2013. Dyrektor M.OR ARiMR, Decyzją Nr [...] z dnia 04.04.2024 r. cofnął uznanie organizacji producentów owoców i warzyw P.G., w związku z powyższym Spółka utraciła status uznanej organizacji producentów owoców i warzyw.
Zgodnie z § 10 rozporządzenia RM środki z tytułu pomocy ARiMR wypłaca w terminie określonym w art. 1 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2022/467, czyli do dnia 30 września 2022 r. Po 30 września 2022 r. sfinansowanie z EFRG decyzji przyznającej przedmiotową pomoc jest niedopuszczalne.
Należy także zwrócić uwagę na wynikający z art. 325 ust.1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej obowiązek zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii.
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. data decyzji determinuje ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Skoro wypłacenie przedmiotowej pomocy po 30 września 2022 r. nie jest już dopuszczalne, to wydanie decyzji o przyznaniu pomocy naruszałoby zakaz wynikający z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że nieważna jest decyzja, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W związku z treścią wyżej zacytowanego przepisu art. 2 ust.1 lit. c) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/2406 w przypadku wydania przez organ odwoławczy decyzji o przyznaniu pomocy zachodziłaby tzw. niewykonalność prawna. Niewykonalność prawna została wspomniana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 13 lutego 1986 r. (sygn. akt Iłl SA 1146/85). Według J. Borkowskiego niewykonalność prawna zachodzi, gdy istnieją prawne nakazy lub zakazy stwarzające nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw i obowiązków wynikających z decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2016, art, 156, s. 772).
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że skoro wypłata pomocy po dniu 30 września 2022 r. została zakazana, to zachodziłaby niewykonalność prawna decyzji przyznającej zawnioskowaną pomoc w przypadku jej wydania po dniu 30 września 2022 r.
Zgodnie z treścią art. 105 k.p.a.: Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (...) organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (...). Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w przypadku, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok NSA - OZ w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2003 r., U SA/Kr 2361/2002). Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce również w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (zob. B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462)
W niniejszej sprawie o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego decyduje art. 1 ust. 5 rozporządzenia delegowanego 2022/467, z którego wprost wynika, że wydatki państw członkowskich związane z płatnościami w ramach środków, o których mowa w ust..3, kwalifikują się do pomocy unijnej tylko wtedy, gdy płatności nie zostały dokonane przed dniem 30 września 2022 r.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła [...]sp. z oo.
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:
1) przepisu postępowania w postaci art. 153 PPSA mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez Organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I GSK 559/23, którymi Organ był związany, co poskutkowało wydaniem niekorzystnej dla Skarżącej Decyzji;
2) przepisu postępowania w postaci art. 7 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) [dalej jako: "KPA"] mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez Organ słusznego interesu Skarżącej, co poskutkowało wydaniem niekorzystnej dla Skarżącej Decyzji;
3) przepisu postępowania w postaci art. 8 § 1 KPA mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, polegające na przerzuceniu na Skarżącą negatywnych konsekwencji uchybień popełnionych w toku trwającego postępowania administracyjnego przez organy administracji publicznej I oraz II instancji, w tym nieuwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, dokonania oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, niewyjaśnienie wątpliwości na korzyść Skarżącej jako strony, skutkiem czego doszło do błędnej wykładni przepisu prawa materialnego w postaci § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń z dnia 22 kwietnia 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 879) [dalej jako "Rozporządzenie RM" i przekroczenia wskazanego tam terminu z winy organu;
4) przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 KPA mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oparcie zaskarżonej Decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez Skarżącą (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych
ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej Decyzji;
5) przepisu postępowania w postaci art. 11 w zw. z art. 107 § 3 KPA mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej Decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób, a także brak wyjaśnienia Skarżącej przez Organ przyczyn wydania Decyzji;
6) przepisu postępowania w postaci art. 105 § 1 KPA mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaklasyfikowanie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowe w całości, w sytuacji z której nastąpiło to z winy organu;
7) przepisu postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 KPA mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia 21 października 2024 r. i uznanie, iż ww. decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pomocy w ramach Nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek jest prawidłowa;
8) przepisów prawa materialnego w postaci § 10 Rozporządzenia RM w zw. z art. 1 ust. 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/467 z dnia 23 marca 2022 r. przewidującego nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów w sektorach rolnych (Dz. Urz. UE L 96 z 24.03.2022 r. str. 4) [dalej jako "Rozporządzenie UE’] poprzez ich błędną wykładnię;
9) przepisu prawa materialnego w postaci art. 325 ust. 1 Traktatu USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ GOSPODARCZĄ (Dz. U, z 2004 r. Nr 90, poz, 864/2 z późn. zm.) uwzględniający zmiany wprowadzone Traktatem z Lizbony [dalej jako "TFUE"] poprzez jego błędne zastosowanie polegające na potraktowaniu przez Organ ewentualnej wypłaty dofinansowania na rzecz Skarżącej jako obowiązek zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej.
III. Z uwagi na pkt II, wskazując na powyższe zarzuty:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) PPSA - wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2) na podstawie art. 135 PPSA w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c PPSA - wnosił o uchylenie także decyzji organu I instancji w całości;
3) na podstawie art. 145a § 1 PPSA - wnosił o zobowiązanie Organu do wydania decyzji pozytywnej w terminie 30 dni uwzględniającej wniosek Skarżącej o udzielenie pomocy w ramach mechanizmu nadzwyczajna pomoc dostosowawcza dla producentów jabłek do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z 26 kwietnia 2024 r. prawidłowo uchylił decyzję Dyrektora ARiMR z 10 stycznia 2025 r. o odmowie udzielenie wnioskowanej pomocy i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości z uwagi na przekroczenie terminu na udzielenie pomocy finansowej (30 września 2022 r.). Zdaniem Prezesa ARiMR po 30 września 2023 r. brak jest możliwości wypłaty pomocy publicznej, z czym nie zgadza się skarżący.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, że świetle zapisu art. 1 ust.5 rozporządzenia delegowanego Komisji(UE) 2022/467 przewidujące nadzwyczajną pomoc dla producentów w sektorach rolnych brak możliwości sfinansowania wsparcia przez organ z uwagi na upływ terminu wskazanego w przywołanym rozporządzeniu.
Zgodnie z art.1 ust.1 -2 rozporządzenia 2022/467 państwom członkowskim udostępnia się pomoc unijną w całkowitej kwocie 500 000 000 EUR w celu zapewnienia nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów w sektorach wymienionych w art. 1 ust.2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, z zastrzeżeniem warunków określonym w niniejszym rozporządzeniu.
Państwa członkowskie wykorzystują udostępnione im kwoty określone w załączniku w celu wprowadzania środków, o których mowa w ust.3, w sektorach dotkniętych zakłóceniami na rynku spowodowanymi zwiększonymi kosztami nakładów lub ograniczeniami handlu. Środki wprowadza się na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, uwzględniających zakres zakłóceń na rynku w różnych sektorach, pod warunkiem że wynikające z nich płatności nie powodują zakłócenia konkurencji.
Mając powyższe na uwadze trzeba zauważyć, że płatności w ramach płatności przewidujących nadzwyczajną pomoc dostosowawczą dla producentów w sektorach rolnych do wysokości pomocy całkowitej. Natomiast w omawianym stanie faktycznym i prawnym brak było możliwości realizacji wypłat z naruszeniem terminu określonego w art. 1 ust.5 rozporządzenia 2022/467, jak z przekroczeniem pułapu finansowego określonego dla ww. mechanizmu. Wypłata wsparcia finansowego po 30 września 2022 roku dokonana byłaby z naruszeniem przepisów prawa i wydatek taki zostałby wykluczony przez Komisję Europejską z finansowania z budżetu unijnego, jako wydatek niekwalifikowalny. Taki wydatek bez względu z jakich pochodzi środków – unijnych czy krajowych stanowi pomoc publiczną. Pomoc publiczna co do zasady jest niedozwolona, poza ściśle określonymi wyjątkami. Taki wyjątek wprowadziły przepisy rozporządzenia 2022/467, jednakże wprost to rozporządzenie zakreśliło ramy jego zastosowania – 30 września 2022 roku. Po tej dacie nie ma możliwości przyznania decyzji przyznającej płatność i następnie ich wypłaty.
Należy zauważyć, że krajowe rozporządzenie z 22 kwietnia 2022 roku w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów jabłek oraz producentów świń stanowi realizację rozporządzenie 2022/467.
Tym samym w wypadku, gdy nie można zastosować rozporządzenia 2022/467- upływ czasu, to niemożliwym staje się zastosowanie rozporządzenia RM stanowiącego realizacje rozporządzenie unijnego. Po 30 września 2022 roku brak jest podstawy prawnej do przyznania pomocy publiczne w tym zakresie.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. data decyzji determinuje ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Skoro wypłacenie przedmiotowej pomocy po 30 września 2022 roku jest niedopuszczalne, to wydanie decyzji naruszałoby zakaz z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że nieważna jest decyzja, która byłaby niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ma charakter trwały.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ nie mógł wydać merytorycznej decyzji w przedmiocie rozpoznającym wniosek o przyznanie pomocy. W związku z tym organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy( por. stanowisko NSA zawarte w wyroku z 14 lipca 2021 roku, I GSK 19/21).
Zdaniem Sądu ustosunkowując się do zarzutu, że wniosek został złożony przez skarżącego w terminie i tylko błędne ustalenia organu w zakresie terminu spowodowały zaistniałą sytuację, to należy to należy przyznać skarżącemu rację, ale z uwagi na upływ terminu materialnego nie było możliwe pozytywne rozstrzygniecie jego wniosku o przyznanie pomocy. Ewentualnie skarżący mógłby dochodzić roszczeń odszkodowawczych
Zarzuty podnoszone w skardze w pkt 1 - 9, w zakresie naruszeń proceduralnych, jak też rozporządzenia RM, czy też art. 325 ust.1 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą nie znajdują usprawiedliwionych podstaw, choć i tak nie mogły mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie wobec upływu terminu z rozporządzenia 2022/467.
W tej sytuacji organ miał podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.
Wobec powyższego biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a orzeczono jak na wstępie.