VIII SA/WA 207/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych, uznając, że kluczowa dla oceny przedawnienia należności jest pierwsza czynność egzekucyjna, a nie samo doręczenie upomnienia.
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucał przedawnienie dochodzonych należności z tytułu składek społecznych i zdrowotnych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy błędnie uznały doręczenie upomnienia za czynność zawieszającą bieg terminu przedawnienia, podczas gdy kluczowe są czynności stricte egzekucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sprawa dotyczyła wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Organy egzekucyjne uznały, że doręczenie upomnień zawiesiło bieg terminu przedawnienia, co uniemożliwiło jego przedawnienie. Sąd nie zgodził się z tą interpretacją, wskazując, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pierwszą czynnością zawieszającą bieg terminu przedawnienia jest czynność stricte egzekucyjna (np. wystawienie tytułu wykonawczego, zajęcie rachunku bankowego), a nie samo doręczenie upomnienia. Sąd podkreślił, że błędna wykładnia art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez organy miała wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Sąd zasądził również od Dyrektora IAS na rzecz M. T. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pierwszą czynnością zawieszającą bieg terminu przedawnienia jest czynność stricte egzekucyjna (np. wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia), a nie samo doręczenie upomnienia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym upomnienie jest czynnością realizowaną poza postępowaniem egzekucyjnym, a dopiero po jego doręczeniu i upływie 7 dni możliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Czynnościami zawieszającymi bieg terminu przedawnienia są te realizowane w toku egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
usus art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
usus art. 24 § 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
upea art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 61 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 61 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
usus art. 27
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
uśozfssp art. 93 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pusa art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną zawieszającą bieg terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Organy egzekucyjne prawidłowo uznały, że doręczenie upomnień zawiesiło bieg terminu przedawnienia należności.
Godne uwagi sformułowania
Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych.
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kobylski
sędzia
Renata Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności' w kontekście zawieszania biegu terminu przedawnienia składek ZUS i zdrowotnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wyroku; może być stosowane do podobnych spraw dotyczących przedawnienia składek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności, a orzeczenie precyzuje kluczowe pojęcie dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu podatników i przedsiębiorców.
“Kiedy przedawniają się Twoje długi wobec ZUS? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między upomnieniem a zajęciem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 207/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/ Leszek Kobylski Renata Nawrot Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 15 ust. 1 w zw. z Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2017 poz 1778 art. 24 ust. 5b Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 5 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzez M. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ odwoławczy") postanowieniem z 5 stycznia 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 dalej: "kpa") oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 dalej: "upea"), w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: "ustawa zmieniająca"), po rozpatrzeniu zażalenia M. T. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. (dalej: "Dyrektor O. ZUS" lub "organI instancji") z 6 września 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor O. ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 1. [...] z dnia 07.03.2018r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 05/2009 w kwocie należności głównej 10,20 zł, wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 9,10 zł, 2. [...] z dnia 07.03.2018r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 06/2009 w kwocie należności głównej 1362,20 zł, wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 1205,70 zł, 3. [...] z dnia 07.03.2018r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2009 w kwocie należności głównej 222,20 zł, wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 198,50 zł, 4. [...] z dnia 07.03.2018r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2009 w kwocie należności głównej 385,20 zł, wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 340,90 zł, 5. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04/2011 w kwocie należności głównej 1033,30 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 780,10 zł, 6. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2011 w kwocie należności głównej 977,40 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 726,90 zł, 7. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2011 w kwocie należności głównej 1085,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 794,50 zł, 8. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 07/2011 w kwocie należności głównej 1085,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 781,20 zł, 9. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08/2011 w kwocie należności głównej 1085,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 768,70 zł, 10. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 09/2011 w kwocie należności głównej 977,40 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 680,40 zł, 11. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 10/2011 w kwocie należności głównej 1029,10 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 705,00 zł, 12. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 11/2011 w kwocie należności głównej 1082,80 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 729,30 zł, 13. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2011 w kwocie należności głównej 1138,80 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 753,10 zł, 14. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01/2012 w kwocie należności głównej 1141,40 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 741,60 zł, 15. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 02/2012 w kwocie należności głównej 1046,50 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 668,30 zł, 16. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2012 w kwocie należności głównej 1188,60 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 744,50 zł, 17. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2012 w kwocie należności głównej 195,60 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 122,50 zł, 18. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04/2012 w kwocie należności głównej 1376,40 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 846,70 zł, 19. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05-07/2012 w łącznej kwocie należności głównej 4362,20 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 2574,50 zł, 20. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2012 w łącznej kwocie należności głównej 3690,10 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 2050,90 zł, 21. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 11-12/2012, 01/2013 w łącznej kwocie należności głównej 2645,96 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 1375,20 zł, 22. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 02-04/2013 w łącznej kwocie należności głównej 1158,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 566,90 zł, 23. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05-07/2013 w łącznej kwocie należności głównej 1158,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 531,10 zł, 24. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2013 w łącznej kwocie należności głównej 1158,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 506,00 zł, 25. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 11-12/2013 w łącznej kwocie należności głównej 772,00 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 321,20 zł, 26. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 05-08/2011 w łącznej kwocie należności głównej 788,80 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 572,80 zł, 27. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 09-10/2011, 01-02/2012 w łącznej kwocie należności głównej 1235,80 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 811,90 zł, 28. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 04-06/2012 w łącznej kwocie należności głównej 133,20 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 80,30 zł, 29. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 11-12/2012, 01/2013 w łącznej kwocie należności głównej 9877,20 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 5138,40 zł, 30. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 02-04/2013, w łącznej kwocie należności głównej 3496,50 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 1713,20 zł, 31. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 05-07/2013, w łącznej kwocie należności głównej 3496,50 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 1616,90 zł, 32. [...] z dnia 02.01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za okres 08-10/2013, w łącznej kwocie należności głównej 3496,50 zł wraz odsetkami wynoszącymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego 1529,10 zł, 33. [...] z dnia 14.03.2019r. obejmującego zaległości z tytułu dodatkowej opłaty z art. 24 na ubezpieczenia społeczne za okres 07/2011, w kwocie należności głównej 12085,90 zł. 34. [...] z dnia 14.03.2019r. obejmującego zaległości z tytułu dodatkowej opłaty z art. 24 na ubezpieczenia społeczne za okres 07/2011, w kwocie należności głównej 3596,30 zł. Podejmując czynności mające na celu wyegzekwowanie zobowiązań wskazanych w tytułach wykonawczych nr [...], Dyrektor ZUS, działając jako organ egzekucyjny, 07.03.2018 r. skierował zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do [...] S.A. Zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu 12 marca 2018r. Mając na celu wyegzekwowanie zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi nr: [...] , Dyrektor O. ZUS 3.01.2019 r. skierował zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej do I Oddziału ZUS w W,. Zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 10 stycznia 2019r. Działając na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], organ egzekucyjny w dniu 15 marca 2019 r. skierował zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej do I Oddziału ZUS w W.. Zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 22 marca 2019 r. W ramach dalszego poszukiwania majątku skarżącego, działając na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych, organ I instancji w dniu 21 lipca 2021 r. skierował zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do Naczelnika US w S.. Zawiadomienia doręczono zobowiązanemu w dniu 27 lipca 2021 r. Następnie, 9 sierpnia 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wpłynęło pismo strony zatytułowane jako "Skarga na czynność egzekucyjną" dokonaną zawiadomieniem z 21 lipca 2021 r. nr [...] oraz kolejne pismo zatytułowane jako "Skarga na czynność egzekucyjną" dokonaną zawiadomieniem z 21 lipca 2021 r. nr [...]. W treści wniesionych pism strona wniosła o uchylenie dokonanych czynności i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie, przywołanych w ww. zawiadomieniach, tytułów wykonawczych oraz wstrzymanie wszystkich czynności egzekucyjnych z uwagi na nieistnienie wskazanych zobowiązań. Zdaniem strony egzekwowane należności uległy przedawnieniu. W świetle podniesionych zarzutów Dyrektor O. ZUS uznał złożone pisma strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych w niniejszych zajęciach. Następnie, działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 upea, postanowieniem z 6 września 2021 r. odmówił umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż skutkiem podjętych czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek (tj. doręczenie upomnień, decyzji i tytułów wykonawczych) w latach 2009 – 2019 doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazał, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Taką czynnością jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Za taką czynność można również uznać zawiadomienie o zajęciu składnika majątkowego. Zdaniem skarżącego w dniu podjęcia czynności egzekucyjnych zaległości były przedawnione. Wobec tego, że wszystkie należności objęte tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, organ nie może skutecznie żądać zapłaty należności, co sprawia, iż zasadne jest umorzenie postępowań egzekucyjnych objętych tymi tytułami. Dyrektor IAS, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie, postanowieniem z 5 stycznia 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 30 lipca 2020 r. ustawą zmieniającą. Przyjął, że przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazał następnie na istotę umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazując w ich świetle, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w sposób enumeratywny w art. 59 ww. ustawy, przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. W odniesieniu natomiast do przesłanki, o której stanowi przepis art. 59 § 2 ustawy, organ egzekucyjny dysponuje uznaniem, co oznacza, że przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może on umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6 sierpnia 2015r., sygn. akt II SA/Sz 707/14). Dodał, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 upea postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodził się następnie ze stanowiskiem organu I instancji, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do umorzenia prowadzonego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] oraz [...]. Uznał przy tym, że aby przejść do istoty sprawy i podnoszonej przez stronę okoliczności przedawnienia należności, w pierwszej kolejności zasadne jest wyjaśnienie kwestii przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z uwzględnieniem regulacji oraz deregulacji dotyczących omawianego okresu objętego przedmiotowym tytułami wykonawczymi. W tym względzie wskazał, że w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, kwestie przedawnienia składek, regulują przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej jako usus). Zgodnie z obecnie obowiązującą regulacją, w myśl art. 24 ust. 4 tej ustawy, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W myśl ust. 5b powyższego przepisu, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak DIAS wskazał, że przepisy w zakresie przedawniania się należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na przestrzeni lat ulegały zmianom. Podkreślił, że w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. art. 24 ust. 4 usus. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Zmiana w tym zakresie nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 r. od kiedy to art. 24 ust. 4 usus stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Z kolei według art. 24 ust. 5b usus bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał na zmianę art. 24 ust. 4 usus z dniem 1 stycznia 2012 r. Od tego dnia przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednocześnie zauważył, że treść art. 27 ustawy nowelizującej usus, tj. ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 1378). Przepis ten stanowi, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 usus, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Odnośnie natomiast kwestii przedawniania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne DIAS wskazał, że obecnie do należności tych zastosowanie znajduje powołany wyżej art. 24 ust. 4 usus. Niemniej jednak przepisy w zakresie przedawniania się należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne na przestrzeni lat ulegały zmianom. W okresie od 01.01.1999r. do dnia 31.03.2003r. przedawnienie należności z tytułu składek regulowała ustawa z dnia 06.02.1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153, ze zm.). Art. 28 ust. 2 tej ustawy wprowadzał 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Powyższa ustawa utraciła jednak moc obowiązującą na skutek wejścia w życie z dniem 01.04.2003r. ustawy z dnia 23.01.2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 ze zm.). Art. 33 tej ustawy przewidywał początkowo także 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, został on jednak zmieniony przez art. 17 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20.04.2004r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1264) i począwszy od dnia 01.07.2004 r. otrzymał treść "należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych". Analogiczną treść ma obecnie obowiązujący - od dnia 01.10.2004r. - art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19.12.2014, sygn. akt II FSK 2942/12). Przechodząc do istoty sprawy organ odwoławczy zauważył, że wierzyciel skierował do strony upomnienia obejmujące należności: za maj 2009 r. - doręczone w dniu 15 lipca 2009 r.; za czerwiec 2009 r. - doręczone w dniu 25 sierpnia 2009 r.; za okres maj 2011 r. do sierpnia 2011 r. - doręczone w dniu 14 sierpnia 2012 r.; za okres od września 2011 r. do października 2011 r. - doręczone w dniu 14 sierpnia 2012r.; za kwiecień 2011 r. - doręczone w dniu 4 lipca 2011 r.; za maj 2011 r. - doręczone w dniu 21 lipca 2011 r.; za czerwiec 2011 r. - doręczone w dniu 31 sierpnia 2011 r.; za lipiec 2011 r. - doręczone w dniu 16 września 2011 r., za lipiec 2011 r. opłata dodatkowa - doręczone w dniu 7 lipca 2015 r.; za sierpień 2011 r. - doręczone w dniu 19 października 2011 r.; za okres wrzesień 2011 r. - doręczone w dniu 24 listopada 2011 r.; za okres październik 2011 r. - doręczone w dniu 27 grudnia 2011 r.; za okres listopad 2011 r. - doręczone w dniu 5 czerwca 2012 r.; za grudzień 2011 r. - doręczone w dniu 2 marca 2012 r.; za okres styczeń 2012 r. - doręczone w dniu 20 marca 2012 r.; za luty 2012 r. - doręczone w dniu 4 maja 2012 r.; za marzec 2012 r. - doręczone w dniu 5 czerwca 2012 r.; za marzec 2012 r. opłata dodatkowa - doręczone w dniu 14 sierpnia 2021 r.; za kwiecień 2012 r. - doręczone w dniu 14 sierpnia 2012 r.; za okres od maja do lipca 2012 r. - doręczone w dniu 27 września 2012 r.; za okres od sierpnia 2012 do października 2012 r. - doręczone w dniu 10 grudnia 2012r.; za okres od listopada 2012 do stycznia 2013 r. - doręczone w dniu 23 marca 2013 r.; za okres od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r. - doręczone w dniu 17 czerwca 2013r.; za okres od maja 2013 r. do lipca 2013 r. - doręczone w dniu 12 września 2013r.; za okres od sierpnia 2013 r. do października 2013 r. - doręczone w dniu 24 grudnia 2013r.; za okres od listopada 2013 r. do grudnia 2013 r. - doręczone w dniu 24 marca 2013r. Dodał, że z uwagi na nieuregulowanie przez skarżącego obowiązku, na powyższe zaległości zostały wystawione tytuły wykonawcze, na podstawie których organ egzekucyjny wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne. Na gruncie art. 24 ust. 5b usus, w brzmieniu od 1 lipca 2004 r. - zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, rozumie się upomnienie wymienione w art. 15 § 1 upea. Z treści tego przepisu wynika, że co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia ww. upomnienia. Wobec tego upomnienie to należy uznać za obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Jest więc ono pierwszą i do tego konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 24 ust. 5b usus, innymi słowy doręczenie takiego upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 25 lutego 2013 r., III AUa 1025/12; wyrok WSA w Poznaniu z 14 lipca 2011 r., I SA/Po 829/10; wyrok WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r., I SA/Sz 637/16; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., I SA/Bd 132/18; M. Bartoszewska (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, pod red. J. Wantoch-Rekowskiego, Lex 2015, Komentarz do art. 24). Z tych względów, DIAS zarzuty zażalenia uznał za nieuzasadnione. Doręczenie bowiem stronie ww. upomnień spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, które to zawieszenie trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zmiana od dnia 01.01.2012r. dotycząca terminu przedawnienia należności składkowych nie spowodowała, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia utraciło swoją moc. W dacie wejścia w życie tej zmiany bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności składkowych pozostawał bowiem zawieszony do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zauważył, że przy obliczaniu biegu terminu przedawnienia trzeba mieć na uwadze brzmienie ww. przepisu art. 24 ust. 5b usus, które jest takie samo jak przed wejściem w życie ustawy deregulacyjnej. Jak już wyżej wskazano z przepisu tego wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Po ustaniu zatem okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, biegnie on dalej, a czasu w którym bieg ten był zawieszony nie wlicza się do okresu przedawnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22.02.2017r., sygn. akt I SA/GI 1344/16). Czas dochodzenia należności z tytułu składek objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uległ bowiem wydłużeniu, o czas trwania postępowania egzekucyjnego. Reasumując, skoro zatem zdaniem DIAS zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od 05/2009r. do 12/2013 r. miało miejsce w dniu doręczenia skarżącemu przedmiotowych upomnień i zawieszenie to trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, a zmiana od dnia 01.01.2012r. terminu przedawnienia egzekwowanych należności składkowych oraz regulacja zawarta w art. 27 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, to rację miał organ egzekucyjny, że należności dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o stosownych numerach nie uległy przedawnieniu i w dalszym ciągu pozostają wymagalne. Termin przedawnienia tych składek zatem swój dalszy bieg z chwilą zakończenia postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący postawił zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wybiórczą ocenę dowodów i dokonanie jej z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, tj.: pominięcie - potwierdzonych postanowieniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 października 2021 r. nr [...] - okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy: 1) wystawienia - w stosunku do należności objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi, zwanymi dalej "przedmiotowymi tytułami wykonawczymi" - uprzednio tytułów wykonawczych: [...], tj. wystawienia podwójnych tytułów wykonawczych na te same zobowiązania, 2) prowadzenia, na podstawie tytułów wykonawczych, o których mowa w ppkt. 1 powyżej, postępowania egzekucyjnego, które w dniu 6 października 2016 r. postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zostało umorzone wobec bezskuteczności egzekucji ze względu na brak majątku niezbędnego do skutecznego prowadzenia egzekucji, - a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że należności są wymagalne i nie uległy przedawnieniu oraz, że wobec przedmiotowych zobowiązań wystawiono tylko jeden tytuł wykonawczy; 2. przepisów postępowania art. 10 i 81 kpa, poprzez brak zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania, a w konsekwencji odebrania stronie prawa ostatniego słowa, czyli umożliwienia stronie wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie; 3. przepisów postępowania art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; 4. art. 24 ust. 5b usus, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, poprzez przyjęcie przez organ, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie danego tytułu wykonawczego następuje na podstawie innego tytułu wykonawczego; 5. art. 61 § 1 i 4 upea, poprzez wydanie nowych tytułów wykonawczych zamiast wydania zawiadomienia, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej wart. 59 § 2 upea postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 61 § 4 upea, gdyż podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy i niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie nowowydanych tytułów wykonawczych obejmujących te same zobowiązania; 6. art. 59 § 1 pkt 2 upea - poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, poprzez brak stwierdzenia naruszenia tego przepisu i dopuszczenia do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie nowowydanych w 2018 r. i 2019 r. tytułów wykonawczych, które tak jak i podjęte na ich podstawie czynności egzekucyjne są bezpodstawne i nie wywołały żadnych skutków prawnych, w szczególności nie zawiesiły biegu terminu przedawnienia, wobec czego przedmiotowe zobowiązania - objęte pierwszymi tytułami wykonawczymi: [...] - licząc okres od dnia ich wymagalności do upomnienia, oraz od 6 października 2016 r., kiedy to postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, uległy przedawnieniu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wystąpił o: uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy organowi II instancji celem umorzenia postępowań egzekucyjnych wszczętych i prowadzonych przeciwko stronie na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] oraz o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych w przedmiotowych postępowaniach do czasu rozstrzygnięcia skargi, a nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 października 2021 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora ZUS z 6 września 2021 r. oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które to postanowienie potwierdza zaistnienie (potwierdzenie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) okoliczności z pkt 1 zarzutów tj. wystawienia podwójnych tytułów wykonawczych obejmujących te same zobowiązania, prowadzenia na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, wydania w dniu 6 października 2016 r. postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S, w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji ze względu na brak majątku niezbędnego do skutecznego prowadzenia egzekucji - na okoliczność zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wybiórczą ocenę dowodów i dokonanie jej z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Odpowiadając na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z 9 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała stanowisko zawarte w skardze, zgodnie z którym dochodzone w sprawie należności uległy przedawnieniu. Wskazała także, iż prowadzona w sprawie egzekucja jest niedopuszczalna, jako prowadzona na podstawie drugich tytułów wykonawczych, obejmujących te same zaległości co pierwotne tytuły wykonawcze. Powyższe stanowi zdaniem pełnomocnika podstawę do uchylenia zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., także jako: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż postanowienie to powinno zostać uchylone, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Kontrolą w sprawie objęte zostało postanowienie Dyrektora IAS wydane na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w R. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Skarżący wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego w toku postępowania przed organami orzekającymi w niniejszej sprawie wskazuje na przedawnienie egzekwowanych należności. W postępowaniu przed Sądem podnosi także niedopuszczalność egzekucji z uwagi na jej prowadzenie na podstawie ponownie wystawionych tytułów wykonawczych, podczas gdy uprzednie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie pierwotnych tytułów zostało w dniu 6 października 2016 r. umorzone. Orzekające w sprawie organy uznały, iż nie doszło do przedawnienia egzekwowanych należności. Organ odwoławczy swoją ocenę w tej mierze oparł przy tym na stwierdzeniu, iż odnośnie wszystkich egzekwowanych należności, przed upływem terminu przedawnienia zostały doręczone skarżącemu upomnienia (art. 15 § 1 upea), co sprawiło, iż została dokonana czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 25 ust. 5b usus. Tym samym bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności uległ zawieszeniu, a bieg terminu przedawnienia rozpocznie swój dalszy bieg z chwilą zakończenia postępowania egzekucyjnego. Do przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., także jako usus). Art. 24 ust. 4 usus w brzmieniu obowiązującym 1 stycznia 2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5b usus w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Termin przedawnienia poprzez zmianę art. 24 ust. 4 usus z dniem 1 stycznia 2012 r. został skrócony do 5 lat. Od tego dnia przepis ten stanowi bowiem, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 usus, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Do przedawniania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne jak trafnie wskazuje organ odwoławczy zastosowanie znajduje także powołany wyżej art. 24 ust. 4 usus. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec tego, iż najdawniejsze z egzekwowanych w niniejszej sprawie należności dotyczą maja 2009 r., do tych należności, jak i późniejszych zastosowanie ma art. 24 ust. 4 usus w brzmieniu ustalonym od dnia 1 stycznia 2012 r. Przedawnienie tych zaległości z uwzględnieniem pięcioletniego terminu przedawnienia liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby bowiem wcześniej niż przy uwzględnieniu terminu dziesięcioletniego, liczonego od dnia, w którym stały się wymagalne. Jak wynika z art. 24 ust. 5b usus bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, rozumie się upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 upea. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela powyższego poglądu. Zgodnie z art. 15 § 1 upea w brzmieniu obowiązującym w datach, w których doręczano skarżącemu upomnienia, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie sygn. akt I GSK 1210/21 (LEX nr 3338333): "Na szczególna uwagę zasługuje treść zdania drugiego art. 15 § 1 u.p.e.a., wynika bowiem z niego, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Wprost zatem z tego przepisu wynika, że upomnienie, czy raczej doręczenie upomnienia przez wierzyciela zobowiązanemu, jest czynnością realizowaną poza postępowaniem egzekucyjnym. Przed jego wszczęciem, dopiero bowiem po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia możliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Wystawienia i doręczenia upomnienia (art. 15 u.p.e.a.) nie można zatem uznać za pierwszą czynność egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych." Trafność powyższego wniosku wzmacnia podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne jest ponownie wszczętym postępowaniem, po uprzednim umorzeniu w 2016 r. postępowania prowadzonego na podstawie pierwotnie wystawionych tytułów wykonawczych. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, iż doręczone skarżącemu upomnienia wywołują skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego od dnia ich doręczenia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, w szczególności w sytuacji, kiedy postępowanie egzekucyjne przez pewien okres nie toczyło się. Z tych względów brak jest podstaw do podzielenia przywołanej argumentacji, z której wynika, iż doręczenie skarżącemu upomnień spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia, co sprawie, iż egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu. W konsekwencji czego organ odwoławczy uznał za zasadne podzielenie poglądu organu I instancji o zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. W tej sytuacji wobec braku dokonania oceny przesłanki przedawnienia w oparciu o wystąpienie okoliczności takich jak: wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych nie jest możliwe dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zostało ono bowiem wydane z naruszeniem art. 24 ust. 5b usus oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 18 upea. Powyższe naruszenia mają wpływ na wynik sprawy, albowiem prawidłowe zbadanie istnienia okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, przy prawidłowej wykładni art. 24 ust. 5b usus mogło doprowadzić do odmiennych wniosków i odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż postępowanie egzekucyjne, o którego umorzenie skarżący wnosi toczy się na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], w które zostały wystawione w latach 2018 i 2019 i w tych latach zostały doręczone. Z akt egzekucyjnych dołączonych wynika, iż tytuły wykonawcze o numerach: [...] wystawione 7 marca 2018 r. i doręczone 12 marca 2018 r., [...] zostały wystawione 2 stycznia 2019 r. i doręczone 10 stycznia 2019 r., [...] zostały wystawione 14 marca 2019 r. i doręczone 22 marca 2019 r. Aktualne brzmienie art. 61 upea zostało wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.1553), z dniem 20 lutego 2021 r. W myśl art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy, art. 61 upea w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego ma zastosowanie w brzmieniu dotychczasowym. Nie ulega zatem wątpliwości, iż z uwagi na doręczenie tytułów wykonawczych wskazanych w zaskarżonym postanowieniu w 2018 i w 2019 r. zastosowanie w sprawie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym przed ww. zmianami. Tym samym zgodnie z art. 61 upea w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Argumentacja skargi formułowana w oparciu o art. 61 upea w aktualnym brzmieniu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie i nie może wywrzeć oczekiwanego przez skarżącego skutku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe rozważania i wynikającą z nich ocenę prawną korzystając z dyspozycji art. 138 § 1 kpa, lub w razie potrzeby art. 138 § 2 kpa. Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na wskazaną w punkcie 2 wyroku kwotę składają się: 100 uiszczonego wpisu sądowego, 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI