VIII SA/Wa 203/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjapostępowanie administracyjnenadzór budowlanydokumentacja technicznaterminybudynek mieszkalny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu obowiązku dostarczenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, uznając spełnienie przesłanek do uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Skarżący kwestionowali postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny uznał, że przesłanki do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, zgodnie z nowymi przepisami Prawa budowlanego, zostały spełnione, ponieważ od zakończenia budowy upłynęło ponad 20 lat. Sąd podkreślił, że celem postępowania jest ocena stanu technicznego budynku pod kątem bezpieczeństwa, a zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze i oświadczenie inwestora, był wystarczający do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi B. i S. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na E. C. obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne określenie gabarytów budynku i pominięcie dowodów wskazujących na wcześniejszą datę budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji, są zgodne z prawem. Sąd wyjaśnił, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2020 r. wprowadziła możliwość prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla tzw. "starych samowoli budowlanych", jeśli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. W niniejszej sprawie, zgodnie z oświadczeniem inwestora i analizą zdjęć lotniczych, budowa zakończyła się około 1989 r., co spełniało wymóg 20 lat. Sąd podkreślił, że podstawowym dowodem w takich przypadkach jest oświadczenie inwestora, wsparte innymi dowodami, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający. Sąd uznał, że PINB prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych (oświadczenia, inwentaryzacji powykonawczej, ekspertyzy technicznej), a MWINB zasadnie uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że przesłanki do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego zostały spełnione, ponieważ od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, a budowa była samowolna.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. i stwierdził, że budowa zakończyła się około 1989 r., co spełnia wymóg 20 lat. Podkreślono, że oświadczenie inwestora, wsparte innymi dowodami (zdjęcia lotnicze), jest wystarczające do ustalenia daty zakończenia budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

P.b. art. 49g § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49g § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49f § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49f § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49f § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanek do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla "starych samowoli budowlanych" po upływie 20 lat od zakończenia budowy. Prawidłowe nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych (oświadczenie, inwentaryzacja, ekspertyza) zgodnie z art. 49g P.b. Wystarczający materiał dowodowy (oświadczenie inwestora, zdjęcia lotnicze) do ustalenia daty zakończenia budowy. Brak istotnego naruszenia przepisów postępowania przez organ, w tym brak obowiązku udziału strony w oględzinach.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące błędnego określenia gabarytów budynku i pominięcia dowodów wskazujących na wcześniejszą datę budowy. Zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

"organ nadzoru budowlany I instancji może przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne w stosunku do 'starych samowoli budowlanych'" "podstawowym dowodem w zakresie ustalenia daty zakończenia budowy jest przede wszystkim oświadczenie inwestora o terminie zakończenia robót budowlanych obiektu podlegającego legalizacji" "Brak udziału w oględzinach sam w sobie nie musi stanowić o istotnym naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy"

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący

Leszek Kobylski

sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla \"starych samowoli budowlanych\" oraz dowodów potrzebnych do ustalenia daty zakończenia budowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wprowadzonej nowelizacją Prawa budowlanego w 2020 r. i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania nowych przepisów o legalizacji samowoli budowlanych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sądy podchodzą do dowodów w sprawach sprzed lat.

Legalizacja "starych" samowoli budowlanych: Jak udowodnić wiek budynku i jakie dokumenty są potrzebne?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 203/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 49g ust. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. C., S. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023r. poz. 775 ze zm.- dalej : "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U z 2023 r. poz.682 ze zm. – dalej: "Prawo budowlane"), po rozpoznaniu zażalenia B. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB", "organ I instancji", "organ powiatowy") nr [...] z dnia 16 października 2023r., nakładające na E. C. (dalej: "inwestor") obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia w/w rozstrzygnięcia, dokumentów w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. S., uzupełnione postanowieniem Nr [...] z dnia 14.11.2023r. znak: [...] - uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł nowy termin do dnia 30.04.2024r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż w dniach 15 i 19 lipca 2022r. wpłynęły do PINB wnioski S. i B. C. w sprawie zmiany konstrukcji dachu na budynku znajdującym się na działce położonej w miejscowości [...] [...] gm. S..
W dniu 11 sierpnia 2022 r. przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, że E. C. wykonała zmianę pokrycia dachowego wypuszczając okap około 15 cm w kierunki działki sąsiada. Jednocześnie E. C. nie okazała dokumentacji związanej z budową budynku mieszkalnego.
W dniu 11 sierpnia 2022r. do organu I instancji wpłynął wniosek E. C. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. S..
Postanowieniem Nr [...] z dnia 21 września 2022r. organ powiatowy odmówił wszczęcia na wniosek S. C. postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wybudowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. nieruchomości. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy MWINB postanowieniem z dnia 26 października 2022r.
Pismem z 8 listopada 2022r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...]gm. S..
W dniu 28 listopada 2022r. PINB wydał postanowienie Nr [...] (uzupełnione postanowieniem nr [...]), którym nałożył na E. C. obowiązek przedłożenia, w terminie 90 dni od dnia otrzymania rozstrzygnięcia, wskazanych w nich dokumentów. MWINB postanowieniem Nr [...] z dnia 13 lutego 2023r. uchylił ww. rozstrzygnięcie Nr [...], uzupełnione postanowieniem Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 23 marca 2023r. organ powiatowy przeprowadził oględziny na działce położonej w miejscowości [...] [...] gm. S., w trakcie których stwierdzono, że na w/w nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny dwukondygnacyjny wykonany w technologii tradycyjnej ze spadkiem dachu na własną działkę. Według oświadczenia inwestora budynek wykonano ok. 1989r. przez K. R.. Przy budynku mieszkalnym znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach ok. 3,3 m x 5,0 m, na którym wykonano taras w 2020r. Wcześniej budynek był pokryty eternitem. Do budynku gospodarczego dobudowano w 2021 r. budynek gospodarczy o wymiarach ok. 2,9 m x 5,0 m. Budynki wykonane zostały w technologii tradycyjnej ze spadkiem dachu na własną działkę. Potwierdzono wymianę pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym z wypuszczeniem dachu poza obrys budynku ok. 15 cm. Budynek gospodarczy, na którym wykonano taras został wybudowany w latach 90-tych XX wieku. Inwestor posiada zgłoszenie wymiany pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym z 2022r. S. C. oświadczył, że nie zgadza się z oświadczeniami inwestora co do daty budowy w/w obiektów jak również funkcji, jaką pełni budynek gospodarczy, na którym znajduje się taras.
Następnie organ I instancji zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o udostępnienie zdjęć lotniczych z lat 1998-2023 dla przedmiotowej działki o nr ew. [...].
Kolejnym postanowieniem nr [...] z dnia 13 lipca 2023 r. (uzupełnionym postanowieniem nr [...]), nałożono na E. C. obowiązek przedłożenia w określonym terminie opisanych w nim dokumentów dotyczących legalizacji budynku mieszkalnego. Rozstrzygnięcia te zostały uchylone przez MWINB (postanowienie nr [...]).
W trakcie kolejnych oględzin (w dniu 28 września 2023r.) dokonano pomiarów budynku mieszkalnego, które zostały przedstawione na mapie geodezyjnej stanowiącej załącznik do protokołu. Stwierdzono, że w pomieszczeniu gospodarczym nr 1 znajdującym się przy budynku mieszkalnym znajdują się kocioł gazowy CO oraz materiały budowlane do ocieplenia budynku. W drugim pomieszczeniu znajdują się rowery, kosiarki oraz zbędne rzeczy gospodarstwa domowego. Z pomieszczenia gospodarczego od strony działki nalężącej do małż. C. wyprowadzona jest rura wentylacyjna. E. C. nie wpuściła na teren posesji małż. C..
Postanowieniem z dnia 16 października 2023r. nr [...] PINB , działając na podstawie art. 49g ust. 1, pkt 1, oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2021r. poz. 2351; dalej: P.b.) oraz art. 123 k.p.a., nałożył na E. C. obowiązek przedłożenia następujących dokumentów tj.:
1) oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego;
3) ekspertyzy technicznej sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Organ powiatowym zakreślił 90 dniowy termin na wykonanie powyższego obowiązku.
Następnie postanowieniem Nr [...] PINB uzupełnił postanowienie Nr [...] poprzez informację, że w postanowieniu Nr [...] jest informacja, że w trakcie oględzin wykonano pomiar budynku mieszkalnego, który został uwidoczniony na mapie stanowiącej załącznik Nr 1 do ww. postanowienia. Ponadto PINB wskazał, że wobec budynków gospodarczych odbędzie się odrębne postępowanie.
Zażalenia na ww. rozstrzygnięcie wniosła B. C..
Organ odwoławczy, w uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z 18 stycznia 2024r., wyjaśnił m.in., że na mocy nowelizacji przepisów Prawa budowlanego, które weszły w życie od dnia 19 września 2020r. organ nadzoru budowlanego I instancji może przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne w stosunku do "starych samowoli budowlanych’', o którym mowa w art. 49f-art. 49i P.b. Po przytoczeniu treści art. 49f i art. 49g ust. 2 P.b., zauważył, że strony postępowania wskazywały na różne daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Przypomniał, że we wniosku o wszczęcie uproszczonej legalizacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] [...] gm. S., E. C. wskazała datę ok. 1989r., zaś w protokole oględzin przywołano datę budowy spornego budynku mieszkalnego jako 1987-1990 rok. Z kolei S. C. w toku postępowania wskazywał, że sporny obiekt został rozbudowany w 2022r. w wyniku dobudowy parterowej murowanej części, która posiada otwory drzwiowe i okno. Na wysokości I piętra tej dobudowanej części wykonano betonowy taras (w tym celu wykonano betonowy strop o grubości 30 cm) o długości około 3,5 m wzdłuż granicy działki sąsiedniej.
MWINB, dokonując analizy akt, stwierdził, że pierwotna bryła budynku mieszkalnego została zrealizowana przed 1997r. Na zdjęciu wykonanym w 1997r. znajduje się budynek mieszkalny, który sięga swoimi ścianami do budynku stodoły zlokalizowanej na sąsiedniej nieruchomości. Budynki gospodarcze oznaczone nr 1 i nr 2 w protokole oględzin z dnia 28 września 2023r. zostały wybudowane po 2003r. i jak wskazał PINB będą one stanowić przedmiot odrębnych postępowań.
Organ odwoławczy uznał, iż PINB prawidłowo nałożył na E. C. - właścicielkę działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. S. obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów, o których mowa w art. 49g ust. 2 P.b., a sentencja postanowienia odpowiada dyspozycji art. 49g P.b. Jednocześnie MWINB wskazał, że z uwagi na upływ terminu na wykonanie obowiązków wskazanego w postanowieniu PINB Nr [...] uznał za zasadne wyznaczyć nowy termin na wykonanie obowiązków wynikających z ww. rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, MWINB wskazał, że na podstawie ogólnodostępnych danych znajdujących się na portalu https:// [...].e-mapa.net/ wynika, że geodezyjne oznaczenie budynku mieszkalnego zawiera w sobie część gospodarczą, oznaczoną w protokole oględzin z dnia 28 września 2023r. jako pomieszczenie nr 1. Podniósł, że powyższe potwierdza analiza zdjęć lotniczych z 2022r. oraz zdjęcie z ortofotomapy. Główna bryła budynku mieszkalnego kończy się na wysokości stodoły znajdującej się na działce o nr ew. [...]. MWINB odnosząc się do kwestii nie wpuszczenia skarżącej na teren działki należącej do E. C., powołał się na wyrok WSA w Kielcach z dnia 26.06.2019r. sygn. akt II SA/Ke 274/19, w którym sąd wywiódł m.in., że "Brak udziału w oględzinach sam w sobie nie musi stanowić o istotnym naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy Udział w oględzinach nie jest obowiązkowy, a organ nadzoru budowlanego nie posiada środków prawnych, które mogłyby przymusić właściciela nieruchomości do wpuszczenia osób trzecich na teren nieruchomości będącej przedmiotem oględzin". Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że pracownicy organu powiatowego nie mają uprawnień do przesuwania półek bądź materiałów budowlanych celem ustalenia, czy w pomieszczeniach znajdują się "jakieś pomieszczenia służące funkcji mieszkalnej czy inne połączenie funkcjonalne w postaci drzwi wejściowych ze starej części do nowo dobudowanej części". Jednocześnie wskazał, że kwestia wykonania pokrycia dachowego niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, w zakresie wystawania okapu poza obrys budynku o ok. 20 cm winna być przedmiotem odrębnego postępowania na podstawie art. 51 P.b.
Pismem z 12 lutego 2023 r. B. C. i S. C. (dalej: skarżący) wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie MWINB z 18 stycznia 2024r.
Autorzy skargi zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak i:
– błędne utrzymanie w mocy (zatwierdzenie) postanowienia I instancji, w tym załącznika do postanowienia organu I instancji (załącznik 1 - mapa do postanowienia PINB Nr [...]), stanowiącego integralną cześć postanowienia legalizacyjnego, pomimo błędnego określenia gabarytów (długości i szerokości legalizowanego budynku) sięgającego długością do połowy szerokości mojej stodoły;
– błędne uznanie, że przyjęty do legalizacji uproszczonej w trybie art. 49f P.b. budynek mieszkalny, którego gabaryty, w tym długość i szerokość zostały określone na mapie stanowiącej załącznik do postanowienia organu I instancji (załącznik 1 do postanowienia PINB nr [...]), odpowiada długości i szerokości budynku istniejącego 20 lat temu;
– pominięcie, że ze zdjęć lotniczych z lat 1997 (k.31), 2001 (zdjęcie nr 6-2231 na płycie Cd w aktach sprawy, niewydrukowane przez pracowników organu) i 2003r. (k. 5/20) znajdujących się w aktach sprawy wprost wynika, że istniejący wówczas tj. w latach 1997-2003 sporny budynek mieszkalny nie sięgał swoją długością do połowy szerokości budynku mojej stodoły.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wydane rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie MWINB z dnia 18 stycznia 2024r. nr [...], uchylające rozstrzygnięcie Nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekające nowy termin do dnia 30.04.2024r. W pozostałej części MWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w S. z dnia 16 października 2023 r., nr [...], nakładające na E. C. obowiązek przedłożenia we wskazanym wyżej terminie opisanych w rozstrzygnięciu dokumentów dotyczących samowolnej budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] gm. S..
Na wstępie należy wyjaśnić, że na skutek nowelizacji przepisów Prawa budowlanego, które weszły w życie z dniem 19 września 2020 r. organ nadzoru budowlanego I instancji może przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne o którym mowa w art. 49f - 49i P.b. w stosunku do tzw. "starych samowoli budowlanych". Zgodnie z art. 49f ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne;
Ustęp 2 ww. art. 49 f P.b. stanowi, że w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Zaś ust. 3 stanowi, że w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia;
Ustęp 5 ww. art. 49 f P.b. stanowi, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa wart. 48 ust. 1".
W świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie, w tym przeprowadzonych oględzin, nie ma wątpliwości, że doszło do samowolnej budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. S., co potwierdziła również E. C. (inwestor) składając do organu I instancji wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku.
Sąd zauważa, iż przed 19 września 2020 r. żadna procedura legalizacyjna uproszczona nie mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze ustawy nowelizującej ją wprowadzono. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie było więc tego typu spraw. Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć. W przypadku rozpatrywanej sprawy budowa obiektu budowlanego zakończona została, zgodnie z oświadczeniem inwestora, ok. 1989 r., a więc do dnia orzekania przez organ I instancji minęło 34 lata. Ponadto, na co wskazał MWINB, na podstawie pozyskanych zdjęć lotniczych, pierwotna bryła budynku mieszkalnego została zrealizowana przed 1997r., natomiast budynki gospodarcze po 2003r. (i nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania legalizacyjnego, wobec nich organy nadzoru budowlanego będą prowadzić odrębne postępowanie). Sąd podziela zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego co do tego, że zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Stosownie do art. 49g ust. 1 P.b., w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych (zgodnie z art. 49g ust. 2 P.b.) należą: oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Sąd zauważa, iż badanie przesłanki z art. 49f ust. 1 P.b. tj. upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy w warunkach samowoli, wiąże się z koniecznością ustalenia okoliczności faktycznych sprzed wielu lat, które w wielu przypadkach nie są w sposób dostateczny udokumentowane, skoro budowa była realizowana w warunkach samowoli. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się więc, że podstawowym dowodem w zakresie ustalenia daty zakończenia budowy jest przede wszystkim oświadczenie inwestora o terminie zakończenia robót budowlanych obiektu podlegającego legalizacji (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 22 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 46/22, orzeczenia.nsa.dov.pl - CBOSA). W przypadku gdy inwestor nie dysponuje dokumentami dotyczącymi bezpośrednio prowadzonych robót budowlanych, oświadczenie powinno być poparte innymi dowodami na tę okoliczności, np. z zeznań świadków, umów, aktów notarialnych, map geodezyjnych, fotografii, w tym zdjęć lotniczych, itp. W niniejszej sprawie E. C. takie oświadczenie złożyła do protokołu oględzin, zaś organy nadzoru budowlanego pozyskały od Głównego urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcia lotnicze dotyczące spornej nieruchomości. W ocenie Sądu organy zebrały zatem możliwy do pozyskania materiał dowodowy, co do daty zakończenia robót budowlanych. Ponadto E. C., jak i organy nadzoru budowlanego nie kwestionowały, że w niniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej.
W świetle powyższego Sąd za prawidłowe uznał zobowiązanie inwestora – E. C., na podstawie art. 49g P.b. do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Należy przy tym podkreślić, że celem uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Podstawa do legalizacji obiektu zaistnieje w przypadku, gdy ekspertyza techniczna wykaże, że w przypadku spornego budynku nie zachodzą wskazane wyżej zagrożenia. Wydanie postanowienia zobowiązującego do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych znalazło dostateczną podstawę w dokonanych ustaleniach faktycznych, znajdujących odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i po spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 49f ust. 1 P.b.
W ocenie Sądu, organ powiatowy prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów, zaś rozstrzygnięcie organu powiatowego odpowiada dyspozycji art. 49g P.b. Organ odwoławczy zasadnie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie terminu wykonania tego obowiązku i wyznaczył nowy termin. Termin ten ma charakter procesowy i powinien być ustalony stosownie do okoliczności sprawy. Organ odwoławczy wyznaczył termin na nowo, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonego obowiązku. Tym samym słusznie ocenił MWINB, że organ I instancji zarówno poprawnie rozpoczął procedurę legalizacyjną uproszczoną, jak i nałożył zasadnie wynikający z prawa obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych na E. C..
Zdaniem Sądu, zarzuty skarżących nie są wobec tego trafne. Organ nie naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wskazano powyżej, ustalenia organów w pełni wynikają z zebranych w sprawie dowodów i ich oceny, która w żadnej mierze nie była dowolna.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI