VIII SA/Wa 201/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą częściowego przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych na instalację fotowoltaiczną, uznając prawidłowość weryfikacji kosztów przez organ.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą przyznania części pomocy finansowej ze środków unijnych na instalację fotowoltaiczną. Spółka kwestionowała prawidłowość oceny kosztorysu powykonawczego przez biegłego, zarzucając mu brak wiedzy specjalistycznej i stosowanie zbyt niskich cen rynkowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a opinia biegłego była rzetelna i stanowiła podstawę do wydania decyzji.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która odmówiła przyznania części pomocy finansowej ze środków unijnych na instalację fotowoltaiczną. Spółka zarzucała organom błędy proceduralne i naruszenie prawa materialnego, w szczególności kwestionując kompetencje biegłego kosztorysanta, który oceniał kosztorys powykonawczy inwestycji. Spółka twierdziła, że biegły stosował zbyt niskie ceny rynkowe i nie posiadał wystarczającej wiedzy specjalistycznej w zakresie instalacji fotowoltaicznych. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Sąd podkreślił, że decyzja o zatwierdzeniu funduszu operacyjnego nie wiąże organu przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej, a każdy wniosek o płatność wszczyna nowe postępowanie. Sąd zaakceptował opinię biegłego, uznając ją za rzetelną i logiczną, a także podkreślił, że organ ma prawo weryfikować koszty kwalifikowane zgodnie z zasadami gospodarności i efektywności. W związku z tym, sąd oddalił skargę spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest uprawniony do weryfikacji rzetelności oświadczeń strony i dokumentów mających wpływ na kwalifikowalność wydatków i wysokość pomocy publicznej.
Uzasadnienie
Każdy wniosek o płatność wszczyna nowe postępowanie administracyjne i weryfikację zasadności przyznania płatności, niezależnie od wcześniejszych decyzji zatwierdzających fundusz operacyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
ustawa o organizacji rynków art. 9a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu
rozporządzenie wykonawcze 2017/892 art. 10
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/892
rozporządzenie wykonawcze 2017/892 art. 9 § ust. 2 lit g
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/892
rozporządzenie 1308/2013 art. 34 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
rozporządzenie 1306/2013 art. 58
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
u.f.p. art. 44 § ust. 3
Ustawa o finansach publicznych
rozporządzenie 2021/2116 art. 59 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie 2017/891 art. 61 § ust. 3
Rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie 1308/2013 art. 32 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
rozporządzenie 2017/891 art. 24
Rozporządzenie 2017/891
ustawa o organizacji rynków art. 9a § ust. 13
Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu
ustawa o organizacji rynków art. 9a § ust. 14
Ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu
u.f.p. art. 44 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej ma prawo weryfikować koszty kwalifikowane na etapie wniosku o płatność. Opinia biegłego była rzetelna i stanowiła podstawę do wydania decyzji. Decyzja o zatwierdzeniu funduszu operacyjnego nie wiąże organu przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
Odrzucone argumenty
Biegły nie posiadał wystarczającej wiedzy specjalistycznej w zakresie instalacji fotowoltaicznych. Organ stosował zbyt rygorystyczne kryteria weryfikacji kosztów. Organ stosował odmienne kryteria weryfikacji wydatków na różnych etapach postępowania.
Godne uwagi sformułowania
każdy składany wniosek o płatność wszczyna nowe postępowanie administracyjne i weryfikację zasadności przyznania płatności nie można zarzucić biegłemu, że przyjęte przez niego w operacie technicznym ceny nie były rynkowe dofinansowaniem funduszu operacyjnego objęte są tylko rzeczywiste wydatki
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Kosterna
sędzia
Justyna Mazur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Weryfikacja kosztów kwalifikowanych w ramach pomocy finansowej ze środków UE dla organizacji producentów, rola biegłego w postępowaniu administracyjnym, zasady przyznawania pomocy finansowej w rolnictwie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących sektora owoców i warzyw oraz pomocy finansowej dla organizacji producentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu przyznawania pomocy finansowej ze środków unijnych w rolnictwie, a konkretnie weryfikacji kosztów inwestycji. Jest to istotne dla przedsiębiorców działających w tym sektorze.
“Jak sądy oceniają koszty instalacji fotowoltaicznej przy ubieganiu się o unijne dotacje?”
Dane finansowe
WPS: 65 016,42 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 201/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-09-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-03-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 935 art. 9a ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - t.j. Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 57 art. 10, art. 9 ust. 2 lit g Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) z 13 stycznia 2023 r. Nr [...] w zakresie częściowej odmowy przyznania pomocy finansowej. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: Spółka, skarżąca, organizacja, strona, inwestor) otrzymała status uznania za organizację producentów owoców na mocy decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z 2 lutego 2010 r. nr [...], zaś 20 kwietnia 2021 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ I instancji) wydał decyzję nr [...] o uznaniu organizacji producentów [...] Sp. z o.o. w kategorii produktów "inne". Spółka jest w trakcie realizacji programu operacyjnego na lata 2020-2024 (dalej: P.O.), zatwierdzonego decyzją Dyrektora ARiMR z 16 grudnia 2019 r. nr [...]. Następnie 18 stycznia 2022 r. Dyrektor ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której zatwierdził zmianę wysokości funduszu operacyjnego na 2021 rok, wynoszącą 6.173.389,99 zł oraz zmianę wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2021 rok, która wyniosła 3.887.214,49 zł. W dniu 16 lutego 2022 r. do Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Spółki o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2021, w ramach którego strona zgłosiła do dofinansowania m.in. działanie 6.1 "Rozwijanie systemów energii odnawialnej", zrealizowane poprzez zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 662,7 kWp na budynku organizacji. Postanowieniem z 11 kwietnia 2022 r. organ I instancji powołał biegłego kosztorysanta - mgr inż. Z. T. celem oceny kosztorysu powykonawczego dla zrealizowanej przez organizację inwestycji, tj. "Nadachowej instalacji fotowoltaicznej o mocy 662,7 kWp". W związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w trakcie kontroli administracyjnej wniosku Dyrektor ARiMR 27 kwietnia 2022 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień m.in. w celu udokumentowania cen jednostkowych części materiałów (wezwanie nr 1). W odpowiedzi strona 23 maja 2022 r. złożyła wyjaśnienia wraz z załącznikami, m.in. oświadczeniem [...] N., Z. Sp. j. z 13 maja 2022 r. (dalej: wykonawca) oraz specyfikacją technologiczną zrealizowanej inwestycji, sporządzoną również przez wykonawcę. Organ I instancji jeszcze dwukrotnie wzywał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie działania 6.1 (wezwanie nr 2 z 18 maja 2022 r.) oraz udokumentowania cen jednostkowych części materiałów i urządzeń zastosowanych w kosztorysie powykonawczym (wezwanie nr 3 z 7 czerwca 2022 r.). Pierwszy kosztorys weryfikacyjny powykonawczy wraz z opinią techniczną biegły Z. T. złożył do organu I instancji 7 czerwca 2022 r., zgodnie z którym wartość kosztorysowa robót została określona na kwotę 346.248,17 zł netto. W dniu 27 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła odpowiedź na wezwanie nr 2 wraz z korektą wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2021 r. oraz załącznikami, a następnie 12 lipca 2022 r. wpłynęła odpowiedź strony na wezwanie nr [...] wraz ze specyfikacją technologiczną zrealizowanej inwestycji sporządzoną przez wykonawcę ze wskazaniem cen netto poszczególnych komponentów. Dokumenty te zostały przekazane biegłemu celem ponownej weryfikacji kosztorysu powykonawczego. Kolejna opinia techniczna opracowana przez Z. T. wpłynęła do organu I instancji 25 sierpnia 2022 r., zgodnie z którą wartość kosztorysowa robót została określona na kwotę 2.445.159,02 zł netto. Decyzją z 23 września 2022 r. Nr [...] Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 9a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 618, dalej: ustawa o organizacji rynków) w związku z art. 10 oraz art. 9 ust. 2 lit. g rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L 138 z 25 maja 2017 r., str. 57, dalej: rozporządzenie wykonawcze 2017/892) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku organizacji o przyznanie rocznej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2021 realizacji zatwierdzonego programu operacyjnego na lata 2020-2024, przyznał pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego w części w wysokości 3.821.546,65 zł oraz odmówił przyznania pomocy finansowej w pozostałej części, tj. w wysokości 65.016,42 zł. Organ I instancji wskazał, że w opinii z 25 sierpnia 2022 r. biegły Z. T. udokumentował źródło pochodzenia zastosowanych cen jednostkowych poprzez wskazanie w nich poziomu zastosowanych cen dla analogicznych przedziałów czasowych, jakie zastosowano w kosztorysie powykonawczym (II kwartał 2021 r.) wg bazy cenowej [...]. Weryfikacji dokonano, stosując te same pozycje katalogowe, które zastosowano w kosztorysie powykonawczym. W ocenie organu I instancji opinia sporządzona przez kosztorysanta uwzględnia nie tylko założenia, wynikające z kosztorysu złożonego przez organizację i dostępnych katalogów cen robót budowlanych, ale także wskazuje na analizę rynku materiałów budowlanych w regionie wykonania inwestycji przez stronę. Dyrektor ARiMR uznał opinię biegłego za wiarygodną i spójną. Dlatego przyjął ją jako podstawę do ustalenia wysokości kosztów kwalifikowanych inwestycji zrealizowanej przez Spółkę w 2021 r. w ramach działania 6.1 "Rozwijanie systemów energii odnawialnej" oraz wyliczenia należnej kwoty pomocy finansowej. Z opinii przedstawionej przez biegłego kosztorysanta wynika zawyżenie kosztów zakupu i montażu nadachowej instalacji fotowoltaicznej o mocy do 662,7 kWp. Organ I instancji zwrócił uwagę, że: - kwota netto z kosztorysu powykonawczego złożonego przez stronę wynosi 2.921 824,88 zł, a kwota deklarowana do naliczania pomocy – 2.551.395 zł, - kwota netto z kosztorysu powykonawczego weryfikacyjnego po ocenie biegłego i zakwalifikowana do płatności wynosi 2.445.159,02 zł, więc wartość kosztów niekwalifikowanych – 476.665,86 zł. W związku z powyższym kwota zakwalifikowana przez organ do naliczenia wysokości pomocy finansowej dla inwestycji "Nadachowa instalacja fotowoltaiczna o mocy 662,7 kWp" wynosi 2.445.159,02 zł. Dyrektor ARiMR wskazał, że w ramach złożonego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego lub rozliczenie wypłaconych środków za rok 2021 Spóła zgłosiła do dofinansowana wydatki dotyczące następujących działań: - 1.1 Dostosowanie oferty handlowej organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów do popytu - organizacja zakupiła kwalifikowany materiał szkółkarski za kwotę 677.820 zł. - 2.1 Stosowanie systemów poprawy jakości owoców i warzyw, kontroli jakości owoców i warzyw oraz systemów identyfikowalności produktów sektora owoców i warzyw – Spółka przeprowadziła badania laboratoryjne owoców na pozostałości pestycydów, zatrudniła dwóch audytorów wewnętrznych i czterech kontrolerów jakości oraz poddana została certyfikacji z zakresu systemów [...] i [...], na co wydatki wyniosły łącznie 428.020,49 zł. - 2.2 Stosowanie nowoczesnych rozwiązań logistycznych i organizacyjnych, pozwalających organizacjom producentów lub zrzeszeniom organizacji producentów na usprawnienie realizacji dostaw - organizacja zakupiła kombajn do owoców miękkich za kwotę 945.531,54 zł. - 2.3 Wykorzystanie technologii zwiększających wartość handlową owoców i warzyw poprzez ich uszlachetnianie - Spółka zakupiła linię do sortowania i pakowania borówki amerykańskiej za kwotę 949.290 zł. - 3.1 Wykorzystanie strategii marketingowych o charakterze promocyjnym – wydatki obejmują wynagrodzenie informatyka w kwocie 41.270,40 zł. - 6.1 Rozwijanie systemów energii odnawialnej - Spółka zakupiła i zamontowała instalację fotowoltaiczną na budynku o mocy 662,7 kWp - łączna kwota wskazanych przez stronę wydatków na to działanie wyniosła 2.551.395 zł, z czego kwota zakwalifikowana przez organ do naliczenia wysokości pomocy finansowej wynosi 2.445.159,02 zł. - 8.1 Środki zapobiegania kryzysom i zarządzania w sytuacjach kryzysowych - przeznaczenie na bezpłatną dystrybucję - Spółka przekazała do bezpłatnej dystrybucji 203,9 ton jabłek, a wydatki związane z tym działaniem wyniosły 457.951,27 zł. Ustalając wysokość pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego lub rozliczenie wypłaconych środków finansowych za rok 2021 organ I instancji uwzględnił następujące czynniki: - wysokość wydatków na działania zatwierdzone w P.O. na 2021 rok w kwocie 6.052.343,13 zł, - wysokość pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej zatwierdzonej na 2021 rok w kwocie 3.887.214,49 zł, - wysokość rzeczywiście poniesionych w 2021 roku wydatków na działania zakwalifikowane do objęcia pomocą finansową (max. 120% wydatków zatwierdzonych) w kwocie 5.945.042,72 zł, - wysokość kosztów ogólnych zarządzania programem operacyjnym na 2021 rok (max. 2% wydatków poniesionych) w kwocie 118.900,85 zł, - wnioskowaną przez organizację kwotę pomocy w wysokości 3.886.563,07 zł, - wysokość wpłat na fundusz operacyjny, - limit pomocy finansowej w wysokości 4,6% wartości produktów sprzedanych w okresie referencyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Dyrektora ARiMR, wyliczona i należna kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2021 rok dla Spółki wynosi 3.821.546,65 zł, tj.: - 5.487.091,45 zł x 60% = 3.292.254,87 zł (kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego z tytułu poniesionych kwalifikowanych wydatków na działania z wyłączeniem nieprzeznaczenia owoców i warzyw do sprzedaży), - 457.951,27 zł x 100% = 457.951,27 zł (kwota pomocy finansowej z tytułu nieprzeznaczenia owoców i warzyw do sprzedaży), - 118.900,85 zł x 60% = 71.340,51 zł (kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego z tytułu poniesionych kosztów zarządzania P.O.). Ustalona niniejszą decyzją kwota odmowy przyznania pomocy w wysokości 65.016,42 zł stanowi więc różnicę pomiędzy wnioskowaną przez Spółkę kwotą pomocy w wysokości 3.886.563,07 zł a należną kwotą pomocy w wysokości 3.821.546,65 zł (3.886.563,07 zł – 3.821.546,65 zł = 65.016,42 zł). Różnica procentowa między tymi kwotami wynosi 1,70%, czyli jest mniejsza niż 3%. W związku z tym na podstawie art. 61 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.U.UE.L.138.4, dalej: rozporządzenie 2017/891) nie było podstawy do zastosowania kar. Odmawiając stronie przyznania części wnioskowanej kwoty pomocy finansowej organ I instancji powołał się na treść art. 58 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 ze zm., dalej: rozporządzenie 1306/2013), który wskazuje na zasady ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, oraz art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634, dalej: u.f.p.), przewidującego szczególną ochronę środków z budżetu unijnego. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy w wysokości 65.016,42 zł i wnosząc o jej uchylenie w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła, że organ I instancji powołał się wyłącznie na opinie biegłego Z. T., uznając je za wiarygodne i spójne. W ocenie Spółki opinie te nie mają takiego charakteru, ponieważ powołany biegły nie ma podstawowej wiedzy w zakresie instalacji fotowoltaicznych. Sam fakt, że biegły potrafi posługiwać się programem do kosztorysowania nie daje mu kompetencji do weryfikowania kosztorysu powykonawczego dotyczącego instalacji fotowoltaicznej, jeśli posiada się tylko uprawnienia konstruktorskie. Biegły stosuje w swoich opiniach jedynie najniższe ceny rynkowe, przy czym jeśli w jakimkolwiek dokumencie odnajduje cenę niższą, to stosuje cenę niższą. Skarżąca zauważyła, że biegły nie miał zastrzeżeń do kosztorysu powykonawczego instalacji fotowoltaicznej złożonego przez stronę rok wcześniej, kiedy jego opinia opierała się na innych przesłankach. Jednocześnie strona wniosła o powołanie biegłego w zakresie instalacji fotowoltaicznej i sporządzenie przez niego opinii w zakresie ponownej oceny kosztorysu powykonawczego. Prezes ARiMR decyzją z 13 stycznia 2023 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania strony w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej w wysokości 65.016,42 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR ocenił, że opinia biegłego Z. T. z 25 sierpnia 2022 r. jest wiarygodna, logiczna, zupełna, kompletna, spójna oraz przekonująca i może stanowić podstawę do ustalenia wysokości kosztów kwalifikowanych oraz wyliczenia należnej kwoty pomocy finansowej. Biegły dokonał weryfikacji kosztorysu powykonawczego złożonego przez stronę, jak również specyfikacji technologicznej zrealizowanej inwestycji wraz z wyjaśnieniami do tej specyfikacji, analizy cen poszczególnych elementów instalacji przedstawionej przez inwestora oraz oferty na wykonanie rozdzielnic DC oraz AC z 19 czerwca 2021 r. Prezes ARiMR wskazał, że biegły w opinii technicznej z 25 sierpnia 2022 r. wyjaśnił, iż załączone analizy cen poszczególnych elementów instalacji fotowoltaicznej zostały podpisane jedynie przez inwestora, ponadto ceny materiałów wymienionych w ww. analizach nie zgadzają się z cenami zastosowanymi w kosztorysie powykonawczym. Dlatego biegły nie przyjął tych cen przy analizie kosztów inwestycji, uznając, że ",załączone analizy niczego nie dokumentują". Jednocześnie biegły Z. T. przyjął podpisaną przez wykonawcę specyfikację technologiczną zrealizowanej inwestycji z 24 czerwca 2021 r. jako dokument potwierdzający poniesione koszty przedmiotowej inwestycji. W przedmiotowej opinii technicznej biegły podkreślił, że w przypadku cen materiałów i urządzeń uznanych w poprzedniej opinii jako nieweryfikowalne (z uwagi na brak takich wycen w bazach [...]), przyjął ceny materiałów i urządzeń ze złożonej specyfikacji technologicznej jako właściwej do weryfikacji kosztorysu powykonawczego. Ponadto wskazał, że w sytuacji, gdy wartość materiałów w kosztorysie powykonawczym lub specyfikacji była wyższa od cen z bazy [...], do kosztorysu weryfikacyjnego przyjmował ceny z bazy [...], które to w jego ocenie odpowiadają cenie rynkowej. Jednocześnie nie mógł kwestionować cen produktów lub usług, które były niższe niż uznane przez niego za cenę rynkową, gdyż wartości tych produktów lub usług de facto mieściły się w granicy, jaką stanowiły ceny rynkowe. Sporządzona przez wykonawcę specyfikacja techniczna zawiera wyceny i obmiary zastosowanych materiałów i urządzeń, natomiast wycenę robocizny i roboty dodatkowe (pozostałe elementy) w specyfikacji ujęte są w sposób zbiorczy (kpl. 1). Tym samym biegły uznał koszty przedmiotowej inwestycji zgodnie z wyliczeniem zawartym w podpisanej przez wykonawcę specyfikacji. W ocenie Dyrektora ARiMR niezasadny jest wniosek zawarty w odwołaniu o ponowne powołanie biegłego z zakresu instalacji fotowoltaicznej w celu sporządzenia przez niego opinii oceniającej złożony przez stronę kosztorys powykonawczy przedmiotowej inwestycji, ponieważ zarzuty kwestionujące kompetencje biegłego Z. T. są bezzasadne. Biegły ten bowiem dysponuje niezbędną wiedzą w zakresie ocenianego przez niego kosztorysu powykonawczego "Nadachowa instalacja fotowoltaiczna o mocy 662,7 kWp", posiada stosowne uprawnienia o specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz długie doświadczenie zawodowe w powyższym zakresie. Od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego co do poziomu kosztu przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej, uzasadnionego dla przyznania skarżącej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego, o której mowa w art. 9a ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków i niesłuszne poprzestanie w tym zakresie na opinii biegłego Z. T., błędnie uznawanej przez organ za wiarygodną, podczas gdy: - koszt instalacji fotowoltaicznej o mocy 662,7 kWp podlegał wcześniej badaniu przez biegłego w toku postępowania o zatwierdzenie funduszu operacyjnego skarżącej na 2021 rok i zatwierdzenie wysokości pomocy finansowej na 2021 rok, zakończonego decyzją nr [...] wydaną przez Dyrektora ARiMR 15 stycznia 2021 r., zaś opinia biegłego mgr. inż. Z. T. pozostaje z tamtą niezgodna, w tym niezgodna co do założeń (czynników) o podstawowym dla wyceny znaczeniu, - opinia biegłego mgr. inż. Z. T. oparta została na metodologii, która nie może prowadzić do ustalenia poziomu kosztu uzasadnionego (celowego, niezbędnego, zgodnego z przykazem gospodarności), bowiem metodologia ta zakłada uwzględnienie każdorazowo najniższych, możliwych do ustalenia cen dla każdej odrębnie z wycenianych pozycji, składających się na badany koszty inwestycji, a tym samym jako próg zasadności kosztu inwestycji przyjmuje koszt stricte minimalny, nie zaś koszt odpowiadający realiom rynku (który bynajmniej nie jest równoznaczny kosztowi najniższemu), - metodologia, o której mowa powyżej pozostaje oderwana od zasad doświadczenia życiowego, jako że z gruntu szczególnie wysoce nieprawdopodobnym jest, aby złożona w warunkach rynkowych oferta na wykonanie skomplikowanej instalacji, takiej jak rozpatrywana przez organ instalacja fotowoltaiczna o mocy 662,7 kWp, obejmowała wyłącznie minimalne, możliwe do znalezienia na rynku ceny każdego jednego komponentu owej instalacji; metodologia ta nie prowadzi więc do określenia kosztu realnego - możliwego do osiągnięcia w warunkach rynkowych, - zwłaszcza pierwotna opinia biegłego mgr. inż. Z. T. (sporządzona w sprawie w czerwcu 2022 r.) zdradza brak wiedzy fachowej tego biegłego w zakresie instalacji fotowoltaicznych - biegły w tej opinii "zweryfikował" kosztorys powykonawczy z kwoty 2.921.824,88 zł netto do kwoty 346.248,17 zł netto (a więc niespełna 12%) z tej przyczyny, że materiał sprawy nie zawierał wówczas informacji o cenach niektórych materiałów i urządzeń uwzględnionych w kosztorysie, a te - skoro nie występowały w wydawnictwie [...] - biegły najzwyczajniej pominął (przyjął w swej pierwotnej opinii wartość "0 zł"), co prima facie trudno uznać za działanie weryfikacyjne z użyciem wiedzy fachowej; b) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. przez zweryfikowanie wydatku na instalację fotowoltaiczną o mocy 662,7 kWp na etapie postępowania w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego według kryteriów odmiennych, a przy tym bardziej surowych niż weryfikacja tego samego wydatku dokonana przed jego poczynieniem - na etapie postępowania w sprawie o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego i zatwierdzenie wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej, co podważa zaufanie do władzy publicznej, przedstawiając jej działanie jako nieklarowne i niekonsekwentne; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U.UE.L 347 z 20.12.2013, str. 671 ze zm., dalej: rozporządzenie 1308/2013), w związku z art. 31 ust. 2 i ust. 3 pkt a rozporządzenia 2017/891 w związku z art. 26 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2017/892 oraz w związku z art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o organizacji rynków przez błędną wykładnię: - polegającą na nietrafnym przyjęciu, że właściwy organ rozpatrujący wniosek uznanej organizacji producentów o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego uprawniony jest odmówić uwzględnienia wydatku na działanie zatwierdzone w programie operacyjnym w takiej części, w jakiej wydatek ten przekracza poziom kosztu najniższego możliwego, podczas gdy z właściwych aktów prawa unijnego i krajowego wynika potrzeba uwzględnienia co do zasady wydatków faktycznie poniesionych, - przejawiającą się w zweryfikowaniu wydatku na działanie zatwierdzone w programie operacyjnym (wydatek na instalację fotowoltaiczną o mocy 662,7 kWp) na etapie postępowania w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego według kryteriów odmiennych, a przy tym bardziej surowych niż ocena tego samego wydatku dokonana przed jego poczynieniem - na etapie postępowania w sprawie zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego i zatwierdzenia wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej, podczas gdy wykładnia dopuszczająca takie działanie organu prowadzi do zaprzeczenia roli weryfikacji dokonanej na owym wcześniejszym etapie ubiegania się przez organizacje producentów o pomoc finansową, a tym samym prowadzi do wniosków nieracjonalnych; b) art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a i b u.f.p. przez błędną wykładnię, polegającą na nietrafnym przejęciu, że właściwy organ, rozpatrujący wniosek uznanej organizacji producentów o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego, uprawniony jest odmówić uwzględnienia wydatku na działanie zatwierdzone w programie operacyjnym w takiej części, w jakiej wydatek ten przekracza poziom kosztu najniższego możliwego, podczas gdy wynikające z ustawy o finansach publicznych zasady czynienia wydatków publicznych (w tym oszczędność) nie oznaczają dopuszczalności wydatkowania wyłącznie na najniższym możliwym poziomie, c) art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 przez błędną wykładnię, polegającą na nietrafnym przyjęciu, że właściwy organ, rozpatrujący wniosek uznanej organizacji producentów o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego, uprawniony jest odmówić uwzględnienia wydatku na działanie zatwierdzone w programie operacyjnym w takiej części, w jakiej wydatek ten przekracza poziom kosztu najniższego możliwego, podczas gdy wynikające z tego przepisu zasady ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej nie ograniczają dopuszczalności wydatkowania środków unijnych do poziomu wydatku najniższego możliwego. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji organu I instancji w części, w jakiej organ odmówił stronie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego na rok 2021 oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Poza tym sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, jak również wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Badając decyzję organu odwoławczego w zaskarżonej części Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków Dyrektor ARiMR właściwy ze względu na siedzibę organizacji producentów albo zrzeszenia organizacji producentów wydaje decyzje w sprawach przyznania organizacji producentów albo zrzeszeniu organizacji producentów pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego. Z ustaleń organów orzekających wynika, że obecnie organizacja jest w trakcie realizacji programu operacyjnego na lata 2020-2024, zatwierdzonego decyzją Dyrektora ARiMR nr [...] z 16 grudnia 2019 r. W trakcie jego realizacji strona składała wnioski o zmiany programu operacyjnego na kolejne lata, a ostatnie zmiany programu operacyjnego na rok 2021 zostały zatwierdzone decyzją Dyrektora ARiMR o numerze [...] z 18 stycznia 2022 r. Natomiast decyzją Dyrektora ARiMR o numerze [...] z tego samego dnia – 18 stycznia 2022 r. została zatwierdzona wysokość funduszu operacyjnego na 2021 rok, która wyniosła 6.173.389,99 zł oraz wysokość pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2071 r., która wyniosła 3.887.214,49 zł. Pomoc finansowa Wspólnoty przyznawana jest organizacjom producentów tworzącym fundusz operacyjny na zasadach określonych między innymi w rozporządzeniu 1308/2013. Zgodnie z art. 32 ust. 2 tego rozporządzenia fundusz operacyjny wykorzystywany jest wyłącznie do finansowania programów operacyjnych przedłożonych państwom członkowskim i przez nie zatwierdzonych. Natomiast w myśl art. 24 rozporządzenia 2017/891 państwa członkowskie gwarantują, że organizacje producentów przestrzegają krajowych standardów rachunkowości opartej na kosztach, które umożliwiają niezależnym audytorom szybką identyfikację, sprawdzenie i poświadczenie ich wydatków i dochodów. Tym samym krajowy ustawodawca, działając w ramach powyższego upoważnienia, wprowadził wymóg gromadzenia przez organizację producentów i zrzeszenie organizacji producentów środków funduszu operacyjnego na wyodrębnionym rachunku bankowym (art. 9a ust. 13 ustawy o organizacji rynków) oraz wymóg prowadzenia przez organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów rachunkowości w sposób umożliwiający identyfikację każdego wydatku i przychodu związanego z funduszem operacyjnym w ramach poszczególnych działań określonych w programie operacyjnym (art. 9a ust. 14 ww. ustawy). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy orzekające w sprawie stwierdziły, że fundusz operacyjny w Spółce był wykorzystywany wyłącznie do transakcji związanych z realizacją zatwierdzonego P.O., a organizacja gromadziła środki funduszu na wyodrębnionym rachunku bankowym i prowadziła rachunkowość w sposób umożliwiający identyfikację każdego pojedynczego wydatku i przychodu związanego z funduszem operacyjnym w ramach poszczególnych działań określonych w programie operacyjnym. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa przyznania Spółce pomocy finansowej na dofinasowanie funduszu operacyjnego za rok 2021 w ramach realizacji zatwierdzonego P.O. na lata 2020-2024 w części dotyczącej poniesienia wydatków na działanie 6.1 "Rozwijanie systemów energii odnawialnej". W zakresie tego działania organizacja zakupiła i zamontowała instalację fotowoltaiczną na budynku o mocy 662,7 kWp, wskazując na ten cel poniesienie wydatku w wysokości 2.551.395 zł (faktura z 24 czerwca 2021 r.), z czego organy zakwalifikowały do naliczenia pomocy finansowej kwotę 2.445.159,02 zł. W ocenie Sądu organ udzielający pomocy publicznej jest uprawniony do weryfikacji rzetelności oświadczeń strony oraz przedstawionych dokumentów mających wpływ na kwalifikowalność poniesionych wydatków i w efekcie na wysokość udzielanej pomocy publicznej. Spółka przedstawiła do oceny kosztorys powykonawczy przedmiotowej inwestycji z 28 stycznia 2022 r., który był przez stronę korygowany i ostatecznie z uwzględnieniem cen za II kwartał 2021 r. wskazano w nim wartość kosztorysową robót bez podatku VAT na kwotę 2.921.824,88 zł. Organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest uzyskanie wiadomości specjalnych w postaci oceny poziomu zastosowanych cen do kalkulacji wartości kosztorysowej zrealizowanych przez Spółkę prac budowlanych przy instalacji fotowoltaicznej. Dlatego postanowieniem z 11 kwietnia 2022 r. powołał biegłego Z. T. - kosztorysanta o specjalności konstrukcyjno-budowlanej celem oceny kosztorysu powykonawczego dla ww. inwestycji. Materia kosztorysowania, tj. jej poprawności formalnej i merytorycznej, wymaga wiedzy specjalistycznej, tak jak w tym wypadku opinii biegłego. Sąd nie widzi podstaw do podważania kwalifikacji biegłego czy zarzucania mu braku kompetencji, ponieważ w aktach sprawy jego kwalifikacje są wystarczająco wykazane. Poza tym – jak wynika z akt sprawy, treści odwołania i skargi – strona nie miała do tego biegłego zastrzeżeń pod kątem braku wiedzy w zakresie instalacji fotowoltaicznych, kiedy opiniował w sprawie o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na 2021 r. (operat z 18 grudnia 2020 r.). W tym miejscu należy zauważyć, że złożenie przez stronę wniosku o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na 2021 r. oraz wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej, zakończone decyzją z 15 czerwca 2021 r., to odrębne postępowanie od tego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego. Decyzja z jednego postępowania nie może wiązać organu przy wydawaniu decyzji w innym postępowaniu. Nie stanowi więc gwarancji przyznania stronie płatności za dany okres referencyjny programu operacyjnego fakt wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej. Każdy składany w okresie trwania programu operacyjnego wniosek o płatność wszczyna nowe postępowanie administracyjne i weryfikację zasadności przyznania płatności. W opinii z 6 czerwca 2022 r. biegły T. przypomniał stronie, że przy ocenie operatu z 18 grudnia 2020 r., sporządzanego na użytek postępowania o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na 2021 rok, zawarł wzmiankę dla inwestora, iż składając kosztorys powykonawczy będzie musiał udokumentować zastosowanie wskazanych materiałów, urządzeń, aparatów, ponieważ nie wszystkie poniesione koszty na przedmiotową inwestycję miały odzwierciedlenie w bazie [...]. Skarżąca pomija tę okoliczność, zarzucając w skardze naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz stosowanie przez biegłego różnych metodologii przy weryfikacji kosztorysu inwestorskiego i powykonawczego, w których zadeklarowana była ta sama kwota 2.551.395 zł. Z analizy akt sprawy wynika, że Spółka dopiero na 3 wezwanie organu I instancji z 7 czerwca 2022 r., po pierwszej opinii biegłego z 6 czerwca 2022 r. opiewającej na kwotę 346.248,17 zł, złożyła dokumentację do kosztorysu powykonawczego możliwą do weryfikacji (specyfikację technologiczną inwestycji z 24 czerwca 2021 r. z wyjaśnieniami, analizę cen, ofertę na wykonanie rozdzielnic). Spółka w piśmie z 1 lipca 2022 r. przyznała, że kosztorys powykonawczy opiewa na wyższą kwotę niż organizacja zapłaciła wykonawcy inwestycji, czyli liczyła się z korektą kosztorysu w toku postępowania administracyjnego, a tym samym bierze odpowiedzialność za wybór firmy sporządzającej kosztorys powykonawczy. Poniesione koszty instalacji fotowoltaicznej Spółka udokumentowała złożoną specyfikacją technologiczną sporządzoną przez wykonawcę na kwotę 2.551.395 zł, czyli tyle, ile wynika z faktury, obejmującej całą inwestycję. Fakt, że Spółka dokonała wyboru wykonawcy inwestycji przez analizę ofert na całość instalacji fotowoltaicznej nie oznacza, że organ I instancji w niniejszej sprawie nie powinien badać poziomu cen każdego składnika tej instalacji. Dlatego biegły, sporządzając opinię z 25 sierpnia 2022 r., miał prawo w ramach swoich uprawnień zweryfikować poszczególne wydatki na podstawie różnych źródeł, nie tylko w oparciu o założenia wynikające z kosztorysu powykonawczego z 28 stycznia 2022 r. i dostępnych katalogów cen robót budowlanych, ale także wskazując na analizę rynku materiałów budowlanych w regionie wykonania inwestycji budowlanej (województwo mazowieckie). Rzeczoznawca przyjął również, że specyfikacja technologiczna sporządzona przez wykonawcę inwestycji jest potwierdzeniem faktycznie poniesionych kosztów instalacji fotowoltaicznej. W tym zakresie uznał wszystkie wskazane w specyfikacji poniesione wydatki co do zasady, ale do dofinansowania zweryfikował je do cen rynkowych. I tak, w stosunku do pozycji: 1, 17, 18, 19, 20, 21, 22 i 23 biegły przyjął ceny zgodnie ze specyfikacją technologiczną wykonawcy jako właściwe do weryfikacji kosztorysu powykonawczego. Te pozycje w opinii z czerwca 2022 r. były nieweryfikowalne z uwagi na brak takich cen w bazie [...]. Zgodnie ze specyfikacją przyjęto również jako ceny rynkowe te wskazane dla pozycji: 2, 6 i 10 kosztorysu powykonawczego. Natomiast zgodnie z kosztorysem powykonawczym biegły przyjął do opinii ceny wskazane pod pozycjami: 3, 4, 7, 8, 11, 12, 13 i 14 tego kosztorysu. W tym zakresie ocenił, że podane tam ceny towarów i usług nie przekraczają faktycznej ich ceny rynkowej. Zgodnie z bazą [...] biegły przyjął ceny dla pozycji: 9 i 15 kosztorysu powykonawczego, ponieważ wyceny materiałów z tych pozycji są określone w tej bazie, a w kosztorysie i w specyfikacji są wyższe od cen z tej bazy. Konkludując, biegły w większości przyjął za ceny rynkowe ceny ze specyfikacji technologicznej, m.in. w stosunku do tych wydatków, które były nieweryfikowalne w bazie [...]. Natomiast w sytuacji, gdy wartość materiałów w kosztorysie powykonawczym lub specyfikacji była wyższa od cen z bazy [...], do kosztorysu weryfikacyjnego przyjął ceny z bazy [...], uznając je za odpowiadające cenom rynkowym. W zakresie definicji ceny rynkowej Sąd w pełni akceptuje stanowisko zawarte w orzecznictwie, że cenami rynkowymi uzasadniającymi przyznanie pomocy są zarówno maksymalne ceny rynkowe, jak i minimalne ceny rynkowe (por. wyroki WSA w Warszawie z 24 lutego 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 925/15, publ. Lex nr 2009425, z 26 września 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 430/18, publ. Lex nr 2592031, z 5 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/WA 448/18, publ. Lex nr 2588004, z 15 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 917/15, publ. Lex nr 2090395, z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 35/18, publ. Lex nr 2530395). Tak więc nie można zarzucić biegłemu, że przyjęte przez niego w operacie technicznym ceny nie były rynkowe. Poza tym nieprawidłowe jest przyjęcie, że jedyną i wystarczającą weryfikacją kosztorysu jest jego weryfikacja poprzez odniesienie się do katalogów, np. [...]. Dla prawidłowego ustalenia ceny rynkowej katalog (baza) cen może być jedynie jednym z dowodów w sprawie tak, jak w niniejszej sprawie. Ocena kosztorysu powykonawczego przez biegłego została dokonana nie tylko na podstawie bazy [...], ale i specyfikacji technologicznej czy danych zawartych w kosztorysie. Taki sposób wyceny biegły uzasadnił m.in. specyfiką inwestycji, co do której ceny w większości są nieweryfikowalne w bazie [...]. Zdaniem Sądu właśnie rolą biegłego – specjalisty w zakresie badania kosztorysów – jest ustalenie w każdym wypadku rzeczywistej oraz odzwierciedlającej sytuację rynkową wysokości cen realizacji inwestycji, ponieważ dofinasowaniem funduszu operacyjnego objęte są tylko rzeczywiste wydatki. Zgodnie bowiem z art. 44 ust. 3 u.f.p. wydatki finansowane ze środków publicznych powinny być dokonywane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Również przepis art. 58 rozporządzenia 1306/2013 (obowiązującego do 31 grudnia 2022 r.) obliguje kraj członkowski UE, aby skutecznie weryfikował wysokość i zasadność poniesionych wydatków, zadeklarowanych przez organizacje producentów we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, przy wykorzystaniu wszelkich możliwych narzędzi i środków w celu rzetelnego i celowego wydatkowania środków finansowych z budżetu krajowego oraz Unii Europejskiej. Z uwagi na szczególną ochronę prawną ww. środków, każdy podmiot korzystający z pomocy finansowej z budżetu unijnego i krajowego (środki publiczne) musi się liczyć z restrykcyjnymi warunkami jej przyznania i rozliczenia. Biegły Z. T. w przedmiotowej opinii technicznej wskazał powody przyjęcia lub nieuznania wskazanych przez stronę wartości materiałów i urządzeń w analizowanym kosztorysie powykonawczym. Sąd podziela opinię organu odwoławczego, że sporna opinia biegłego z 25 sierpnia 2022 r. weryfikująca kosztorys powykonawczy instalacji fotowoltaicznej jest spójna i logiczna, a powołanie się w niej na art. 44 ust. 1 u.f.p. – wbrew twierdzeniom strony – jest prawidłowe. Tym samym niezasadne jest powoływanie nowego biegłego w celu sporządzenia przez niego opinii w zakresie kosztorysu powykonawczego, o co strona wnosiła w odwołaniu. Sąd nie dopuścił również w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. jako dowodu w sprawie załączonego do skargi prywatnego kosztorysu powykonawczego z 10 lutego 2023 r., ponieważ powstał on poza kontrolowanym postępowaniem administracyjnym i stanowić może jedynie polemikę z opinią biegłego, powołanego w trybie przepisów k.p.a. Skarżąca w toku postępowania miała wiele razy możliwość wyjaśniania wątpliwości co do rzeczywistych kosztów poniesionych na instalację fotowoltaiczną, np. 3 wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentacji, zawiadomienie o treści art. 10 k.p.a. o możliwości składania dodatkowych dowodów w terminie 7 dni (odebrane przez stronę 9 września 2022 r.) wraz z pouczeniem o treści art. 79a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, ponieważ została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i nie narusza przepisów prawa materialnego. W skardze Spółka zarzuciła, że przez uznanie jako wiarygodnej opinii biegłego Z. T. z 25 sierpnia 2022 r. doznała zaniżenia należnej jej pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej, jednak nie wskazała kwoty tego zaniżenia i jakie konkretnie pozycje kosztorysu weryfikacyjnego kwestionuje. Jeśli bowiem uznać, że organy, rozpoznając przedmiotowy wniosek skarżącej, dotyczący przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego na 2021 rok, powinny uwzględnić w całości koszt wykonania instalacji fotowoltaicznej w wysokości 2.551.395 zł, to różnica między tą kwotą a wynikającą z opinii biegłego – 2.445.159,02 zł wynosi 106.135,98 zł, natomiast zaskarżona kwota odmowy wynosi 65.016,42 zł. Skarżąca w skardze zaproponowała zastosowanie do oceny kosztorysu powykonawczego metodologii podobnej do wskazanej przez Sąd Najwyższy do ustalenia odszkodowania należnego właścicielowi za uszkodzony pojazd mechaniczny, obejmującego niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty według cen występujących na lokalnym rynku usług naprawczych. Takie rozwiązanie nie może być jednak zastosowane w przedmiotowej sprawie, ponieważ organ, oceniając dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., powinien stosować się do ogólnych reguł postępowania dowodowego wyrażonych m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organy orzekające wypełniły nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Poza tym nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Fakt, że skarżąca odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie, w szczególności opinię biegłego Z. T. z 25 sierpnia 2022 r., i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI