VIII SA/Wa 200/23

VIII SA/Wa 200/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1226/23 - Wyrok NSA z 2024-07-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 70 par. 1 w zw. z  art. 70 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 18 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 26 października 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz R. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia R. K. (dalej: "skarżący", "zobowiązany", "strona") na postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji") z 26 października 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] (sprostowanego postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r.) - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułu wykonawczego nr [...]z 22 sierpnia 2013 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w związku
z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Rozstrzygnięcie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2022r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22, uchylającym uprzednio wydane w sprawie postanowienie DIAS z 23 grudnia 2021r.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie między innymi własnych tytułów wykonawczych: nr SM [...]
z 28.02.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 13.03.2013 r.), nr SM [...]
z 23.04.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 13.05.2013 r.), nr SM [...]
z 26.06.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 9.07.2013 r. w trybie art. 43 k.p.a.),
nr SM [...]z 19.07.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 7.08.2013 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr SM [...]z 22.08.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 30.08.2013 r.), nr SM [...] z 27.12.2013 r. (doręczonego zobowiązanemu 17.01.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr SM [...]z 8.01.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 22.01.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr SM [...]z 28.01.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 17.02.2014 r.), nr SM [...]z 26.02.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 6.03.2014 r.), nr SM [...]z 26.02.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 14.03.2014 r.), nr SM [...]z 27.03.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 28.04.2014 r.), nr SM [...]z 3.12.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 15.12.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr SM [...]
z 22.12.2014 r. (doręczonego zobowiązanemu 15.01.2014 r.); nr SM [...]
z 30.01.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 9.02.2015 r.), nr SM [...]
z 27.02.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 11.03.2015 r. w trybie art. 43 k.p.a.),
nr SM [...]z 19.03.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr SM [...] z 19.03.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr SM [...] z 19.03.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr SM [...] z 28.04.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 8.05.2015 r.), nr SM [...]z 2.11.2015 r. (doręczonego zobowiązanemu 6.11.2015 r. w trybie art. 43 k.p.a.), obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-6/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r., 8/2015 r. w łącznej kwocie należności głównej 59.471,00 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Celem realizacji należności dochodzonych ww. tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny zastosował szereg skutecznych czynności egzekucyjnych (str. 1 - 6 postanowienia organu I instancji).
Pismem z 24 września 2021 r. (nadanym w dniu 29 września 2021 r.), skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie określonych tytułów wykonawczych z uwagi na przedawnienie dochodzonych roszczeń. W uzasadnieniu podniósł, że w stosunku do tytułów wykonawczych o nr [...] ostatnie czynności egzekucyjne, mogące skutkować przerwaniem biegu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, zostały podjęte najpóźniej w 2015 roku, co oznacza, że na dzień złożenia niniejszego wniosku wskazane należności wygasły na skutek ich przedawnienia. Zaznaczył również, że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi nie mogą być uznane za nieprzedawnione na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej wobec niekonstytucyjności tegoż przepisu.
Postanowieniem z 29 października 2021 r., Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał
na zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych. Stwierdził, że po dokonaniu szczegółowej analizy wymagalności zobowiązań podatkowych objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi, dochodzone należności nie uległy przedawnieniu z uwagi
na przerwanie biegu terminu przedawnienia. Nie znalazł także podstaw do uwzględnienia wniosku zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, DIAS postanowieniem z dnia 23 grudnia 2021 r. uchylił ww. postanowienie w części dotyczącej tytułu wykonawczego nr SM [...]z 22.08.2013 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.
Na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z 28 kwietnia 2022r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22 uchylił postanowienie DIAS z 23 grudnia 2021 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedwczesne jest przyjęcie, iż
w sprawie w odniesieniu do wszystkich tytułów wykonawczych wskazanych przez skarżącego we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zastosowano 10 kwietnia 2019 r. skutecznie środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony w myśl art. 70 § 4 O.p. Zdaniem Sądu brak było bowiem ustaleń jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego, o którym mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a., skierowane do skarżącego przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., na skutek którego to wezwania skarżący zapłacił poborcy kwotę 500 zł. Sąd uznał, że ustalenie to miało zasadnicze znaczenie na gruncie art. 70 § 4 O.p. w zw.
z art. 70 § 1 O.p., gdyż przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, może dotyczyć tylko tych należności, w odniesieniu do których konkretny środek egzekucyjny w danym przypadku zastosowano i o czym podatnika zawiadomiono. W ocenie Sądu tym samym organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie założył, że zastosowany środek egzekucyjny dotyczył wszystkich należności będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Założenie to nie miało bowiem pokrycia w materiale dowodowym sprawy. Pokwitowanie wystawione na okoliczność tej wpłaty jako nazwę należności wskazuje bowiem "Zaległości". Nie wynika z niego na poczet jakich zaległości skarżący dokonał przedmiotowej wpłaty. Powyższy zapis nie daje podstaw do wyprowadzenia tak daleko idącego materialnego skutku, decydującego o bycie dochodzonych należności egzekwowanych na podstawie 20 tytułów wykonawczych, które są przedmiotem niniejszego postępowania.
Dodatkowo Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że 10 kwietnia 2019r. r. poborca skarbowy zastosował względem skarżącego środek egzekucyjny - egzekucję z pieniędzy, a odbiór pieniędzy został pokwitowany.
W przypadku tego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Powyższe wynika
z istoty stosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego poborca skarbowy
w pierwszej kolejności (po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego, bądź z chwilą jego doręczenia) wzywa do uiszczenia należności pieniężnej będącej przedmiotem egzekucji i następnie kwituje odbiór pieniędzy przekazanych przez zobowiązanego, który uczestniczy w tej czynności egzekucyjnej.
Wątpliwości budzi natomiast sposób oznaczenia pobranych należności
w wystawionym pokwitowaniu wpłaconej kwoty pieniężnej, który w ocenie Sądu
nie pozwalał na przyjęcie w oparciu o zapisy w pokwitowaniu wskazane, których należności (tytułów wykonawczych) dotyczy to pokwitowanie. Brak ustaleń w tym względzie nie dawał podstaw do stwierdzenia, iż zastosowanie powyższego środka egzekucyjnego wypełnia przesłankę zawiadomienia odnośnie wszystkich tytułów wykonawczych zgodnie z art. 70 § 4 O.p. i według Sądu stanowiło o naruszeniu przez organ odwoławczy naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, Sąd wskazał DIAS winien wyjaśnić, jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., co pozwoli ustalić, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczył dany środek egzekucyjny.
W razie konieczności skorzystać z uprawnień przewidzianych w k.p.a. do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. W wyniku tych działań natomiast dokonać ponownej oceny czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 70 § 4 w zw. z art. 70 § 1 Op pozwalające przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego. Wyrażona w tym względzie, w zaskarżonym postanowieniu ocena DIAS była bowiem przedwczesna i nie znajdowała podstaw
w obowiązujących przepisach prawa.
Wykonując ww. wyrok, Dyrektor IAS, postanowieniem z 23.09.2022 r. uchylił postanowienie Naczelnika US z 29.10.2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem rozpoznania sprawy zgodnie ze stanowiskiem Sądu, zaprezentowanym w wyroku z 28.04.2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22.
Postanowieniem z 26 października 2022 r. (sprostowanym postanowieniem
z 24.11.2022 r. nr [...]), organ I instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec majątku skarżącego na podstawie oznaczonych na wstępie tytułów wykonawczych.
W uzasadnieniu stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia, powodujące, że termin przedawnienia przedmiotowych zaległości po uwzględnieniu środków egzekucyjnych przypada na 10.09.2027r. (zaległości za 12/2012r.), 16.12.2026 r. (zaległości za 02/2013 r.), 1.04.2027 r. (zaległości za 04/2013 r.), 16.07.2027 r. (zaległości za 05/2013 r.), 30.09.2027 r. (zaległości za 10/2013 r. i 10/2014 r.) oraz 7.09.2026 r. (pozostałe okresy), zaś termin przedawnienia zaległości za 6/2013r. przypadałby na 1.09.2026 r., natomiast należność została wyegzekwowana w całości 31.08.2021 r. Wskazał jednocześnie dowody potwierdzające, że wezwanie poborcy skarbowego, skierowane do skarżącego przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy 10.04.2019 r., na skutek którego to wezwania zapłacił on poborcy kwotę 500 zł, dotyczyło wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych w zażaleniu, skarżący postawił zarzuty naruszenia:
I. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 86, art. 107 § 3
k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym, że 10.04.2019 r. poborca skarbowy zawiadomił stronę, że zastosowany środek egzekucyjny skierowany jest do wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych
w niniejszym zażaleniu;
II. art. 153 p.p.s.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w
oderwaniu od dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
w wyroku z 28.04.2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 167/22 oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, nakazujących ustalenie:
- jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego tj. "jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do Skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy 10.04.2019 r." i poprzestanie na opisaniu funkcjonowania aplikacji "[...]", systemu [...]w ramach wewnętrznej procedury dotyczącej działania poborców skarbowych;
III. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez zaniechanie umożliwienia stronie czynnego udziału, a przede wszystkim uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w postaci:
przydziału służby nr [...]z podsystemu [...],
zestawienia informacji o czynnościach wykonywanych w służbie podsystemu [...],
wydruku czynności w służbie z aplikacji [...],
d) dowodu wpłaty na rachunek sum depozytowych z 12.04.2019 r.;
IV. art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie
i przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych stwierdzonych wszystkimi tytułami wykonawczymi wymienionymi w niniejszym zażaleniu;
V. art. 59 § 1 pkt 9 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 3
u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych w niniejszym zażaleniu mimo wygaśnięcia obowiązku podatkowego z uwagi na jego przedawnienie.
Dyrektor IAS, w wyniku rozpatrzenia ww. zażalenia strony wydał wskazane na wstępie i zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z 18 stycznia 2023r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał następnie, iż organ egzekucyjny po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym zdaniem DIAS, zgodnie ze stanowiskiem Sądu, zawartym w wydanym w niniejszej sprawie wyroku przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe, wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia
w sprawie.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia, organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny w ww. postanowieniu wyjaśnił, że poborca skarbowy stosując egzekucję
z pieniędzy wezwał stronę ustnie do zapłaty wszystkich należności objętych tytułami wykonawczymi przydzielonymi poborcy skarbowemu do służby nr [...]. Organ egzekucyjny nadmienił również, że z chwilą zapłaty przez stronę należności, poborca skarbowy wystawił stosowane pokwitowanie odbioru pieniędzy. Wyjaśnił że ww. pokwitowanie zawiera imię i nazwisko wpłacającego, adres, NIP, pobraną kwotę, datę pobrania oraz podpis poborcy. Wskazał także, że w pozycji nazwa należności poborca skarbowy umieścił opis "Zaległości", wyjaśniając, że umieszczenie takiego opisu wynikało z braku możliwości wpisania 33 numerów tytułów wykonawczych, których dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego. Organ egzekucyjny zaznaczył, że
w niniejszej sprawie dowodami potwierdzającymi, że wezwanie poborcy skarbowego skierowane do skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy z 10.04.2019 r. dotyczyło wszystkich tytułów przydzielonych do służby, są:
przydział służby nr [...] z podsystemu [...];
zestawienie informacji o czynnościach wykonanych w służbie z podsystemu [...];
wydruk czynności w służbie z aplikacji [...];
potwierdzenie odbioru pieniędzy z 10.04.2019 r. z kwitariusza przychodowego seria [...];
dowód wpłaty na rachunek sum depozytowych z 12.04.2019 r.
Nadto wskazał, że gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego zapłacił część dochodzonej należności pieniężnej, a poborca w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. - wystawił pokwitowanie odbioru pieniędzy, zobowiązany został zawiadomiony
o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Op i w konsekwencji doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych będących przedmiotem egzekucji.
Powyższe stanowisko w ocenie Dyrektora DIAS jest prawidłowe. Stąd zarzuty zażalenia są nieuzasadnione, w szczególności dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dodał, że z dołączonych do akt wydruków z systemów wynika, że dotyczą one jednej służby (nr [...]) w ramach, której zlecono do realizacji wszystkie wystawione na skarżącego tytuły wykonawcze, również te wskazane we wniosku
o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zatem wezwanie poborcy skarbowego do zapłaty należności musiało dotyczyć wszystkich przydzielonych pracownikowi dokumentów. Zauważył, że z ww. wydruków wynika, że poborcy skarbowemu przydzielono służbę nr [...] na okres od 9.04.2019 r. do 15.04.2019r., w trakcie trwania, której zastosowano środek egzekucyjny w postaci pobrania należności. Wobec powyższego dokonano rozliczenia pobranej od skarżącego kwoty na wszystkie tytuły wykonawcze przydzielone poborcy skarbowemu do służby, gdyż pobrana należność ich właśnie dotyczyła. Jednocześnie, wyjaśniając fakt, że na potwierdzeniu wpłaty widnieje nazwa należności "Zaległości", organ odwoławczy wskazał, że jest to związane
z brakiem miejsca do wpisania wszystkich tytułów wykonawczych (33 szt.), wystawionych na skarżącego i przydzielonych do służby nr [...], co słusznie zostało zaznaczone również przez organ egzekucyjny w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Organ odwoławczy zauważył, że w zażaleniu strona podniosła również, że egzekucja z pieniędzy nie zawsze była stosowana w odniesieniu do wszystkich należności będących przedmiotem prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego. Za przykład skarżący podał raport poborcy z 18.01.2016 r. stwierdzający niemożność dokonania czynności egzekucyjnych w którym wskazano tylko jeden tytuł wykonawczy. Odnosząc się do powyższego, Dyrektor IAS wskazał, że tytuł wykonawczy o nr SM [...] był przydzielony do służby nr [...] wraz z innymi tytułami wykonawczymi obejmującymi nieuregulowane należności. Nadto, przedmiotowy raport stanowi jedynie potwierdzenie działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego i został także odnotowany w systemie do wszystkich tytułów wykonawczych dołączonych do realizacji w ramach ww. służby.
Przechodząc do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego DIAS wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. (art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 - obowiązującej od 30 lipca 2020 r.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Przypomniał, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. oraz przedstawił jej charakter. Następnie stwierdził, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie wskazanego przez skarżącego we wniosku tytułu wykonawczego nr SM [...] z 22.08.2013r. Z akt sprawy wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało zakończone 31.08.2021 r. wskutek wyegzekwowania całości dochodzonej należności. Natomiast wniosek z 24.09.2021 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego został nadany 29.09.2021 r. Tym samym złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, po jego zakończeniu powoduje, że brak jest podstaw do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku na podstawie art. 59 u.p.e.a., albowiem możliwe jest umorzenie wyłącznie trwającego postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy, brak było podstaw prawnych do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia w niej przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania
i ewentualnego spełnienia żądania strony poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie dotyczącym tytułu wykonawczego nr SM 6/6296/13, ponieważ na dzień złożenia stosownego wniosku zostało już ono zakończone (por. wyrok WSA w Łodzi z 1.08.2013 r. sygn. akt III SA/Łd 594/13).
Z powyższych przyczyn, w ocenie DIAS, organ I instancji winien zastosować
w sprawie treść art. 61a § 1 k.p.a. Dlatego organ odwoławczy za konieczne uznał wyeliminowanie rozstrzygnięcia tego organu w tej części i umorzenie postępowania organu I instancji w tym zakresie.
W odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych DIAS stwierdził, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy przedmiotowe należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 01-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 02/2013r., 04-05/2013 r., 09-12/2013 r., 01/2014 r.,
09-12/2014 r., 02/2015 r., 08/2015 r. nie uległy przedawnieniu i mogą być dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Powołując się na treść art. 70 § 1 Op wskazał, że termin przedawnienia, o którym mowa w ww. przepisie upływał odpowiednio: z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych: 31.12.2018 r. za rok 2012, 31.12.2019 r. za rok 2013; z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4: 31.12.2019 r. za okres 01-11/2014, 31.12.2020 r. za okres 12/2014; z tytułu podatku od towarów i usług VAT: 31.12.2018 r. za okresy 02/2013 r., 04-05/2013 r., 09-11/2013 r., 31.12.2019 r. za okres 12/2013, 31.12.2019 r. za okresy 01/2014 r., 09-11/2014 r., 31.12.2020 r. za okres 12/2014, 31.12.2020 r. za okresy 02/2015 r., 08/2015 r.
Następnie wskazał na treść art. 70 § 4 ww. ustawy i podał, że w przedmiotowej sprawie dla zaległości dochodzonych tytułami wykonawczymi o nr [...], obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 01-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 02/2013 r., 04-05/2013 r., 09-12/2013 r., 01/2014r., 09-12/2014 r., 02/2015 r. organ egzekucyjny skutecznie zastosował 21.10.2015 r. środek egzekucyjny, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., polegający na egzekucji z rachunków bankowych w [...] S.A. oraz w [...] S.A. Zobowiązanemu zawiadomienia z 21.10.2015 r. nr [...] i nr [...] doręczone zostały 9.11.2015 r. w trybie art. 44 k.p.a., zaś Banki odebrały je odpowiednio 27.10.2015 r. oraz 26.10.2015 r. Bieg terminu przedawnienia dla należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 01-11/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 02/2013r., 04-05/2013 r., 09-12/2013 r., 01/2014 r., 09-11/2014 r. zaczął więc biec na nowo od 28.10.2015 r. i upływał 27.10.2020 r. Natomiast należności z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 12/2014 r., 02/2015r. i 08/2015 przedawniały się zgodnie z art. 70 § 1 Op 31.12.2020 r. Przed upływem wskazanych wyżej terminów wymagalności zobowiązań, Naczelnik US dla wszystkich ww. tytułów wykonawczych skutecznie zastosował 10.04.2019 r. środek egzekucyjny polegający na egzekucji z pieniędzy (potwierdzenie wpłaty w aktach sprawy), poprzez pobranie przez poborcę skarbowego Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] środków pieniężnych od strony w wysokości 500,00 zł.
W tym względzie, organ odwoławczy powołał się na treść poglądów prawnych zawartych w wyroku z 19.06.2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/14, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż: "W przypadku bowiem zastosowania tego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Przyjęcie należności pieniężnej przez poborcę skarbowego nie wymaga więc odrębnego zawiadomienia ani przed dokonaniem czynności (o planowanym przyjęciu należności), ani po jej dokonaniu. W sytuacji bowiem, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca - w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. - wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, zobowiązany zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego
w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem egzekucji". Stwierdził następnie, że bieg terminu przedawnienia dla dochodzonych należności zaczął więc ponownie biec na nowo od 11.04.2019 r. i upływał 10.04.2024 r. Jednocześnie, 6.09.2021 r. dla ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skutecznie zastosował środek egzekucyjny, polegający na egzekucji z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu z 6.09.2021 r. nr [...] doręczono skarżącemu 9.09.2021 r., zaś Bankowi 6.09.2021 r. Bieg terminu przedawnienia zaczął więc biec na nowo od 7.09.2021r. i upływa z końcem 6.09.2026 r.
Nadto w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik US dokonał dodatkowo innych skutecznych czynności egzekucyjnych, przerywających bieg terminu przedawnienia, w tym:
dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr SM [...], obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 02/2013 r. - egzekucji
z pieniędzy 15.12.2021r. Zatem bieg terminu przedawnienia dla dochodzonej należności zaczął ponownie biec na nowo od 16.12.2021 r. i upływa z końcem 15.12.2026 r.;
dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr SM [...], obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 04/2013 r. - egzekucji
z pieniędzy 31.03.2022r. Zatem bieg terminu przedawnienia dla dochodzonej należności zaczął ponownie biec na nowo od 1.04.2022 r. i upływa z końcem 31.03.2027 r.;
dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr SM [...], obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 05/2013 r. - egzekucji
z pieniędzy 15.07.2022r. Zatem bieg terminu przedawnienia dla dochodzonej należności zaczął ponownie biec na nowo od 16.07.2022 r. i upływa z końcem 15.07.2027 r.;
dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr SM [...], obejmującej należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomieniem z 7.09.2022 r. nr [...] (doręczonym sakrżącemu 16.09.2022 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności 9.09.2022r.) Zatem bieg terminu przedawnienia dla dochodzonej należności zaczął ponownie biec na nowo od 10.09.2022 r. i upływa z końcem 9.09.2027 r.;
dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr SM [...] obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 10/2013 r. oraz SM [...], obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 10/2014 r. - egzekucji z pieniędzy 29.09.2022 r. Zatem bieg terminu przedawnienia dla ww. dochodzonych należności zaczął ponownie biec na nowo od 30.09.2022 r. i upływa z końcem 29.09.2027 r.
Reasumując, DIAS stwierdził, że w związku z zastosowanymi skutecznymi środkami egzekucyjnymi 6.09.2021r., 15.12.2021 r., 31.03.2022 r., 15.07.2022 r., 9.09.2022 r. oraz 29.09.2022 r. pięcioletni termin przedawnienia przedmiotowych należności zaczął biec na nowo. Zatem przewidywany termin przedawnienia przedmiotowych zaległości po uwzględnieniu środków egzekucyjnych przypada odpowiednio na 16.12.2026 r. (zaległości za 02/2013 r.), 1.04.2027 r. (zaległości za 04/2013 r.), 16.07.2027 r. (zaległości za 05/2013 r.), 10.09.2027 r. (zaległości za rok 2012), 30.09.2027 r. (zaległości za 10/2013 r. i 10/2014 r.) oraz 7.09.2026 r. (pozostałe okresy).
DIAS nie dopatrzył się też innych uchybień wskazanych w zażaleniu i wszystkie podniesione w nim zarzuty uznał za niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na zaskarżenie ww. postanowienia DIAS w całości, skarżący działaniem pełnomocnika wystąpił o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zwrot kosztów postępowania. Postawił przy tym zarzuty naruszenia przepisów:
art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nieustalenie za pomocą osobowych źródeł dowodowych, jakich należności, tj. którego/których konkretnie tytułów wykonawczych dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego, skierowane do skarżącego w dniu 10 kwietnia 2019 roku na skutek którego to wezwania skarżący uiścił na rzecz poborcy skarbowego kwotę 500,00 zł, a w konsekwencji błędne ustalenie faktyczne, że w dniu 10 kwietnia 2019 roku poborca skarbowy zawiadomił skarżącego, iż zastosowany środek egzekucyjny skierowany jest do wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego;
art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oderwaniu od dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 kwietnia 2022 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 167/22 oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, nakazujących ustalenie jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego, tj. "jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do Skarżącego w ramach egzekucji
z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r." i poprzestanie na opisaniu funkcjonowania aplikacji "[...]", systemu [...] w ramach wewnętrznej procedury dotyczącej działania poborców skarbowych w całkowitym oderwaniu od przebiegu czynności podejmowanych przez poborcę skarbowego w obecności skarżącego w dniu 10 kwietnia 2019 r.;
art. 10 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a przede wszystkim uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w postaci:
przydziału służby nr [...] z podsystemu [...];
zestawienia informacji o czynnościach wykonywanych w służbie podsystemu [...];
wydruku czynności w służbie aplikacji [...];
potwierdzenia odbioru pieniędzy z dnia 10 kwietnia 2019 roku z kwitariusza przychodowego seria [...];
dowodu wpłaty na rachunek sum depozytowych z dnia 12 kwietnia 2019 roku;
naruszenie art. 70 § 1 O.p. oraz art. 70 § 4 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych stwierdzonych wszystkimi tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku
o umorzenie postępowania egzekucyjnego;
art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 roku w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 roku
o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw poprzez zaniechanie uchylenia postanowienia organu I instancji w całości i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie obowiązku podatkowego z uwagi na jego przedawnienie.
W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który
w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. W okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajduje także art. 153 ppsa, albowiem w związku z uchyleniem przez WSA wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22 uprzednio wydanego w sprawie postanowienia oraz uchyleniu przez Dyrektora IAS postanowienia organu
I instancji z dnia 29 października 2021 r., Naczelnik US na podstawie art. 59 § 3 w zw. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r., zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, wydał po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowienie z dnia 26 października 2022 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem organ odwoławczy uchylił
w części dotyczącej tytułu wykonawczego nr SM [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r.
i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałej części. Zaskarżone postanowienie, jak
i poprzedzające je postanowienie Naczelnika US zostały zatem wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w warunkach art. 153 p.p.s.a. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., prowadzących do naruszenia art. 70 § 1
i art. 70 § 4 O.p. oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ww. postanowienia zostały wydane w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2022r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22, którym Sąd uchylił uprzednio wydane w sprawie postanowienie DIAS z 23 grudnia 2021r. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd w ww. wyroku wskazał, iż zgodnie z treścią art. 70 § 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; także jako: "Op", "Ordynacja podatkowa"), zobowiązanie podatkowe przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie natomiast z treścią art. 70 § 4 ww. ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Oznacza to, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą wystąpić, aby nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ww. zawiadomienie podatnika musi nastąpić przed upływem terminu wymienionego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał również, iż w przypadku egzekucji z pieniędzy z chwilą zastosowania tego środka zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. W sytuacji, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca - w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. - wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik (zobowiązany) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego
w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Aby zatem nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po pierwsze - musi zostać zastosowany środek egzekucyjny, a po drugie - podatnik musi być zawiadomiony
o zastosowaniu tegoż środka egzekucyjnego. Przez środek egzekucyjny
w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych w ujęciu art. 1a pkt 12 u.p.e.a. rozumie się m.in. egzekucję z pieniędzy. Nie kwestionując faktu, że w dniu 10 kwietnia 2019 r. poborca skarbowy zastosował względem skarżącego środek egzekucyjny – egzekucję z pieniędzy, a odbiór pieniędzy został pokwitowany, WSA uznał, iż nie zostało w sprawie wyjaśnione jaka była treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do skarżącego, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczył zastosowany w dniu 10 kwietnia 2019 r. środek egzekucyjny
w postaci egzekucji z pieniędzy. Zdaniem Sądu przedwczesne było przyjęcie, że
w odniesieniu do wszystkich tytułów wykonawczych wskazanych we wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący został powiadomiony, że stosowany jest ww. środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Op). Sposób oznaczenia pobranych należności w wystawionym pokwitowaniu wpłaconej kwoty pieniężnej,
w ocenie Sądu nie pozwolił na przyjęcie na podstawie zapisów w pokwitowaniu, których należności (tytułów wykonawczych) dotyczy to pokwitowanie. Brak ustaleń w tym względzie nie dawał zaś podstaw do stwierdzenia, iż zastosowanie powyższego środka egzekucyjnego wypełniło przesłankę zawiadomienia odnośnie wszystkich tytułów wykonawczych zgodnie z art. 70 § 4 Op. Dlatego Sąd, w ponownie prowadzonym postępowaniu nakazał organowi wyjaśnić, jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., co pozwoli ustalić, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczył dany środek egzekucyjny. Sąd wskazał jednocześnie, że po uzupełnieniu postępowania należy dokonać ponownej oceny, czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 70 § 4 w zw. z art. 70 § 1 O.p., pozwalające przyjąć, że
w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego.
W tym miejscu wskazania wymaga, że stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. A zatem związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym
w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest
z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby zachodziły przesłanki do uchylenia się od zastosowania w niniejszej sprawie przy jej ponownym rozpoznaniu art. 153 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe twierdzenia do realiów rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organy w sprawie zastosowały się do wytycznych zawartych w prawomocnym, wydanym w sprawie wyroku Sądu z 28 kwietnia 2022r., sygn. akt VIII SA/Wa 167/22. W ramach zaleceń Sądu DIAS skorzystał
z przewidzianych prawem uprawnień i uchylił postanowienie organu I instancji, nakazując organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zaś organ I instancji przeprowadził postępowanie, które w jego ocenie z uwagi dokonanie opisanych w postanowieniu czynności egzekucyjnych prowadzi do wniosku, iż będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Organ I instancji odnośnie zastosowanego w dniu 10 kwietnia 2019 r. środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy wskazał, iż dotyczył on wszystkich tytułów wykonawczych. Tytuły wykonawcze w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zostały przydzielone poborcy skarbowemu do służby nr [...] i poborca skarbowy stosując egzekucję z pieniędzy wezwał skarżącego ustnie do zapłaty egzekwowanej należności zgodnie z art. 68 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Z chwilą zapłaty przez skarżącego poborca skarbowy wystawił pokwitowanie odbioru pieniędzy. Środek ten spowodował przerwanie biegu terminu przedawnienia i zaczął on swój bieg na nowo. Organ I instancji wskazał, iż umieszczenie w pokwitowaniu opisu "Zaległości" wynikało z braku możliwości wpisania 33 numerów tytułów wykonawczych, których dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego. Unikalny numer pokwitowania umożliwia przyporządkowanie danej wpłaty do rozliczenia pobranej należności na poszczególne tytuły wykonawcze. Pokwitowanie to stanowi dokument o charakterze urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości co do tego, co zostało w nim stwierdzone. Pobrana kwota w wysokości 500 zł została przez poborcę skarbowego odnotowana w aplikacji "[...]"
i przekazana na rachunek depozytowy w sumach zbiorczych 12 kwietnia 2019 r., ze wskazaniem w tytule nr służby [...].
Prezentując własne stanowisko w sprawie organ odwoławczy przyjął za organem I instancji, że z dołączonych do akt wydruków z systemów wynika, że dotyczą one jednej służby (nr [...]) w ramach, której zlecono do realizacji wszystkie wystawione na skarżącego tytuły wykonawcze, również te wskazane we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stąd wezwanie poborcy skarbowego do zapłaty należności musiało dotyczyć wszystkich przydzielonych pracownikowi dokumentów. Zauważył, że z ww. wydruków wynika, że poborcy skarbowemu przydzielono służbę nr [...] na okres od 9.04.2019 r. do 15.04.2019r., w trakcie trwania, której zastosowano środek egzekucyjny w postaci pobrania należności. Wobec powyższego dokonano rozliczenia pobranej od skarżącego kwoty na wszystkie tytuły wykonawcze przydzielone poborcy skarbowemu do służby, gdyż pobrana należność ich właśnie dotyczyła. Jednocześnie, wyjaśniając fakt, że na potwierdzeniu wpłaty widnieje nazwa należności "Zaległości", organ odwoławczy wskazał, że jest to związane z brakiem miejsca do wpisania wszystkich tytułów wykonawczych (33 szt.), wystawionych na skarżącego
i przydzielonych do służby nr [...]. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, iż poprzez zastosowanie w dniu 10 kwietnia 2019 r. środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z pieniędzy, poprzez pobranie przez poborcę skarbowego środków pieniężnych w kwocie 500 zł doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 4 O.p.
Z takim stanowiskiem orzekających w sprawie organów nie sposób się zgodzić. O ile zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 153 p.p.s.a., o tyle dokonana w sprawie ponowna ocena zgromadzonych w wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego dowodów, w ocenie Sądu nie pozwala na przyjęcie, że w sprawie zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny
w postaci egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.) dotyczy wszystkich tytułów wykonawczych wystawionych na skarżącego i, że odnośnie wszystkich tych tytułów wykonawczych doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów dołączone do akt wydruki z systemów: przydziału służby nr [...], zestawienia o czynnościach wykonanych w tej służbie oraz dowodu wpłaty kwoty 1.700 zł – tym kwoty 500 zł wpłaconej przez skarżącego ([...]), nie dają podstaw do stwierdzenia jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do skarżącego w ramach zastosowania środka egzekucyjnego, o którym mowa. Z dowodów tych wynika, iż poborca skarbowy wiedział których tytułów wykonawczych dotyczy podejmowana przez niego czynność. Nie wynika z nich zaś czy taką wiedzę posiadał także skarżący. Stwierdzenia DIAS, że wezwanie poborcy skarbowego do zapłaty należności musiało dotyczyć wszystkich przydzielonych pracownikowi dokumentów stanowi ocenę dowolną, albowiem niepopartą żadnymi dowodami, z których wynikałoby, iż skarżący istotnie wiedział których zaległości stosowany środek egzekucyjny dotyczy. Nie stanowi o tym także fakt, iż dokonano rozliczenia pobranej od skarżącego kwoty na wszystkie tytuły wykonawcze przydzielone poborcy skarbowemu do służby. Jednocześnie brak jest podstaw do uznania za wystarczające w tym względzie DIAS stwierdzenie, że na potwierdzeniu wpłaty widnieje nazwa należności "Zaległości", gdyż brak było miejsca do wpisania wszystkich tytułów wykonawczych (33 szt.), wystawionych na stronę i przydzielonych do służby nr [...].
Na uwzględnienie zatem zasługują zarzuty skargi dotyczące naruszenia treści
8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 i art. 70 § 4 O.p., a także art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nadal brak jest zdaniem Sądu podstaw do oceny, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia wszystkich zobowiązań podatkowych skarżącego, których dotyczą wskazane we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 70 § 4 O.p.
W sprawie nadal brak jest dowodów do przyjęcia, że skarżący został zawiadomiony, których tytułów wykonawczych dotyczy zastosowany w dniu 10 kwietnia 2019 r. środek egzekucyjny, w myśl art. 70 § 4 Op. Tymczasem ustalenie to ma zasadnicze znaczenie na gruncie art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 70 § 1 O.p., albowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został zawiadomiony, może dotyczyć tylko tych należności,
w odniesieniu do których konkretny środek egzekucyjny w danym przypadku zastosowano i o czym podatnika zawiadomiono. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego bieg terminu przedawnienia dla należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 01-11/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 02/2013r., 04-05/2013 r., 09-12/2013 r., 01/2014 r., 09-11/2014 r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w dniu 21 października 2015 r., zaczął biec na nowo od 28.10.2015 r. i upływał 27.10.2020 r., natomiast należności z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 12/2014 r., 02/2015r. i 08/2015 przedawniały się zgodnie z art. 70 § 1 Op 31.12.2020 r. Następny środek egzekucyjny, przy pominięciu spornego dokonanego w dniu 10 kwietnia 2019 r., dokonany został w dniu 6 września 2021 r., ustalenie których tytułów wykonawczych dotyczył środek egzekucyjny z dnia 10 kwietnia 2019 r., ma decydujące znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, który wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. Powyższe wywody zachowują także aktualność w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr SM 6/6296/13, co do którego wskazano, iż postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu 31 sierpnia 2021 r. wskutek wyegzekwowania całości dochodzonej kwoty. Organy obu instancji nie wykazały bowiem, iż zasadne jest odmówienie umorzenia postępowania egzekucyjnego odnośnie wszystkich wskazanych we wniosku tytułów wykonawczych
z uwagi na to, iż egzekwowane nimi należności nie uległy przedawnieniu. W świetle powyższych wywodów wadliwa ocena dokonana w sprawie mogła doprowadzić do wadliwego zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego konieczne jest ustalenie, których tytułów wykonawczych (zobowiązań) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego przekazane skarżącemu podczas stosowania środka egzekucyjnego w dniu 10 kwietnia 2019 r. Dopiero wówczas będzie możliwe ustalenie czy i odnośnie których zobowiązań zostały spełnione przesłanki z art. 70 § 4 O.p.
W tych okolicznościach Sąd, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżone postanowienie, podobnie jak poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. i orzekł jak
w punkcie 1 sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić wykładnię przepisów prawa oraz rozważania zawarte zarówno w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak i w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu wydanym w sprawie VIII SA/Wa 167/22.
O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie 100 zł, opłata od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego
w wysokości 480 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 p.p.s.a.
w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).