VIII SA/Wa 20/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu pomocy finansowej młodemu rolnikowi, uznając, że przyznanie punktów za nieposiadane kwalifikacje zawodowe stanowiło rażące naruszenie prawa.
Skarżący D. P. zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu mu pomocy finansowej na rozpoczęcie działalności gospodarczej jako młody rolnik. Problem dotyczył przyznania 5 punktów za kwalifikacje zawodowe, których skarżący w momencie wydania pierwotnej decyzji nie posiadał. Sąd uznał, że było to rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji, i oddalił skargę.
Przedmiotem skargi była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Prezesa ARiMR o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej D. P. pomoc finansową na operacje typu "Premie dla młodych rolników". Pierwotna decyzja z 25 lutego 2019 r. przyznała skarżącemu 100 tys. zł, jednak później wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Prezes ARiMR stwierdził nieważność decyzji, uznając, że przyznanie skarżącemu 5 punktów za kwalifikacje zawodowe było błędne, gdyż nie posiadał on wymaganych dokumentów (świadectwa potwierdzającego kwalifikacje T.7.). W konsekwencji, skarżący nie osiągnął wymaganego minimum punktowego (8 punktów), co stanowiło podstawę do odmowy przyznania pomocy. Minister Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na rażące naruszenie przepisów rozporządzenia. Skarżący zarzucił m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i naruszenie przepisów materialnych dotyczących kwalifikacji zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przyznanie punktów za nieposiadane kwalifikacje stanowiło oczywiste i rażące naruszenie przepisów, które uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli błąd wynikał z działania organu. Brak było przesłanek do uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie punktów za nieposiadane kwalifikacje zawodowe, które skutkowało osiągnięciem wymaganego minimum punktowego i wydaniem wadliwej decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie 5 punktów za kwalifikacje zawodowe, których skarżący nie posiadał w momencie wydania decyzji, było oczywistym i niebudzącym wątpliwości naruszeniem przepisów rozporządzenia. Konsekwencją tego błędu było przyznanie pomocy finansowej, mimo braku spełnienia wymogu minimalnej liczby punktów. Takie naruszenie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
u.w.r.o.w. art. 26 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Podstawa prawna do przyznania pomocy w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników".
Rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Określa wymóg posiadania kwalifikacji zawodowych w określonych zawodach (np. technik turystyki wiejskiej) dla przyznania 5 punktów.
Rozporządzenie art. 16 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Określa przyznawanie 5 punktów za posiadanie kwalifikacji w zawodzie wymienionym w załączniku nr 1.
Rozporządzenie art. 17 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomoc przyznawana jest wnioskodawcy, który uzyskał co najmniej 8 punktów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wyjątki od stwierdzenia nieważności decyzji (upływ 10 lat, nieodwracalne skutki prawne).
u.w.r.o.w. art. 45 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Podstawa do wydania rozporządzenia określającego warunki przyznania pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie punktów za kwalifikacje zawodowe, których wnioskodawca nie posiadał w dacie wydania decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa. Błąd organu nie wyłącza obowiązku stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących kwalifikacji zawodowych. Zarzut naruszenia § 5 ust. 3 Rozporządzenia. Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących oceny materiału dowodowego (art. 7, 8, 77 § 1, 80). Zarzut naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. poprzez próbę podważania ostatecznej decyzji. Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez brak niezależnego rozpoznania sprawy. Zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji. Zarzut naruszenia art. 23 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
"...przyznanie stronie pięciu punktów za rolnicze kwalifikacje zawodowe, których strona w rzeczywistości nie posiadała, stanowi rażące naruszenie..." "...obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają w takiej sytuacji odstąpić od stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji." "...cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą." "...bezpośrednią konsekwencją tego błędu było osiągnięcie przez stronę... wymaganego minimum punktowego... co z kolei przełożyło się na przyznanie stronie pomocy finansowej."
Skład orzekający
Iwona Owsińska-Gwiazda
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Mazur
sędzia
Cezary Kosterna
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach o przyznanie pomocy finansowej i znaczenie posiadania wymaganych kwalifikacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania pomocy finansowej w ramach PROW, ale zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne spełnienie formalnych wymogów, nawet w przypadku błędów organu, i jak konsekwencje mogą być poważne dla beneficjenta. Jest to przykład z życia wzięty, ilustrujący zasady prawa administracyjnego.
“Błąd urzędnika kosztował rolnika pomoc unijną – sąd wyjaśnia, kiedy można cofnąć decyzję.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 20/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Kosterna Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Mazur Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 16 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2 i par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2015 poz 349 art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 45 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2023 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi D. P. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 21 września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR" lub "organ I instancji") z 7 lipca 2023r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. 30.07.2018 r. do Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek strony o przyznanie pomocy na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako: "PROW 2014-2020") z załącznikami. We wniosku strona zaznaczyła m.in., że posiada "potwierdzone kwalifikacje w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia", na dowód czego przedłożyła wydane 22.06.2017 r. świadectwo ukończenia w roku szkolnym 2016/2017 dwuletniej Niepublicznej Szkoły Policealnej Powiatowego Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców w G. w zawodzie technik turystyki wiejskiej, a także świadectwo Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w W. z 25.08.2017 r. potwierdzające uzyskanie kwalifikacji T.8. Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego, wyodrębnionej w zawodzie Technik turystyki wiejskiej. Pismem z 27.12.2018 r. Dyrektor MOR ARiMR wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku, w tym m.in. brakującego dokumentu do potwierdzenia kwalifikacji zawodowych w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia tj. świadectwa potwierdzającego kwalifikacje T.7. prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich. W odpowiedzi na wezwanie strona przedłożyła w w/w zakresie świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego dla dorosłych TWP w G.. Po dokonaniu weryfikacji ww. wniosku pod kątem spełnienia kryteriów dostępu oraz wyliczeniu punktów należnych stronie na podstawie obowiązujących kryteriów wyboru, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako: "Dyrektor MOR ARiMR"), decyzją z 25 lutego 2019 r. nr [...], przyznał stronie pomoc w kwocie 100 tyś. zł na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji. 11 maja 2022 r. Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, o czym zawiadomił stronę pismem nr [...], informując jednocześnie o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przeglądania akt sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania Prezes ARiMR, decyzją z 7.07.2023 r. nr [...], stwierdził nieważność w/w decyzji Dyrektora MOR ARiMR z 25.02.2019 r., jako dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Dyrektor MOR ARiMR dokonał błędnych ustaleń faktycznych, gdyż D. P. nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych określonych przepisami § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego dlatego też organ nie miał podstaw do przyznania 5 punktów za kryterium wyboru kwalifikacji w zawodzie. Konsekwencją błędu popełnionego przez organ było osiągnięcie przez stronę wymaganego minimum punktowego (8 punktów), co z kolei przełożyło się na przyznanie stronie pomocy finansowej z rażącym naruszeniem przepisu § 17 ust. 2 in fine rozporządzenia wykonawczego. Wyjaśnił, że wydając decyzję o przyznaniu pomocy Dyrektor MOR ARiMR przyjął, iż strona posiada kwalifikacje zawodowe o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia (kwalifikacje w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia), podczas gdy strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających te kwalifikacje (tj. świadectwa potwierdzającego kwalifikacje T.7. – Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich). Wskazał, że skarżący przedstawił jedynie świadectwo ukończenia Liceum Ogólnokształcącego dla dorosłych nr [...] z 24.04.2015 r., które potwierdzało posiadanie wykształcenia średniego oraz świadectwo ukończenia w roku szkolnym 2016/2017 dwuletniej Niepublicznej Szkoły Policealnej Powiatowego Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców w G. w zawodzie technik turystyki wiejskiej, a także świadectwo Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w W. z 25.08.2017 r. potwierdzające uzyskanie kwalifikacji T.8. Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego, wyodrębnionej w zawodzie Technik turystyki wiejskiej. Organ I instancji podkreślił, że powyższe dokumenty nie potwierdzają posiadania kwalifikacji zawodowych o których jest mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Prezes ARiMR podkreślił następnie, że przyznanie stronie dodatkowych 5 punktów za odpowiednie kwalifikacje zawodowe spowodowało, że wniosek strony osiągnął wymagane kryterium punktowe i w wyniku podsumowania punktacji przyznanej za wszystkie kryteria wyboru otrzymał 10,78 pkt., wobec czego została skarżącemu przyznana pomoc. Tymczasem, ze względu na niespełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych, strona powinna otrzymać o 5 punktów mniej, czyli w sumie 5,78 punktu, co w świetle przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia, stanowiło podstawę do odmowy przyznania stronie pomocy, bowiem pomoc przyznawana jest jeżeli wnioskodawca uzyskał co najmniej 8 punktów. Organ wskazał, że naruszenie prawa tj. norm § 5 ust. 1 oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia, którego dopuścił się Dyrektor MOR ARiMR jest rażące bowiem normy zawarte w w/w przepisach są jednoznaczne, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, zatem naruszenie jest oczywiste, a ewidentna konsekwencją naruszenia tych norm jest wydanie wadliwej co do treści rozstrzygnięcia decyzji przyznającej stronie pomoc finansową. Nadto, w ocenie organu, naruszona została nie tylko zasada praworządnego działania organów administracji publicznej obligująca organy administracji do działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, ale i zasada sprawiedliwości społecznej, która powinna być urzeczywistniana w każdym demokratycznym państwie prawnym, a która przejawia się m.in. przez zobiektywizowane i jednakowe dla wszystkich obywateli i grup społecznych kryteria oceny praw i obowiązków stosowanych przez bezstronne organy państwowe. Pismem z 27 lipca 2023 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Prezesa ARiMR wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że w decyzji z 25.02.2019 r. widniał zapis o uzupełnieniu kwalifikacji, a z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne nie miał możliwości odbycia egzaminu, zatem 9.08.2022 r. wnioskował o wydłużenie terminu na złożenie wniosku o płatność drugiej raty pomocy, a organ wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu oraz wydłużenie terminu realizacji do 20.08.2023 r. Skarżący 1-2.06.2023 r. przystąpił do egzaminu zawodowego potwierdzającego kwalifikacje T.7. W ocenie skarżącego dotrzymał on wszystkich warunków przyznania pomocy finansowej, a za wydanie wadliwej decyzji na skutek błędu pracownika nie może ponosić konsekwencji strona. Decyzją z 21 września 2023 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora MOR ARiMR przyznającej stronie pomoc na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020. Organ odwoławczy wskazał, że przyznanie stronie pięciu punktów za rolnicze kwalifikacje zawodowe, których strona w rzeczywistości nie posiadała, stanowi rażące naruszenie § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b i § 17 ust. 2 w związku z § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia oraz ust. 2 pkt 10 i ust. 5 pkt 2 lit. b tiret dziesiąte załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zdaniem Ministra Dyrektor MOR ARiMR w sposób oczywisty dopuścił się bowiem naruszenia wyraźnych, niebudzących wątpliwości interpretacyjnych norm zawartych w tych przepisach, ponieważ wbrew przesłankom w nich określonym przyznał stronie punkty za kwalifikacje rolnicze, których strona w dacie wydania weryfikowanej decyzji nie posiadała, bezpośrednią konsekwencją czego było osiągnięcie przez stronę wymaganego minimum punktowego i wydanie wadliwej decyzji przyznającej stronie pomoc na operacje typu "Premie dla młodych rolników". Podkreślił, że tym samym decyzja Dyrektora MOR ARiMR, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, powinna stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., zostać wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, co słusznie uczynił organ I instancji decyzją z 7.07. 2023 r. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania przyznał rację stronie, że do rażącego naruszenia prawa doszło w wyniku błędu organu. Zauważył, że obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają w takiej sytuacji odstąpić od stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji. Jedynym wyjątkiem od tej zasady są dwie okoliczności wymienione w art. 156 § 2 kpa: upływ 10 letniego okresu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji oraz nieodwracalne skutki prawne wywołane przez decyzję (gdy cofnięcie skutków prawnych decyzji wymagałoby działań do których organ administracji publicznej nie miałby umocowania ustawowego), które w sprawie niniejszej nie mają miejsca. Pismem z 6 listopada 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra wnosząc o uchylenie w całości powyższej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zobowiązując organ I instancji do wydania decyzji w terminie 14 dni uwzględniającej wniosek skarżącego, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie art.156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie niniejszej nastąpiło rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, podczas gdy zdaniem Skarżącego nie nastąpiło jakiekolwiek naruszenie prawa, a nawet gdyby przyiąć, że naruszenie prawa nastąpiło, to nie miało ono charakteru rażącego, uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 pkt. 4, § 16 ust. 2 pkt. 2 lit. b oraz § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu ,,Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania ,,Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: ,,Rozporządzenie") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie wykazał odpowiednich kwalifikacji zawodowych w sytuacji, gdy Skarżący przedłożył odpowiednie dokumenty na żądanie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR, nie deklarował żadnych uzupełnień w tym zakresie, a po ocenie materiału dowodowego organ ten wydal decyzję na podstawie której przyznano i wypłacono Skarżącemu pomoc finansową; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 5 ust. 3 Rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, ze przyznanie Skarżącemu pomocy i jej wypłacenie nastąpiło w warunkach tego przepisu, tj. pomoc przyznano pod warunkiem zobowiązania się przez Skarżącego, że w terminie 36 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy uzupełni kwalifikacje zawodowe, podczas gdy Skarżący na żadnym etapie nie zobowiązał się do uzupełnienia swoich kwalifikacji zawodowych; 4. naruszenie art.7,8, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej, skutkującą błędnym przyjęciem, że Skarżący nie wykazał odpowiednich kwalifikacji zawodowych w sytuacji, gdy Skarżący przedłożył odpowiednie dokumenty na żądanie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR, nie deklarował żadnych uzupełnień w tym zakresie, a po ocenie materiału dowodowego organ ten wydal decyzję na podstawie której przyznano i wypłacono Skarżącemu pomoc finansową; 5. naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i całkowicie nieuzasadnione podważanie po upływie przeszło 4 latach od jej wydania, decyzji na podstawie której Skarżący otrzymał pomoc finansową co stanowiło działanie nie budzące zaufania Skarżącego do władzy publicznej, jak również nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki przyznawania młodym rolnikom pomocy; 6. naruszenie art. 16 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i próbę podważania ostatecznej i prawomocnej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w sytuacji, gdy nie zachodzą w sprawie przesłanki uzasadniające stwierdzenie jej nieważności; 7. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak niezależnego, ponownego rozpoznania sprawy niniejszej od początku, a jedynie powielenie decyzji i argumentacji organu I instancji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi; 8. naruszenie art. 7 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej Decyzji w warunkach naruszenia prawa, gdyż w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki dla stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której Skarżącemu przyznano o i wypłacono pomoc finansową; 9. naruszenie art. 23 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej Decyzji która może grozić Skarżącemu drastycznymi konsekwencjami finansowymi, a nawet koniecznością zlikwidowania gospodarstwa rolnego, podczas gdy rodzinne gospodarstwo rolne objęte jest szczególną ochroną jako stanowiące podstawę ustroju rolnego w R. P., w związku z czym próba wymuszenia na Skarżącym zwrotu przyznanej pomocy finansowej powinna zostać uznana za niezgodną z elementarnymi zasadami ustroju państwowego. W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że kontrolowane w sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do naboru wniosków o przyznanie pomocy przeprowadzonego w 2018 roku, o kolejności przysługiwania pomocy decydowała suma uzyskanych punktów, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, przyznawanych na podstawie wymienionych kryteriów wyboru. Jednym z nich były rolnicze kwalifikacje zawodowe, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, przy czym konkretnie za posiadanie kwalifikacji w jednym z zawodów wymienionych w ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia (w tym technik turystyki wiejskiej) wnioskodawcy przyznawano 5 punktów. Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje poczynionych przez organy ustaleń, z których wynika, że w dacie wydania spornej decyzji Dyrektora MOR ARiMR nie posiadał on wymaganych kwalifikacji, w związku z czym na podstawie kryteriów wyboru nie powinien uzyskać żądanych 5 punktów za kryterium kwalifikacji zawodowych. W odwołaniu zadeklarował przystąpienie do egzaminu zawodowego 1-2 czerwca 2023 r. potwierdzającego kwalifikację T.7. i podniósł wadliwość wydanej decyzji w trybie zwykłym, ale na skutek błędu pracownika ARiMR-u w P.. Wyjaśnić należy, że podstawę prawną do wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy w przypadku poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" stanowi art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm., dalej jako: "u.w.r.o.w."), które to przepisy zostały powołane w sentencji decyzji z 25.02.2019 r.. W rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 45 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, określono różne warunki przyznania pomocy. W § 2 rozporządzenia ujęto kryteria dostępu o charakterze podmiotowym, tj. wymogi, które musi spełnić osoba fizyczna ubiegająca się o pomoc finansową, aby pomoc tę mogła otrzymać. W odniesieniu do podmiotu ubiegającego się o wsparcie ustanowiono kryterium wieku i obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej, warunek maksymalnego okresu urządzania gospodarstwa przed dniem wystąpienia o wsparcie, zakaz wcześniejszego ubiegania się o pomoc unijną lub krajową przeznaczoną dla rolników, zakaz bycia posiadaczem zwierząt gospodarskich i prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej, warunek posiadania rolniczych kwalifikacji zawodowych, wymóg przedłożenia biznesplanu dotyczącego rozwoju gospodarstwa, jak również obowiązek rozpoczęcia jako kierujący prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie o wymaganej powierzchni użytków rolnych oraz wielkości ekonomicznej. W dalszej części rozporządzenia sformułowane zostały inne warunki przyznania pomocy, w tym np. w § 6 ust. 6 rozporządzenia zawarto wymogi dotyczące biznesplanu, których niespełnienie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, w § 10 rozporządzenia widnieje zakaz przyznawania pomocy na grunty będące w przeszłości objęte pomocą dla młodych rolników, w § 11 rozporządzenia przewidziano możliwość przyznawania pomocy wyłącznie osobie, której małżonek nie prowadził działalności rolniczej. W § 17 ust. 2 rozporządzenia zawarto natomiast warunek pozwalający na przyznanie pomocy tylko takiemu wnioskodawcy, który na podstawie kryteriów wyboru łącznie uzyskał co najmniej 8 punktów. Należy następnie zauważyć, że w niniejszej sprawie organy uznały decyzję Dyrektora MOR ARiMR z 25 lutego 2019 r. za wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie dominuje pogląd, że do rażącego naruszenia prawa dochodzi, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99, wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98, P. Przybysz – Komentarz aktualizowany do art. 156 k.p.a. LEX 2019). W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z załączonego do akt sprawy Kalkulatora Punktów Rankingowych z 21 grudnia 2018 r. (k. 26 akt administracyjnych) wynika, że Dyrektor MOR ARiMR przyznał stronie 5 punktów za rolnicze kwalifikacje zawodowe, których strona w dacie wydania weryfikowanej decyzji nie posiadała. Dyrektor MOR ARiMR naruszył tym samym cytowany wyżej § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia oraz ust. 2 i ust. 5 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Bezpośrednią konsekwencją tego błędu było osiągnięcie przez stronę, po podsumowaniu punktacji za wszystkie kryteria wyboru, wymaganego minimum punktowego (10,78 pkt), co z kolei przełożyło się na przyznanie stronie pomocy finansowej. Prawidłowo przy tym organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że informacje i dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy oraz dołączonej do niego dokumentacji wskazywały, że strona powinna otrzymać łącznie 5,78 pkt, co w świetle przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia" stanowiło podstawę do odmowy przyznania pomocy. Zdaniem Sądu Minister prawidłowo uznał powyższy przypadek za rażące naruszenie prawa, bowiem normy zawarte w naruszonych przepisach są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych (naruszenie jest oczywiste), a ewidentną konsekwencją naruszenia tych norm jest wydanie wadliwej co do treści rozstrzygnięcia decyzji przyznającej stronie pomoc finansową. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem strony, że w sprawie doszło do naruszenia § 5 ust. 3 rozporządzenia bowiem ani Minister ani Prezes ARiMR nie stosowali tego przepisu. Niezrozumiały jest natomiast argument strony, że "nawet gdyby przyjąć (...), że w sprawie doszło do naruszenia prawa, to nie miało ono charakteru rażącego, uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Należy bowiem podkreślić, że w przypadku gdy w danej sprawie zaistnieje chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK993/16). Tym samym w sytuacji zaistnienia przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa organy orzekające w niniejszej sprawie zobligowane były, zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzić nieważność decyzji Kierownika BP z 20 kwietnia 2016 r. O rażącym naruszeniu prawa w sprawie niniejszej świadczy fakt przyznania pomocy finansowej stronie która de facto legitymowała się mniejszą liczbą punktów (5,78) aniżeli wymagany przepisem § 17 ust. 2 rozporządzenia progiem 8 punktów. Bez wpływu dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostał fakt, iż do rażącego naruszenia prawa doszło w wyniku błędu organu. Niezadowolenie strony z treści skierowanej do niego decyzji, aczkolwiek zrozumiałe, nie oznacza wydanie decyzji z naruszeniem art. 8 kpa. Przepis art. 156 § 2 kpa pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji jeśli od dnia jej wydania nie upłynęło 10 lat, to niezasadnym jest zarzut wydania decyzji w terminie dopuszczonym przez przepis, bo w terminie 4 lat. Również zarzut dotyczący odstąpienia od utrwalonej praktyki przyznawania pomocy młodym rolnikom jest niezasadny, populistyczny, bowiem wspomniana praktyka dotyczyć może rolników spełniających wszystkie warunki do jej przyznania ustanowione w przepisach prawa. Przyznając stronie pomoc, w sytuacji nie spełnienia warunku z § 17 ust. 2 rozporządzenia organ naruszył zasadę sprawiedliwości społecznej i praworządnego działania organów administracji publicznej, zatem stawianie tego zarzutu Ministrowi eliminującemu z obrotu prawnego decyzję obarczoną wadą prawną jest niezasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI