VIII SA/Wa 189/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-16
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnausterka pojazduwyciek olejustan technicznykontrola drogowazezwolenie na przewózodpowiedzialność przewoźnikasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przewoźnika drogowego na decyzję nakładającą karę pieniężną za usterkę pojazdu i niezgłoszenie go do zezwolenia.

Skarżący, J. Z., wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za wykonywanie przewozu pojazdem z niebezpieczną usterką (wyciek oleju) oraz za niezgłoszenie pojazdu do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Sąd administracyjny uznał, że materiał dowodowy, w tym protokół kontroli drogowej, prawidłowo potwierdził istnienie usterki i naruszenie przepisów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu na skarżącego, J. Z., kary pieniężnej w łącznej wysokości 2800 zł. Kara została nałożona za dwa naruszenia: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z niebezpieczną usterką (wyciek oleju silnikowego z jednostki napędowej ciągnika, powodujący zanieczyszczenie jezdni) oraz niezgłoszenie pojazdu do posiadanego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, kompetencje inspektorów oraz wysokość kar, podnosząc m.in. że wyciek był zdarzeniem losowym, a pojazd przeszedł badanie techniczne. GITD utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że kary są sztywno określone w przepisach, a protokół kontroli stanowi dowód urzędowy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że kontrola działalności administracji publicznej polega na badaniu legalności zaskarżonych aktów. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym protokół kontroli drogowej i protokół oględzin pojazdu, prawidłowo potwierdził istnienie niebezpiecznej usterki, która stanowiła podstawę do nałożenia kary 2000 zł. Sąd podkreślił, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym, a skarżący nie przedstawił dowodów skutecznie go podważających. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące niezgłoszenia pojazdu do zezwolenia, wskazując na obowiązek zgłaszania zmian danych zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem kary 800 zł. Sąd nie dopatrzył się również podstaw do zastosowania przepisu o braku wpływu na powstanie naruszenia (art. 92c ust. 1 utd), uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za stan techniczny pojazdu i działania kierowcy, a okoliczności zwalniające z odpowiedzialności muszą być wykazane przez przewoźnika. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wyciek oleju silnikowego, powodujący stałe powstawanie kropli i zanieczyszczenie jezdni, jest kwalifikowany jako usterka niebezpieczna, stanowiąca poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które jednoznacznie klasyfikują takie wycieki jako usterki niebezpieczne, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 7 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia licencji wspólnotowej jest Inspektor Transportu Drogowego.

u.t.d. art. 7a § 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przedsiębiorca jest obowiązany przedkładać organowi wykaz pojazdów zawierający m.in. numer rejestracyjny i rodzaj tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.

u.t.d. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać zmiany danych o których mowa w art. 7a w terminie 28 dni.

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Określa wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów.

u.t.d. art. 92c § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Określa przesłanki zwalniające z odpowiedzialności za naruszenie.

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. § Załącznik nr 3 lp. 9.2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Kara pieniężna w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką zakwalifikowaną jako niebezpieczna.

u.t.d. § Załącznik nr 3 lp. 1.5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Kara pieniężna w kwocie 800 zł za niezgłoszenie zmian danych organowi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 8

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 91a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Protokół urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

k.p.a. art. 76 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

rozp. KRD art. 5 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego

rozp. KRD art. 9 § 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego

Pojazd powinien być utrzymany tak, aby nie występowały wyraźne wycieki płynów eksploatacyjnych.

rozp. KRD § Załącznik nr 1 pkt 8.4.1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego

Wycieki płynów inne niż woda, polegające na stałym powstawaniu kropli, stanowią bardzo poważne ryzyko i są kwalifikowane jako usterka niebezpieczna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół kontroli drogowej jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Wyciek oleju silnikowego z jednostki napędowej, powodujący zanieczyszczenie jezdni, jest usterką niebezpieczną. Przedsiębiorca ma obowiązek zgłaszania zmian danych dotyczących pojazdów objętych zezwoleniem. Brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 utd, gdyż przedsiębiorca nie wykazał braku wpływu na powstanie naruszenia przy zachowaniu należytej staranności.

Odrzucone argumenty

Wyciek oleju był zdarzeniem losowym i nie stanowił usterki niebezpiecznej. Organy oparły się jedynie na kontroli wstępnej, a nie na szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Kompetencje karania za niezgłaszanie zmian leżą w gestii Prezydenta Miasta R., a nie Inspektora Transportu Drogowego. Zastosowano praktyki "wymuszenia rozbójniczego" poprzez nakładanie nieadekwatnych kar. Nie udzielono A. Z. pełnomocnictw do podpisywania protokołów. Pojazd był przedmiotem leasingu i nie stanowił własności skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

"Wycieki płynów polegające na stałym powstawaniu kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa kwalifikowane jest jako usterka niebezpieczna." "Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny." "Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność również za usterki powstałe w czasie wykonywania przez kierowcę zadania przewozowego, a nie tylko za stan techniczny pojazdu w chwili jego rozpoczęcia." "Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 utd nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego."

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Kosterna

sędzia

Justyna Mazur

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za stan techniczny pojazdu, obowiązek zgłaszania zmian danych oraz kwalifikacji usterek jako niebezpiecznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń wykonawczych w zakresie kontroli ruchu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli drogowej i nałożenia kary, ale zawiera praktyczne wskazówki dotyczące odpowiedzialności przewoźników i interpretacji przepisów, co jest istotne dla branży transportowej.

Wyciek oleju z silnika to nie tylko problem ekologiczny, ale i kosztowna kara dla przewoźnika.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 189/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 7 ust. 4 pkt 1, art. 7a ust 7, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 91a ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. Z. (dalej skarżący, strona), jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 11.12.2023 r., nr [...], utrzymująca w mocy, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD) z dnia 17.10.2023 r., nr [...], o nałożeniu stronie kary pieniężnej w wysokości 2800 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 23.08.2022 r. w miejscowości B. (droga krajowa S7) zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Ww. pojazdem kierował A. Z. wykonując krajowy transport drogowy rzeczy z K. do R. w imieniu przedsiębiorcy J. Z. W toku kontroli stanu technicznego stwierdzono usterkę niebezpieczną w postaci: wycieków oleju silnikowego z jednostki napędowej ciągnika. Wyciekający olej z silnika spływał stale powstającymi kroplami po elementach pojazdu, zanieczyszczając elementy ciągnika, a następnie spływał powodując zanieczyszczenie jezdni tworząc na niej plamy rozlanego oleju. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...].
Pismem z 30.08.2022 r. [...]WITD zawiadomił Stronę o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego, a kolejnym pismem z 13.09.2022 r. o dodatkowym naruszeniu stwierdzonym w toku postępowania tj. z załącznika nr 3 lp. 1.5 niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie za każda zmianą.
Po przeprowadzeniu postępowania [...] WITD w/w decyzją administracyjną z dnia 17.10.2023 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenia z Ip. 9.2 załącznika nr 3 do utd – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna – za każdy pojazd oraz karę pieniężną w wysokości 800 zł z załącznika nr 3 lp. 1.5 niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie za każda zmianą.
W odwołaniu strona podniosła, że użytkuje przedmiotowy pojazd w ramach umowy leasingu, a jego właścicielem jest [...] Bank. Zdaniem strony w art. 7a utd nie ma obowiązku zgłaszania numeru rejestracyjnego pojazdu. Nadto wniósł o przedstawienie dowodów rozlewającego się oleju silnikowego w dniu kontroli oraz zastosowanie art. 92c ust. 1 utd. Zdaniem strony wyciek oleju był zdarzeniem losowym, a pojazd przeszedł badanie techniczne 11 dniu przed kontrolą z wynikiem pozytywnym.
Rozpoznając odwołanie, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy lub GITD), powołaną na wstępie decyzją z 11.12.2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.).
W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył przepisy regulujące omawianą materię, w tym treść art. 189a § 2 kpa. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. W odniesieniu zaś do wysokości kary GITD zauważył, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz f k.p.a.
Jak wskazał organ odwoławczy do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. pkt 1 utd, w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 utd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. GITD omówił ramy prawne zastosowanych przepisów prawnych.
GITD omówił zakres przeprowadzanej kontroli technicznej, wyjaśniając, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. GITD wywiódł, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie (protokół kontroli drogowej, protokół oględzin pojazdu, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów w aktach sprawy) wskazuje, że w dniu 23.08.2022 r. w miejscowości B. (droga krajowa S7) poddano kontroli drogowej zespół pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. Z. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego i stwierdzona w protokole nr [...]. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydany przedsiębiorcy J. Z. Z ustaleń stwierdzonych w protokole oględzin wynika, iż w trakcie kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono wyciek oleju silnikowego z jednostki napędowej ciągnika pojazdu. Wyciekający olej z silnika spływa stale powstającymi kroplami po elementach pojazdu, zanieczyszczając elementy ciągnika a następnie spływa powodując zanieczyszczenie jezdni tworząc na niej plamy rozlanego oleju, co zakwalifikowano jako usterkę niebezpieczną. W związku z powyższym zatrzymano elektronicznie dowód rejestracyjny pojazdu i zakazano dalszej jazdy Zdaniem organu odwoławczego protokół kontroli z dnia 23.08.2022 r. nr [...] stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. W uzasadnieniu wskazano, że kierowca podpisał protokół bez uwag i zastrzeżeń.
Podsumowując zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku oceny stanu technicznego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono usterkę w postaci stale powstającego wycieku oleju z jednostki napędowej ciągnika pojazdu (wyciekający olej z silnika spływał stale powstającymi kroplami po elementach pojazdu, zanieczyszczając elementy ciągnika a następnie spływa powodując zanieczyszczenie jezdni tworząc na niej plamy rozlanego oleju), co kontrolujący zakwalifikowali jako usterkę o charakterze niebezpiecznej. Powyższe potwierdza protokół kontroli, protokół oględzin. Podniósł także, że stosownie do pkt 8.4.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego wycieki płynów polegające na stałym powstawaniu kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa kwalifikowane jest jako usterka niebezpieczna. GITD podkreślił, iż protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Zarówno protokół kontroli, jak i protokół oględzin zostały podpisane przez kierowcę i stanowią zasadniczy dowód w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie GITD zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę, zaś brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność również za usterki powstałe w czasie wykonywania przez kierowcę zadania przewozowego, a nie tylko za stan techniczny pojazdu w chwili jego rozpoczęcia. Końcowo GITD stwierdził, że strona nie wykazała dołożenia należytej staranności do zadbania o to by nie doszło do przedmiotowego naruszenia ani nie wykazała przesłanek zwalniających z odpowiedzialności na podstawie art. 92c utd.
Odnośnie naruszenia z załącznika nr 3 lp. 1.5 organ wskazał, że stosownie do art. 7a ust. 7 utd, po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wykaz pojazdów zawierający następujące informacje) 1/ markę, typ; 2/ rodzaj, przeznaczenie; 3/ numer rejestracyjny; 3a/ kraj rejestracji; 4/ numer VIN; 5/ wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem; 6/ dopuszczalna masę całkowitą. W myśl art. 14 ust. 1 pkt 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej zmiany danych o których mowa w art. 7a – nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiany obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca obowiązany jest wystąpić o zmianę treści zezwolenia lub licencji ust. 2 cyt. art.). Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta R. z 9.08.2023 r. (w aktach administracyjnych) Skarżący nie zgłosił w/w pojazdu do posiadanego zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, co skutkuje zasadność nałożenia kary pieniężnej w wysokości 800 zł.
W skardze wniesionej na decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. W opisowej skardze m.in., zwrócił uwagę na nie udzielenie A. Z. pełnomocnictw do podpisywania dokumentów urzędowych, w tym protokołów z kontroli, brak dowodów materialnych w postaci wycieku oleju jako usterki poważnej lub niebezpiecznej. Podniósł, że kompetencje karania za nieprzestrzeganie/niezgłaszanie zmian leży w gestii Prezydenta M. R., a nie [...] ITD. Zarzucił zastosowanie przez GITD poprzez podległych mu funkcjonariuszy praktyk "wymuszenia rozbójniczego" poprzez nakładanie na skarżącego – emeryta/prowadzącego jednoosobowa działalność gospodarczą – kar pieniężnych w kwotach nieadekwatnych do stwierdzonych jakoby "naruszeń" w transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W opisanych przypadkach sąd uchyla decyzję lub postanowienie. Natomiast stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Stan faktyczny tej sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, jest decyzja GITD z 11.12.2023 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 17.10.2023 r., o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 2800 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczna oraz niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie za każda zmianą.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 92a utd oraz normy rozporządzeń. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniać wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Sąd w całości podziela ocenę i argumenty przedstawione w kontrolowanych decyzjach przez orzekające organy.
W świetle powołanych prawidłowo przez organy orzekające przepisów nie może budzić wątpliwości, że wycieki oleju silnikowego z jednostki napędowej ciągnika oraz stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa stanowią niebezpieczne usterki. Kwalifikacja ta wynika jednoznacznie z cytowanych przez organy przepisów rozporządzenia. W załączniku nr 1 do rozporządzenia określono sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. Zgodnie z § 9 ust. 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, w świetle którego pojazd powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów.
Stosownie do lp. 8.4.1. załącznika nr 1 do rozporządzenia kontrola wycieku płynów innego niż woda jest przeprowadzana organoleptycznie. Konsekwencję powyższych unormowań stanowi lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wprowadzając karę pieniężną w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd. Skarżący zaprzecza, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał dyspozycji tych przepisów. Zdaniem skarżącego nie zostało udowodnione, że w kontrolowanych pojazdach miały miejsce usterki niebezpieczne, albowiem organy oparły się jedynie na kontroli wstępnej (organoleptycznej), a nie na szczegółowej drogowej kontroli technicznej.
Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącego .
Przede wszystkim zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., gdyż materiał dowodowy został zgromadzony w sposób zgodny z prawem, jest wyczerpujący i kompletny, a jego ocena odpowiada zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a więc jest zgodna z art. 80 K.p.a. Główny dowód w sprawie stanowił protokół drogowej kontroli technicznej z załącznikami. Protokół ten sporządzony został przez uprawnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie właściwości jego działania i w przepisanej formie. W związku z tym, zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W zamieszczonym w protokole kontroli opisie stwierdzonych naruszeń w sposób jednoznaczny wskazano, że na dzień kontroli pojazd marki [...] posiadał usterkę niebezpieczną w postaci – wycieków oleju silnikowego z jednostki napędowej ciągnika. Podczas oględzin stwierdzono stałe powstawanie kropli spływających po elementach pojazdu, zanieczyszczającego elementy ciągnika, a następnie spływanie powodujące zanieczyszczenie jezdni tworząc na niej plamy rozlanego oleju. Na tę okoliczność sporządzono także protokół oględzin pojazdu i dokumentację fotograficzną. Okoliczności tych nie zakwestionował kierowca, który podpisał protokół kontroli bez uwag.
Tym samym, w ocenie Sądu, protokół kontroli stanowi pełnoprawny dowód w sprawie. Podważenie tego dowodu przez stronę wymagało przedstawienia dowodów, które skutecznie podważyłyby treść protokołu (art. 76 § 3 K.p.a.). Skarżący zaś tego nie uczynił. Warto także zauważyć, że w sprawie zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu.
W kontekście zarzutów skargi podkreślić należy, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego upoważnieni do przeprowadzania kontroli drogowych muszą spełnić określone prawem wymagania, przechodzą specjalne szkolenia. Posiadają więc wiedzę potrzebną do oceny stanu technicznego pojazdu, a stwierdzone usterki nie wymagały w realiach niniejszej sprawy potwierdzenia, czy wręcz ich ustalenia poprzez przeprowadzenie szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Były widoczne, a tym samym łatwe do ujawnienia. Potwierdza to też znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna.
Niezasadnie zatem, w ocenie Sądu, skarżący neguje kompetencje inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz możliwość stwierdzenia wycieku płynów w czasie kontroli drogowej. W świetle dokonanych w sprawie ustaleń, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli usterki należało zakwalifikować jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d. naruszenia skutkujące nałożeniem kary na skarżącego.
Odnośnie naruszenia z załącznika nr 3 lp. 1.5 trafne jest stanowisko organu, że w myśl art. 7a ust. 7 utd, po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wykaz pojazdów zawierający następujące informacje) 1/ markę, typ; 2/ rodzaj, przeznaczenie; 3/ numer rejestracyjny; 3a/ kraj rejestracji; 4/ numer VIN; 5/ wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem; 6/ dopuszczalna masę całkowitą. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej zmiany danych o których mowa w art. 7a – nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiany obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca obowiązany jest wystąpić o zmianę treści zezwolenia lub licencji ust. 2 cyt. art.). W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że Skarżący nie zgłosił przedmiotowego pojazdu do posiadanego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, zatem zasadnie nałożono karę pieniężną w wysokości 800 zł. Wskazać też należy, że zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 utd organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia licencji wspólnotowej jest Inspektor Transportu Drogowego. Fakt, że pojazd był przedmiotem leasingu i był własnością banku, a nie strony, nie ma znaczenia w sprawie, skoro skarżący winien wskazać m.in. rodzaj tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 7a ust. 7 pkt 5 utd), a bycie właścicielem pojazdu nie jest warunkiem wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej.
Zdaniem Sądu, prawidłowo ocenił również organ, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec strony skarżącej regulacji z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd orzekający w kontrolowanej sprawie stanowisko to podziela, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien wykazać przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z 20 października 2010 r., II GSK 936/09; wyrok WSA w Lublinie z 21 listopada 2023 r., III SA/Lu 435/23; dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle okoliczności sprawy i przedstawionych rozważań, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy został oceniony należycie, tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, pozwalając organowi odwoławczemu na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest logiczne, spójne i kompletne, poddaje się merytorycznej kontroli sądowej. Wyczerpująco też informuje stronę o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając przedmiotową sprawę, odzwierciedla tok jego rozumowania, a w szczególności zawiera ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi podważających ustalenia organów, stwierdzić należy, że stanowią one de facto polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym sprawy. Strona skarżąca przytacza pojedyncze zdania z kilkunastu kart uzasadnienia decyzji i wyciąga własne wnioski. W tej sytuacji Sąd uznał te zarzuty za bezzasadne. Skarżący nie zakwestionował skutecznie, że kontrola została przeprowadzona w sposób nieuprawniony, że kierowca nie podpisał protokołu, że nie wykazano usterki, że zastosowano wadliwą ocenę prawną stwierdzonej usterki. Dlatego w sprawie nie można mówić także o niewyjaśnieniu stanu faktycznego. Został on wyjaśniony w stopniu wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokładny przebieg kontroli został opisany w protokole, który został podpisany również przez kierowcę kierującego tym pojazdem, czym potwierdził on prawidłowość jego sporządzenia. Kierowca nie wniósł też do protokołu żadnych zastrzeżeń, a zatem w pełni godził się z jego treścią. Protokół kontroli w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. jest dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (wyrok z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akr III SA/Po 1430/21), że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 utd nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotów w niej wymienionych do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę - 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI