VIII SA/Wa 186/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-08-03
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowasuszarolnictwoARiMRproducent rolnygospodarstwo rolnepowiązania kapitałowewspólne źródło decyzyjneśrodki unijne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód suszowych, uznając, że spółka nie spełniała warunków producenta rolnego z uwagi na formalny podział gospodarstwa i wspólne źródło decyzyjne z innymi podmiotami.

Spółka złożyła skargę na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód suszowych w 2015 roku. Organy administracji uznały, że spółka nie jest producentem rolnym, ponieważ jej gospodarstwo jest formalnie podzielone i ma wspólne źródło decyzyjne z innymi podmiotami powiązanymi rodzinnie i kapitałowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i uznając, że spółka nie spełniła warunków określonych w przepisach.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą przyznania spółce pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2015 roku. Spółka wnioskowała o pomoc, ale organy obu instancji uznały, że nie spełnia ona warunków producenta rolnego. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że gospodarstwa deklarowane przez spółkę oraz inne analizowane podmioty mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach prowadzenia działalności rolniczej, co sugeruje formalny podział gospodarstwa. Wskazano na liczne powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami, wskazujące na rodzinę M. jako wspólny ośrodek decyzyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, w tym § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r., i że spółka nie jest producentem rolnym w rozumieniu przepisów. Sąd podkreślił, że pomoc finansowa jest udzielana faktycznym użytkownikom gruntów, którzy samodzielnie decydują o prowadzeniu działalności rolniczej, a w tym przypadku takie samodzielne decydowanie nie zostało wykazane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może być uznana za producenta rolnego, jeśli jej gospodarstwo ma wspólne źródło decyzyjne z innymi podmiotami i nie przejawia odrębności w kluczowych aspektach prowadzenia działalności rolniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły istnienie wspólnego źródła decyzyjnego i brak odrębności w prowadzeniu działalności rolniczej między spółką a innymi analizowanymi podmiotami, co wyklucza kwalifikację spółki jako odrębnego producenta rolnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13c

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa warunki udzielania pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 2 ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania oceną prawną i wskazaniami sądu.

Rozporządzenie 1307/2013 art. 4 ust. 1 lit. a i b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej

Dotyczy definicji rolnika aktywnego zawodowo i podstawowych płatności.

Rozporządzenie 702/2014 art. 2 pkt 16

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej.

u.u.r. art. 3 ust. 2 pkt 10

Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Definicja szkód spowodowanych przez suszę.

u.u.r. art. 3 ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Określenie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka zarzuciła naruszenie § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w związku z błędną wykładnią art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia 1307/2013. Spółka zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie związania prawomocnym wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Spółka twierdziła, że organy próbują obejść związanie wyrokiem sądu poprzez budowanie nielogicznych konstrukcji prawa krajowego.

Godne uwagi sformułowania

gospodarstwa deklarowane przez [...] sp. z o.o. oraz pozostałe analizowane podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę wskazanych wyżej osób fizycznych i prawnych, bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tego rolnika, niezależnie od formy prowadzonej działalności. wnioskodawca nie jest producentem rolnym i nie prowadzi rzeczywistej działalności w swoim gospodarstwie rolnym, zatem nie spełnił warunków określonych w § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Sławomir Fularski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących definicji producenta rolnego w kontekście pomocy finansowej z tytułu szkód suszowych, zwłaszcza w przypadku powiązań kapitałowych i osobowych między podmiotami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy suszowej i definicji producenta rolnego w kontekście powiązań między podmiotami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji i sądy analizują złożone struktury własnościowe i decyzyjne w rolnictwie, aby zapobiec nadużyciom w przyznawaniu pomocy finansowej. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Czy formalny podział gospodarstwa chroni przed kontrolą ARiMR? Sąd wyjaśnia, kiedy pomoc suszowa nie przysługuje.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 186/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1872/22 - Wyrok NSA z 2025-07-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 2 ust. 1 pkt 6, i par. 13c
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151 i art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla producentów rolnych, w których gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. (dalej: skarżąca, strona) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] listopada 2021r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z [...] grudnia 2019, nr [...] odmawiającą przyznania [...] sp. z o.o., pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
[...] września 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r wraz z protokołem szacowania szkód nr [...] oraz oświadczeniem producenta o otrzymanej pomocy de minimis.
[...] listopada 2015 r. złożono skorygowany protokół nr [...] tj. korektę z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych suszą w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] sierpnia 2015 r., sporządzony przez komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody [...] z [...] lipca 2015 roku oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie było wcześniej już trzykrotnie prowadzone. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. nr [...] z [...] stycznia 2016 r. i przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym. Organ I instancji ponownie [...] listopada 2016r. decyzją nr [...] odmówił przyznania płatności w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy w/w decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 459/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś.. Decyzją z [...] maja 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] po raz kolejny odmówił przyznania płatności w związku z uwagi na brak spełnienia warunków określonych w § 13c Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzja ta została uchylona w całości przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z uwagi na braki w przekazanym materiale dowodowym.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu wniosku [...] grudnia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...], na mocy której odmówił spółce przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r., z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w § 13c Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania spółki decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...]Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż po przeanalizowaniu sprawy, nie dostrzegł przesłanek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego jej rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na słuszność ustaleń poczynionych w decyzji nr [...], nie znajdując przesłanek jej uchylenia. Wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, to grupa osób fizycznych i prawnych jest w posiadaniu jednego gospodarstwa, podzielonego jedynie w sposób formalny. Gospodarstwa deklarowane przez [...] sp. z o.o. oraz pozostałe analizowane podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Według organu jeżeli by nawet by uznać, że poszczególne osoby, rzeczywiście użytkują konkretne grunty, to jednak w tym przypadku za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę wskazanych wyżej osób fizycznych i prawnych, bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tego rolnika, niezależnie od formy prowadzonej działalności. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że w przedmiotowym postępowaniu, wnioskodawca nie jest producentem rolnym i nie prowadzi rzeczywistej działalności w swoim gospodarstwie rolnym, zatem nie spełnił warunków określonych w § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podniósł, że wnioskowana pomoc finansowa udzielana jest tym producentom rolnym, którym nadany został numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę. Pomoc finansowa, udzielana jest tym producentom, którzy są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, tzn. decydują, jakie rośliny uprawiają i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami). Prowadzenie gospodarstwa rolnego obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, zatem prowadzenie działalności rolniczej w swoim gospodarstwie można definiować jako dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści.
W ocenie organu odwoławczego wskazany przez organ I instancji system powiązań osobowych w strukturze własnościowej podmiotów o odrębnych numerach producentów wyklucza możliwość zakwalifikowania [...] sp. z o.o. do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. producentom rolnym. Wskazana w decyzji struktura własnościowa spółek, tj. [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...]sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...]sp. z o.o. wskazuje na własność udziałów w spółkach rodziny M., lub tez spółki [...], która to spółka również pozostaje pod władztwem tejże. Z kolei z danych pozyskanych ze sprawozdań finansowych oraz oświadczeń strony też wynika, że są one osobowo powiązane poprzez D. M. oraz M. M. - dzieci P.M., jak i P. M. (pełnomocnika spółki [...]sp. z o.o., [...]sp. z o.o., [...]sp. z o.o.). w/w osoby mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek - jako prezesi zarządu, udziałowcy, wspólnicy, względnie pośrednio gdy jako wspólnik występuje spółka, w której jedno z rodziny M. jest prezesem zarządu, wspólnikiem. Organ wskazał przykładowo, że w spółce [...] sp. z o.o. jednym ze wspólników jest spółka [...] sp. z o.o., której zgodnie z danymi KRS prezesem zarządu jest P. M.. natomiast wspólnikami spółki jest [...] Spółka Akcyjna (prezes zarządu – P. M.) oraz [...] sp. z o.o. (prezes zarządu – T. F.). Analizując sprawozdania finansowe spółki [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. organ wskazał, że jednym z udziałowców spółek jest M. M. oraz spółka [...] sp. z o.o., której prezesem Zarządu jest M. M. (wspólnicy – M. P., K. R.). Zgodnie z informacją T.
F. prezesa zarządu [...]sp. z o.o., strona korzystała z usług rolniczych [...] sp. z o.o., której prezesem jest P. M.. Natomiast wspólnikami w/w spółki są: [...] sp. z o.o. (prezes zarządu – P. M.), [...] sp. z o.o. (Prezes Zarządu – P. M.), [...] sp. z o.o. (Prezes Zarządu – P. M.), [...] Sp. z o.o. (prezes Zarządu – T. F.) oraz [...] sp. z o.o. (wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców [...] -02-2014 r.). Reasumując organ wskazał, iż z akt postepowania wynika, że to grupa osób fizycznych i prawnych jest w posiadaniu jednego gospodarstwa, podzielonego jedynie w sposób formalny. Gospodarstwa deklarowane przez [...]sp. z o.o. oraz pozostałe analizowane podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Jeśli nawet :uznać, że poszczególne osoby, rzeczywiście użytkują konkretne grunty, to jednak w tym przypadku za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę w/w osób fizycznych i prawnych, bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tego rolnika - niezależnie od formy prowadzonej działalności. Organ uznał, że wnioskodawca nie jest producentem rolnym i nie prowadzi rzeczywistej działalności w swoim gospodarstwie rolnym, zatem nie spełnił warunków określonych w § 13 c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie inne aniżeli odmowa przyznania płatności w niniejszej sprawie stanowiłoby poważne naruszenie przywołanego przepisu, poprzez sprzeczność z celowością ustanowienia działania pomocowego – podmiot wnioskujący nie spełnia bowiem przesłanki uznania go odrębnym producentem rolnym w rozumieniu omówionym w niniejszej decyzji.
Skarżąca [...] sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z błędną wykładnią a następnie nieuzasadnionym zastosowaniem art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Parlamentu europejskiego i Rady (UE) 1307/2013 z 17 grudnia 2013 roku. Zarzuciła również naruszenie związania prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie przez sąd administracyjny tj. zasady z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżone decyzje w sprawie nie zawierają odniesienia do bezwzględnego związania oceną prawną i wskazaniami do dalszego prowadzenia sprawy wynikających z wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SA/Go 459/17. Co więcej, według strony skarżącej zaskarżone decyzje próbują obejść związanie kluczowymi tezami wyroku sądu administracyjnego poprzez budowanie nielogicznych a przede wszystkim chybionych konstrukcji prawa krajowego, które to mają rzekomo uzasadniać materialno-prawnie skarżone roztrzygnięcia. Według strony skarżącej organy prowadzącej postępowanie nadużyły bezspornie dyspozycji tzw. przepisów "sztucznościowych" wymienionych w skarżonych decyzjach poprzez ich pozorne niestosowanie i przenoszenie pośrednie na grunt prawa krajowego nieistniejących konstrukcji wykładni i stosowania prawa a mających stanowić jedynie alibi prawne dla oczywiście błędnych skarżonych rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiająca przyznania spółce pomocy finansowej z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, spowodowanych suszą z roku 2015 r.
Podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co wynika z art. 4 i następnych powoływanej wyżej ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W myśl delegacji zawartej w art. 4 ust. 6 szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia. Zgodnie z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13.
W myśl ust. 3 tego paragrafu, pomoc udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L z dnia 1 lipca 2014 r.).
Zgodnie z kolei z § 13c ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. pomoc, o której mowa w ust. 1 jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Do wniosku, o którym mowa powyżej, zgodnie z art. § 13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., dołącza się m.in. kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, czyli powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Według art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego odsyła § 13c ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., pojęcie "niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat (art. 2 pkt 16 lit. a) lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (art. 2 pkt 16 pkt b).
Zgodnie z kolei z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 577 z późn. zm.; dalej u.u.r.), których uwzględnienie nakazuje treść § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.).
Określenie powyższych wartości, zgodnie z art. 3 ust. 5 u.u.r., należy do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zaistnieją następujące okoliczności:
• w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014)
• wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.)
• ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.).
Jak wynikało z treści poprzednich decyzji obu instancji uchylonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 14 września 2017 r sygn. akt. II SA/Go 459/17 podstawą odmowy przyznania pomocy suszowej były dwie powiązane ze sobą przesłanki tj. brak posiadania przez spółkę deklarowanych we wniosku o pomoc suszową gruntów, który to brak był następstwem stworzenia przez grupę osób wymienionych w decyzji sztucznych warunków umożliwiających uzyskiwanie różnego typu płatności ze środków unijnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że rozważania organów na temat mechanizmu stworzonego do niedozwolonego zwiększania płatności ze środków funduszy unijnych nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Należy mieć zatem na uwadze, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt. II SA/Go 459/17 zobowiązał organy administracyjne do oceny wniosku skarżącej spółki w kontekście przesłanek § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisami rozporządzenia nr 702/2014 dotyczącego pomocy publicznej, nie zaś przepisów regulujących wspólną politykę rolną.
Zdaniem Sądu organy obu instancji uwzględniły wskazania WSA zawarte w orzeczeniu wydanym w przedmiotowym postępowaniu. Organy przede wszystkim oceniły spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek wskazanych w przepisach § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dokonana w zaskarżonych decyzjach analiza, poddająca pod wątpliwość spełnienie przez podmiot przesłanek odrębności gospodarstwa rolnego przez spółkę [...], oraz jego kwalifikacji jako producenta rolnego prowadzi do wniosku, iż wskazany przez organy system powiązań osobowych w strukturze własnościowej podmiotów o odrębnych numerach producentów wykluczył możliwość zakwalifikowania [...]sp. z o.o. do przyznania pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r.
I tak słusznie ustalono, że gospodarstwa deklarowane przez [...]sp. z o.o. oraz pozostałe analizowane w decyzjach podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Jeżeli by nawet uznać, że poszczególne osoby, podmioty rzeczywiście użytkują konkretne grunty, to za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę ewentualnych osób fizycznych i prawnych, bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tego rolnika, niezależnie od formy prowadzonej działalności. W następstwie poczynionych ustaleń zasadnie uznały organy, że spółka nie jest producentem rolnym i nie prowadzi rzeczywistej działalności w swoim gospodarstwie rolnym, zatem nie spełniła warunków określonych w § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. Zauważyć należy, że pomoc finansowa udzielana jest tym producentom rolnym, którym nadany został numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę. Pomoc finansowa, udzielana jest tym producentom, którzy są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, tzn. decydują, jakie rośliny uprawiają i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Prowadzenie gospodarstwa rolnego obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, zatem prowadzenie działalności rolniczej w swoim gospodarstwie można definiować jako dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści.
I tak struktura własnościowa spółek, tj. [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. wskazuje na własność udziałów w spółkach rodziny M., lub tez spółki [...], która to spółka również pozostaje pod władztwem tejże. Z danych ze sprawozdań finansowych oraz oświadczeń strony też wynika, że są one osobowo powiązane poprzez D. M. oraz M. M. - dzieci P. M., jak i P. M. (pełnomocnika spółki [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.). W/w mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek - jako prezesi zarządu, udziałowcy, wspólnicy, czy pośrednio gdy jako wspólnik występuje spółka, w której jedno z rodziny M. jest prezesem zarządu, wspólnikiem. Analiza sprawozdań finansów spółki [...] sp. z o.o. oraz [...]sp. z o.o. wskazuje, że jednym z udziałowców spółek jest M. M. oraz spółka [...] sp. z o.o., której prezesem Zarządu jest M. M. (wspólnicy – M. P., K. R.). Strona korzysta z usług rolniczych [...] sp. z o.o., której prezesem jest P. M.. Natomiast wspólnikami w/w spółki są: [...] sp. z o.o. (prezes zarządu – P. M.), [...] sp. z o.o. (Prezes Zarządu – P. M.), [...]sp. z o.o. (Prezes Zarządu – P. M.), [...]Sp. z o.o. (prezes Zarządu – T. F.) oraz [...]sp. z o.o. (wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców [...] -02-2014 r.).
Analiza przedłożonej dokumentacji finansowej prowadzi do wniosku, ze spółka w 2015 r. dokonywała sprzedaży jedynie na rzecz P. M. i spółki z o.o. [...], świadczyła też usługi rolnicze spółce [...] spółka z o.o.
Reasumując wskazać należy, że to grupa osób fizycznych i prawnych jest w posiadaniu jednego gospodarstwa, podzielonego jedynie w sposób formalny. Skoro gospodarstwa deklarowane przez [...]sp. z o.o. oraz pozostałe w/w podmioty, mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej to uprawniony jest wniosek, iż skarżąca nie jest producentem rolnym i nie prowadzi rzeczywistej działalności w swoim gospodarstwie rolnym, zatem nie spełniła warunków określonych w § 13 c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
W świetle powyższego Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi, że w niniejszej sprawie organy naruszyły §13c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z błędną wykładnią a następnie nieuzasadnionym zastosowaniem art. 4 ust. 1 lit. "a" i "b" Rozporządzenia Parlamentu europejskiego i Rady (UE) 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku oraz, że organy naruszyły związanie prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie przez sąd administracyjny tj. zasady z art. 153 p.p.s.a.
Z przytoczonych względów - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI