VIII SA/WA 184/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznadodatek węglowyogrzewaniepaliwa stałewęgieldrewnoCEEBwywiad środowiskowypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżący nie udowodnił, iż głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego jest węgiel.

Skarżący domagał się przyznania dodatku węglowego, twierdząc, że głównym źródłem ogrzewania jego domu jest węgiel. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na ustalenia z wywiadów środowiskowych, które wykazały, że dom jest nieogrzewany, piec nieużywany, a komin niedokończony, a także brak dowodów zakupu węgla. Skarżący odwoływał się, podnosząc, że ogrzewa dom węglem i drewnem, a jego twierdzenia są sprzeczne interpretowane. WSA oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i stwierdzając, że skarżący nie spełnił przesłanki głównego źródła ogrzewania węglem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu Z. R. dodatku węglowego. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organy miały jednoznacznie ustalić główne źródło ogrzewania skarżącego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku, wskazując na brak dowodów na ogrzewanie węglem. Kluczowe okazały się wywiady środowiskowe, które wykazały, że dom skarżącego był zimny i nieogrzewany, piec nieużywany, a komin niedokończony. Skarżący twierdził, że pali węglem i drewnem, ale nie przedstawił dowodów zakupu węgla, a jego oświadczenia były sprzeczne i niewiarygodne. WSA, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i stwierdziły, że skarżący nie spełnia przesłanki głównego źródła ogrzewania węglem, co jest warunkiem przyznania dodatku. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie spełnia przesłanki głównego źródła ogrzewania węglem, ponieważ nie przedstawił dowodów na jego używanie, a przeprowadzone wywiady środowiskowe wykazały, że dom jest nieogrzewany, piec nieużywany, a komin niedokończony.

Uzasadnienie

Organy administracji przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, w tym wywiady środowiskowe, które wykazały brak dowodów na ogrzewanie węglem. Skarżący nie przedstawił rachunków ani faktur za zakup węgla, a jego oświadczenia były sprzeczne i niewiarygodne. Brak dowodów na używanie węgla jako głównego źródła ogrzewania uniemożliwia przyznanie dodatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1, 3

Ustawa o dodatku węglowym

Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza itp., zasilane paliwami stałymi (węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego), wpisane lub zgłoszone do CEEB do określonego terminu.

u.d.w. art. 15

Ustawa o dodatku węglowym

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do CEEB.

Pomocnicze

u.d.w. art. 15b

Ustawa o dodatku węglowym

W przypadku wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy.

u.d.w. art. 15c

Ustawa o dodatku węglowym

Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.

u.d.w. art. 15d

Ustawa o dodatku węglowym

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1, § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia przesłanki głównego źródła ogrzewania węglem, co potwierdzają wywiady środowiskowe i brak dowodów zakupu węgla.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że ogrzewa dom węglem i drewnem, a jego wypowiedzi są sprzecznie interpretowane przez organy. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Dom jest zimny i nieogrzewany. Piec jest nieużytkowany. Komin na dachu budynku jest niedokończony. Skarżący konsekwentnie twierdził, że pali w piecu, jednak kiedy pracownik socjalny poprosił o rozpalenie Skarżący odmówił wskazując, że komin jest niedokończony i może to spowodować zapalenie dachu. Twierdzenia Skarżącego są gołosłowne, wzajemnie sprzeczne i nie poparte żadnym logicznym myśleniem.

Skład orzekający

Renata Nawrot

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kobylski

członek

Justyna Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie głównego źródła ogrzewania na potrzeby przyznania dodatku węglowego, znaczenie dowodów z wywiadów środowiskowych i oświadczeń stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatku węglowym i stanu prawnego z okresu jego obowiązywania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udowodnienie spełnienia warunków formalnych do uzyskania świadczenia socjalnego, nawet w przypadku trudnej sytuacji życiowej.

Czy brak dowodów na ogrzewanie węglem pozbawi Cię dodatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 184/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1630
art. 2, , art. 15a , art. 15b, art. 15c i art. 15d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 29 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 29 stycznia 2024 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. R., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z 12 grudnia 2023 r., znak: [...]
w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 19.08.2022 r. wpłynął do MGOPS w L. wniosek Z. R. (dalej Skarżący, Strona) o wypłatę dodatku węglowego, a następnie z akt sprawy wynika, że w dniu 28.09.2022 r. Strona zgłosiła się do MGOPS w L. i wycofała powyższy wniosek. W związku z tym, organ I instancji, decyzją z dnia 09.01.2023 r. umorzył postepowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie wypłaty dodatku węglowego.
Z. R. wniósł odwołanie od tej decyzji, a Kolegium decyzją
z 02.02.2023 r. orzekło o jej uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, uznając iż w odwołaniu Z. R. cofnął skutecznie rezygnację z rozpatrzenia sprawy wywołanej ww. wnioskiem z dnia 19.08.2022 r., co wyeliminowało podstawę umorzenia postępowania i wywołało konieczność jego merytorycznego zakończenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji decyzją
z 07.03.2023 r. - odmówił przyznania Skarżącemu dodatku węglowego. Kolegium rozpoznając odwołanie decyzją z 17.04.2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z 07.03.2023 r. znak: [...], o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.
Wyrokiem z 10 sierpnia 2023 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 349/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzająca ja decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z 07.03.2023 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji doprowadził do jednoznacznego ustalenia rzeczywistego rodzaju paliwa używanego przez Skarżącego. Również zważywszy na upływ czasu od daty złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie dodatku węglowego (sierpień 2022 r.) organy w ramach prowadzonego postępowania winny przeanalizować
w szczególności w oparciu o uzyskane od Skarżącego informacje i dokumenty (np. faktury, rachunki) poziom zużycia przez Skarżącego w okresie grzewczym określonego rodzaju paliwa (węgla, drewna kawałkowego) w celu ustalenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa, zwłaszcza że deklarowane źródło ogrzewania może być technologicznie przystosowane do opalania zarówno węglem (paliwami węglopochodnymi) jak również drewnem kawałkowym. Organ winien rozważyć przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w jego miejscu zamieszkania i dopiero wówczas ocenić, czy w aspekcie art. 2 ustawy występują przesłanki do przyznania tego świadczenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Miasta i Gminy L. (organ
I instancji) decyzją z 12.12.2023 r. odmówił Stronie świadczenia w formie dodatku węglowego. Decyzja została wydana na podstawie art. 104, art. 107 § 1, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r. poz. 775 z poźn. zm., dalej k.p.a.), art. 2 ust. 1, 3, 5a, 12, 15, 16, art. 3 ust 3 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. 2022r. poz. 1692 z poźn. zm., dalej ustawa o dodatku węglowym).
Uzasadniając organ I instancji wskazał, że Skarżącemu przyznano świadczenie w formie dodatku do źródeł ciepła jakim jest drewno kawałkowe, na jego wniosek
z 29.09.2022 r. i świadczenie wypłacono w dniu 15.11.2022 r. w kasie Banku Spółdzielczego. Jednocześnie organ pozyskał kserokopię deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (złożona 18.01.2022 r. w Urzędzie Miasta i Gminy
w L. i własnoręcznie podpisana przez Skarżącego), z której wynika jednoznacznie, że Strona opala drewnem kawałkowym.
Przeprowadzone postępowanie przez organ, w tym wywiad środowiskowy przeprowadzony w obecności pracowników usług kominiarskich doprowadziły do ustaleń, w oparciu o które organ I instancji odmówił Stronie przyznania dodatku węglowego.
W odwołaniu od decyzji Skarżący podnosił, że węgiel nabył na targu i nie ma żadnego potwierdzenia zakupu.
Rozpoznając odwołanie zaskarżoną decyzją powołaną na wstępie Samorządowe Kolegium Odwoławcze W R. decyzją z 29 stycznia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po przypomnieniu przebiegu postępowania, wskazało, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj. Dz.U z 2023r. poz. 1630), dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stale, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (ust.3). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji
i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (ust. 15).
Kolegium przytoczyło również kwestie prawne związane z weryfikacją wniosku
o wypłatę dodatku węglowego, w tym wywiad środowiskowy.
Kolegium podało, iż Strona w dniu 30 grudnia 2022 r. złożyła interwencję
w sprawie przyznania dodatku węglowego, stwierdzając, iż spełnia wymogi do przyznania tego świadczenia w kwocie 3000 zł, a otrzymała dodatek dla gospodarstw domowych w związku z eksploatowaniem kotła zasilanego drewnem kawałkowym
w kwocie 1000 zł.
W związku z powyższą interwencją w dniu 3 stycznia 2023 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, który potwierdził dotychczasowe ustalenia, że Skarżący ogrzewa mieszkanie drewnem kawałkowym.
Z ustaleń Kolegium wynika, iż według danych zawartych w CERB Skarżący
w dniu 18 stycznia 2022 r. złożył deklarację, w której wskazał jako główne źródło ogrzewania kominek/koza/ ogrzewacz powietrza zasilane drewnem kawałkowym.
W dniu 20 września 2023 r. złożył korektę deklaracji i wskazał, że źródłem ogrzewania jest kominek/koza/ ogrzewacz powietrza zasilane węglem i paliwami węglopochodnymi. Jednakże sama deklaracja i ewentualna jej korekta nie stanowi wystarczającego dowodu dla ustalenia źródła ogrzewania.
Jak wywiódł organ odwoławczy, w przypadku wątpliwości w tym zakresie ustawodawca wyposażył organy w szereg uprawnień dających możliwość dokonania jednoznacznych ustaleń. Szerokie możliwości daje wywiad środowiskowy, który kolejny raz przeprowadzony został w miejscu zamieszkania Skarżącego w dniu 8 listopada 2023 r. W trakcie wywiadu Skarżący podpisał oświadczenie, w którym pracownik socjalny Ośrodka stwierdził, że dom jest zimny i nieogrzewany. Piec jest nieużytkowany. Komin na dachu budynku jest niedokończony. Pomimo ewidentnych dowodów nieużywania pieca Skarżący konsekwentnie twierdził, że pali w piecu, jednak kiedy pracownik socjalny poprosił o rozpalenie Skarżący odmówił wskazując, że komin jest niedokończony i może to spowodować zapalenie dachu.
Z dalszych ustaleń organu wynika, że w trakcie wywiadu środowiskowego nie stwierdzono jakiejkolwiek ilości węgla, którym Skarżący miałby ogrzewać mieszkanie. Posiada wyłącznic drewno kawałkowe w ilości takiej samej jak w trakcie poprzednich wywiadów środowiskowych. Nie posiada także rachunków i faktur wskazujących na zakup węgla. Skarżący podał, że węgiel kupuje na targu, jednak nie pamięta od kogo.
Organ odwoławczy zauważył, iż w odwołaniu Skarżący wskazał, że nie kupuje węgla, gdyż nie ma na to pieniędzy.
Kolegium zwróciło uwagę, że w aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa sporządzona w dniu 8 listopada 2023 r. przez pracownika socjalnego, z której wynika, iż w trakcie wywiadu w miejscu zamieszkania Skarżącego, oględzin pieca
i komina dokonały służby kominiarskie. Nie przeprowadzono jednak próby rozpalenia
w piecu, gdyż nie zezwolił na to Skarżący, obawiając się pożaru. Wynika z tego, że niedokończony komin i stan pieca nie wskazują na wykorzystywanie go do ogrzewania domu.
W tej sytuacji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że Skarżący nie ogrzewa mieszkania węglem, co zostało potwierdzone w trakcie wywiadów środowiskowych, ostatni przeprowadzony w dniu 8 listopada 2023 r. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom Skarżącego, że ogrzewa mieszkanie węglem, gdyż składane przez niego oświadczenia nie są wiarygodne. Zmieniane są w zależności od potrzeby, wbrew ustaleniom stanu faktycznego. Skarżący poza oświadczeniami, które zdaniem Kolegium są wzajemnie sprzeczne, pozbawione logiki, a przez to niewiarygodne, nie dysponuje jakimikolwiek dowodami potwierdzającymi, że głównym źródłem ciepła jest piec zasilany węglem. Ponadto Kolegium uznało, że poza gołosłownymi twierdzeniami, że sytuacje opisane w decyzji są niezgodne ze stanem faktycznym, Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że ustalenia organu są błędne.
Jednocześnie zaznaczono, że w postępowaniu wnioskowym - jakim jest między innymi postępowanie o przyznanie dodatku węglowego, to strona powinna dostarczyć dowody wskazujące na fakt spełnienia przesłanek, które uprawniają do przyznania tego świadczenia, w tym tak jak w niniejszej sprawie, dowodów wskazujących, że
w przypadku Skarżącego to węgiel stanowi główne źródło ogrzewania jego gospodarstwa domowego, co jest warunkiem przyznania dodatku węglowego.
Natomiast Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających poziom zużycia przez niego, w okresie grzewczym, określonego rodzaju paliwa, które mogłoby stanowić podstawę do ustalenia głównego źródła paliwa wykorzystywanego do ogrzewania gospodarstwa domowego. Wyjaśnienie Skarżącego, że przyczyną nieogrzewania domu w dniu oględzin było równoczesne przybycie do domu Skarżącego i pracowników socjalnych, nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie wywiadu stan pieca nic wskazywał na używanie go, co potwierdził Skarżący składając własnoręczny podpis pod ustaleniami opisanymi przez pracownika socjalnego. Dom były zimny, a na pytanie pracownika dlaczego nie pali w piecu, Skarżący odpowiedział, że jest mu ciepło.
Reasumując Kolegium stwierdziło że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie Skarżący, zaskarżając decyzję w całości, zarzucił jej:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań wnioskodawcy, który od początku konsekwentnie podnosił, iż opala dom węglem i drzewem kawałkowym, jednak z uwagi na stan finansowy stara się oszczędzać.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja jest wyjątkowo stronnicza
i bardzo krzywdząca, organy sprzecznie interpretują jego wypowiedzi i twierdzenia. Ponadto nie jest prawdą, że dom jest zimny i nieogrzewany, ponieważ często na weekendy wyjeżdża do dziewczyny lub do rodziny, jednak na tygodniu zawsze opala dom. W jego ocenie powoływanie się urzędników na fakt iż piec jest nieogrzewany
i niedokończony komin stanowi okoliczności drugorzędne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna
z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji, są zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 29 stycznia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z 12 grudnia 2023 r. o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.
Zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokość dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r.
o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie
w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Przez gospodarstwo domowe, w świetle art. 2 ust. 2 ustawy, rozumie się:
1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące
i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).
Zgodnie z art. 15 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.
o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Stosownie do art. 15a ustawy dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ,
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci,
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym,
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych;
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
W myśl 15b ustawy jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie
z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących
i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.
Stosownie do art. 15c. i 15d ustawy o dodatku węglowym wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, zaś w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że art. 2 ust. 1 ustawy określa przesłanki, które warunkują przyznanie dodatku węglowego. Do przesłanek tych należą:
1) wniosek został złożony przez osobę fizyczną pozostającą w gospodarstwie domowym (jednoosobowym albo wieloosobowym);
2) głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe,
3) źródło ogrzewania zasilane jest paliwem stałym przez które rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego,
4) wskazane przez wnioskodawcę źródło ogrzewania musi być wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
5) wpisanie bądź zgłoszenie głównego źródła ogrzewania do CEEB uprawniające do przyznania dodatku węglowego musi być zrealizowane do dnia 11 sierpnia 2022 r.
Podkreślić przy tym trzeba, że wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Co oznacza, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia przyznanie wnioskodawcy dodatku węglowego.
Kwestia przyznania dodatku węglowego dla Skarżącego była już przedmiotem rozważań Sądu, który uchylając decyzje organów stwierdził, iż ponownie rozpoznając sprawę organy winny jednoznacznie ustalić rzeczywisty rodzaj paliwa używanego przez Skarżącego.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie ulega wątpliwości, że organy przeprowadziły szczegółowe ustalenia, z których wynika, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw – złożonej 18 stycznia 2022 r.
w Urzędzie Miasta i Gminy w L., Skarżący wskazał, że opala dom drewnem kawałkowym. W aktach sprawy znajduje się informacja o wypłacie Skarżącemu dodatku la gospodarstw domowych w związku z eksploatowaniem kotła zasilanego drewnem kawałkowym w kwocie 1000 zł.
W dniu 20 września 2023 r. Skarżący złożył korektę deklaracji i wskazał, że źródłem ogrzewania jest kominek/koza/ogrzewacz powietrza zasilane węglem
i paliwami węglopochodnymi.
W tej sytuacji niewątpliwie kluczowe znaczenie należy przypisać przeprowadzonemu wywiadowi środowiskowemu, który miał miejsce w dniu 8 listopada 2023 r. Jest poza sporem, że w dniu przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, pracownik socjalny stwierdził, że dom jest zimny i nieogrzewany. Stwierdzono również, że zgłoszony przez Skarżącego piec do ogrzewania jest nieużytkowany, ponadto komin na dachu budynku jest niedokończony. Co istotne, że pomimo takich dowodów zastanych w trakcie wywiadu środowiskowego, Skarżący konsekwentnie twierdził, że pali w piecu. Również zaznaczyć należy, ze Skarżący przeciwstawił się próbie rozpalenia w piecu służbom kominiarskim, przyznając, że jest niedokończony komin
i próba rozpalenia może spowodować pożar.
Takie ustalenia organów prowadzą do stanowczego stwierdzenia, iż skarżący nie ogrzewa swojego domu węglem, zatem węgiel nie jest paliwem używanym przez Skarżącego. Skoro organy jednoznacznie ustaliły powyższe, tym samym wykonane zostały wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 349/23.
Warto również zwrócić uwagę, że Skarżący nie przedstawił organom jakichkolwiek dowodów potwierdzających zakup węgla. Twierdzenia Skarżącego, że zakupuje węgiel na targu i nie ma rachunków i faktur nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd stwierdza, że Kolegium dokonało prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i nie można zarzucić organom braku staranności w przeprowadzonym postepowaniu dowodowym. Słusznie zatem przyjął organ odwoławczy, iż twierdzenia Skarżącego są gołosłowne, wzajemnie sprzeczne i nie poparte żadnym logicznym myśleniem. Główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego stanowi kominek/koza/ogrzewacz powietrza, który został zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jednakże Skarżący nie spełnia przesłanki zasilania źródła ogrzewania w swoim gospodarstwie domowym paliwem stałym w rozumieniu ustawy (art. 2 ust. 2 ustawy).
Należy wskazać na ratio legis wprowadzenia przez ustawodawcę do porządku prawnego instytucji dodatku węglowego. W uzasadnieniu do projektu ustawy o dodatku węglowym projektodawca wskazał m. in., że projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te
z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa (uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o dodatku węglowym druk nr 2471 z 2022 r.). Zatem celem ustawy o dodatku węglowym jest zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Przy czym mowa jest o gospodarstwach domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi w rozumieniu tej ustawy, tj. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).
Z niebudzących wątpliwości ustaleń organów wynika również, że skarżący nie kupił węgla, nie posiada rachunku imiennego za zakup węgla, ani żadnych faktur. Nie stwierdzono również występowania węgla w miejscu zamieszkania skarżącego.
Tymczasem art. 2 ust. 1 ustawy stanowi, że źródło ogrzewania ma być zasilane paliwem stałym. Pojęcie zasilane należy rozumieć w ten sposób, że paliwo stałe jest dostarczane do źródła ogrzewania w sposób ciągły, permanentny, przez dłuższy okres czasu. Brak dokończonego komina w dachu potwierdza, że Skarżący nie używa węgla do palenia w piecu.
Należy zatem stwierdzić, że organy orzekające obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania dodatku węglowego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Organy zebrały wystarczający do rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy, który następnie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły i wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, które uzasadniły zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec tego zarzuty skargi okazały się całkowicie nieuprawnione.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI