VIII SA/WA 179/25

VIII SA/Wa 179/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Gospodarka komunalna
Odpady
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1454
art. 6n  ust. 1 pkt 1 i 2  lit. a w zw. z  art. 6k  ust. 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 506
art. 18 ust. 2 pkt 15,  art. 40 ust. 1, art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 15 listopada 2019 r. nr [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocy środków komunikacji elektronicznej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: Załącznika numer 1 do zaskarżonej uchwały w części F wzoru deklaracji: w zakresie zapisu zawartego w tytule części F: "uwzględnienie zwolnienia z opłaty na każde trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat"; zapisu zawartego w pozycji 49; zapisu zawartego w pozycji 50 w części: "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49" oraz zapisu zawartego w części F1 wzoru deklaracji: w zakresie zapisu zawartego w pozycji 53; zapisu zawartego w pozycji 54 "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49"; a także w tym samym zakresie Załącznika numer 2 do zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Gminy [...]na rzecz skarżącego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...]kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. (dalej: "skarżący",
"organ nadzoru", "Kolegium") wniosło skargę na Uchwalę nr [...] Rady Gminy
w S. (dalej: "Rada Gminy" lub "organ") z dnia 15 listopada 2019 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zaskarżając przedmiotową uchwałę w części, a mianowicie w zakresie dotyczącym zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18, tj. część F wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym również część F.1., stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie:
wyrazów zawartych w tytule części F, cyt. "(uwzględnienie zwolnienia z opłaty na trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat)";
poz. 49;
poz. 50 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49";
poz. 53;
poz. 54 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49"
i w konsekwencji w tym samym zakresie załącznik nr 2, stanowiący format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji, Kolegium zarzuciło istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a
w związku z art. 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2010; dalej: "u.cz.p.g.") w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały, polegające na wprowadzeniu
w załącznikach do przedmiotowej uchwały niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach dzieci (o charakterze podmiotowym), tj. we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1), a także w formacie elektronicznym oraz układzie informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2).
Wobec powyższych zarzutów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. części F wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym również części F.1., stanowiącego załącznik nr 1, w zakresie:
wyrazów zawartych w tytule części F, cyt. "(uwzględnienie zwolnienia z opłaty na trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat)";
poz. 49;
poz. 50 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49";
poz. 53;
poz. 54 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49"
i w konsekwencji w tym samym zakresie załącznika nr 2, stanowiącego format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji oraz
o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę, Kolegium podniosło, że w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały wskazano m. in. art. 6n ust. 1 u.cz.p.g. W ocenie Kolegium, przedmiotowa uchwała istotnie narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a) w związku z art. 6k ust. 4 tej ustawy poprzez wprowadzenie niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach
o charakterze podmiotowym w jej załącznikach, a mianowicie we wzorze deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1), a także formacie elektronicznym oraz układzie informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2).
Zgodnie z art. 6k ust. 4 u.cz.p.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały, a więc 15 listopada 2019 r., rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 i 1985 oraz z 2018 r. poz. 650 i 700), lub rodziny wielodzietne, o których mowa
w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2017 r. poz. 1832
i 2161).
Stosownie do art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy, rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi,
w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego:
wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia, informacje wskazane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119
z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach
i miejscu składania deklaracji;
warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: ich format elektroniczny oraz układ informacji
i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Organ nadzoru wskazał, że w przedmiotowej uchwale zawarte są zwolnienia dwojakiego rodzaju, a mianowicie:
jedno - odnoszące się do zwolnień podmiotowych określonych w uchwale
Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia 25 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S. oraz w sprawie określenie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej - jest to zwolnienie nielegalne w ocenie Kolegium, a także
drugie - odnoszące się do uchwały Nr [...] Rady Gminy w S.
z dnia 15 listopada 2019 r. w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne - jest to zwolnienie legalne w ocenie Kolegium.
Rada Gminy określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości obejmującej objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wzór deklaracji stanowi załącznik nr 1 do uchwały.
W części F pod nazwą "Obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (uwzględnienie zwolnienia z opłaty za trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat)" należy zamieścić następujące informacje:
poz. 47. Stawka opłaty określona w Uchwale Rady Gminy w S.
w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty,
- poz. 48. Liczba osób zamieszkujących nieruchomość wskazaną w części D,
poz. 49. Liczba dzieci do 18 roku życia zwolnionych z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
poz. 50. Miesięczna kwota opłaty (kwotę z pozycji 47 należy pomnożyć przez liczbę osób wskazaną w pozycji 48 pomniejszoną o liczbę wskazaną w pozycji 49),
poz. 51. Opłata kwartalna (kwotę z pozycji 49 należy pomnożyć przez
3 miesiące).
W części F.1. pn. "Dane dotyczące częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" wzoru deklaracji należy zamieścić m.in. następujące informacje:
poz. 53 Liczba osób zamieszkujących nieruchomość wskazaną w części
D pomniejszoną o liczbę zwolnionych dzieci z poz. 49,
poz. 54 Wysokość miesięcznego zwolnienia (kwotę z poz. 52 należy pomnożyć przez liczbę osób wskazaną w poz. 48 pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49).
Organ nadzoru podkreślił, że powyższe zapisy o zwolnieniach, nawiązują do uchwały Nr [...] z dnia 25 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S. oraz w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uchwałą ww. wprowadzono zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat.
Zdaniem Kolegium, powołany przepis art. 6k ust. 4 u.cz.p.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia ww. uchwały, to jest 15 listopada 2019 r. upoważnia organ wyłącznie do podjęcia uchwały w zakresie całkowitego bądź częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wprowadza dwa kryteria, według których możliwe jest całościowe lub częściowe zwolnienie z opłaty: kryterium dochodowe, którego Rada Gminy w S. nie zastosowała oraz kryterium wielodzietności. To kryterium nie zostało zastosowane zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
W dniu podjęcia przedmiotowej uchwały ustawa nie dopuszczała zwolnień podmiotowych w takim zakresie, o jakim jest mowa w przedmiotowej uchwale. Wprowadzenie niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach dzieci (o charakterze podmiotowym) do stosowanego wzoru deklaracji (załącznik nr 1) i w konsekwencji do formatu elektronicznego oraz układu informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2), narusza w sposób istotny art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 u.cz.p.g.
Zdaniem organu nadzoru, skoro w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały, tj. 15 listopada 2019 r., uchwała narusza w sposób istotny art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a
w związku z art. 6k ust. 4 u.cz.p.g. w zakresie, w jakim dotyczy zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej
w wieku do lat 18, to należy stwierdzić nieważność części F, w tym również nieważność części F.1. wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie:
wyrazów zawartych w tytule części F, cyt. "(uwzględnienie zwolnienia z opłaty na trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do 18 lat)";
poz. 49;
poz. 50 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49";
poz. 53;
poz. 54 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49"
i w konsekwencji w tym samym zakresie załącznika nr 2, stanowiącego format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji.
Końcowo Kolegium dostrzegło, że jak wynika z pisma Wójta Gminy S.
z 29 stycznia 2025 r. uchwała Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia 25 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S. oraz w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach
i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, którą wprowadzono zwolnienia z opłaty trzeciego
i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18 jest cały czas stosowana. Praktyka ta jest jednak w ocenie Kolegium nieprawidłowa, jako że od 1 lutego 2015 r. zmieniona została treść art. 6k ust. 4 ustawy w sposób następujący: Rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części
z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych,
w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych
z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.).
Niniejsza treść przepisu art. 6k ust. 4 ustawy została ponownie zmieniona od
1 stycznia 2016 r. przez dodanie zwolnienia w zakresie rodzin wielodzietnych. Zapis upoważniający radę do zwolnienia z opłaty rodzin wielodzietnych został wprowadzony art. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. poz. 1793).
Zdaniem Kolegium powyższe zmiany w przepisach prawa zaistniałe przed datą podjęcia przedmiotowej uchwały nie zmieniają jednak oceny prawnej przedmiotowej uchwały. W dacie jej podjęcia, tj. 15 listopada 2019 r., przedmiotowa uchwała w sposób istotny narusza bowiem w części obowiązujące w tym dniu przepisy prawa.
W ocenie Kolegium od 1 lutego 2015 r. uchwała Nr [...]nie powinna być stosowana w Gminie S.. Obowiązujący - od 1 stycznia 2020 r. - wzór deklaracji zawarty w uchwale Nr [...] (załącznik nr 1 i 2) wskazuje na dalsze stosowanie nielegalnego zwolnienia podmiotowego z opłaty i tym samym dalsze stosowanie uchwały Nr [...].
Z tych względów Kolegium wniosło, jak na wstępie.
Odpowiadając na skargę, pełnomocnik Rady Gminy wniósł o uwzględnienie skargi w całości oraz o niezasądzanie kosztów postępowania sądowego.
Uznając skargę za zasadną wywiódł, że w toku dokonywania przeglądu uchwał stwierdzono, iż uchwała Nr [...] z dnia 25.09.2014r. Rady Gminy S. winna być uchylona, gdyż wydana została na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej, kwestia ta dotyczyła także uchwały Nr [...], gdyż opierały się obie na tych samych podstawach prawnych - Wójt Gminy S. najpierw zlecił sporządzenie projektu uchwały o uchyleniu uchwały Nr [...]z dnia 25.09.2014r. - sporządzono uzasadnienie podstaw jej uchylenia i uchylenie przedmiotowej uchwały miało być procedowane przez Radę Gminy na sesji w dniu 28.10.2024r. punkt 8 ust. 12 porządku obrad przesłanym do Radnych w zawiadomieniu o sesji.
Zgodnie z wyciągiem z protokołu z sesji w dniu 28.10.2024r. zdjęto punkt 8 ust. 12 porządku obrad - tj. uchwałę o uchyleniu uchwały Nr [...]z dnia 25.09.2014r. Uchwała o uchyleniu przedmiotowej uchwały nie została podjęta, a to
w kompetencji Rady Gminy S. leży uchwalanie uchwał - Wójt Gminy S. jest tylko organem wykonującym uchwały i jest nimi związany.
Na sesji Rady Gminy S. 29.11.2024r. podjęto drugą próbę uchylenia uchwały Nr [...]z dnia 25.09.2014r., ale również ta próba nie uzyskała aprobaty Radnych Gminy S. - projekt uchwały o uchyleniu przedmiotowej uchwały został odrzucony przez Radnych Gminy S..
W związku z tym, że Rada Gminy nie wyraziła zgody na uchylenie przedmiotowej uchwały pozostała ona w obrocie prawnym. Zaskarżona uchwała miała być uchylona
w dalszej kolejności, ale Rada Gminy nie wyrażała zgody na podjęcie uchwał pozbawiających mieszkańców Gminy S. ujętej w wzorze deklaracji ulgi, więc nie było możliwości uchylenia także uchwały Nr [...] z dnia 15.11.2019r., która ujmowała ulgę ustanowioną w uchwale Nr [...]dnia 25.09.2014r. Radni Gminy S. nie wyrazili zgody na uchylenie ulgi, więc musiała ona pozostać we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej wraz z jej załącznikami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Przepis art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poddaje tak określonej kognicji sądów administracyjnych między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465, także jako: "u.s.g."), w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane
w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności
z określonym przepisem prawnym. Nie jest jednak konieczne, aby było to rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096). Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
W sprawie została zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Gminy
w S. z dnia 15 listopada 2019 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. zaskarżając powyższą uchwałę w zakresie dotyczącym zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18, tj. część F wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym również część F.1., stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie:
1) wyrazów zawartych w tytule części F, cyt. "(uwzględnienie zwolnienia
z opłaty na trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej
w wieku do 18 lat)";
2) poz. 49;
3) poz. 50 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49";
4) poz. 53;
5) poz. 54 w zakresie wyrazów "pomniejszoną o liczbę wskazaną w poz. 49",
i w konsekwencji w tym samym zakresie załącznik nr 2, stanowiący format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. uchwały we wskazanej części Kolegium zarzuciło istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r.
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2010; także jako: "u.cz.p.g.") w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały, polegające na wprowadzeniu w załącznikach do przedmiotowej uchwały niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach dzieci (o charakterze podmiotowym), tj. we wzorze deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1), a także w formacie elektronicznym oraz układzie informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2).
W ocenie Sądu zarzuty i argumentację Kolegium należy uznać za zasadne. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały brak było podstawy prawnej do wprowadzenia ww. zwolnienia podmiotowego.
W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), w związku z art. 6m ust. 1a i ust. 1b oraz art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.). Zgodnie z art. 6n ust. 1 u.cz.p.g., rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi,
w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego:
1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia, informacje wskazane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację
o terminach i miejscu składania deklaracji;
2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności:
a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,
b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej,
c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone.
W myśl zaś art. 6k ust. 4 u.cz.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub
w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690 i 1818), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1390 i 1907).
Jak trafnie wskazuje skarżący przepis art. 6 ust. 4 u.cz.p.g. upoważniał radę gminy do podjęcia uchwały w zakresie zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastosowaniem kryterium dochodowego oraz kryterium wielodzietności. Rada Gminy w zaskarżonej uchwale nie zastosowała kryterium dochodowego, zaś kryterium wielodzietności zostało zastosowane w sposób nieprzewidziany w ustawie. Zgodzić się zatem należy z Kolegium, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a) u.cz.p.g. w związku z art. 6k ust. 4 tej ustawy, poprzez wprowadzenie niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach
o charakterze podmiotowym w jej załącznikach, a mianowicie we wzorze deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1), a także formacie elektronicznym oraz układzie informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2) w zakresie wskazanym w skardze.
Z tych względów, mają na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika.