VIII SA/WA 176/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-04
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice działekoperat geodezyjnyprawo geodezyjneaktualizacja danychnieruchomościgeodezjakartografia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji operatu ewidencyjnego, uznając, że sporny operat geodezyjny z 2016 r. jest najbardziej aktualnym dokumentem spełniającym kryteria dokładnościowe.

Skarżąca domagała się aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez usunięcie zmian dotyczących przebiegu granicy jej działek z drogą krajową, wprowadzonych na podstawie operatu geodezyjnego z 2016 r. Zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że operat z 2016 r. jest najbardziej aktualnym dokumentem spełniającym kryteria dokładnościowe, a organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów granicznych.

Sprawa dotyczyła skargi Z.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji operatu ewidencyjnego. Skarżąca wniosła o usunięcie zmian dotyczących przebiegu granicy jej działek z drogą krajową, wprowadzonych na podstawie operatu geodezyjnego z 2016 r., który według niej zawierał błędy i nieprawidłowości. Zarzucała organom błędne ustalenia faktyczne, nieuwzględnienie dowodów i naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że operat techniczny z 2016 r., przyjęty do zasobu geodezyjnego, jest najbardziej aktualnym dokumentem spełniającym kryteria dokładnościowe, a ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie jest miejscem do rozstrzygania sporów granicznych. Skarżąca nie przedstawiła nowszych dokumentów potwierdzających inny przebieg granicy. Sąd wskazał, że w przypadku sporu granicznego właściwe jest postępowanie rozgraniczeniowe. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając, że organy nie naruszyły prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów granicznych, a jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian w ewidencji.

Uzasadnienie

Postępowanie o aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy i nie służy do rozstrzygania sporów o granice. W przypadku sporu granicznego właściwe jest postępowanie rozgraniczeniowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

P.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 ppkt d)

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 24 § ust. 2c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 10

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 12

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 44 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 45

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 46 ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 47 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

p.p.s.a. art. 56

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.g.k. art. 24a § ust. 10

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Organ odwoławczy powołał tę podstawę prawną błędnie, gdyż dotyczy ona zarzutów wnoszonych w toku modernizacji ewidencji, a nie aktualizacji operatu.

P.g.k. art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 37 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 39 ust. 8

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie w sprawie ewidencji § § 45 ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat techniczny z 2016 r. jest najbardziej aktualnym dokumentem spełniającym kryteria dokładnościowe. Organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów granicznych. Skarżąca nie przedstawiła nowszych dokumentów potwierdzających inny przebieg granicy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego i naruszenia prawa przez organy. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w samym operacie geodezyjnym. Zarzuty dotyczące nieodniesienia się organów do wszystkich istotnych kwestii i dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii nie można korygować wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Marek Wroczyński

przewodniczący

Leszek Kobylski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie o aktualizację operatu ewidencyjnego nie służy do rozstrzygania sporów granicznych oraz że kluczowa jest aktualność i dokładność dokumentów stanowiących podstawę wpisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań ewidencyjnych i geodezyjnych; nie rozstrzyga bezpośrednio sporu o faktyczny przebieg granicy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu sporów o granice działek i aktualizacji danych ewidencyjnych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa administracyjnego.

Spór o granicę działki: czy aktualizacja ewidencji rozwiąże problem?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 176/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 1651/19 - Wyrok NSA z 2022-11-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1629
art. 24 ust. 2b pkt 2 i art. 24 ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 1034
par. 45
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant specjalista Michał Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [....] z [...] października 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: [...]WINGiK, organ odwoławczy), uzupełnioną postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2017 r. i sprostowaną postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2017 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.
z 2017 r. poz.1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., zwanej dalej: P.g.k.) oraz § 10 i § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. 2016 poz. 1034, zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie ewidencji) - po rozpatrzeniu odwołania Z. G. (dalej: skarżąca, strona) od decyzji
z [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Starosty R. (dalej: Starosta, organ I instancji) odmawiającej aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez usunięcie zmian dotyczących przebiegu granicy działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] z działką nr [...] (droga krajowa), położonych w obrębie K., gmina W., wprowadzonych na podstawie danych z operatu technicznego z wyznaczenia przez geodetę uprawnionego W. K. 15 punktów granicznych drogi nr [...], przyjętego do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. (dalej: PODGiK) za Nr [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W piśmie z [...] października 2016 r. (data wpływu do organu [...] listopada 2016 r.) skarżąca, działając na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt d) P.g.k., wniosła o aktualizację operatu ewidencyjnego, sporządzonego przez geodetę W. K., przyjętego do zasobu PODGiK za numerem [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., poprzez usunięcie zmian dotyczących przebiegu granicy jej działek o numerach: [...] i [...] z drogą krajową, czyli działką nr [...] i oznaczenie przebiegu granicy zgodnie z dokumentami, o których mowa w piśmie Starosty z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz decyzji Starosty z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], dołączonymi do pisma.
Powyższy wniosek został poprzedzony pismami skarżącej z [...] sierpnia 2016 r. oraz [...] września 2016 r., na które uzyskała odpowiedź organu I instancji w pismach
z dnia [...] września 2016 r. i [...] września 2016 r.
W toku postępowania wyjaśniającego Starosta ustalił, że działki skarżącej
o numerach: [...] i [...] pierwotnie posiadały numery [...] i [...] i były położone
w obrębie K.S.. Zmiana obrębu i numeracji działek nastąpiła podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy Wolanów, podczas której obręb K. S. został przyłączony do obrębu K.. W 2007 r. geodeta uprawniony J.F. zgłosił w PODGiK prace geodezyjne pod nr KERG: [...], dotyczące wznowienia punktów granicznych działek nr: [...] i [...], położonych w obrębie K.S.. Zakończenie prac zostało wyznaczone na dzień
[...] grudnia 2007 r., jednak geodeta nie złożył żadnego opracowania z wykonanych czynności.
Granice działek nr [...] i [...], położonych pierwotnie w obrębie K. S., odzwierciedlały stan wykazany w operacie do założenia ewidencji gruntów, opracowanym w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku i przechowywanym
w PODGiK pod Nr KERG: [...] oraz operacie Nr KERG [...]
z pomiarów do uwłaszczeń. Dokumentacja ta nie spełnia jednak obowiązujących kryteriów dokładnościowych. Powstała bowiem w oparciu o uczytelnienie fotomapy, co oznacza, że według obowiązujących standardów geodezyjnych błąd położenia punktów granicznych może zawierać się w przedziale 1,5 m - 3m.
W dniu [...] czerwca 2015 r. Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Spółka z o.o.
z siedzibą w C. zgłosiła w PODGiK prace geodezyjne o identyfikatorze [...], mające na celu wyznaczenie pasa drogowego drogi krajowej tylko na poszczególnych odcinkach, średnio co 100 m, wskazanych przez zleceniodawcę prac - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA). Dlatego wynikiem tych prac są tzw. "uskoki" w przebiegu granicy drogi. Kierownik prac - geodeta uprawniony W. K. odtworzył i przeliczył dane punktów granicznych (m.in. działek nr [...] i [...]) na podstawie operatu technicznego Nr KERG [...]. Operat z wykonanych prac wpłynął do PODGiK w dniu [...] kwietnia 2016 r. Po skontrolowaniu - został zwrócony wykonawcy do skorygowania wykazanych usterek. Ostatecznie operat przyjęto do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] sierpnia 2016 r. Zawiadomienie o czynnościach wyznaczenia punktów granicznych pasa drogowego skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] grudnia 2015 r. Z treści protokołu wyznaczenia (w dniach: [...] i [...] grudnia 2015 r. oraz [...] sierpnia 2016 r.) punktów granicznych wynika, że strona nie wyraziła zgody na okazany przez geodetę przebieg granicy w punkcie nr [...], zatem punkt ten nie został zastabilizowany, ani zamarkowany, co spowodowało, że w części kartograficznej granicę opisano jako sporną. Powierzchnie działek w ewidencji gruntów i budynków pozostały niezmienione. Z dokumentacji zawartej w operacie Nr [...] nie wynika, czy
w dniu [...] marca 2016 r. miał miejsce pomiar geodezyjny działek nr: [...] i [...], zakończony zakopaniem betonowego słupka.
Starosta ustalił również, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy W. skarżąca złożyła zastrzeżenie do wyłożonego w dniach: od [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. projektu operatu opisowo-kartograficznego
z przeprowadzonej modernizacji, dotyczące nieprawidłowo ustalonej granicy działki nr [...] (w projekcie nr [...]) z drogą krajową numer [...], w wyniku czego chodnik leżał na działce nr [...] (nr [...]). W celu wyjaśnienia powyższego, wykonawca modernizacji - firma "[...]" T. Z. przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2014 r. wizję
w terenie ustalając, że granica pasa drogowego drogi krajowej nr [...] jest przedstawiona zgodnie z dokumentami znajdującymi się w archiwum PODGiK. Stąd decyzją znak: [...] z [...] sierpnia 2014 r. Starosta orzekł o odrzuceniu zgłoszonego przez skarżącą zarzutu twierdząc, że istnieje możliwość ubiegania się przez stronę o odszkodowanie bądź odkupienie części gruntu zajmowanego przez chodnik od GDDKiA. Firma "[...]" nie ustalała punktów granicznych, tylko wskazała przebieg granic w oparciu o dokumentację archiwalną, która nie spełnia kryteriów dokładnościowych. Właściwe określenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr: [...],[...] i [...] (droga) przeprowadzono przez jej ustalenie podczas prac wyznaczenia punktów granicznych drogi krajowej (operat Nr [...]).
Organ I instancji w piśmie z [...] września 2018 r. poinformował skarżącą
o procedurze rozgraniczenia w przypadku sporu granicznego.
Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Starosta, działając na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22, art. 24 ust. 2c P.g.k. w związku z § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 1 i 3 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji, odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez usunięcie zmian dotyczących przebiegu granicy działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] z działką nr [...] (droga krajowa), położonych
w obrębie K., gmina W., powiat r., wprowadzonych na podstawie danych z operatu technicznego z wyznaczenia przez geodetę uprawnionego W. K. 15 punktów granicznych drogi nr [...], przyjętego do zasobu PODGiK za Nr [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, uznając rozstrzygnięcie Starosty za bezpodstawne i wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, niewzięcie pod uwagę wszystkich dowodów w sprawie
i błędną ocenę materiału dowodowego. Strona wskazała, że Starosta w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do jej informacji, że [...] grudnia 2015 r. była obecna na granicy jej działek z drogą krajową, ale nie wskazano jej wówczas żadnych punktów granicznych i nie wykonywano żadnych prac geodezyjnych. W ocenie strony, z dokumentów dołączonych do jej pisma z [...] października 2016 r. wynika, że istnieją dokumenty potwierdzające przebieg granicy jej działek z drogą krajową, w których nie wspomniano, że nie spełniają one kryteriów dokładnościowych.
Zarzuciła również, że nie przedstawiono jej do wglądu całego materiału dowodowego, który jest niekompletny; operat techniczny Nr [...] nie zawiera wszystkich dokumentów określonych przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Między innymi brak jest wszystkich dokumentów, będących rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych
i wysokościowych, a te które są - nie są opatrzone stosownymi klauzulami. Kopie materiałów zasobu geodezyjno-kartograficznego wykorzystane w pracach geodezyjnych nie są opatrzone stosownymi klauzulami.
Nie wzięto pod uwagę dowodu w postaci mapy ewidencyjnej, przyjętej do zasobu geodezyjnego za numerem [...], z której odrys został wykonany przez geodetę uprawnionego w marcu 2000 r., na podstawie którego Sąd Rejonowy
w R. postanowieniem z [...] maja 2000 r. w sprawie [...] stwierdził zasiedzenie działki nr [...]. Mapa ta przedstawia ostatni stan ewidencyjny w zakresie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] z drogą krajową - działką nr [...]. Nie ma na niej żadnych uskoków na ww. działkach, co potwierdza również dołączony do odwołania załącznik graficzny składany w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który był sporządzany na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca podniosła, że przebieg przedmiotowej granicy został bezprawnie zmieniony przez geodetę W. K., który nie był uprawniony (brak
w dokumentacji operatu technicznego Nr [...] stosownego umocowania) do wykonania żadnych prac geodezyjnych podczas wyznaczania punktów granicznych jej działek z drogą krajową - działką nr [...]. W dniu [...] marca 2016 r. mężczyzna poruszający się samochodem wynajętym przez geodetę W. K., nie przeprowadzając żadnych prac geodezyjnych, wkopał na jej działkach nr [...] i nr [...] betonowy słupek podobny z wyglądu do słupka używanego do stabilizacji geodezyjnych punktów granicznych. Zrobił to wbrew woli skarżącej i jej męża z użyciem przemocy. Powyższa sytuacja może świadczyć o wyznaczeniu granic działek nr [...] i nr [...] zgodnie z uznaniem, a nie z dokumentami i faktycznym jej przebiegiem.
W związku z powyższym nie było i nie ma żadnych podstaw do wprowadzenia zmian dotyczących przebiegu granicy działek nr [...] i nr [...] z drogą krajową - działką nr [...] i oznaczania jej jako spornej. Zmiany te jako bezpodstawne
i bezprawne powinny zostać anulowane. Dlatego wniosła o unieważnienie lub uchylenie decyzji Starosty, orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z [...] października 2017 r. [...]WINGiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego, wskazał, że w operacie technicznym, sporządzonym przez geodetę K., nie ma wykazu zmian danych ewidencyjnych. Oznacza to, że w obowiązującym operacie ewidencyjnym obrębu K. w odniesieniu do działek nr [...] i [...] nie zostały wprowadzone zmiany. Znajdujące się w aktach sprawy wypisy z ewidencji gruntów i budynków potwierdzają, że zarówno przed modernizacją w latach 2012-2013, jak i po jej zakończeniu oraz odrzuceniu decyzją z [...] sierpnia 2014 r. zarzutu strony do danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a drogą krajową (działka nr [...]), nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obejmuje obszar [...] ha, a nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] obszar [...] ha. W tym zakresie nie zostały zmienione aktualne dane.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za nie mogące mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Strona nie przedstawiła nowych opracowań, z których wynikałby inny przebieg granic działek nr [...] i nr [...], niż określony
w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina W.. Za taki dowód nie można uznać wcześniejszych opracowań, takich jak: mapa do zasiedzenia z 1965 r. czy załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy
z 2010 r., będących materiałami graficznymi niespełniającymi wymogów dokładnościowych.
Organ odwoławczy zacytował art. 39 P.g.k., z którego wynika, że przy wyznaczaniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów
i budynków mają zastosowanie zasady określone przy wznawianiu znaków granicznych, tj. istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia, ale w razie zaistnienia sporu co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji informował skarżącą o powyższym.
Od decyzji [...]WINGiK skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez poczynienie nieprawdziwych ustaleń faktycznych, mających wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżąca wskazała na:
1) nieprawidłowe przyjęcie przez organ odwoławczy, że w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. zwróciła się do Starosty o wyjaśnienie przyczyn wykonania na działkach nr [...] i nr [...] prac geodezyjnych połączonych z wkopaniem słupka betonowego, gdy tymczasem w tym piśmie zażądała tylko wyjaśnienia, czy wówczas były wykonywane prace geodezyjne dotyczące działek strony, na co Starosta udzielił odpowiedzi pismem z [...] września 2016 r., że w tym dniu nie były wykonywane żadne prace geodezyjne dotyczące ww. działek;
2) błędne ustalenie, że granice działek skarżącej zostały przyjęte w operacie
z wykonanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gdyż zostały one przyjęte z opracowania wykonanego do założenia ewidencji gruntów
i budynków;
3) błędne stwierdzenie, że operat z modernizacji został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego [...] sierpnia 2016 r., gdy tymczasem było to w 2013 r.;
4) niezgodne z prawdą stwierdzenie, że zawiadomienie odebrała osobiście i że znajduje się ono w operacie [...], gdy tymczasem znajduje się ono w operacie Nr [...];
5) niezgodnie z prawdą stwierdzenie, że z treści protokołu wyznaczenia punktów granicznych wynika, że nie wyrażono zgody na okazany przez geodetę przebieg granicy w punkcie [...], dlatego punkt ten nie został zastabilizowany, ani zamarkowany, gdyż w przedmiotowym protokole stwierdzono - niezgodnie z prawdą - że nikt się nie zgłosił, podczas gdy skarżąca zgłosiła się razem z dwiema córkami, a geodeta nie okazał przebiegu granicy. Słupek betonowy został wkopany [...] marca 2016 r. bez żadnych prac geodezyjnych, natomiast w operacie technicznym [...] znajduje się dokument stwierdzający, że punkt nr [...] został zastabilizowany, co nigdy nie miało miejsca;
6) niezgodnie z prawdą wskazano opracowanie, w wyniku którego zmieniono przebieg granic działek nr: [...] i [...], i którego dotyczył wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego; zamiast wskazania operatu Nr [...], organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołuje się na operat [...];
7) organ odwoławczy nie odniósł się do przedstawionych przez stronę dokumentów, stwierdzając, że są niewiarygodne, podczas gdy są to dokumenty urzędowe i stanowią dowód tego, co w nich urzędowo zaświadczone;
8) [...]WINGiK nie odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów, zawartych
w odwołaniu i w piśmie z [...] sierpnia 2017 r., stwierdzając tylko ogólnie, że nie miały wpływu na rozstrzygnięcie;
9) nieprawidłowe wskazanie przez organ odwoławczy podstawy prawnej zaskarżonej decyzji przez powołanie art. 24a ust. 10 P.g.k., ponieważ sprawa nie dotyczyła modernizacji ewidencji gruntów i budynków, lecz aktualizacji operatu ewidencyjnego.
W związku z powyższymi uchybieniami skarżąca wniosła o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 28 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie z uwagi na okoliczność, że skarżąca [...] listopada 2017 r. złożyła do Głównego Geodety Kraju wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, którą następnie [...] stycznia 2018 r. zaskarżyła do sądu administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. tutejszy Sąd podjął zawieszone postępowanie, ponieważ do akt sprawy wpłynęła decyzja Głównego Geodety Kraju
z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] o utrzymaniu w mocy decyzji tego organu z [...] listopada 2018 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINGiK Nr [...] z [...] października 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną żądania skarżącej, polegającego na aktualizacji operatu ewidencyjnego sporządzonego przez geodetę W.K. i przyjętego do PODGiK w dniu [...] sierpnia 2016 r. za Nr [...] (wniosek z [...] października 2016 r.) jest przepis art. 24 ust. 2b punkt 2 w związku z art. 24 ust. 2a punkt 1 podpunkt d) P.g.k. Strona wniosła o usunięcie przez Starostę zmian dotyczących przebiegu granicy jej działek o numerach [...] i [...] z działką nr [...] (droga krajowa), położonych w obrębie K., gmina W., wprowadzonych na podstawie danych z operatu technicznego z wyznaczenia przez geodetę W.K. 15 punktów granicznych drogi nr [...], w celu wyznaczenia pasa drogowego tylko na poszczególnych odcinkach wskazanych przez zarządcę drogi krajowej - GDDKiA. Wynikiem tych prac są tzw. "uskoki" w przebiegu granicy, które skarżąca kwestionuje.
Z treści art. 24 ust. 2b pkt 2 P.k.g. wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa
w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. właścicieli nieruchomości. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje zasadniczo w drodze czynności materialno-technicznej w przypadkach wskazanych w art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.k. oraz
w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k.). Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w tej ewidencji następuje tylko w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.k.).
W tym miejscu należy wskazać, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy, jest zbiorem aktualnych informacji dotyczących danej nieruchomości, ustalonym w odrębnym trybie na podstawie przewidzianych prawem dokumentów. Aktualizacja informacji zawartych w operacie ewidencyjnym należy do zadań własnych starosty. Organ ten wprowadza stosowne zmiany do bazy danych
z urzędu, bądź na wniosek osób zainteresowanych po uzyskaniu odpowiednich dokumentów, stanowiących podstawę dokonania wpisów.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji).
W niniejszej sprawie w dacie złożenia wniosku przez skarżącą w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, dane dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami skarżącej o numerach: [...] i [...] a działką nr [...] (drogą krajową) były wykazane w tej ewidencji w oparciu o operat techniczny wyznaczenia punktów granicznych, opracowany przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Spółka z o.o. z siedzibą w C., zweryfikowany przez Starostę, przyjęty do PODGiK w dniu [...] sierpnia 2016 r. i zaewidencjonowany pod Nr [...]. W związku z tym należy uznać, że jest on dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone i stwierdzone.
Z materiałów zawartych w ww. operacie technicznym wynika, że wyznaczenie punktów granicznych przez geodetę W. K. poprzedzone zostało czynnościami ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, o których mowa w § 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji (geodezyjne pomiary terenowe w celu wyznaczenia punktów granicznych). Protokół z powyższych czynności zawiera informację, że sporny stał się jeden punkt graniczny nr [...], który nie został zastabilizowany ani zamarkowany, a więc w tej części granicę opisano jako sporną, zgodnie z § 39 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ewidencji.
W postępowaniu o aktualizację operatu ewidencyjnego Starosta nie załatwia jednak sporu o granice, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15, publ. Lex nr 1936277). Niedopuszczalne jest dokonywanie zmiany przebiegu granicy przy istniejącym sporze granicznym w ramach prowadzonego na wniosek lub
z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Kielcach z 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 864/12, publ. Lex nr 1316122).
Skarżąca w toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego nie przedstawiła organom geodezyjnym żadnych dokumentów z datą późniejszą w stosunku do daty spornego operatu, które dawałyby podstawę wykazania innego przebiegu granicy działek nr [...] i [...] z działką nr [...], niż dotychczas ujawniony w operacie ewidencyjnym. Strona swój wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego poprzez usunięcie zmian w przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami, wprowadzonych przez geodetę W.K. w operacie technicznym Nr [...], poparła następującymi dokumentami: decyzją Starosty znak: [...] z [...] sierpnia 2014 r., pismem Starosty z [...] lipca 2014 r., znak: [...], dokumentacją ze wznowienia granic z 2007 r. przez geodetę J. F. (który jednak nie zarejestrował sporządzonego operatu), mapą sporządzoną do celów zasiedzenia z 1965 r. i załącznikiem graficznym do decyzji o warunkach zabudowy z 2010 r. Nie ulega więc wątpliwości, że dla celów ewidencyjnych najbardziej aktualnym dokumentem, spełniającym kryteria dokładnościowe, jest sporny operat z wyznaczenia 15 punktów granicznych w pasie drogi krajowej nr [...] (działka nr [...]), przyjęty do PODGiK [...] sierpnia 2016 r.
Skarżąca dążyła do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych
w zakresie przebiegu spornej granicy w oparciu o treść historycznych dokumentów, stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Nie przedstawiła żadnych dokumentów sporządzonych już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 85/2018, publ. Lex nr 2479885). W trybie aktualizacji informacji zawartych
w ewidencji gruntów i budynków można wprowadzać zmiany danych, które wynikają
z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 42/17, publ. Lex nr 2247479).
Należy w tym miejscu podkreślić, że aktualizacja ewidencji nie może polegać na wyborze przez organ takiego opracowania bądź jego fragmentu, który odpowiadałby żądaniu strony wnioskującej o dokonanie aktualizacji. W każdym wypadku żądania aktualizacji dokument stanowiący jej podstawę winien odpowiadać przepisom rozporządzenia w sprawie ewidencji, a ponadto posiadać walor aktualności, czyli odzwierciedlać aktualny stan prawny i faktyczny danej nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 652/17, publ. cbosa).
Wprawdzie w pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji), ale tylko takich, które mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów – pomyłek (por. wyrok NSA z 14 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2995/15, publ. Lex nr 2395921, wyrok WSA w Rzeszowie z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 158/14, publ. Lex nr 1490690, wyrok WSA w Olsztynie z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 489/2018, publ. Lex nr 2567140). Do takich pomyłek nie można zaliczyć ustalenia przebiegu granicy działek skarżącej z działką drogową, przedstawioną w przedmiotowym operacie technicznym z 2016 r., kwestionowaną przez skarżącą jako nieodpowiadającą materiałom źródłowym pochodzącym z wcześniejszych dat. Skoro skarżąca kwestionuje przebieg granicy, powinna uruchomić postępowanie rozgraniczeniowe, o czym była informowana przez Starostę w toku postępowania.
Skarżąca w toku postępowania oraz w skardze przedstawiła szereg zarzutów odnoszących się do samego operatu sporządzonego przez geodetę W.K., np. nieprawidłowo wyznaczony punkt graniczny nr [...], nieczytelne szkice polowe dotyczące jej działek, nieprawidłowości protokołu ustalenia granic, zawierającego skreślenia, poprawki, niedokładności w zakresie odnotowania obecności skarżącej w dniu [...] grudnia 2015 r. (pismo z [...] sierpnia 2017 r., odwołanie, skarga, załącznik do protokołu rozprawy). Zdaniem Sądu, zarzuty tego rodzaju nie mają wpływu na wynik przedmiotowej sprawy z wniosku skarżącej o aktualizację operatu ewidencyjnego na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 P.k.g. Jak już wyżej wskazano, operat techniczny został przez Starostę zweryfikowany i przyjęty w trybie art. 12b P.g.k. do zasobu geodezyjno-kartograficznego, która to czynność nie była zaskarżona przez żadną z zainteresowanych stron.
W odniesieniu do zarzutów strony zawartych w skardze należy zauważyć, że
w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zamiennie używa oznaczenia operatu technicznego sporządzonego przez biegłego W.K., raz jako Nr [...], którym oznaczeniem posługuje się również strona i pod takim numerem operat jest zarejestrowany w PODGiK, oraz [...], który jest numerem identyfikacyjnym zgłoszenia prac geodezyjnych przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Spółka z o.o. z siedzibą w C.. W istocie oba numery dotyczą tego samego operatu technicznego, w którym skarżąca żąda dokonania zmian. Ta nieścisłość organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na wynik sprawy.
Sąd zauważa, że w istocie skarżąca ma rację, że organ odwoławczy w sentencji swojej decyzji powołał nieprawidłową podstawę prawną – art. 24a ust. 10 P.g.k., który dotyczy zarzutów wnoszonych w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Jednak to uchybienie również nie wpływa w sposób istotny na treść rozstrzygnięcia, bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotem rozpoznania przez organ jest wniosek skarżącej o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów.
Nieistotną nieścisłością jest też niedokładne opisanie przez organ odwoławczy
w uzasadnieniu swojej decyzji pisma strony z [...] sierpnia 2016 r., ponieważ ostatecznie wniosek, będący przedmiotem postępowania, został sformułowany przez skarżącą dopiero w piśmie z dnia [...] października 2016 r.
Wobec treści protokołu wyznaczenia punktów granicznych dokonanych w dniach: [...] i [...] grudnia 2015 r. oraz [...] sierpnia 2016 r. (k. 94-96 operatu technicznego Nr [...]), z którego wynika, że punkt graniczny Nr [...] nie został zastabilizowany i zamarkowany z uwagi na brak zgody właściciela, gołosłowne są twierdzenia skarżącej, że nigdy nie miała miejsca taka czynność.
Organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom skargi, odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do złożonych przez stronę dokumentów i zarzutów zawartych
w odwołaniu i w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., stwierdzając, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie. W takiej sytuacji nie było potrzeby odrębnego roztrząsania tych zarzutów.
Twierdzenia strony w skardze, że w związku z ustaleniami zawartymi w spornym operacie technicznym musiała się zmniejszyć powierzchnia jej działek są gołosłowne
i bez pokrycia w dokumentach, jeśli z wypisu z rejestru gruntów załączonych do akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że powierzchnia działek nr [...] i nr [...] nie zmieniła się.
Nie mają również znaczenia dowodowego w przedmiotowej sprawie dokumenty złożone przez skarżącą na okoliczność przeprowadzonego wznowienia granic w 2007 r. przez geodetę J. F., z uwagi na bezsporny fakt, że z tych czynności nie zostało złożone do PODGiK żadne opracowanie końcowe.
Po dokonanej sądowej kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Sąd uznał, że organy orzekające nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdzono również uchybień skutkujących stwierdzeniem nieważności kontrolowanych decyzji. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną. W przypadku oddalenia skargi brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI