VIII SA/WA 164/24

VIII SA/Wa 164/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 900
art. 9 ust. 7, art. 29 ust. 3, art. 168 ust. 1, 4, 9 i 11- 13, art. 170 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Fundacji N. z siedzibą w S. na decyzję M. Kuratora Oświaty z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany we wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 19 października 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od M. Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej Fundacji N. z siedzibą w S. w kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Mazowieckiego Kuratora Oświaty w W. z 29.11.2023 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 19 października 2023 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do prowadzonej przez Gminę Miasta R. ewidencji szkoły o nazwie Szkoła Policealna ,, [...]" w R., numer wpisu do ewidencji - [...].
Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z 19 października 2023 r. odmówił dokonania zmian we wpisie do prowadzonej przez Gminę Miasta R. ewidencji szkoły niepublicznej o nazwie Szkoła Policealna ,, [...] " w R.. Przyczyną odmowy był fakt, że organ prowadzący szkołę, tj. Fundacja [...], w ocenie organu I instancji nie uzupełniła zgłoszenia w wyznaczonym terminie i przedłożyła statut z błędnym adresem siedziby szkoły.
W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art 10 § 1 kpa, art. 7,77 § 1 i 80 kpa oraz naruszenie art. 168 ust.12 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zaskarżając decyzję Prezydenta Miasta R. w całości.
Organ ll instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, po rozpatrzeniu odwołania wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ prowadzący szkołę nie złożył wraz z wnioskiem o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji wszystkich wymaganych dokumentów, co potwierdza korespondencja w tej sprawie pomiędzy Wydziałem Edukacji Urzędu Miejskiego w R. a organem prowadzącym Szkołę Policealną ,, [...]" w R., czyli Fundacją [...]. Mazowiecki Kurator Oświaty po przytoczeniu treści art. 168 ust. 11 i 13 ustawy Prawo oświatowe, przepisów art. 138 § 1 i 2 kpa i analizie przekazanej dokumentacji stwierdził, że nie dysponuje dowodami, iż strona skarżąca nie została zawiadomiona przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podniósł też, że organ I instancji wskazał organowi prowadzącemu szkołę wszystkie braki formalne i określił termin oraz warunki dokonania zmian we wpisie do ewidencji. Organ prowadzący szkołę w korespondencji skierowanej do Prezydenta Miasta R. i do Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego z 14 września 2023 r. (zobowiązanie datowane 31.08.2023 r.) i z dnia 29.09.2023 r. (przekazanie obowiązującego od 8.11.2023 r. statutu szkoły) wskazał różne adresy siedziby szkoły.
W skardze Fundacja [...] z siedzibą w S. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przez organ I i ll instancji przepisów postępowania, a mianowicie:
a) art. 10 § 1 kpa poprzez brak zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania i umożliwieniu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań
b) a w konsekwencji naruszenia art.7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez: brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego;
c) a także naruszenie przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty art. 15 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości sprawy w ramach ll instancji;
2. a nadto naruszenie norm prawa materialnego:
art. 168 ust. 12 pkt 1, ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r roku Prawo oświatowe poprzez błędne uznanie, iż zaszła podstawa do odmowy dokonania zmian w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie pod nr [...] szkoły o nazwie Szkoła Policealna ,, [...]" w R. do prowadzonej przez Gminę Miasta R. ewidencji szkół i placówek niepublicznych.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi ll instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta R. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła w szczególności, iż w sprawie niniejszej organy uchybiły art. 10 § 1 kpa zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Aby zrealizować to uprawnienie należy w szczególności zawiadomić stronę o zakończeniu postępowania i umożliwić zapoznanie się z całokształtem materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji, w ocenie strony, nie doszło do wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, czym naruszono także art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. W ocenie strony brak jest podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 168 ust. 12 i 13 ustawy Prawo oświatowe. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż podstawa odmowy jest wadliwa treść statutu, natomiast brak jest podstaw do uznania, iż przedłożony statut jest sprzeczny z przepisami prawa oświatowego. Podniosła, że organ nie uwzględnił faktu, iż wraz z pismem z 29.09.2023 r. Fundacja przedłożyła statut z usuniętym zapisem o lokalizacji prowadzenia zajęć pod adresem R., ulica W. [...]. Wcześniej natomiast, pismem z 9.08.2023 r. Fundacja zwróciła się z wnioskiem m. in. o dokonanie zmiany w zaświadczeniu dot. Szkoły Policealnej "[...]" w R. przez usuniecie lokalizacji prowadzenia zajęć pod adresem R., ulica W. [...] (wniosek ten nie został rozpatrzony). W ocenie skarżącej brak jest podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 168 ust. 12 pkt 1 P.o. bowiem Fundacja przedłożyła żądane dokumenty, w tym statut. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż strona nie została zawiadomiona przed wydaniem decyzji o zakończeniu postepowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami postepowania oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podniosła, że wraz z odwołaniem strona załączyła treść statutu uzupełnione o zapisy sugerowane przez organ.
Podniosła, że niezrozumiale jest natomiast stwierdzenie organu ll instancji, że nie dysponuje dowodami, ii strona nie została zawiadomiona przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania administracyjnego. Uznać raczej by należało, iż skoro w aktach postępowania brak jest stosownego pisma zawierającego takową informację z potwierdzeniem jego nadania i odbioru przez stronę - to zawiadomienie nie zostało dokonane. Dodatkowo wskazała, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w ramach swych kompetencji kontrolnych dostrzegł naruszenie przez Organy obu instancji przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Waga tego naruszenia ze względu na treść odpowiednich przepisów prawa materialnego mogła mieć kluczowy wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W świetle tej regulacji postępowania sądowoadministracyjnego, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Organy obu instancji oparły swe negatywne dla Skarżącej Fundacji decyzje na przepisach art. 168 ust. 12 pkt 1 i 13 u.P.o. Zdaniem organów obu instancji Skarżąca do zgłoszenia zmian w danych zawartych w zgłoszeniu powstałych po wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych polegających na wprowadzeniu kształcenia w zawodach: technik sterylizacji medycznej, asystentka stomatologiczna, higienistka stomatologiczna załączyła statut w którym błędnie określono adres siedziby szkoły oraz adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, co skutkowało decyzją odmowną.
Wobec zastosowanych w sprawie przepisów u.P.o. należy wskazać, że zgodnie z art. 168 ust. 1 u.P.o. osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Zasadniczo procedura dokonania wpisu w ewidencji nie podlega regulacjom K.p.a. Pod względem prawnej kwalifikacji, czynność wpisu do ewidencji jest bowiem czynnością materialno-techniczną, umożliwiającą zgłaszającemu rozpoczęcie działalności w postaci szkoły lub placówki niepublicznej. Działalność tego rodzaju nie jest traktowana przez prawo, jako działalność gospodarcza, a więc aktywność podlegająca przepisom ustawy – Prawo przedsiębiorców (zob. art. 170 ust. 1 i 2 u.P.o.). Należy dodać, iż zgodnie z art. 29 ust. 3 u.P.o. zadania i kompetencje jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 9 ust. 7 i art. 168 ust. 1, 9 i 11-13, wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa. Natomiast zadanie zakładania i prowadzenia szkół ponadpodstawowych w myśl art. 8 ust. 16 u.P.o. zostało powierzone samorządowi powiatowemu, stąd do obowiązków tej jednostki należy prowadzenie ewidencji niepublicznych szkół policealnych. Natomiast w treści art. 168 ust. 12 u.P.o. prawodawca związał organ prowadzący ewidencję przesłankami skutkującymi wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie wpisu do ewidencji. Procedura poprzedzająca wydanie decyzji administracyjnej stosownie do treści art. 1 pkt 1 K.p.a. winna podlegać określonemu w tym kodeksie reżimowi postępowania jurysdykcyjnego.
Sąd zauważa, iż właściwy organ j.s.t. działając w ramach przepisu art 168 ust. 12 pkt 1 u.P.o. przed wydaniem decyzji o odmowie zmiany we wpisie szkoły do ewidencji, jeżeli dojdzie do wniosku, że podane w zgłoszeniu informacje są błędne, bądź zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 powinien w celu usunięcia tego braku czy konkretnego błędu wezwać zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia albo jego poprawienia, wyznaczając w tym zakresie stosowny termin. Natomiast w tej sprawie w odniesieniu do tego konkretnego braku nie skierowano do skarżącej strony adekwatnego w tych okolicznościach wezwania, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 168 ust. 4 pkt 3 lit. d) oraz art. 168 ust. 12 u.P.o., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na ustalony w decyzji wynik sprawy, bowiem przedwcześnie wydano decyzję administracyjną o odmowie dokonania zmiany we wpisie do ewidencji niepublicznych placówek i szkół.
W treści art. 168 ust. 4 pkt 3 u.P.o. zobligowano podmiot zgłaszający, aby w swym zgłoszeniu do ewidencji wskazał adres siedziby szkoły lub placówki oraz innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, jeżeli ich utworzenie jest przewidywane, przy czym inne lokalizacje muszą znajdować się na terenie jednostki samorządu terytorialnego dokonującej wpisu do ewidencji, a w przypadku szkoły artystycznej na terenie tej samej miejscowości, a także informację o warunkach lokalowych zapewniających:
a) możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych,
b) realizację innych zadań statutowych,
c) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkoły artystycznej - możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu,
ca) w przypadku placówki albo centrum, o których mowa w art. 2 pkt 4, prowadzących kształcenie zawodowe w formach pozaszkolnych, o których mowa w art. 117 ust. 1a pkt 1 i 2 - możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu,
d) bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno-budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej; spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej; (...).
Natomiast w art. 168 ust. 12 u.P.o. ustalono w zakresie przesłanek skutkujących koniecznością wydania decyzji o odmowie wpisu, że organ lub podmiot, o których mowa w ust. 1 i 2, wydają decyzje o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli :
1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 albo podane w nim dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie;
2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony.
W sprawie niniejszej organ I instancji wezwał Skarżącą do usunięcia szeregu braków jakie zawierały w ocenie organu zgłoszenia zmian do ewidencji, w tym wskazano m. in., iż zgodnie z pismem Fundacji (...) należy usunąć ze statutu szkoły w rozdziale I ust. 2 zapis – miejsce realizacji zajęć – R., ul. W. [...]. Jednocześnie wskazano, iż należy rozdzielić zapis w statucie szkoły: adres szkoły/miejsce realizacji zajęć, z jednoczesnym zastosowanie zapisów zgodnych z w/w ustawą: adres siedziby szkoły oraz adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w terminie do 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma. Jednocześnie organ poinformował, że nieuzupełnienie zgłoszenia o dokumenty o których mowa w art. 168 ust. 4 skutkować będzie wydaniem decyzji o odmowie dokonania zmiany (pismo z 18.09.2023 r. k. 133 akt administracyjnych). W odpowiedzi skarżąca przy piśmie z 26.09.2023 r. złożyła żądane dokumenty oraz statut, który wchodzi w życie z dniem 1.09.2023 r., w którym nie figuruje zapis – miejsce realizacji zajęć – R., ul. W. [...].
Organ I instancji dostrzegł w swej decyzji z 19.10.2023 r., iż w statucie podano błędny adres siedziby szkoły: ul. [...] w [...]., adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych podano tylko adres: ul. K. 8, adres przy ul. M. [...] w R. wskazano jako adres sekretariatu szkoły. Organ wskazał, że zgodnie z wpisem do ewidencji adresem szkoły jest ul. M. [...] w R., adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych jest adres przy ul. K. [...] w R. i przy ul. [...] w R., jednakże przed wydaniem decyzji odmownej, stosownie do treści art. 79a § 1 i 2 K.p.a. nie wskazał przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnym z żądaniem strony. Za takie wezwanie nie można było potraktować treści skierowanego do Strony pisma z 18.09.2023 r. do którego strona zastosowała się składając statut, w którym nie figuruje zapis – miejsce realizacji zajęć – R., ul. Wa. [...]. Organ nie wystosował też do Skarżącej wezwania w trybie art. 10 § 1 kpa i nie umożliwił jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, skoro Skarżąca Fundacja wraz z odwołaniem złożyła statut, który wchodzi w życie z dniem 8.11.2023 r. z adresem szkoły i adresem innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, tak jak wskazano w decyzji Prezydenta. Jednocześnie wskazać należy, iż w aktach administracyjnych brak jest zaświadczenia o wpisie do ewidencji na datę wydania decyzji przez organ I instancji, co powoduje, iż twierdzenia organu w tej części nie poddają się kontroli.
Uchybień tych nie dostrzegł organ odwoławczy aprobując w/w naruszenia przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta R. z 19.10.2023 r.. Wskazując na złożony statut obowiązujący od dnia 8.11.2023 r. Kurator dostrzegł różne adresy siedziby szkoły i uchylił się od oceny czy są one zgodne z wpisem do ewidencji szkól i placówek niepublicznych. Tym samym uchybił zasadzie, zgodnie z którą organ odwoławczy uwzględnia zmiany stanu faktycznego, które zaszły w okresie od wydania decyzji I instancji do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy, wynikającą z zasady prawdy obiektywnej. Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że organ drugiej instancji, który działa w granicach i na podstawie prawa, w wyniku wniesienia odwołania lub zażalenia, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania danej sprawy administracyjnej. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach uzasadnienia podjętego orzeczenia - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ponownie, rozpoznając sprawę zmiany zgłoszenia, organ uwzględni poczynione przez Sąd uwagi.
Powyższe motywy zadecydowały o uwzględnieniu skargi na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego wydano na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się zwrot wpisu w wysokości 200 zł.