VIII SA/WA 164/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dotyczącą zwrotu dotacji celowej w wysokości 6 000 zł, uznając, że środki te, przeznaczone na nagrodę dla Gminnego Komisarza Spisowego, która nie została przyznana, stanowiły dotację pobraną w nadmiernej wysokości.
Gmina S. wniosła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego nakazującą zwrot 6 000 zł dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości, przeznaczonej na nagrodę dla Gminnego Komisarza Spisowego. Gmina argumentowała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że środki na nagrodę, która nie została przyznana, stanowiły dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegały zwrotowi zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 grudnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości kwoty przypadającej do zwrotu dotacji celowej w wysokości 6 000 zł wraz z odsetkami. Dotacja ta została pobrana na realizację zadań w ramach powszechnego spisu rolnego w 2020 r. Prezes GUS uznał, że środki przeznaczone na nagrodę dla Gminnego Komisarza Spisowego, która nie została przyznana, stanowiły dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegały zwrotowi. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, w tym art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że środki na nagrodę, która miała charakter fakultatywny i nie została przyznana, stanowiły nadwyżkę dotacji podlegającą zwrotowi. Sąd podkreślił, że środki z dotacji mają charakter publiczny i mogą być wykorzystane tylko na ściśle określony cel, a ich nieprzyznanie oznacza pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, środki te stanowią dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegają zwrotowi.
Uzasadnienie
Nagroda dla Gminnego Komisarza Spisowego miała charakter fakultatywny (mogła być finansowana, ale nie musiała być przyznana). Skoro nie została przyznana, środki na nią przeznaczone nie zostały wykorzystane zgodnie z celem i stanowią nadwyżkę dotacji podlegającą zwrotowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.f.p. art. 169 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności.
u.f.p. art. 169 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.
Pomocnicze
u.p.s.r. art. 23 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o powszechnym spisie rolnym w 2020 r.
W ramach wydatków osobowych mogą być finansowane nagrody spisowe dla komisarzy spisowych, co oznacza fakultatywność ich przyznania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi jako bezzasadnej.
u.s.g. art. 8
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki przeznaczone na nagrodę dla Gminnego Komisarza Spisowego, która nie została przyznana, stanowią dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegają zwrotowi.
Odrzucone argumenty
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że dotacja podlega zwrotowi jako pobrana w nadmiernej wysokości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 169 ust. 6 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że środki były pobrane w nadmiernej wysokości oraz naliczanie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
środki przyznane w ramach dotacji mają 'znaczony' charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej nagroda spisowa dla komisarzy spisowych [...] jest fakultatywna brak jest przepisów prawnych mówiących o obligatoryjnym przyznaniu nagrody
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący
Cezary Kosterna
sprawozdawca
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dotacji celowych pobranych w nadmiernej wysokości, zwłaszcza w kontekście fakultatywnych nagród dla osób pełniących funkcje w ramach zadań zleconych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z powszechnym spisem rolnym i nagrodami dla komisarzy spisowych, ale zasady dotyczące zwrotu dotacji są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansów publicznych i rozliczania dotacji, co jest istotne dla samorządów i instytucji publicznych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o finansach publicznych.
“Gmina musi zwrócić 6 000 zł dotacji. Sąd wyjaśnia, dlaczego brak przyznanej nagrody to problem.”
Dane finansowe
WPS: 6000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 164/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-06-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Kosterna /sprawozdawca/ Iwona Szymanowicz-Nowak Renata Nawrot /przewodniczący/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane I GSK 1211/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 305 art. 169 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 20 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty przypadającej do zwrotu dotacji celowej oddala skargę Uzasadnienie Gmina [...] wniosła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej: Organ lub Prezes GUS) nr [...]z [...]grudnia 2022 r. w sprawie zwrotu kwoty 6.000 zł, jako kwoty dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi począwszy od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od dnia 23 grudnia 2020 r. Zaskarżona decyzja została wydana w szczególności na podstawie art. 169 ust. 6 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 2 i art. 169 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn.zm., dalej: u.f.p). Prezes GUS wskazał, że działając na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o powszechnym spisie rolnym w 2020 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1728, z późn.zm.), przekazano Gminie 22 556 zł zł na wykonywanie zadań w ramach powszechnego spisu rolnego w 2020 r., szczegółowo wskazanych w art. 19 ww. ustawy. Pismem z dnia 21 lipca 2020 r. Dyrektor Urzędu Statystycznego w [...]w [...], działając jako Zastępca Wojewódzkiego Komisarza Spisowego poinformował Burmistrza Gminy [...], kierującego pracami spisowymi na terenie gminy jako Gminny Komisarz Spisowy, o sposobie podziału przyznanej dotacji celowej wskazując, że ww. kwota dotacji jest przeznaczona na: - wydatki rzeczowe związane z zadaniami realizowanymi na rzecz powszechnego spisu rolnego w 2020 r. - w wysokości: 716 zł; - wydatki na wynagrodzenia w formie dodatków spisowych - w wysokości 14340 zł; - wydatki na nagrody spisowe dla Gminnego Komisarza Spisowego oraz dla członków Gminnego Biura Spisowego, wypłacane jednorazowo po zakończeniu powszechnego spisu rolnego w 2020 r., tj. w grudniu 2020 r. - w wysokości:16 000 zł. Przy czym w piśmie tym wskazano, że dotacja w części przeznaczonej na jednorazowe nagrody spisowe obejmuje środki również na nagrodę spisową dla Gminnego Komisarza Spisowego, ale o wysokości tej nagrody Gminny Komisarz Spisowy zostanie poinformowany odrębnym pismem po zakończeniu powszechnego spisu rolnego w 2020 r., tj. w pierwszej dekadzie grudnia 2020 r., pozostała zaś kwota powinna zostać podzielona na członków Gminnego Biura Spisowego, w tym na zastępcę Gminnego Komisarza Spisowego, a środki z dotacji powinny zostać wykorzystane do dnia 31 grudnia 2020 r. Pismem z dnia 18 grudnia 2020 r. Zastępca Wojewódzkiego Komisarza Spisowego poinformował stronę o nieprzyznaniu nagrody spisowej Gminnemu Komisarzowi Spisowemu i wezwał do zwrotu części dotacji w wysokości 6 000 zł, wskazał, iż pozostałą część środków należy rozdysponować pomiędzy członków Gminnego Biura Spisowego. Wobec niezwrócenia ww. kwoty dotacji przez Gminę [...] pismem z dnia 15 lipca 2021 r. Prezes GUS zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej zwrotowi w części pobranej w nadmiernej wysokości. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 i 583) ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o powszechnym spisie rolnym w ramach prac spisowych gmina realizowała m.in. następujące zadania z zakresu administracji rządowej: zapewniała funkcjonowanie gminnego biura spisowego, wyznaczała pracowników urzędu gminy do wykonywania prac spisowych, organizowała nabór kandydatów na rachmistrzów spisowych, itd. Gminy brały udział w przeprowadzeniu powszechnego spisu rolnego, na zasadzie zadania zleconego, na realizację którego otrzymały fundusze ze Skarbu Państwa w formie dotacji. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym spisie rolnym środki finansowe na realizację zadań zleconych gminie, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego przekazywał gminie za pośrednictwem dyrektora urzędu statystycznego właściwego ze względu na miejsce położenia gminy, w terminach umożliwiających wykonanie prac spisowych. Na terenie gminy pracami spisowymi kierował odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta - jako gminny komisarz spisowy (art 16 ust. 4 ustawy o powszechnym spisie rolnym). Gminny komisarz spisowy podlegał nadzorowi zastępcy właściwego miejscowo wojewódzkiego komisarza spisowego, czyli właściwego miejscowo dyrektora urzędu statystycznego. Na terenie gminy gminny komisarz spisowy działał jako przedstawiciel Generalnego Komisarza Spisowego, a nie jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Prezes Gus wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o powszechnym spisie rolnym w ramach wydatków osobowych mogą być finansowane nagrody spisowe dla komisarzy spisowych, są one fakultatywne. Decyzja o nieprzyznaniu nagród spisowych komisarzom spisowym została podjęta po uwzględnieniu aktualnej sytuacji w Polsce, związanej z pandemią COVID-19 oraz wynikającej z niej potrzeby maksymalnego ograniczenia wydatków publicznych, które powinny być przeznaczone przede wszystkim na skuteczną walkę z pandemią i przeciwdziałanie jej negatywnym skutkom dla zdrowia publicznego, społeczeństwa oraz gospodarki. Wzięto również pod uwagę opinie wojewodów w powyższej sprawie, jako wojewódzkich komisarzy spisowych. Decyzja o nieprzyznaniu nagród spisowych dotyczyła solidarnie wojewódzkich komisarzy spisowych (wojewodów), zastępców wojewódzkich komisarzy spisowych (dyrektorów urzędów statystycznych) oraz gminnych komisarzy spisowych. Środki publiczne przeznaczone na nagrody dla wojewódzkich komisarzy spisowych i zastępców wojewódzkich komisarzy spisowych nie zostały wydatkowane i na podstawie art. 177 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych podjęta została decyzja o ich zablokowaniu. W trakcie postępowania ustalono, że Gmina [...] nie dokonała zwrotu środków finansowych przeznaczonych na nagrody dla Gminnych Komisarzy Spisowych i rozdysponowała całą kwotę. W ocenie Prezesa dotacja w części obejmującej środki przeznaczone na nagrodę spisową dla Gminnego Komisarza Spisowego, tj. w wysokości 6 000 zł, jako stanowiąca część dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 169 ust. 2 i 4 u.f.p. podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji. Gmina [...] w skardze na omówiona decyzje zarzuciła: Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia - tj.: 1. naruszenie przepisu art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie przez organ niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji zobowiązanie Skarżącej do zwrotu kwoty 6 000 zł jako kwoty dotacji celowej, pobranej w nadmiernej wysokości; 2. naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji poprzez zawarcie w nim ogólnikowych stwierdzeń, niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak uzasadnienia zastosowania podstawy prawnej i uznania w zaskarżonej decyzji kwoty dotacji w wysokości 600 zł jako kwoty dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi począwszy od dnia stwierdzenia naliczenia dotacji, tj. od 23 grudnia 2020r. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. 1) naruszenie przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dotacja celowa, przekazana Gminie [...] podlega zwrotowi w części pobranej jako dotacja pobrana w nadmiernej wysokości; 2) naruszenie przepisu art. 169 ust. 6 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że środki otrzymane w ramach dotacji celowej przez Skarżącą były pobrane w nadmiernej wysokości oraz naliczania odsetek od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia dotacji tj. od dnia 23 grudnia 2020r., podczas gdy w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 169 ust. 6. Podnosząc te zarzuty, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Wniosła też o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Statystycznego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Z kolei na podstawie art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Takie zarzuty mogą odnieść skutek tylko wtedy, gdy zarzucane naruszenia przepisów postępowania nie tylko miały miejsce, ale gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawiając zarzuty naruszenia w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a wiec przepisów dotyczących w szczególności prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, Skarżący nie podważył w istocie zasadniczych elementów stanu faktycznego, a nawet ich nie zakwestionował. Zarzucał tylko, że w piśmie z 21 lipca 2020 r. Organ poinformował Gminie, ze informacja o wysokości nagrody dla Gminnego Komisarza Spisowego zostanie przekazana w pierwszej dekadzie grudnia, a została przekazana dopiero 17 grudnia. Sąd nie dopatrzył się również, by uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadało wymogom art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy uznać za nieuzasadnione. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawyz dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Organ wskazał na art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który stanowi, iż dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Z kolei zgodnie z ust. 2 dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Otóż ocenie podlega ustalenie, czy przyznana dotacja stanowiła dotację przyznaną w nadmiernej wysokości, a zatem czy podlegała ona zwrotowi do budżetu państwa. W myśl art. 126 ustawy o finansach dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Znaczony charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, w tym przypadku celem było wykonywanie zadań w ramach powszechnego spisu rolnego w 2020 r. Warto w tym miejscu przywołać prezentowaną w orzecznictwie NSA tezę, że środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne (por. wyrok NSA z 17 września 2003 r., sygn. akt III SA 2916/01, LEX nr 80700). Wskazać należy, że środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Mają one nadal charakter publiczny i w konsekwencji można je wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także, w nauce prezentowany jest pogląd, że nie zachodzi zmiana statusu dotacji ze środków publicznych na wartość prywatną beneficjenta. Beneficjent nie włada bowiem dotacją, jak właściciel, bez ograniczeń - wręcz przeciwnie może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w drodze decyzji organu administracji, a nie w drodze procesu cywilnego" – wyrok WSA w Warszawie z 5 września 2007 r., V SA/Wa 495/07, LEX nr 374351 (por. Ludmiła Lipiec Warzecha, Komentarz do art. 126 ustawy o finansach, LEX). O tym, że środki przekazane na konto beneficjenta nie stają się środkami prywatnymi przekonuje, w ocenie Sądu, w sposób jednoznaczny treść art. 168 ust. 4 ustawy o finansach. Z przepisu tego wynika, że wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji. Z powołanego przepisu wynika zatem, że środki przekazane na konto beneficjenta stanowią dotację do momentu ich wykorzystania. Wykorzystanie zaś następuje poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja została przeznaczona. Jeśli środki finansowe przekazane w formie dotacji zostaną przeznaczone na inny cel niż wskazany w umowie, zachodzi wtedy sytuacja, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach, czyli wykorzystane dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższe potwierdza stanowisko nauki, twierdzi się w niej bowiem, że wykorzystanie dotacji celowej z budżetu państwa niezgodnie z przeznaczeniem polega na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji (art. 168 ust. 4 i 5). Nie jest dozwolone nawet jedynie tymczasowe wykorzystanie przydzielonych środków niezgodnie z zawartą umową dotacyjną i wskazanym w niej przeznaczeniem (por. Ludmiła Lipiec Warzecha, Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, LEX). Warto też w tym miejscu przywołać pogląd tej samej autorki zawarty w komentarzu do art. 168 ustawy o finansach – przez wykorzystanie dotacji rozumieć należy zapłatę za zadania, na które dotacja została udzielona. Ustawowy zwrot "wykorzystanie dotacji" określony został w sposób kategoryczny, przepisy nie przewidują innego wykorzystania dotacji niż faktyczna zapłata, inaczej niż art. 144 ust. 4 ustawy o finansach z 2005 r., zgodnie z którym wykorzystanie dotacji następowało w szczególności poprzez zapłatę za zrealizowane zadania. Nie stanowi wykorzystania dotacji przekazanie środków na rachunek beneficjenta dotacji. Natomiast w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (por. Ludmiła Lipiec Warzecha, Komentarz do art. 168 ustawy o finansach, LEX). Z kolei w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z dotacją celową pobraną w nadmierne wysokości. Zdaniem Sądu, co wynika również z przepisu art. 169 ust. 2 u.f.p. dotacje pobrane w nadmiernej wysokości należy rozumieć dotacje wyższe niż określone w odrębnych przepisach lub wyższe niż niezbędne do dofinansowania dotowanego zadania. Jeżeli kwota przyznanej dotacji przewyższa kwotę, która powinna być prawidłowo naliczona, będziemy mieli do czynienia z przyznaniem dotacji w nadmiernej wysokości. Jedno z kryterium ustawowej definicji pojęcia dotacji w nadmiernej wysokości, przyjmuje, że jest to wielkość kwoty niezbędnej na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, ma związek z pojęciem gospodarności, o którym mowa w art. 162 pkt 3 u.f.p. Kwota przyznanej dotacji powinna zatem wynikać z zasad gospodarki finansowej obowiązujących podczas wykonywania budżetu państwa, czyli "w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów". Nie może być więc oszacowana nadmiernie. Ustalenie, czy w konkretnym stanie faktycznym kryterium to zostało spełnione, wymaga również przeprowadzenia analizy ekonomicznej w celu ustalenia nadwyżki przekraczającej kwotę dotacji wynikającą z przepisów, z treści umowy, a także przekraczającą kwotę niezbędną na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania (W. Miemiec [w:] Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, red. Z. Ofiarski, LEX/el. 2021, art. 169). Dotacja nadmiernie pobrana odnosi się tylko do pewnej nadwyżki. Z art. 169 ust. 2 u.f.p. wprost wynika, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Przekonuje do takiego poglądu użyte w tym przepisie dwukrotnie słowo "wyższej" - "wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie", a także "wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania". Zwrotowi podlega zatem w oparciu o ten przepis jedynie nadwyżka dotacji, która przekracza kwotę dotacji wynikającą z przepisów, z treści umowy, a także przekraczająca kwotę niezbędną na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania. Brak jest zatem podstaw prawnych, w kontekście analizowanego przepisu do uznania, że pojęcie "nadmierna wysokość" odnosi się do całej kwoty dotacji (por. wyrok NSA z 9.01.2014 r., II GSK 1540/12, LEX nr 1457651). Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że po pierwsze pismem z 21 lipca 2021 r. Dyrektor Urzędu Statystycznego poinformował stronę o sposobie podziału przyznanej dotacji celowej wskazując na co kwota dotacji jest przeznaczona (w tym na nagrody). Po drugie w piśmie zaznaczył, że dotacja w części przeznaczonej na jednorazowe nagrody spisowe obejmuje środki również na nagrodę spisową dla Gminnego Komisarza Spisowego, ale o wysokości tej nagrody Gminny Komisarz Spisowy zostanie poinformowany odrębnym pismem, po zakończeniu powszechnego spisu rolnego w 2020 r. Zaznaczono również, ze pozostała kwota powinna zostać podzielona na nagrody dla pracowników Urzędu Gminy - członków Gminnego Biura Spisowego i dla osób spoza Gminnego Biura Spisowego. Co istotne środki z dotacji powinny zostać wykorzystane do 31 grudnia 2020 r. Kolejnym pismem poinformowano stronę o nieprzyznaniu nagrody spisowej Gminnemu Komisarzowi Spisowemu i wezwano stronę do zwrotu dotacji w wysokości 6000 zł. Z powyższych ustaleń niewątpliwie wynika, że z kwoty przyznanej dotacji wyeliminowano środki na nagrodę dla Gminnego Komisarza Spisowego. Z ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o powszechnym spisie rolnym z 2020 r., art. 23 ust. 1 ww. ustawy wynika, że w ramach wydatków osobowych może być finansowana nagroda spisowa dla komisarzy spisowych, art. 23 ust. 4 określa kryteria jej przyznania, to jednakże z przepisów tych nie sposób wywieść, że jest to nagroda/dodatek przyznawana obligatoryjnie. Wręcz przeciwnie analizując treść art. 23 ust. 1 ustawy o powszechnym spisie rolnym z 2020 r., należy zwrócić uwagę na kluczowe słowo "mogą być finansowane", co niewątpliwie oznacza fakultatywność przyznania powyższej nagrody dla Gminnego Biura Spisowego. Nagroda dla komisarza spisowego nie ma swojego źródła w stosunku pracy wójta i nie jest jego wynagrodzeniem sensu stricte. Składniki wynagrodzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) uregulowane są odrębnie i należą do właściwości rady gminy. Rada gminy nie jest także upoważniona do decydowania o przyznaniu nagrody spisowej. Jak sama nazwa, cel wskazuje, nagroda ma charakter uznaniowy, żeby otrzymać nagrodę – musi być ona przyznana. Skoro nagroda dla Gminnego Komisarza Spisowego nagroda nie została przyznana, choć zagwarantowano dla nie odpowiednie środki, to niewątpliwie podlega ona zwrotowi. Reasumując środki przekazane w ramach dotacji celowej na wykonywanie zadań w ramach powszechnego spisu rolnego, które nie zostały wykorzystane, jak w tym przypadku bowiem nie przyznano nagrody dla Gminnego Komisarza Spisowego – podlegają zwrotowi. Środki te nie mogą być wykorzystane na inny cel i Gmina nie jest uprawniona do dysponowania tymi środkami. W takiej sytuacji mamy do czynienia z częścią dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd w składzie orzekającym uznał za chybione. W szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zważyć należy, że strona skarżąca nie wskazała żadnych argumentów prawnych, na czym w jej ocenie polegało rażące naruszenie prawa. Nie wskazano podstawy prawnej rażącego naruszenia prawa. Również w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy naruszenia przepisów prawa materialnego. W odpowiedzi na argumenty skargi dodać jedynie należy, iż nikt nie kwestionuje, że zadanie zlecone zostało wykonane bez zastrzeżeń, w tym przez Gminnego Komisarza Spisowego, który włożył w ich wykonanie odpowiedni wkład pracy, jednakże wykonanie zadania w ramach powszechnego spisu rolnego w 2020 r. nie podlegało ocenie i analizie Sądu. Końcowo jedynie stwierdzić należy, że kwintesencją jest przyznanie nagrody spisowej, która "może być przyznana", ale brak jest przepisów prawnych mówiących o obligatoryjnym przyznaniu nagrody. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI