VIII SA/Wa 163/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-02-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejuchylenie decyzjiprawo administracyjneuzależnienie od alkoholupostępowanie administracyjneskargaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej, uznając, że nie wykazano uzależnienia od alkoholu i nie zastosowano prawidłowo przepisów o zmianie decyzji na niekorzyść strony.

Skarżący A.W. kwestionował decyzję o uchyleniu ostatecznej decyzji o skierowaniu go do domu pomocy społecznej, argumentując, że zarzuty dotyczące nadużywania alkoholu i agresywnego zachowania są nieprawdziwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na nie spełnianie wymogów art. 54 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 11 ust. 2 tej ustawy. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 106 ust. 5 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazując na brak wystarczających dowodów uzależnienia od alkoholu i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o zmianie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o uchyleniu ostatecznej decyzji z 1999 r. o skierowaniu A.W. do Domu Pomocy Społecznej. Organ I instancji uznał, że A.W. nie spełnia wymogów z art. 54 ustawy o pomocy społecznej, nie wymaga całodobowej opieki, nadużywa alkoholu i odmówił leczenia odwykowego, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło te argumenty. Skarżący zarzucił wadę nieważności decyzji SKO z powodu błędnego oznaczenia numeru decyzji organu I instancji oraz kwestionował zasadność rozstrzygnięcia, twierdząc, że jego stan zdrowia został błędnie oceniony. Sąd uznał zarzut nieważności za nieuzasadniony, wskazując na oczywistą omyłkę pisarską. Jednakże, Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a powołanie się na art. 54 ustawy jako podstawę uchylenia było błędne. Po drugie, zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej również było wadliwe, ponieważ brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających uzależnienie A.W. od alkoholu i jego nieuzasadnioną odmowę podjęcia leczenia. Wobec powyższego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji na niekorzyść strony jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a powołanie się na art. 54 ustawy jako podstawę uchylenia było błędne.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej precyzyjnie określa przesłanki umożliwiające zmianę lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony, a przepis art. 54 nie znajduje się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.s. art. 106 § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

Określa dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody, tylko w ściśle określonych przypadkach.

u.p.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Stanowi podstawę do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia w przypadku nieuzasadnionej odmowy podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną.

Pomocnicze

u.p.s. art. 54

Ustawa o pomocy społecznej

Określa wymogi dotyczące skierowania do domu pomocy społecznej.

u.p.s. art. 107 § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 12

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 155 § ust. 1 i 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 112 § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 11

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 107

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 11

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 54

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 11

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § ust.1 pkt 1 a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji. Brak wystarczających dowodów na uzależnienie skarżącego od alkoholu. Nieprawidłowe zastosowanie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Błędne powołanie się na art. 54 ustawy o pomocy społecznej jako podstawę uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności decyzji SKO z powodu błędnego oznaczenia numeru decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż narusza przepisy prawa materialnego w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy, wobec czego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec tego uznać należy, iż jest to oczywista omyłka, która nie powoduje nieważności zaskarżonej decyzji i nie stanowi postawy jej uchylenia. Wobec tego w ocenie Sądu nie doszło do spełniania przesłanek z art. 11 ust. 2, który mówi o nieuzasadnionej odmowie podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Artur Kot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania decyzji administracyjnych na niekorzyść strony w sprawach pomocy społecznej oraz wymogów dowodowych w zakresie uzależnienia od alkoholu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby skierowanej do domu pomocy społecznej i jej zachowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w kontekście pomocy społecznej, w tym prawidłowego stosowania przepisów o uchylaniu decyzji i wymogów dowodowych. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Kiedy można uchylić decyzję o skierowaniu do DPS? Sąd wyjaśnia kluczowe błędy organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 163/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuna
Artur Kot
Marek Wroczyński
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skierowaniu do domu opieki społecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. działając na podstawie art. 106, art. 11, art. 54, art. 107, art. 112 ust. 5, art. 155 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2004 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej, uchylił z dniem [...] października 2006 r. decyzję ostateczną z dnia [...] lipca 1999 r.,
nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R.
w sprawie skierowania A.W. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. przy ul. [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, iż z całości materiału dowodowego wynika, iż A.W. nie spełnia wymogów z art. 54 ustawy
o pomocy społecznej, gdyż jak wynika z badania lekarskiego zainteresowany nie leczy się, nie wymaga całodobowej opieki i pomocy osób drugich, nie kwalifikuje się do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, nadużywa alkoholu. W ocenie organu pomimo amputacji [...] A.W. jest w stanie samodzielnie zaspokajać swoje potrzeby oraz porusza się zarówno
na terenie Placówki jak i poza nią. Nadto organ wskazał na częste spożywanie alkoholu przez zainteresowanego i jego wulgarne i agresywne zachowanie. Swoje stanowisko organ uzasadnia również brakiem zainteresowania A.W. formami pomocy oferowanych przez Placówkę, odmówił on m.in. leczenia w Poradni Przeciwalkoholowej twierdząc, iż pije mało i sam poradzi sobie z tym problemem. Powyższe w ocenie organu stanowi podstawę
do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym
w momencie nieuzasadnionej odmowy podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną można uchylić decyzję
o przyznaniu świadczenia. Jednocześnie organ podniósł, iż w momencie opuszczenia Placówki przez A.W. jest w stanie zapewnić
mu pomoc w formie miejsca w Domu dla Bezdomnych Mężczyzn.
A.W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, twierdząc,
iż przedstawione w niej zarzuty dotyczące jego agresywnego zachowania oraz nadużywania alkoholu są nieprawdziwe. Skarżący podniósł, iż stale pozostaje pod opieką lekarzy w związku z zaawansowana miażdżycą naczyń, nie spożywa alkoholu w dużych ilościach i nie upija się, zaś niewielkie ilości spożywanego przez niego alkoholu traktuje jako dodatkowy środek uśmierzający towarzyszące mu bóle obu nóg, niemniej jednak mając świadomość ryzyka uzależnienia od alkoholu sam zgłosił się do poradni leczenia uzależnień od alkoholu.
Po rozpatrzeniu odwołania A.W. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, podnosząc, iż skarżący nie spełnia wymogu z art. 54 ustawy o pomocy społecznej, gdyż pomimo orzeczonej niepełnosprawności nie wymaga całodobowej opieki i może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Organ wskazał również na treść art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który może stanowić podstawę uchylenia decyzji
o przyznaniu świadczenia wobec ciągłego nadużywania alkoholu przez skarżącego
i nie podjęcia leczenia. W konkluzji organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, dlatego też utrzymał ja w mocy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.
i ponownego rozpatrzenia jego odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji. Podniósł on, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wskazało w osnowie tej decyzji znak rozpoznawanej sprawy [...], której przedmiotu i treści skarżący nie zna i która nie była przedmiotem jego odwołania. Skarżący kwestionował również zasadności rozstrzygnięcia twierdząc, iż organ błędnie
i dowolnie ocenił stan jego zdrowia oraz, że jest ono oparte na zebranych w sprawie pomówieniach i anonimowych donosach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji. Nadto organ stwierdził, iż nie dokonywał samodzielnej oceny stanu zdrowia skarżącego, lecz oparł się na dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skarga A.W. jest zasadna o tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r., nr [...].
Na wstępie zauważyć należy, iż nie znajduje uzasadnienia podnoszony przez skarżącego zarzut nieważności, spowodowany faktem błędnego oznaczenia
w zaskarżonej decyzji numeru decyzji organu I instancji. Istotnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera tego rodzaju omyłkę, niemniej jednak treść zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie, iż dotyczy ona decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r.,
nr [...]. Wobec tego uznać należy, iż jest
to oczywista omyłka, która nie powoduje nieważności zaskarżonej decyzji i nie stanowi postawy jej uchylenia.
W niniejszej sprawie kontrolą sądu objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylającą decyzję ostateczną
o skierowaniu A.W. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. Jako podstawę decyzji organ powołał art. 54 oraz art. 11 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, iż skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 54 powołanej ustawy oraz nie podjął leczenia odwykowego, co stanowi podstawę uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia w myśl art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż narusza przepisy prawa materialnego w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy, wobec czego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż art. 106 ustawy o pomocy społecznej, który reguluje zasady wydawania decyzji administracyjnych określa
w ust. 5 dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody. Zgodnie z tym przepisem jest to możliwe jedynie w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji osobistej lub dochodowej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a nadto w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 11, 12, 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Tak wiec możliwość uchylenia decyzji administracyjnej na niekorzyść strony, w tym decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej uzależniona jest od wystąpienia jednej z powyżej wskazanych okoliczności. W niniejszej sprawie żadna z nich nie miała miejsca. Organ zmieniając na niekorzyść R.W. decyzję o skierowaniu
go do Domu Pomocy Społecznej [...] w R., powołał się
na treść art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie został wskazany
w cytowanym powyżej art. 106 ust. 5 powołanej ustawy, tak więc nie mógł on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
Błędne było również zastosowanie przez organ art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych w tym przepisie okoliczności uprawnia organ do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia, co jest możliwe bez zgody strony na jej niekorzyść w myśl art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Niemniej jednak w niniejszej sprawie organ wydając zaskarżoną decyzję twierdził,
iż podstawą jej wydania jest wskazana w art. 11 ust. 2 powołanej ustawy nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną. Ja wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy A.W.
na terenie Placówki nadużywał alkoholu. Świadczą o tym: pismo z dnia [...] lipca 2006 r. skierowane przez mieszkańców Domu Pomocy Społecznej do Dyrekcji Domu, wyniki wywiadu aktualizacyjnego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu [...] sierpnia 2006 r., pismo Dyrekcji Domu Pomocy Społecznej skierowane do Komisariatu Policji z dnia [...] lipca 2006 r., jak również pismo z dnia [...] lipca 2006r. skierowane do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zawierające wniosek o uchylenie decyzji na mocy, której skarżący został skierowany do Domu Pomocy Społecznej. Niemniej jednak zawarte w powyższych dokumentach informacje o przypadkach spożywania alkoholu przez A.W. nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, iż jest on osobą uzależnioną
od alkoholu. W szczególności w aktach niniejszej sprawy brak jest jednoznacznego dowodu w postaci zaświadczenia potwierdzającego, iż skarżący jest uzależniony
od alkoholu. Wobec tego w ocenie Sądu nie doszło do spełniania przesłanek z art. 11 ust. 2, który mówi o nieuzasadnionej odmowie podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną. Dlatego w tym zakresie organ I instancji będzie zobowiązany ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe i dopiero jednoznaczne stwierdzenie u skarżącego uzależnienia od alkoholu i następnie odmowa podjęcia leczenia odwykowego może skutkować spełnieniem przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania,
iż zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów
prawa materialnego, a to art. 54, 11 ust. 2 oraz 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, wobec tego obie decyzje winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na treści art. 145 ust.1 pkt 1 a) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI