VIII SA/Wa 162/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmawiającą stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia 26 lipca 2002 r. o mianowaniu na stanowisko w ABW. Po wielokrotnych postępowaniach, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 870/06), który uchylił wyrok WSA i wskazał na błędną wykładnię art. 230 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie wyrokiem z 30 sierpnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją rozkaz personalny. Następnie Szef ABW rozkazami z 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności, uznając naruszenie prawa, ale nie rażące lub z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Kolejny wyrok WSA z 24 lipca 2008 r. uchylił te rozkazy, wskazując na związanie wykładnią NSA i konieczność ponownej oceny. Ostatecznie, Szef ABW decyzją z 29 grudnia 2008 r. stwierdził, że rozkaz personalny z 2002 r. został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jego nieważności, powołując się na nieodwracalne skutki prawne, w tym zwolnienie P.K. ze służby w ABW z dniem 31 sierpnia 2008 r. oraz przejściowy charakter art. 230 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW i AW. WSA w Warszawie, rozpoznając kolejną skargę, uznał, że Szef ABW wykonał zalecenia sądu, a okoliczność zwolnienia P.K. ze służby uniemożliwia naprawienie błędu w trybie administracyjnym, co skutkuje nieodwracalnymi skutkami prawnymi w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Sąd oddalił skargę, wskazując jednocześnie, że skarżący może dochodzić swoich należności na drodze postępowania cywilnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących mianowania funkcjonariuszy służb specjalnych w okresie reorganizacji, a także kwestia stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w przypadku nieodwracalnych skutków prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji reorganizacji służb i przepisów przejściowych, a także konkretnych przepisów ustawy o ABW i AW.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozkaz personalny o mianowaniu funkcjonariusza na nowe stanowisko, wydany bez uprzedniego przedstawienia propozycji nowych warunków służby i możliwości ustosunkowania się do nich, może być uznany za decyzję stwierdzającą nieważność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki rozkaz personalny nie spełnia wymogów art. 230 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW, gdyż powinien być poprzedzony pisemną informacją o proponowanych warunkach służby, a nie stanowić władcze rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 230 ust. 1 ustawy o ABW i AW wymagał pisemnego poinformowania funkcjonariusza o proponowanych warunkach służby lub wypowiedzeniu stosunku służbowego, a dopiero brak odmowy w terminie 14 dni oznaczał zgodę. Rozkaz personalny o mianowaniu nie był taką propozycją, a zawierał pouczenie o możliwości odmowy traktowanej jako rozwiązanie stosunku służbowego, co naruszało procedurę.
Czy naruszenie prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej, które wywołało nieodwracalne skutki prawne, może być podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie stwierdza się jej nieważności, a jedynie stwierdza się jej niezgodność z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w ABW po wydaniu wadliwego rozkazu personalnego stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności rozkazu, mimo jego niezgodności z prawem.
Czy funkcjonariusz zwolniony ze służby może dochodzić roszczeń finansowych związanych z wadliwym rozkazem personalnym na drodze cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie niezgodności decyzji z prawem otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej na podstawie art. 4171 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że stwierdzenie niezgodności rozkazu personalnego z prawem przez organ administracji pozwala na dochodzenie szkody majątkowej wynikającej z tego rozkazu na drodze postępowania cywilnego, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez akty lub orzeczenia.
Przepisy (20)
Główne
ustawa o ABW oraz AW art. 230 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przepis ten wymagał pisemnego poinformowania funkcjonariusza o proponowanych warunkach służby lub wypowiedzeniu stosunku służbowego w terminie 14 dni od wejścia w życie ustawy, z uwzględnieniem kwalifikacji, przydatności, limitów zatrudnienia i struktury organizacyjnej.
ustawa o ABW oraz AW art. 230 § 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Brak odmowy przyjęcia proponowanych warunków służby w terminie 14 dni był równoznaczny z wyrażeniem na nie zgody.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wada decyzji polegająca na rażącym naruszeniu prawa.
k.p.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
ustawa o ABW oraz AW art. 228 § 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przepis zapewniał ciągłość służby funkcjonariuszom UOP z utrzymaniem dotychczasowych warunków do czasu zmiany w trybie art. 230.
ustawa o ABW oraz AW art. 50 § 3
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Dokonanie mianowania na stanowisko służbowe jest możliwe w formie rozkazu personalnego – decyzji administracyjnej.
ustawa o ABW oraz AW art. 114 § 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
ustawa o ABW oraz AW art. 115
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
ustawa o ABW oraz AW art. 118 § 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
ustawa o ABW oraz AW art. 228 § 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ jest związany prawomocnym orzeczeniem Sądu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.c. art. 4171 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 4171 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie dodatków do uposażenia art. 3 § pkt 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie rozkazu personalnego o mianowaniu bez uprzedniego przedstawienia propozycji nowych warunków służby i możliwości ustosunkowania się do nich stanowi naruszenie art. 230 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW. • Naruszenie prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej, które wywołało nieodwracalne skutki prawne, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz jedynie do stwierdzenia jej niezgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarzut, że organ naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 50 ust. 1, art. 230 ust. 1 pkt 1, art. 114 ust. 1 w zw. z art. 115 i w zw. z art. 118 i art. 228 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, § 3 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. oraz art. 156 § 2 Kpa (w pierwotnym ujęciu skargi).
Godne uwagi sformułowania
rozporządzenie to jest aktem archiwalnym • brak jest przepisów dających organowi podstawę prawną do zniweczenia skutków powstałych przez wydanie decyzji wywołującej nieważność, można stwierdzić, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne • wydanie rozkazu personalnego na powyższej podstawie bez poprzedzenia go propozycją, o której mowa w powołanym przepisie, przybiera postać swoistej "propozycji nie do odrzucenia" i nosi cechy nadużycia prawa.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Marek Wroczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących mianowania funkcjonariuszy służb specjalnych w okresie reorganizacji, a także kwestia stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w przypadku nieodwracalnych skutków prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reorganizacji służb i przepisów przejściowych, a także konkretnych przepisów ustawy o ABW i AW.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny z udziałem służb specjalnych, gdzie kluczowe znaczenie miały niuanse proceduralne i interpretacja przepisów przejściowych, prowadząc do złożonego rozstrzygnięcia.
“Długi bój o mianowanie w ABW: czy naruszenie prawa zawsze prowadzi do nieważności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.