VIII SA/Wa 156/25
Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenieZUSzaległościprzedawnienieegzekucjasytuacja materialnasytuacja zdrowotnaprawo administracyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, stwierdzając brak wystarczających dowodów na uzasadnienie wniosku o umorzenie.
Sprawa dotyczyła skargi B. L. na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w kwocie ponad 20 tys. zł. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez WSA, ZUS ponownie odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz niewykazanie przez skarżącą trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej uzasadniającej umorzenie w trybie uznaniowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji i nie współpracowała z organem w procesie wyjaśniania sprawy.
Przedmiotem sprawy była skarga B. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, które na dzień złożenia wniosku wynosiły łącznie 20 258,37 zł. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez ZUS i sądy administracyjne. W poprzednich postępowaniach sądy wskazywały na konieczność wyjaśnienia kwestii przedawnienia należności oraz prawidłowego udokumentowania stanu faktycznego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, ZUS wydał decyzję odmawiającą umorzenia, szczegółowo analizując poszczególne okresy zadłużenia, czynności egzekucyjne i zawieszenie biegu przedawnienia. ZUS ustalił, że część należności została uregulowana lub zaktualizowana, a łączna kwota zaległości z tytułu niepłaconych składek wynosi 4 667,92 zł plus odsetki. Organ podkreślił, że należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu decyzji ZUS odniósł się również do przesłanek umorzenia w trybie uznaniowym (art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s. i § 3 rozporządzenia), wskazując, że skarżąca nie wykazała, aby jej trudna sytuacja materialna, rodzinna lub zdrowotna uniemożliwiała spłatę zadłużenia lub pociągała za sobą zbyt ciężkie skutki. ZUS stwierdził brak trwałego niedostatku i brak współpracy ze strony skarżącej w dostarczaniu niezbędnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że ZUS prawidłowo ustalił stan faktyczny, wyjaśnił kwestię przedawnienia i rozliczenia wpłat. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, a także odmówiła współpracy z organem, co uniemożliwiło poczynienie ustaleń faktycznych niezbędnych do uwzględnienia wniosku o umorzenie w trybie uznaniowym. Sąd stwierdził, że ZUS zasadnie odmówił umorzenia należności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AIZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia, ponieważ skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także nie współpracowała z organem w procesie wyjaśniania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na uzasadnienie wniosku o umorzenie w trybie uznaniowym, a jej postawa utrudniała organowi poczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych. Brak współpracy i niewykazanie przesłanek z § 3 rozporządzenia uzasadniały odmowę umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2, 3, 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2 i 3) lub w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności, jeśli zobowiązany jest płatnikiem składek (ust. 3a).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. 3 § ust. 1
Określa przesłanki umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, w tym trudną sytuację materialną, rodzinną, zdrowotną, klęskę żywiołową lub nadzwyczajne zdarzenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Ustawa Prawo upadłościowe art. 13 i 361
Dotyczy przesłanek oddalenia lub umorzenia postępowania upadłościowego jako przesłanki całkowitej nieściągalności.
Ord.pod.
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspomniany w kontekście podstawy prawnej decyzji ZUS.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspomniany w kontekście podstawy prawnej decyzji ZUS.
u.s.u.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspomniany w kontekście podstawy prawnej decyzji ZUS.
ustawa abolicyjna
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą
Dotyczy możliwości umorzenia składek za okres od 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r.
K.p.a. art. 7 i 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do ustalenia stanu faktycznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Skarżąca nie współpracowała z organem w procesie wyjaśniania sprawy. ZUS prawidłowo ustalił brak przedawnienia należności. ZUS prawidłowo rozliczył wpłaty skarżącej.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS zawiera błędne naliczenia i informacje. Decyzja została wydana na podstawie fałszywych okoliczności faktycznych i dowodów. ZUS nie wziął pod uwagę całokształtu swojego działania z rażącym naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
skarżąca w zasadzie odmówiła współpracy z organem brak jest podstaw do stwierdzenia trwałego niedostatku nie można uznać, że opłaty za gaz, wodę, energię, czy koszty leczenia są to nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki Zobowiązania wobec ZUS są zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym i jako takie mają pierwszeństwo w ich regulowaniu przed wszystkimi innymi zobowiązaniami.
Skład orzekający
Leszek Kobylski
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Mazur
sędzia
Iwona Szymanowicz-Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy umorzenia składek ZUS w przypadku niewykazania przez wnioskodawcę trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz braku współpracy z organem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego interakcji z organem ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje długotrwały proces administracyjny i sądowy związany z próbą umorzenia zaległości składkowych, podkreślając znaczenie współpracy z organem i udokumentowania swojej sytuacji.
“Długotrwała walka o umorzenie składek ZUS: czy brak współpracy z urzędem skazuje na niepowodzenie?”
Dane finansowe
WPS: 20 258,37 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Asystent AI dla prawników
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 156/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Szymanowicz-Nowak Justyna Mazur Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 497 art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw.z art. 28 ust. 2, 3 i 3a oraz art. 32 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365 par. 3 ust. 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. L. ( dalej jako: "skarżąca", "strona") na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( dalej jako: "ZUS", "organ ubezpieczeniowy") z dn. 20 grudnia 2024 r. Nr [...] na podstawie której organ odmówił umorzenia wymienionej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 20 258,37 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dn. 16 grudnia 2022 r. wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, z uwagi na trudną sytuacją materialną oraz faktem, że nie dysponuje majątkiem oraz dochodami, które mogłaby przeznaczyć na spłatę zadłużenia. Podkreśliła, że z tytułu umowy zlecenia otrzymuje wynagrodzenie w kwocie najniższego wynagrodzenia, które jest wolne od zajęć komorniczych. Wskazała, że nadwyżki powyżej kwoty najniższego wynagrodzenia, które są wyrównaniem do poprzedniego miesiąca są potrącane z jej wynagrodzenia. Nadmieniła, że egzekucja z wynagrodzenia negatywnie wpływa na jej stan zdrowa, co utrudnia codzienną egzystencję. Wskazała, że koszty miesięcznych opłat znacznie wzrosły po podwyżkach i po ich uregulowaniu pozostaje jej niewielka kwota na pozostałe wydatki. Sprawuje opiekę nad synem, który przeszedł zabieg [...]. Decyzją z 17 lutego 2023 r. nr [...] Zakład odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 20 258,37 zł, a następnie decyzją z 17 lutego 2023 r. nr [...], rozpoznając odwołanie, organ utrzymał w mocy decyzję z 17 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 października 2023 r. sygn. akt Vlll SA/Wa 464/23 uchylił zaskarżoną decyzję [...] z 25 kwietnia 2023 r. i poprzedzającą ją decyzję nr [...] z 17 lutego 2023 r. Sąd stwierdził, iż wydana decyzja przez Zakład uchyla się spod kontroli Sądu w zakresie wymagalności spornych należności. Zalecił, aby w ponownym postępowaniu organ uwzględnił i wyjaśnił w nie budzący żadnych wątpliwości sposób kwestię ewentualnego przedawnienia składek, których umorzenia żąda skarżąca. Ponownie organ miał ustalić jakie są terminy ich przedawnienia za poszczególne okresy, kiedy stały się one wymagalne oraz kiedy nastąpiła przerwa lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia i od kiedy termin ten biegnie dalej lub biegnie od nowa. Z uzasadnienia wyroku wynika ponadto, iż brak pełnej dokumentacji dotyczącej postępowania egzekucyjnego powodował, że Sąd nie był w stanie zweryfikować ustaleń organu. Zwrócono też uwagę, ze zobowiązania skarżącej z tytułu składek są sprzed 15 lat i nie wskazano dlaczego te zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Ponownie rozpoznając sprawę ZUS, decyzją z 16 kwietnia 2024 r. nr [...], wskazaną na wstępie, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2O24r. poz., 497, zwanej dalej "u.s.u.s."), w oparciu o § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365, zwanego dalej "rozporządzeniem", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 20 258,37 zł, w tym: a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 11 852,02 zł, w tym z tytułu: - składek za okres 03/2008-07/2008, 09/2008-02/2009, 11/2009, 05/2010-06/2010 – 4920,02 zł, - odsetek liczonych na 16 grudnia 2022 r. przypadających od ww. składek - 6 932 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 7341,73, zł, w tym z tytułu: - składek za okres 03/2008-07/2008, 09/2008-02/2009, 10/2009-11/2009, 05/2010- 06/2010 -3 095,73 zł, - odsetek liczonych na 16 grudnia 2022 r. przypadających od ww. składek - 4 246 zł, c) Fundusz Pracy w łącznej kwocie 1 064,62 zł, w tym z tytułu: - składek za okres 03/2008 -07/2008, 09/2008-02/2009 - 442,62 zł, - odsetek liczonych na 16 grudnia 2022 r. przypadających od ww. składek – 622 zł. Wyrokiem z dn. 10 lipca 2024 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 411/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w rezultacie rozpoznania skargi B. L. na powyższą decyzję, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zalecenia sformułowane w orzeczeniu Sądu z dnia 5 października 2023 r. nie zostały w pełni zrealizowane. Ich istotą było to, by w pierwszej kolejności ZUS poddał analizie kwestię przedawnienia należności składkowych, mając na uwadze regulacje prawne wskazane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Po wtóre ZUS miał udokumentować wszystkie okoliczności na które się powołuje w związku z instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych. Tymczasem jak wynika z zaskarżonej decyzji, okoliczności które miały zostać szczegółowo wyjaśnione i podane w decyzji, przedstawiono w zaskarżonej decyzji w sposób bardzo ogólny (strona 5 decyzji). Wskazano jedynie okresy zadłużenia, podając że zostały wystawione tytuły wykonawcze – doręczone stronie 29 maja 2012 r., nadto postępowanie trwa nadal. Nie odniesiono się w żaden sposób do kwot zadłużenia za poszczególne okresy, kiedy dana kwota zadłużenia stała się wymagalna. Nadto nie wyjaśniono również, kiedy poszczególne należności ulegały zawieszeniu. Organ powinien mieć tu na uwadze, że decyzja dotyczy konkretnej osoby, która powinna ze zrozumieniem odczytać intencje Zakładu. Taki sposób przedstawienia informacji (jak na stronie 5 decyzji) jest nieczytelny dla strony, ponadto nie stanowi on o wykonaniu zaleceń wynikających z wyroku w sprawie VIII SA/Wa 464/23. Ponadto Sąd orzekający podniósł, że kolejną istotną kwestią, którą należy wyjaśnić, jest okoliczność wyegzekwowania od skarżącej kwoty 1962 zł, o której organ pisze na stronie 7 decyzji (ostatni akapit). ZUS nie wskazuje przy tym czy wyegzekwowana kwota dotyczyła składek z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy oraz jakiego okresu. Finalnie zdaniem Sądu, organ nie ustalił w sposób prawidłowy, pełny, ponadto nie budzący żadnych wątpliwości i poddający się kontroli sądowej wysokości należności, która została objęta wnioskiem o umorzenie. W szczególności nie zostały rozwiane wątpliwości co do przedawnienia przynajmniej części zaległości, o których umorzenie wnioskowała skarżąca. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że pozostały nieprzedawnione zaległości z tytułu składek przystąpi do rozpoznania wniosku w świetle art. 28 u.s.u.s. Uzasadniając decyzję wobec zarzutów skargi - organ odniesie się do abolicji, która umożliwia umorzenie nieopłaconych składek od stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. Po uprawomocnieniu się ww. wyroku ZUS, stosownie do zawartych wytycznych, przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające. W jego rezultacie ZUS ustalił, że aktualny stan zaległości strony z tytułu nieopłaconych składek wynosi: na ubezpieczenia społeczne za okres 05-07.2008, 09-11.2008, 01-02.2009 w kwocie 2.839,51zł plus odsetki za zwłokę; na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04- 07.2008, 09-11.2008 w kwocie 1.398,49zł plus odsetki za zwłokę; na Fundusz Pracy za okres 04-07.2008, 09-12.2008, 01-02.2009 w kwocie 429,92zł plus odsetki za zwłokę. Łączna kwota zaległości z tytułu niepłaconych składek to kwota 4 667,92 zł plus odsetki za zwłokę. Jednocześnie ZUS stosując się do zaleceń WSA w Warszawie zawartych w wyrokach z 5 października 2023 r. i 10 lipca 2024 r. informuje, że w przedmiotowej sprawie nie można podać terminu wymagalności, gdyż składki nie uległy przedawnieniu. Nie można określić terminu przedawnienia, ponieważ wobec całości zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Natomiast wypełniając zalecenia sformułowane w wyroku WSA w 'Warszawie zawartych w wyrokach z 5 października 2023 r. i 10 lipca 2024 r. ZUS dokonał zestawienia okresów zaległości jakie figurowały na koncie strony w chwili złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek tj. na dzień 16 grudnia 2022 r. oraz czynności, które spowodowały wydłużenie okresu dochodzenia wraz z powołaniem dokumentów, w oparciu o które czynności te były dokonane: W odniesieniu do składek na ubezpieczenie społeczne: Składka za 03/2008 r. termin płatności 10.04.2008 r. - na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 292,98 zł, aktualnie 0 zł. , Czynności zawieszające bieg przedawnienia: - wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji określającej zadłużenie 03.04.2012 r. do chwili uprawomocnienia się wydanej decyzji 25.08.2012 r. - wszczęcie postępowania egzekucyjnego 29.05.2012 r. do chwili zakończenia postępowania 26.02.2019 r. - wszczęcie 02.06.2014 r. postępowania w sprawie umorzenia składek na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej do chwili uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia składek 26.11.2016 r. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł., Składka za 04/2008 - termin płatności 12.05.2008 r,- na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 475,34 zł, aktualnie 0 zł. Czynności zawieszające bieg przedawnienia: - wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji określającej zadłużenie 03.04.2012 r. do chwili uprawomocnienia się wydanej decyzji 28.05.2012 r. wszczęcie postępowania egzekucyjnego 29.05.2012 r. do chwili zakończenia postępowania 13.06.2014 r. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł., Składka za 05/2008- termin płatności 10.06.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 475,34 zł, aktualnie 29,42 zł. Czynności zawieszające bieg przedawnienia: wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji określającej zadłużenie 03.04.2012 r. do chwili uprawomocnienia się wydanej decyzji 28.05.2012 r. wszczęcie postępowania egzekucyjnego 29.05.2012 r. - postępowanie prowadzone jest do chwili obecnej, wszczęcie 02.06.2014 r. postępowania w sprawie umorzenia składek na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej do chwili uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia składek 26.11.2016 r. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 29,42 zł. Składka za 06/2008- termin płatności 10.07.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 205,87 zł, aktualnie 205,87 zł, wszczęcie postępowania egzekucyjnego 29.05.2012 r. postępowanie prowadzone jest do chwili obecnej. Składka za 07/2008- termin płatności 11.08.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 205,87 zł, aktualnie 205,87 zł, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 09/2008- termin płatności 10.10.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 212,78 zł, aktualnie 212,78 zł., postepowanie jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 10/2008- termin płatności 10.11.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 483,78 zł, aktualnie 483,78 zł., postępowanie jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 11/2008- termin płatności 10.12.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 483,78 zł, aktualnie 483,78 zł., postępowanie jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 12/2008 termin płatności 12.01.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 342,38 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 01/2009- termin płatności 10.02.2009 r, na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 523,39 zł, aktualnie 287,68 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 287,68 zł. Składka za 02/2009- termin płatności 10.03.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 219,66 zł, aktualnie 219,66 zł., postepowanie egzekucyjne jest prowadzone nadal. Składka za 11/2009 termin płatności 10.12,2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 79,45 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 05/2010- termin płatności 10.06.2010 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 54,75 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 06/2010- termin płatności 12.07.2010 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 153,98 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Rozliczenie zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego przedstawia się następująco: Składka za 03/2008- termin płatności 10.04.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 138,99 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 04/2008- termin płatności 12.05.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 209,59 zł, aktualnie 138,82 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 138,82 zł. Składka za 05/2008- termin płatności 10.06.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 209,59 zł, aktualnie 209,59 zł., postepowanie egzekucyjne jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 06/2008- termin płatności 10.07.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 205,87 zł, aktualnie 205,87 zł., powstępowanie egzekucyjne jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 07/2008- termin płatności 11.08.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 205,87 zł, aktualnie 205,87 zł., postępowanie egzekucyjne jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 09/2008- termin płatności 10.10.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 212,78 zł, aktualnie 212,78 zł., postępowanie egzekucyjne jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 10/2008- termin płatności 10.11.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 212,78 zł, aktualnie 212,78 zł., postępowanie jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 11/2008- termin płatności 10.12.2008 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 212,78 zł, aktualnie 212,78 zł., postępowanie jest prowadzone do chwili obecnej. Składka za 12/2008- termin płatności 12.01.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 215,35 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 01/2009- termin płatności 10.02.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 215,35 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 02/2009- termin płatności 10.03.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 215,35 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 10/2009- termin płatności 10.11.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 150,55 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 11/2009- termin płatności 10.12.2009 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 224,24 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 05/2010 na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 233,32 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Składka za 06.2010- termin płatności 12.07.2010 r. na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległość wynosiła 233,32 zł, aktualnie 0 zł. Wskutek przeprowadzonego po 16.12.2022 r. postępowania wyjaśniającego z Urzędem Skarbowym dokonano zmiany księgowania wpłat egzekucyjnych z 27.06.2023 r., 02.02.2024 r., 14.02.2024 r. skutkiem czego obecnie saldo zaległości wynosi 0 zł. Organ wyjaśniając wreszcie kwestię rozliczenia składek na Fundusz Pracy wskazał, że zaległość strony za okres od 03.2008 do 02.2009 wynosi z tego tytułu ogółem 473,31 zł, szczegółowo przedstawił w odniesieniu do każdego okresu płatności czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia oraz stwierdził zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego do chwili obecnej. W treści decyzji organ odniósł się do zarzutów dotyczących nieprawidłowości rozliczenia wpłat dokonywanych przez stronę, stwierdzając, że w 2023 r. dokonano korekty rozliczenia jednej z wpłat a mianowicie wpłaty z 13.06.2014 r. w kwocie 1965,64 zł, która pierwotnie była zaksięgowana na należności za okres 05-10/2004 na FUZ, po ponownej analizie została zaksięgowana na FUS za 03.2008 r. O korekcie zawiadomiony został Drugi Urząd Skarbowy w R.. Pismem z 29 kwietnia 2024 r. poinformowano stronę o bieżącej korekcie księgowania. Wpłaty przekazane przez Drugi Urząd Skarbowy w R. w 2024 r. (z 02.02.2024 r. i 14.02.2024 r.) w kwocie 1.962,17 zł zostały zaksięgowane na pokrycie należności z tytułu składek na FUZ za 10-11/2009 r. i 05-06/2010 r. to jest: 10.2009 r. -115,62 zł należność główna, 169,60 zł odsetki za zwłokę, 11.2009 r. - 224,20 zł należność główna, 327,03 zł odsetki za zwłokę, 06.2010 r.- 233,30 zł należność główna , 330,46 zł odsetki za zwłokę. W kwestii prowadzonego postępowania w sprawie umorzenia należności na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą zwanej "abolicyjną" Zakład wyjaśnił, że 2 czerwca 2014 r. strona wystąpiła do Zakładu z wnioskiem o umorzenie składek na podstawie "ustawy abolicyjnej", która umożliwiała umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz wypadkowe za okres od 01.01.1999 r. do 28.02.2009 r. za osoby obowiązkowo podlegające tym ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności. 3 czerwca 2014 r. strona złożyła wniosek o układ ratalny na należności niepodlegające umorzeniu na podstawie ww. ustawy. Umowa została zawarta 30 lipca 2014 r. - zerwana 23 września 2014 r. 15 września 2014 r. ZUS wydał decyzję określającą warunki umorzenia należności oraz wskazał, że na koncie strony figurują składki niepodlegające umorzeniu w ramach powołanej ustawy. Ze względu na to, że na koncie figurowały zaległości za okres podlegający umorzeniu, jak również za okres niepodlegający umorzeniu, warunkiem skorzystania z dobrodziejstwa ustawy abolicyjnej było uregulowanie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji z 15 września 2014 r. należności niepodlegających umorzeniu. Doręczenie decyzji nastąpiło 29 września 2014 r. zatem decyzja stała się ona prawomocną z dniem 30 października 2014 r. i od tej daty rozpoczął się 12-miesięczny termin na spłatę zaległości niepodlegających umorzeniu. Do 30 października 2015 r. należności niepodlegające umorzeniu nie zostały przez stronę uregulowane. Wobec powyższego warunek umorzenia należności nie został spełniony i 5 października 2016 r. Zakład wydał decyzję odmawiającą umorzenia należności. Reasumując ZUS stwierdził, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu. Organ wreszcie odniósł się do powodów odmowy uwzględnienia wniosku strony o umorzenie istniejących zaległości składkowych, w swojej argumentacji przedstawił stanowisko uzasadniające takie rozstrzygnięcie. ZUS stwierdził, że wniosek został rozpatrzony w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie, tj.: art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W tym zakresie ZUS podniósł, że z ustaleń dokonanych przez Zakład wynika, że od 31 października 2024 r. do 28 kwietnia 2025 r. strona ma przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Podstawa wypłaconego świadczenia w miesiącu 12.2024 r. wynosiła 6.706,75 zł netto. We wniosku z 2022 r, strona wskazała , że ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 1.256,02 zł (z tytułu miesięcznych opłat w kwocie 806,02 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie 300,00 zł, koszty leczenia w kwocie 150,00 zł.). Jak słusznie zaznaczono w poprzednich decyzjach nie można jednak uznać, że opłaty za gaz, wodę, energię, czy koszty leczenia są to nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. W 2022 r. skarżąca oświadczyła , że oprócz przedmiotowego zadłużenia ma przeznacza miesięcznie kwotę 446,00 zł. We wcześniejszych rozstrzygnięciach podkreślono, że okoliczność posiadania zobowiązań, w tym cywilno-prawnych, nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należnych zobowiązań z tytułu składek. Zobowiązania wobec ZUS są zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym i jako takie mają pierwszeństwo w ich regulowaniu przed wszystkimi innymi zobowiązaniami. Zarówno w 2022 r, jak i obecnie skarżąca nie udowodniła, że w związku z trudną sytuacją, na którą się powołuje, zostały podjęte działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego jakim dysponują powołane do tego instytucje socjalne. Odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych jakim jest umorzenie należności z tytułu składek, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że dłużnik nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. W sytuacji skarżącej nie można powyższego stwierdzić. Ponadto ZUS wskazał, że pomimo podejmowanych przez Zakład starań i kierowanych do skarżącej pism, obecnie jak oraz we wcześniejszych etapach ponownego rozpatrywania sprawy, ww. nie udzielała informacji na temat bieżącej sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej. Nie udowodniła, że nie ma żadnej możliwości uregulowania należności z tytułu składek. W opinii Zakładu zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego niedostatku. Wskazując na aktualną sytuację życiową i materialną strony, Zakład wskazał, że w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 30 października 2024 r. skarżąca przybywała na zasiłku chorobowym. Od 31 października 2024 r, wypłacane ma świadczenie rehabilitacyjne. Zakład nie neguje wystąpienia po stronie skarżącej trudnej sytuacji zdrowotnej, podchodzi do tej sytuacji ze zrozumieniem. Jednakże podkreślić należy, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu nie jest samoistną przesłaną do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy, gdyż przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia osobę zobowiązaną możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W omawianej sprawie sytuacja taka nie występuje. Obecnie skarżąca przechodzi rehabilitację której celem jest przywrócenie zdolności do pracy. Uzyskuje dochód z wypłacanego świadczenia. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że sytuacja zdrowotna uniemożliwia lub ogranicza w dalszej perspektywie możliwości pozyskiwania dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia. Po przeanalizowaniu zgromadzonych dokumentów Zakład stoi na stanowisku, iż sytuacja, w jakiej się znajduje skarżąca, nie jest przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia). Zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, powodujących, że opłacanie w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne mogłoby pozbawić skarżącą możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle powyższego Zakład nie mógł stwierdzić istnienia przesłanki zdefiniowanej w § 3 ust. 1 pkt. 2 w/w rozporządzenia. Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności brak jest możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s. Pismem z dn. 6 lutego 2025 r. B. L. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ decyzja zawiera kolejny raz błędne naliczenia i informacje kwot w przedmiocie umorzenia z uwagi na fakt, że nie istnieje. 2/ decyzja została wydana na podstawie fałszywych okoliczności faktycznych i dowodów, z naruszeniem zasad Kodeksu Postępowania Administracyjnego art. 6-9 art 11 ,art, art 12, art351 . na całym etapie postępowania 3/ ZUS nie wziął w ogóle pod uwagę całokształtu swojego działania z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę. W uzasadnieniu skargi podniosła i przytoczyła argumentację prezentowaną w przebiegu całego postępowania. ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w treści decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Podstawą prawną kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji jest ustawa 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( DZ U z 2024 r. poz. 497, dalej jako: "u.s.u.s."). Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825, 1723, 1843 i 1860); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, u.s.u.s. przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Działając na mocy powyższego upoważnienia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którym zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), zgodnie z którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przedmiotem kontroli sądowej jest kolejna decyzja ZUS odmawiająca skarżącej umorzenia jej zaległości składkowych na ubezpieczenia społeczne, w tym ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od marca 2008r do czerwca 2010r. Przede wszystkim Sąd stwierdza, że ZUS realizując wytyczne poprzedniego wyroku w sprawie dokonał prawidłowego wyjaśnienia kwestii ewentualnego przedawnienia składek za poszczególne okresy, zweryfikował wymagalność zaległości, w odniesieniu do każdego okresu składkowego przedstawił rozliczenie zaległości z uwzględnieniem zawieszenia biegu terminu przedawnienia, przerw w zawieszeniu w kontekście prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wreszcie w sposób przekonujący udokumentował kwestię rozliczenia wpłat dokonywanych przez skarżącą, która zarzucała organom nieprawidłowości w tym zakresie. W odniesieniu do tego zagadnienia, ZUS potwierdził, że występowały rozbieżności w ewidencjach ZUS i II Urzędu Skarbowego w R.. Wynikały one z tego, iż wpłaty z walutą 13.06.2014, 27.06.2014 oraz pozostała część wpłaty z 30.06.2014 w kwocie 6.646,57 zł nie mogła być zaksięgowana na koncie zgodnie z dyspozycją Drugiego Urzędu Skarbowego w R., gdyż należności na które organ egzekucyjny przekazał wpłaty objęte były postępowaniem abolicyjnym. Wpłaty te zaksięgowane zostały na zaległości niepodlegające abolicji, a również skierowane do egzekucji. Powyższą informację o sposobie zaksięgowania wpłat Zakład przekazał do organu egzekucyjnego, aktualizując należności objęte przymusowym dochodzeniem. Ostatecznie po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym pismem z 11 kwietnia 2024 r. Drugi Urząd Skarbowy w R. potwierdził zgodność kwot objętych postępowaniem egzekucyjnym. W kierowanych pismach skarżąca informowana była o sposobie rozliczenia wpłat. Wyjaśniano, że w 2023 r. dokonano korekty rozliczenia jednej z wpłat a mianowicie wpłaty z 13.06.2014 r. w kwocie 1965,64 zł, która pierwotnie była zaksięgowana na należności za okres 05-10/2004 na FUZ, po ponownej analizie została zaksięgowana na FUS za 03.2008 r. O korekcie zawiadomiony został Drugi Urząd Skarbowy w R.. Pismem z 29 kwietnia 2024 r. poinformowano skarżącą o bieżącej korekcie księgowania. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, połączone z weryfikacja i korektą dokonanych przez skarżącą wpłat, z uwzględnieniem przepisów abolicyjnych, doprowadziły do ustalenia, że aktualna zaległość skarżącej z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczenia społecznego wynosi 4.408,92 zł, w tym z tytułu ubezpieczeń społecznych 2.580,51 zł, ubezpieczeń zdrowotnych 1.398,49 zł i z tytułu Funduszu Pracy 429,92 zł. Powyższe dane są w ocenie Sądu wiarygodne, rzetelnie rozliczone w każdym aspekcie wymagalności i braku przedawnienia. Powyższe umożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Przenosząc wątek rozważań i odnosząc się kwestii legalności zaskarżonej decyzji, a także zasadności wniesionej na nią skargi, na wstępie niniejszych rozważań w tym aspekcie, należy odnieść się do najistotniejszych cech instytucji umorzenia należności składkowych. I tak, stwierdzić należy, że w kształcie jaki nadają jej przepisy ustawy systemowej, organ (ZUS) podejmuje decyzję w tym przedmiocie, w granicach uznania administracyjnego, jednakże po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego, w kształcie jaki nadają mu regulacje K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.). Działalnie w granicach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności po stronie organu, który wydaje rozstrzygnięcie w ramach zwyczajnego postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a więc wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy, pod kątem wystąpienia przesłanek od których uzależnione zostało przyznanie ulgi. Umorzenie zaległości składkowych, jakkolwiek podejmowane w warunkach uznania administracyjnego, możliwe jest jedynie w sytuacji zaistnienia, w odniesieniu do konkretnego wnioskodawcy, którejkolwiek z przesłanek, od których ustawodawca uzależnił udzielenie tego rodzaju ulgi. Przesłanki te zostały enumeratywnie wymienione w przepisach ustawy systemowej oraz wydanego na podstawie zawartej w niej delegacji ww. rozporządzenia. Niemniej jednak nawet wykazanie ich spełnienia przez konkretnego wnioskodawcę nie pociąga za sobą konieczności automatycznego uwzględnienia jego wniosku. Nie rodzi tym samym po jego stronie swoistego rodzaju roszczenia w tym zakresie, gdyż organ może w tym wypadku odmówić zwolnienia, powołując się chociażby na względy celowości czy też inne motywy, przemawiające za zasadnością odmowy. Takie rozstrzygnięcie musi być jednak w sposób jasny i logiczny uzasadnione. Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie umorzenia prowadzone jest na podstawie regulacji K.p.a., to obowiązek ustalenia stanu faktycznego spoczywa na organie, zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a. Przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. nie mogą być jednak rozumiane jako regulacje zwalniające stronę z obowiązku wykazywania inicjatywy dowodowej w tym zakresie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. I GSK 1830/18 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl). To bowiem strona występująca o umorzenie swoich zaległości składkowych jest w posiadaniu najpełniejszych i najdokładniejszych informacji o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej, tak więc wywodząc w oparciu o te okoliczności fakt spełnienia przez siebie przesłanek zwolnienia winna je przedstawić organowi. Sam ZUS, z przyczyn obiektywnych, a więc bez udziału strony, bez jakiejkolwiek pomocy z jej strony, nie jest w stanie pozyskać wszystkich tych danych we własnym zakresie. Każda osoba występująca o przyznanie jej ulgi, chociażby w zakresie umorzenia zaległości publicznoprawnych, musi więc nie tylko współpracować z właściwym w sprawie organem, celem wyjaśnienia istotnych z tego punktu widzenia okoliczności, a zwłaszcza tych, odnośnie których tylko ona posiada stosowną wiedzę, ale również wykazać się w tym zakresie inicjatywą, jeżeli chodzi o udowodnienie twierdzeń, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy ZUS przeprowadził postępowanie wyjaśniające na tyle, na ile był w stanie samodzielnie dokonać w jego zakresie koniecznych i niezbędnych ustaleń. Dokonał więc prawidłowych ustaleń odnośnie przesłanek nieściągalności, wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy systemowej. W tym zakresie stwierdził, że żadna z nich nie zachodzi z uwagi na posiadanie przez skarżącego majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja (samochód), nieprzeprowadzenie postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, a także stwierdzenie że wysokość dochodzonych należności przewyższa wysokość kosztów upomnienia. Podobnie nie doszedł do przekonania, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Okoliczności o których mowa we wskazanych wyżej przypadkach, wskazujących na nieściągalność należności składkowych, w przeważającej mierze odnoszą się do kwestii możliwych do stwierdzenia z urzędu przez organ, na podstawie oficjalnych rejestrów i informacji pozostających w dyspozycji ZUS. Skarżąca jednak, domagając się umorzenia swoich zaległości swój wniosek motywował tym, że po jego stronie zachodzą przesłanki przyznania ulgi, o których mowa w przepisach § 3 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Zgodnie z nimi Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, bądź też przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Analiza wskazanych wyżej przesłanek prowadzi do wniosku, iż oparte są one na ocenie sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, a także jego domowników, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym. Z natury więc dotyczą okoliczności, co do których najpełniejszymi i najdokładniejszymi danymi dysponuje on sam. Ze względu więc na swój interes w uzyskaniu ulgi, winien od przedstawić te dane lub udostępnić wskazujące na nie dowody. Zauważyć bowiem należy, że informacje, co do stanu zdrowia konkretnych osób objęte są tajemnicą medyczną, wobec tego sam organ nie jest w stanie po nie sięgnąć. Podobnie sytuacja przedstawia się jeżeli chodzi o dane dotyczące sytuacji materialno-bytowej osoby występującej o umorzenie, bądź jej domowników. W tym wypadku również możliwości pozyskania tych informacji przez organ są ograniczone, jako że w rzeczywistości sprowadzają się do pozyskania ich z urzędowych rejestrów czy posiadanych przez siebie danych, wykorzystywanych do procesie obsługi ubezpieczeń społecznych. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie pozostającego w dyspozycji tych osób majątku czy uzyskiwanego wsparcia od innych, ZUS nie jest ich samodzielnie uzyskać. W niniejszej sprawie skarżąca występując o umorzenie swoich zaległości składkowych nie przedstawiła w stopniu wystarczającym nie tylko swojej sytuacji, ale również sytuacji osób ( syna) z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym kontekście należy przywołać stwierdzenia ZUS, że pomimo odebranego 19 października 2024 r. wezwania, skarżąca nie dostarczyła żadnych aktualnych dokumentów dotyczących dochodów, wydatków i wysokości zobowiązań wobec innych wierzycieli. Nie przekazała również informacji na temat osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W zakresie współdziałania skarżącej z organem w odniesieniu do ustalenia ww. przesłanek umorzenia wynikających z jej sytuacji życiowej, materialnej, zdrowotnej, ZUS stwierdził, "że pomimo podejmowanych przez Zakład starań i kierowanych do pism, obecnie jak oraz we wcześniejszych etapach ponownego rozpatrywania sprawy, skarżąca nie udzielała informacji na temat bieżącej sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej. Nie udowodniła, że nie ma żadnej możliwości uregulowania należności z tytułu składek. W opinii Zakładu zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego niedostatku." Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc należy, że skarżąca w zasadzie odmówiła współpracy z organem, w zakresie wyjaśnienia swojej sytuacji bytowej i zdrowotnej, odmawiając przedstawienia danych, które były niezbędne przy ocenie spełnienia przez nią przesłanek umorzenia, o których mowa w § 3 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Tym samym uniemożliwiła poczynienie ustaleń faktycznych pod tym właśnie kątem. Tak więc ZUS zasadnie stwierdził niespełnienie przez skarżącą przedmiotowych przesłanek. Wobec takiej postawy skarżącej trudno byłoby wymagać od organu, aby opierał się wyłącznie na twierdzeniach skarżącej, dość zresztą ogólnikowych, czy też jakichkolwiek domniemaniach. Brak było zresztą ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Tak więc, wobec niestwierdzenia którejkolwiek z przesłanek umorzenia, organ nie miał prawnej możliwości umorzenia skarżącej jej zaległości składkowych. Rozważenie bowiem takiego rozwiązania, podejmowanego w ramach uznania administracyjnego, uzależnione jest bowiem od stwierdzenia wystąpienia którejś z nich. Wobec tego rozważania organu odnośnie zasadności tego rodzaju rozstrzygnięcia są zgodne z prawem i nie można ich rozpatrywać w kategorii naruszenia prawa, a zwłaszcza takiego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI