Orzeczenie · 2025-04-09

VIII SA/Wa 148/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-04-09
NSAinneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjiZUSprzedawnienietytuł wykonawczyzaliczanie wpłatprawo administracyjneskładki na ubezpieczenia społeczneskładki zdrowotneFundusz Pracy

Sprawa dotyczyła skargi M. T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, które oddalało zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił, że egzekucja jest prowadzona do osoby fizycznej, a nie spółki, która jest płatnikiem składek, oraz że wierzyciel niewłaściwie rozlicza wpłaty, co prowadzi do przedawnienia należności. Kwestionował również zasadność wystawienia wtórnych tytułów wykonawczych. Organy ZUS uznały, że skarżący jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i płatnikiem składek, a należności nie uległy przedawnieniu, m.in. z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wnioskiem o umorzenie należności w ramach ustawy abolicyjnej oraz postępowaniem egzekucyjnym. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono wpłaty skarżącego, co jest kluczowe dla oceny zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku. Sąd wskazał, że organy częściowo odniosły się do kwestii przedawnienia, ale nie objęły analizą wszystkich okresów, na które zaliczono wpłaty, a także nie przedstawiły wystarczająco szczegółowego uzasadnienia rozliczenia wpłat zgodnie z rozporządzeniem. Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skarżącego co do niedopuszczalności wszczęcia ponownej egzekucji na podstawie wtórnych tytułów wykonawczych w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją z 2021 r., uznając, że w tamtym okresie było to dopuszczalne pod pewnymi warunkami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych, zasad zaliczania wpłat oraz dopuszczalności ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie wtórnych tytułów wykonawczych w kontekście zmian legislacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, zwłaszcza w kontekście interpretacji przepisów sprzed nowelizacji z 2021 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na twierdzeniu o przedawnieniu należności, został przez organy ZUS prawidłowo rozpatrzony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy ZUS nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono wpłaty skarżącego, co jest kluczowe dla oceny zasadności zarzutu.

Uzasadnienie

Organy ZUS częściowo odniosły się do kwestii przedawnienia, ale nie objęły analizą wszystkich okresów, na które zaliczono wpłaty, i nie przedstawiły wystarczająco szczegółowego uzasadnienia rozliczenia wpłat. Brak pełnego wyjaśnienia przedawnienia uniemożliwia ocenę zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku.

Czy ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie wtórnych tytułów wykonawczych w latach 2018-2019 było dopuszczalne w świetle przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2021 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w stanie prawnym obowiązującym do 19 lutego 2021 r. wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezskuteczność wystawić nowe tytuły wykonawcze i na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy obowiązujące przed nowelizacją z 2021 r. dopuszczały ponowne wszczęcie egzekucji na podstawie nowego tytułu wykonawczego, jeśli ujawniono majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające koszty egzekucyjne. Dopiero nowelizacja z 2021 r. jednoznacznie uregulowała tę kwestię.

Czy skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia egzekwowanych należności z tytułu składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy ZUS uznały, że skarżący jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i płatnikiem składek, co jest podstawą do prowadzenia egzekucji.

Uzasadnienie

Organy ZUS wykazały, że skarżący jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność i jest płatnikiem składek, a jego konto płatnika zostało założone na podstawie dokumentów zgłoszeniowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organom ZUS.

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 34 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 17

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 18

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych art. 4 § 2

Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą art. 1 § 15

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ZUS nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że wszystkie wpłaty skarżącego zostały prawidłowo zaliczone na poczet należności, które nie uległy przedawnieniu. • Postępowanie wyjaśniające organów ZUS nie było wystarczające do oceny, czy zarzut nieistnienia obowiązku w całości podlega oddaleniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. • Zarzut wadliwego rozliczenia wpłat na poczet zobowiązań ZUS za okres 2009-2012, które uległy przedawnieniu. • Argumentacja dotycząca niedopuszczalności wszczęcia ponownej egzekucji na podstawie wtórnych tytułów wykonawczych w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją z 2021 r.

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji do tej kwestii odniosły się jedynie częściowo. • Brak jest zatem na podstawie obecnych ustaleń do stwierdzenia, że wszystkie wpłaty dokonywane w latach 2022 – 2024 na poczet należności objętych spornymi w niniejszej sprawie tytułami wykonawczymi zostały prawidłowo zaliczone na poczet należności, z których żadna nie uległa przedawnieniu. • W stanie prawnym obowiązującym do 19 lutego 2021 r. wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezskuteczność wystawić nowe tytuły wykonawcze, a jako organ egzekucyjny na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych, zasad zaliczania wpłat oraz dopuszczalności ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie wtórnych tytułów wykonawczych w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, zwłaszcza w kontekście interpretacji przepisów sprzed nowelizacji z 2021 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia należności ZUS i zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą. Wyjaśnienie zasad ponownego wszczęcia egzekucji po zmianach prawnych jest również wartościowe.

ZUS ściga przedawnione długi? Sąd uchyla postanowienia i nakazuje wyjaśnić kluczowe wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst