VIII SA/Wa 148/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 rok, uznając, że utrata posiadania i użytkowania działek w trakcie roku kalendarzowego uniemożliwia przyznanie płatności.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 rok, argumentując, że była ich użytkownikiem. Organy administracji oraz WSA uznały, że mimo posiadania działek na początku roku, spółka utraciła ich posiadanie i użytkowanie w sierpniu 2009 roku, co zgodnie z przepisami uniemożliwia przyznanie płatności za cały rok kalendarzowy. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że płatności przysługują rolnikowi faktycznie uprawiającemu grunty przez cały rok.
Sprawa dotyczyła skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2009. Organy administracji stwierdziły, że spółka, mimo posiadania i użytkowania spornych działek rolnych na dzień 31 maja 2009 r., utraciła ich posiadanie i użytkowanie w sierpniu 2009 r. na rzecz innych producentów rolnych, co uniemożliwiło jej przyznanie płatności za cały rok kalendarzowy. Spółka zarzucała organom dowolną ocenę dowodów i nieuwzględnienie dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe dla przyznania płatności jest faktyczne posiadanie i użytkowanie gruntów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek. Ponieważ spółka utraciła posiadanie działek w sierpniu 2009 r., nie spełniła tego warunku, mimo że do lipca 2009 r. prowadziła na nich prace rolnicze. Sąd odrzucił również wniosek o odroczenie rozprawy, uznając, że sytuacja prezesa zarządu spółki nie stanowiła nadzwyczajnego wydarzenia uniemożliwiającego udział w rozprawie. Rozstrzygnięcie opierało się na interpretacji art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz przepisów wspólnotowych, które przyznają płatności rolnikowi faktycznie prowadzącemu działalność rolniczą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, płatności bezpośrednie przysługują rolnikowi, który posiadał i użytkował grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Uzasadnienie
Ustawa o płatnościach i przepisy wspólnotowe przyznają płatności rolnikowi faktycznie prowadzącemu działalność rolniczą przez cały rok kalendarzowy. Utrata posiadania i użytkowania gruntów w trakcie roku kalendarzowego, nawet po złożeniu wniosku, stanowi przesłankę do odmowy przyznania płatności za ten rok.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.g.r.i.p.c. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
Płatności obszarowe przysługują rolnikowi, który posiadał grunty rolne w dniu 31 maja roku złożenia wniosku, utrzymuje je zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek, i posiada numer identyfikacyjny.
Pomocnicze
rozp. 796/2004 art. 51 § 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004
Określa zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 105 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania w sytuacji, gdy strona wycofała wniosek.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki odroczenia rozprawy.
p.p.s.a. art. 107
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w przypadku nieobecności stron.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
rozp. 1782/2003 art. 143 b § 5
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Określa warunki kwalifikowania gruntów rolnych do objęcia płatnościami bezpośrednimi.
rozp. 1782/2003 art. 28 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Terminy wypłaty płatności.
rozp. 1782/2003 art. 21 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Warunki przyznania płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.d.g.r.i.p.c. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
u.p.d.g.r.i.p.c. art. 19 § 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
u.p.d.g.r.i.p.c. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
u.p.d.g.r.i.p.c. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej
rozp. MRiRW
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r.
W sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata posiadania i użytkowania gruntów rolnych w trakcie roku kalendarzowego uniemożliwia przyznanie płatności bezpośrednich za ten rok. Płatności obszarowe przysługują rolnikowi faktycznie uprawiającemu grunty, a nie tylko ich właścicielowi. Stawiennictwo stron na rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest obowiązkowe.
Odrzucone argumenty
Spółka powinna otrzymać płatności mimo utraty posiadania, ponieważ użytkowała grunty do lipca 2009 r. i poniosła nakłady. Konflikt z ANR i brak umowy kupna-sprzedaży uzasadniały bezumowne korzystanie z działek.
Godne uwagi sformułowania
Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty. Przyznanie płatności determinować więc powinien stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny. Płatności tego rodzaju są przyznawane za dany rok kalendarzowy, to wyzbycie się czy utrata posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy.
Skład orzekający
Artur Kot
przewodniczący
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Sławomir Fularski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich w rolnictwie, w szczególności wymogu posiadania i użytkowania gruntów przez cały rok kalendarzowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów wspólnotowych i krajowych dotyczących płatności obszarowych w rolnictwie. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych rodzajów dopłat lub subsydiów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa rolnego dotyczący warunków przyznawania dopłat unijnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Nie zawiera jednak elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.
“Kiedy utrata posiadania gruntu oznacza utratę unijnych dopłat? Kluczowa interpretacja WSA.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 148/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-05-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kot /przewodniczący/ Iwona Owsińska-Gwiazda Sławomir Fularski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 2186/11 - Wyrok NSA z 2013-07-31 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 35 poz 217 art. 7 ust. 1 Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego" Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 51 ust. 1, art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18, ze zm., dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004) oraz art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej także jako spółka, beneficjent) o przyznanie płatności na rok 2009 orzekł o: 1. umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej działki rolnej AK1, ALL1 i AL1; 2. odmowie przyznania: a) jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych; b) uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni upraw podstawowych. W wyniku złożonego przez spółkę odwołania, decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że [...] maja 2009 r. do biura powiatowego ARiMR wpłynął wniosek beneficjenta obejmujący grunty rolne położone w województwie: [...], powiecie [...], gminie M., obrębie J., na działkach ewidencyjnych o nr [...] (działki rolne oznaczone jako A, A1, AA, AA1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha) i nr [...] (oznaczone jako B, B1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha) oraz w województwie [...], powiecie [...], gminie W., obrębie M., na działkach ewidencyjnych nr [...] (oznaczone jako AL, AL1, ALL, ALL1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha) i nr [...] oznaczone jako AK, AK1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha. W dniu [...] sierpnia 2009 r. wpłynął wniosek dotyczący wycofania części wniosku, a następnie w dniu [...] września 2009 r. jego korekta. Wycofanie dotyczyło działek rolnych oznaczonych jako AK1, AL1 oraz ALL1 z uzupełniającej płatności obszarowej do roślin przeznaczonych na susz paszowy uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ następnie wskazał, że w dniu [...] października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wykrył błędy dotyczące danych działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] zadeklarowanych we wniosku oraz konflikt kontroli krzyżowej, polegający na tym, że dwóch producentów rolnych zadeklarowało działki nr [...] oraz nr [...] we wnioskach o przyznanie płatności. W związku z powyższym wezwano uczestnika kontroli krzyżowej, producenta rolnego J. P., reprezentowanego przez T. C., do złożenia wyjaśnień dotyczących deklaracji we wniosku o przyznanie płatności obszarowych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r., w tym użytkowania działek o nr [...] i [...]. T. C. podtrzymał deklaracje we wnioskach obszarowym oraz rolnośrodowiskowym na 2009 r. dotyczących ww. działek. Oświadczył, że jest właścicielem powyższych działek i zakupił je od Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR). Jak wynika z aktów notarialnych, ANR sprzedała T. C. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, zaś działkę nr [...] o powierzchni [...] ha T. C. i J. P.. W odpowiedzi na powyższe [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła o przesłuchanie kilku wskazanych z imienia i nazwiska świadków na okoliczność użytkowania spornych działek. Spółka wyjaśniła, że użytkowała je rolniczo w sposób nieprzerwany od pięciu lat, będąc ich bezumownym posiadaczem. Ze względu bowiem na konflikt z ANR nie doszło do podpisania umowy kupna – sprzedaży. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że oświadczenia ww. świadków potwierdzają fakt użytkowania przez spółkę spornych gruntów na początku miesiąca lipca 2009 r. Świadkowie ci zeznali bowiem, że w ww. okresie wykonywali oni prace na wskazanych działkach polegające na koszeniu, suszeniu i belowaniu siana. Z kolei z pisemnych informacji uzyskanych z ANR wynika, że w wyniku przetargu ustnego nieograniczonego (licytacja) przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2009 r. kandydatami na nabywców spornych działek ustaleni zostali J. P. i T. C.. W dniu [...] września 2009 r. doszło z ww. osobami do zawarcia aktów notarialnych. W tym też dniu nastąpiło wydanie przedmiotowych nieruchomości. Z oświadczenia J. P. wynika jednak, że już w miesiącu sierpniu 2009 r. kosił, zgrabiał i dokonał balotowania na przedmiotowych działkach. Z oświadczeń dwóch przedstawionych przez ww. producenta rolnego świadków również wynika, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. prowadzone były prace rolnicze przez nowych nabywców nieruchomości. Z oświadczeń świadków wynika nadto, że przed [...] sierpnia 2009 r. na spornych działkach częściowo były prowadzone prace rolnicze przez inne osoby, na powierzchni około [...]%. Organ zauważył, że jak wynika z rejestru działalności rolnośrodowiskowej, nowi nabywcy nieruchomości wykonali w 2009 r., w dniach [...]-[...] sierpnia koszenie, [...]-[...] sierpnia zgrabianie, [...]-[...] sierpnia zebrali zaś siano. Nadto organ dodał, że ANR nie ma możliwości stwierdzenia, czy sporne działki były przez kogoś uprawiane, bowiem przed ich sprzedażą nie było przeprowadzonej lustracji w terenie. W konkluzji organ stwierdził, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż na spornych działkach pewne prace były wykonywane przez dwóch producentów rolnych. Uczestnicy konfliktu krzyżowego przedstawiają bowiem dowody (dokumenty oraz świadków) potwierdzające użytkowanie spornych działek. Płatność zaś przysługuje rolnikowi, który prowadzi jedną grupę upraw na danej działce rolnej. Nie ma podstaw zatem do przyznania płatności kilku producentom rolnym w wysokości proporcjonalnej do jego wkładu. Powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności wynosiła [...] ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z jednolitej płatności obszarowej gruntów wskazywanych przez wnioskującą spółkę wynosi [...] ha, bowiem powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosi tylko [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem systemu informacji geograficznej. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2009 r., określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462) wynosi [...] zł. Zatem organ I instancji, z uwagi na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną, powołując się na art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zasadnie odmówił przyznania ww. płatności i nałożył sankcje w wysokości [...] ha – [...] ha x [...] zł, tj. [...] zł. Odmowa przyznania JPO skutkuje zaś odmową przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej (UPO). Organ wyjaśnił również, że za prawidłowe należy uznać umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 2 Kpa w związku z wycofaniem przez spółkę w dniu [...] sierpnia 2009 r. części wniosku w odniesieniu do działek rolnych AK1, AL1 oraz ALL1 w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej. Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do sądu administracyjnego złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. reprezentowana przez prezesa zarządu M. D., wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła arbitralną, wręcz dowolną ocenę dowodów oraz nieuwzględnienie dokumentów, które z urzędu winny być uwzględnione. Podniosła, że kluczowym zagadnieniem dla istoty sprawy było ustalenie przez organy użytkownika spornych działek w dniu [...] maja. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika zaś ponad wszelką wątpliwość, że uczestnik "konfliktu krzyżowego" ze skarżącą spółką rozpoczął dopiero w sierpniu faktyczne użytkowanie ww. działek. Z protokołów czynności kontrolnych wynika bowiem wprost, że spółka faktycznie władała spornymi działkami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] maja 2011 r. prezes zarządu skarżącej spółki wniósł o odroczenie rozprawy przed Sądem w dniu [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pragnie uczestniczyć w rozprawie osobiście, przedstawić argumenty spółki i odpowiadać na pytania Sądu. Z uwagi na konieczną obecność na prowadzonym przez spółkę gospodarstwie nie może uczestniczyć w rozprawie przed Sądem w ww. dniu. Wskazał, że skarżąca prowadzi gospodarstwo w kilku województwach, z uwagi zaś na fale przymrozków mających miejsce na początku maja powstały opóźnienia w zasiewach wiosennych. Każdy dzień opóźnienia powoduje wymierne straty w plonach. Dzisiejsze prognozy pogody zapowiadają możliwość przygruntowych przymrozków, co powoduje, że spółka aby chronić dokonane zasiewy musi być przygotowana do nocnych zabiegów zraszania lub zadymiania pól. W tej zaś nadzwyczajnej sytuacji prezes zarządu spółki musi osobiście nadzorować pracę i w niej uczestniczyć, a do siedziby Sądu ma kilkaset kilometrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności wypada odnieść się do wniosku prezesa zarządu skarżącej spółki o odroczenie rozprawy. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba, że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie uwzględnił ww. wniosku, bowiem nie dopatrzył się w jego uzasadnieniu nadzwyczajnego wydarzenia lub innej znanej sądowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć. Stosownie zaś do art. 107 p.p.s.a nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Tak więc, co należy podkreślić - stawiennictwo stron na rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest obowiązkowe. Nadto, w niniejszej sprawie prezes zarządu skarżącej spółki mógł ustanowić pełnomocnika do reprezentowania go przed Sądem. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że poza sporem pozostaje, iż rzeczywiście skarżąca do miesiąca lipca 2009 r. była posiadaczem i użytkownikiem działek o nr [...] i [...], stanowiących własność Agencji Nieruchomości Rolnych. Bezsporne jest również, co potwierdza zresztą sama skarga i to, że w miesiącu sierpniu 2009 r. użytkownikiem i posiadaczem ww. działek byli już jednak inni producenci rolni, uczestnicy "konfliktu krzyżowego" – J. P. i T. C.. Sporne jest zaś, czy mimo nie posiadania i nie użytkowania spornych gruntów do końca grudnia 2009 r., skarżąca winna otrzymać płatności bezpośrednie do tych gruntów rolnych za ww. rok. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm., dalej jako ustawa o płatnościach) rolnikowi przysługują płatności obszarowe na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz został mu nadany numer identyfikacyjny. Zauważyć należy, że celem ustawy o płatnościach jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności, nie zajmują się produkcją rolną (wyrok w sprawie II SA/Bk 718/04 z dnia 12.07.2005 r., w sprawie II SA/Bk 1107/05 z dnia 20 kwietnia 2006 r.). Istotą płatności obszarowych jest bowiem to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty. Przyznanie płatności determinować więc powinien stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny. Istotne w niniejszej sprawie jest również to, że płatności są przyznawane w systemie rocznym, w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku (art. 28 ust. 2 rozporządzenia 1782/2003 ), a zatem "z dołu". Należy więc przyjmować, co potwierdza zresztą sama treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa zgodnie z normami powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu np. ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie (patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 559/08). Inaczej przedstawia się jednak sprawa wówczas, gdy posiadanie ustało w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek o płatność, po złożeniu wniosku a jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia o przysługujących płatnościach. Skoro płatności tego rodzaju są przyznawane za dany rok kalendarzowy, to wyzbycie się czy utrata posiadania przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. Jeżeli miało to miejsce dodatkowo przed wydaniem decyzji o przysługujących płatnościach, organ winien odmówić ich przyznania. Stanowisko to znajduje w pewnym sensie potwierdzenie w przepisie art. 21 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym, jeżeli przekazanie gospodarstwa rolnego zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, płatność przysługuje (pod pewnymi warunkami) przejmującemu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 r. Skarżąca na dzień [...] maja 2009 r., co jest okolicznością bezsporną i nie kwestionowaną przez organy obu instancji, była wprawdzie posiadaczem, jak i użytkownikiem działek o nr [...] i [...]. Niemniej jednak, w związku z również bezsporną i niekwestionowaną utratą przez nią posiadania spornych działek od miesiąca sierpnia 2009 r., nie przysługują jej przedmiotowe płatności za 2009 r. Stan posiadania i użytkowania ww. działek połączonego z utrzymywaniem ich zgodnie z normami niewątpliwie nie trwał bowiem przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o przyznanie płatności. Kwestia nie użytkowania przez skarżącą spornych działek od miesiąca sierpnia 2009 r. ma zaś istotne i decydujące znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania płatności. Nie mają zaś takiego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą, że bezumowne korzystanie z przedmiotowych działek, które trwało od 2005 r., miało miejsce wskutek jej konfliktu z ANR, a w jego wyniku nie została zawarta umowa ich kupna – sprzedaży. Takowa umowa została zawarta w dniu [...] września 2009 r. z innymi producentami rolnymi, w tym też dniu, co także jest okolicznością bezsporną nastąpiło wydanie przedmiotowych działek nowym nabywcom. Nawet więc gdyby można było zakwestionować ustalenia organów, czego nie czyni jednak nawet sama skarżąca, że już w miesiącu sierpniu 2009 r. sporne działki były użytkowane przez innych producentów rolnych, to niewątpliwie stan posiadania przez skarżącą tych działek ustał w ww. dniu. Inną zupełnie kwestią jest natomiast to, że skoro skarżąca posiadała i użytkowała sporne działki jeszcze w miesiącu lipcu 2009 r., to niewątpliwie poniosła pewne nakłady związane z ich utrzymaniem zgodnie z normami. Nie oznacza to jednak, że już tylko z tego tytułu należą jej się stosowne płatności. Stan posiadania i użytkowania przedmiotowych gruntów, utrzymywania ich zgodnie z normami przez skarżącą nie trwał bowiem przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W związku z powyższym, skarżąca może jedynie z tego tytułu wystąpić z powództwem cywilnym przed sądem powszechnym z ewentualnymi roszczeniami regresowymi wobec nowych nabywców spornych działek o zwrot poniesionych nakładów, związanych z utrzymywaniem do miesiąca sierpnia 2009 r. działek zgodnie z wymaganymi normami. Należy w tym miejscu także zauważyć, że skoro skarżąca bezumownie użytkowała grunty nie będące jej własnością, winna również liczyć się z tym, że jej bezprawne posiadanie może być w każdej chwili przerwane, przez co nie spełni ona warunku ich utrzymywania zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, decyzjom organów obu instancji, wbrew zarzutom skargi, nie można zarzucić dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy pominięcie istotnych dowodów, których uwzględnienie winno nastąpić z urzędu. Organy prawidłowo ustaliły, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż na spornych działkach pewne prace były wykonywane przez dwóch producentów rolnych - uczestników konfliktu krzyżowego. Przedstawili oni bowiem dowody i to zarówno rzeczowe (z dokumentów), jak i osobowe (zeznania świadków) potwierdzające użytkowanie spornych działek. Skarżąca przedstawiła dowody potwierdzające posiadanie i użytkowanie tych gruntów do końca lipca 2009 r., zaś nowi nabywcy nieruchomości - od miesiąca sierpnia 2009 r. Płatność zaś przysługuje rolnikowi, który prowadzi jedną grupę upraw na danej działce rolnej. Nie ma więc podstaw do przyznania płatności kilku producentom rolnym w wysokości proporcjonalnej do jego wkładu. Kwestie ewentualnych rozliczeń z tego tytułu winny nastąpić między samymi rolnikami, którzy w jednym roku użytkowali te same grunty. Słusznie więc, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy odmówiły skarżącej przyznania płatności i nałożyły wynikające z przepisów wspólnotowych sankcje. W ocenie Sądu, dokonane przez organy obu instancji wyliczenia są zaś zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Za prawidłowe należy także uznać umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 2 Kpa w odniesieniu do działek rolnych AK1, AL1 oraz ALL1 w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej w związku z wycofaniem przez spółkę części wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI