Pełny tekst orzeczenia

VIII SA/Wa 140/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

VIII SA/Wa 140/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OSK 1977/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 74, art. 62 ust.1 , art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a, 7, art. 82 , art. 81 ust. 3 , art. 80 ust. 1 , art. 59 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 23 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 140/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2024 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2024 roku, poz. 572, poz. 572 dalej jako k.p.a.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania M. B., E. R. i A. W. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 14 czerwca 2024 roku, znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia p.n ,, Budowa składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną położonego w R. przy ul. K. /S. ‘’ i określającej warunki realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia – orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo- Handlowe ,, [...] ‘’ sp. [...] w R. wystąpiło z wnioskiem z dnia 3 listopada 2022 roku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia p.n ,, Budowa składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną położonego w R. przy ul. K. /S..
Do wniosku załączono – raport o odziaływaniu na środowisko, poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar odziaływania inwestycji, wypisy z rejestru gruntów dla terenu inwestycji zgodnie z art. 74 ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( DZ.U z 2023 roku, poz. 1094 ze zm. dalej ustawa ooś) oraz § 2 ust.2 pkt 1, § ust.1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U z 2019 roku, poz. 1839 ze zm. dalej rozporządzenie).
Organ pierwszej instancji wezwał inwestora do złożenia dodatkowych wyjaśnień na temat planowanego przedsięwzięcia. Uzupełnienie raportu nr 1 zostało złożone 20 stycznia 2023 roku.
Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie jednej kwatery składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z infrastrukturą na działkach [...], [...] i [...]. Obiekt będzie podzielony na 4 sektory, które będą realizowane i eksploatowane etapami. Kwatera składowiska zostanie zlokalizowana w miejscu kwatery nr 1 – składowiska odpadów paleniskowych(mieszanki popiołowo – żużlowej) oraz na planowanej do realizacji kwatery nr 2 - składowiska odpadów paleniskowych.
Eksploatacja składowiska polegać będzie na unieszkodliwianiu odpadów poprzez składowanie w procesie D5, składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany( np. umieszczenie w uszczelnionych oddzielnych komorach przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska. Odpady będą składowane nieselektywnie w poszczególnych sektorach składowania. Powierzchnia zabudowy wyniesie ok. 25,3 ha, powierzchnia składowania odpadów ok.22 ha, maksymalna rzędna składowania 180 m n.p.m., pojemność geometryczna ok. 5 400 000 m³. Maksymalna ilość odpadów przeznaczona do składowania 150 000 Mg/rok.
W ramach budowy kwatery składowania odpadów wykonana zostanie niezbędna infrastruktura :
- uszczelnianie – zarówno sztuczna bariera geologiczna, jak i folia PEHD na dnie i skarpach,
- system drenażu wód odciekowych,
- system odgazowywania kwatery,
- system kanalizacji wód odciekowych odprowadzającej wody odciekowe z kwatery do zbiornika retencyjnego,
- zieleń izolacyjna,
- ogrodzenie.
Na potrzeby projektowanego składowiska odpadów wykorzystana będzie waga, brodzik, myjka oraz zaplecze socjalne aktualnie eksploatowanej kwatery składowiska.
W sąsiedztwie terenu przeznaczonego na składowisko znajdują się:
- od strony północnej i południowo – zachodniej tereny zadrzewione,
- od strony zachodniej, wschodniej i południowo – wschodniej nieużytki porośnięte niską roślinnością,
- od strony południowej obecnie eksploatowana kwatera składowiska przez R. sp. [...],
- od strony wschodniej znajduje się najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana na działkach ew. nr [...] i [...] przy ul. K. i wynosi 105m i ok. 115 m. Odległość jest mierzona od zewnętrznej krawędzi skarpy kwatery składowiska do budynku mieszkalnego.
Realizacja inwestycji związana będzie z wykonywaniem robót budowalnych, a źródłem oddziaływań w zakresie emisji pyłów i gazów będą maszyny budowlane, pojazdy transportujące materiały służące do budowy. Realizacja przedsięwzięcia będzie wiązała się z emisją hałasu. Na etapie budowy kwatery składowiska odpadów będą powstawały odpady – gleba, w tym kamienie, inne niż wymienione w kodzie 170503 oraz odpady związane z praca sprzętu mechanicznego. Do budowy obwałowań projektowanego stanowiska będą wykorzystane odpady o kodzie 100180, które znajdują się w kwaterze. Na etapie realizacji przedsięwzięcia zostaną podjęte działania mające na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania czynników z etapy budowy.
Eksploatacja planowanego przedsięwzięcia będzie wiązała się z generowaniem rodzajów emisji – zanieczyszczenia do powietrza, hałas, wytwarzanie odpadów, powstawanie wód ociekowych ze składowiska, ścieków z brodzika dezynfekcyjnego i myjni płytowej oraz ścieków socjalno – bytowych.
Składowisko odpadów w R. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących spowodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości( DZ.U. nr 122, poz. 1055) będzie instalacją objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Jednym z warunków uzyskania takiego pozwolenia jest prowadzenie działalności z uwzględnieniem wymagań najlepszych dostępnych technik(BAT). Przedmiotowe składowisko zostanie objęte systemu monitoringu wynikającym z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 roku w sprawie składowisk odpadów( DZ.U z 2019 roku, poz. 1902).
Planowane przedsięwzięcie położone jest poza:
- obszarami wodno – błotnymi, innymi obszarami o niskim poziomie wód gruntowych w tym siedliskami lęgowymi oraz przy ujściu rzek, obszarami wybrzeży i obszarem morskim,
- obszarem szczególnego zagrożenia powodzią wynikającym ze studiów ochrony przeciwpowodziowej określonych w art. 549 ustawy prawo wodne,
- granicami form ochrony przyrody wyznaczonymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody( DZ.U z 2023 roku, poz. 1336 zez zm.),
- terenami predysponowanymi do ruchów masowych,
- obszarami i terenami górniczymi.
Teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się na obszarze głównego zbiornika wód nr [...] – Niecka [...]. Jest też zlokalizowane w dorzeczu środkowej W. w rejonie wodnym na obszarze jednolitej części wód powierzchniowych zwanym ,, [...] ‘’. Znajduje się w wykazie obszarów chronionych przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków ustanowionych w ustawie o ochronie przyrody.
Teren składowisk składa się z dwóch zasadniczych części, z czego część wschodnia obejmuje istniejącą kwaterę, która w przeszłości służyła do deponowania odpadów i stanowi teren porośnięty roślinnością trawiastą i 1 -3 letnimi siewkami wierzb, topól, brzozy. Natomiast część zachodnia obejmuje niezagospodarowaną rezerwę terenu porośniętą drzewostanem mieszanym w wieku 25 – 30 lat. W ramach realizacji przedsięwzięcia planowane jest usuwanie drzew. Z uwagi na antropogeniczny charakter terenu nie można mówić o siedliskach przyrodniczych w dosłownym rozumieniu. Na tym terenie znaleziono niewielkie płaty siedlisk oraz gatunków podlegających ochronie m.in. widłaka goździstego, bielistki siwej, chrobotka reniferowego i leśnego oraz mrowiska mrówki rudnicy. Prace w tym obszarze zostaną wykonane pod nadzorem przyrodniczym – specjalisty z zakresu botaniki, ornitologii i herpetologii po uzyskania decyzji derogacyjnej.
Dla przedmiotowego terenu nie sporządzono planu zagospodarowania przestrzennego. Okolice ulic K. , S., C. C., K. były i są użytkowane przemysłowo. Jest to teren o niskiej gęstości zaludnienia i dużym zalesieniu. Przedmiotowa inwestycja wykorzysta infrastrukturę dedykowaną gospodarce odpadami. W wyniku przedsięwzięcia nie zostaną zajęte nowe tereny niededykowane gospodarowaniu odpadami oraz nie będą wykorzystane żadne zasoby naturalne.
Tego rodzaju przedsięwzięcie w myśl art. 59 ust.1 pkt 1 ustawy ooś wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, którą się przeprowadza w ramach postępowania o wydanie decyzji środowiskowej.
Zgodnie z art. 77 ust.1 ustawy ooś jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji organ:
- uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska,
- zasięga opinii organu właściwego dla wydania pozwolenia zintegrowanego,
- uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym dla ocen wodnoprawnych.
W przedmiotowej sprawie organ wystąpił do :
- Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia,
- Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o opinię,
- Marszałka Województwa [...] – organu właściwego dla wydania pozwolenia zintegrowanego,
- Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia.
Organy po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia raportu dokonały pozytywnego uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia lub wyrażenia opinii.
W ocenie organu analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie dawała podstaw do wydania decyzji odmownej.
Podstawą wydania pozytywnej decyzji było ustalenie, że:
- teren planowego przedsięwzięcia nie jest objęty planem miejscowym,
- uzyskano wymagane uzgodnienia i opinie,
- z oceny oddziaływania nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę,
- przedsięwzięcie nie oddziałuje negatywnie na obszary Natura 2000,
- z oceny oddziaływania nie wynika, że inwestycja negatywnie na możliwość osiągniecia celów środowiskowych dotyczących wód powierzchniowych, wód podziemnych, obszarów chronionych.
Zgodnie z art. 80 ustawy ooś jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ wydaje decyzję środowiskową biorąc pod uwagę:
- wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust.1 ustawy ooś,
- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa,
- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Kolegium wyjaśniało, iż w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia kluczowym dokumentem, pozwalającym ustalić stan faktyczny w zakresie oceny potencjalnych zagrożeń przedsięwzięcia dla środowiska oraz stanowiącym podstawę wypracowania rozwiązań eliminujących lub zmniejszających jego negatywne oddziaływanie na środowisko, jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport sporządzony jest na zlecenie wnioskodawcy, ale oceniany przez organ prowadzący postępowanie. Zdaniem Kolegium, aby możliwym było postawienie środkowi dowodowemu w postaci raportu zarzutu niezgodności z prawem, należy wskazać jego niezgodność z konkretnym przepisem art. 66 ustawy.
W niniejszej sprawie przedłożony raport (uzupełniony w trakcie postępowania) spełnia wymogi art. 66 ustawy, a zakres jego opracowania dostosowany został do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko i uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia związane z realizacją tej inwestycji. Analiza jego treści '' wskazuje, że realizacja i eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia (w wariancie proponowanym przez inwestora) zgodnie z wytycznymi w nim zamieszczonymi nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi (nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska). Z obliczeń wykonanych na potrzeby raportu wynika, że oddziaływanie przedsięwzięcia na powietrze będzie się mieścić w przewidzianych przepisami normach. W treści raportu wykazano także, że przy zastosowanych rozwiązaniach na terenach normowanych akustycznie oddziaływanie przedsięwzięcia na klimat akustyczny nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm. Ustalenia raportu potwierdzają także, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na wody powierzchniowe i podziemne, ani nie przyczyni się do nieosiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitej części wód powierzchniowych i jednolitej części wód podziemnych, na terenie których jest zlokalizowane. W trakcie eksploatacji obiektu nie będzie także negatywnego wpływu na środowisko geologiczne i glebowe. W raporcie wykazano, że planowane przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego oddziaływania na powierzchnię ziemi, krajobraz, zabytki, ludzi, dobra materialne, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze oraz formy ochrony przyrody, ani wzajemne oddziaływanie pomiędzy elementami środowiska.
W tym miejscu należy także zwrócić uwagą na stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 18 marca 2009r., sygn. akt 11 OSK. 383/08 (LEX nr 526577), zgodnie z którym: "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, które w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu." (por. także wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt 11 OSK . 639/13, LEX nr 1369033). Podobnie NSA w wyroku z dnia 1 lipca 2016r., sygn. akt II OSK 339/15, LEX nr 2102273: ,,(...) trzeba przypomnieć, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym (kluczowym) dowodem w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, a organy administracji mają obowiązek dokonania na podstawie art. 80 k.p.a. oceny wartości dowodowej raportu. Raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony łub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadająca odpowiednia wiedzę. Zadaniem organu administracji ocena raportu jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna oraz innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. (...) W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (tak: wyrok NSA z dnia 18 marca 2009r., sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577). Jak już podniesiono, raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, to należało uznać, że raport prawidłowo został potraktowany za podstawowy dowód w rozpoznawanej sprawie."
W tym miejscu należy także zwrócić uwagą na stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 18 marca 2009r., sygn. akt 11 OSK. 383/08 (LEX nr 526577), zgodnie z którym: "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, które w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu." (por. także wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt 11 OSK . 639/13, LEX nr 1369033). Podobnie NSA w wyroku z dnia 1 lipca 2016r., sygn. akt II OSK 339/15, LEX nr 2102273: ,,(...) trzeba przypomnieć, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym (kluczowym) dowodem w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, a organy administracji mają obowiązek dokonania na podstawie art. 80 k.p.a. oceny wartości dowodowej raportu. Raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony łub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadająca odpowiednia wiedzę. Zadaniem organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. (...) W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (tak: wyrok NSA z dnia 18 marca 2009r., sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577). Jak już podniesiono, raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, to należało uznać, że raport prawidłowo został potraktowany za podstawowy dowód w rozpoznawanej sprawie."
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach i stanowisku pełnomocnika A. W. należy wskazać co następuje.
W raporcie odniesiono się do oddziaływania przedsięwzięcia na etapie budowy. Wydobyte odpady o kodzie 10 01 80 zostaną wykorzystane w ramach budowy nowego składowiska — do budowy skarp i zboczy. Wydobycie dotyczyć będzie odpadów stanowiących mieszanki popiołowo-żużlowe.
Zarówno z zaskarżonej decyzji jak i raportu wynika, że planowane przedsięwzięcie zostanie objęte systemem monitoringu wynikającym z rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów. Rozporządzenie to określa zakres monitoringu w fazie przed eksploatacyjnej, eksploatacyjnej i poeksploatacyjnej składowiska odpadów, w związku z powyższym zaskarżona decyzja i raport nie narusza wymagań określonych w art. 66 ust. 1 pkt 16 i 62 ust. 1 pkt 3 oraz 82 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Składowisko posiadać będzie instalację do ujmowania i odprowadzania gazu skladowiskowego (studnie odgazowujące) wraz z blokiem kogeneracyjnym i pochodnią. Czynny system odgazowania pozwali na redukcję emitowanych do atmosfery substancji, w tym substancji odorowych. Składowisko otoczone będzie pasem zieleni z rodzimych gatunków drzew i krzewów, średnio i wysokopiennych tworzący zwarty kompleks zielni. Podczas jego eksploatacji będzie na bieżąco pielęgnowany, a jego ubytki będą uzupełniane - pas zieleni izolacyjnej minimalizuje m.in. emisję pyłów, odorów i aerozoli, wykonywanie warstw izolacyjnych w ramach prawidłowej eksploatacji składowiska, co zapobiegnie m.in, rozwiewaniu odpadów, pyleniu oraz redukcji emisji odorów do otoczenia, utrzymywanie wykorzystywanych maszyn, urządzeń i pojazdów w dobrym stanie technicznym, co optymalizuje ich pracę i zapobiega nadmiernej emisji zanieczyszczeń. Dodatkowo od strony zabudowy mieszkaniowej ma być zamontowana bariera antyodorowa przy sektorze, w którym będą składowane odpady
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 (w brzmieniu znajdującym zastosowanie w realiach niniejszej sprawy od dnia 16.10.2023r.), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
Z powyższej regulacji wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych, co najmniej trzech wariantów jego realizacji przy czym racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
Raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6) oraz porównywanie oddziaływań analizowanych wariantów w zakresie o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 6a. Raport powinien także zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli w ogóle nie zostanie zrealizowane dane przedsięwzięcie (art. 66 § 1 pkt 4). Niepodejmowanie przedsięwzięcia nie jest zatem wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 5.
Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez organ. Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy od woli i uznania, a także oceny inwestora. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 813/16; z dnia 17 stycznia 2017r., sygn. II OSK 89/16, publ.orzeczenia.nsa.gov,pi).
W przedmiotowej sprawie raport przedstawia analizę wszystkich wariantów. Warianty przedsięwzięcia różnią się od siebie sposobem, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko. Zaproponowany w raporcie racjonalny wariant alternatywny nie ma charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego i różni się od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko.
Przedłożony raport zawiera opis analizowanych wariantów, tj. wariant zerowy teren inwestycji nie ulega zmianie oraz warianty technologiczne (wariant inwestorski i wariant alternatywny)
Wariant inwestorski przewiduje budowę jednej kwatery składowania odpadów na wierzchni ok. 25,3 ha (+/- 10 %).Powierzchnia składowania odpadów wyniesie ok. 22,0 ha (+/-10 %), maksymalna rzędna składowania 180,0 m n.p.m., pojemność geometryczna ok. 5 400 000 mB (+/-10%). Maksymalna ilość odpadów przeznaczona do składowania 150 000 Mg/rok. Składowisko będzie eksploatowane etapami. Wariant ten pozwoli na stopniową realizacje przedsięwzięcia. Istniejąca infrastruktura wykorzystywana na potrzeby składowiska popiołów zostanie rozebrana, za wyjątkiem 2 zbiorników, które zostaną poddane modernizacji, aby możliwe było wykorzystanie jednego ze zbiorników na potrzeby gromadzenia wód odciekowych z projektowanej kwatery, natomiast drugiego zbiornika na potrzeby gromadzenia wody do celów ppoż. Wykorzystane zostaną również istniejące obwałowania, które poddane zostaną odpowiedniemu kształtowaniu na potrzeby nowej kwatery.
Wariant alternatywny przewiduje budowę kwatery składowania odpadów w obrysie planowanej do realizacji kwatery bez podziału na sektory składowania odpadów. Budowa jednej kwater} składowania odpadów na całym obszarze, bez podziału na sektory spowoduje powstanie znacznie większej ilości wód odciekowych niż w przypadku budowy składowiska z podziałem na sektory. Zaproponowane rozwiązanie w wariancie alternatywnym jest mniej korzystne na środowisko niż w wybranym wariancie przez inwestora. Przeprowadzona w raporcie analiza oddziaływania wariantów w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, emisji hałasu, gospodarki wodno-ściekowej i odpadami wykazała, że wariant Inwestorski jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.
Z przedłożonej przez pełnomocnika A. W. w toku postępowania odwoławczego opinii dr. hab. inż. M. C., prof, AGH wynika, że inwestycja znajduje się w dolinie rzeki [...] i częściowo w jej strefie krawędziowej, gdzie w podłożu występują bardzo dobrze przepuszczalne piaski i żwiry eksploatowane w przeszłości. Koryto rzeki [...] położone jest tylko 170-250 m od planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, jak wskazano w opinii, w związku z wydobyciem warstwy piasków, najprawdopodobniej do poziomu zwierciadła wód podziemnych obszar stanowiący wyrobisko a obecnie składowisko odpadów paleniskowych uzyskał właściwości terenu podmokłego tj, terenu z bardzo płytkim zaleganiem zwierciadła wód podziemnych na niewielkiej głębokości lub nawet na powierzchni terenu co spełnia również definicję terenu bagiennego. Ponadto w piśmie z 22 grudnia 2024 r., autor opinii wskazuje, że "Inwestor nie przedstawił żadnych bezpośrednich wyników badań, w tym przekonujących przekrojów geologicznych i hydrogeologicznych. Warto zwrócić uwagę, że składowisko położone jest tylko w odległości około 200-300 m od koryta rzeki [...], co oznacza że z całą pewnością znajduje się ono w dolinie rzeki i/lub jej strefie krawędziowej:
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (t.j, Dz. U, z 2022 r. poz. 1902) składowiska odpadów niebezpiecznych oraz składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne nie mogą być lokalizowane w dolinach rzek, w pobliżu zbiorników wód śródlądowych, na terenach żródliskowych, bagiennych i podmokłych, w obszarach mis jeziornych i w strefach krawędziowych oraz na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, o których mowa w art, 169 ust, 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r, - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r, poz. 2233, z późn. zm. 3 ).
Z przedłożonego raportu wynika, że "koryto rzeki [...] znajduje się najbliżej w odległości ok. 270m na wschód od wschodniego krańca terenu. Od strony rzeki granicę doliny [...] wyznacza rów obrzeżający od zachodu lewobrzeżny taras nadzalewowy rzeki. Przebiega on w odległości od 136m do 160m w stosunku do krańca południowo — wschodniego i wschodniego terenu. W stosunku do krańca północno wschodniego terenu znajduje się on w odległości 208m i więcej. Krawędź doliny [...] jest dobrze widoczna także na mapie hipsometrycznej i cieniowanej dostępne na geoportalu. Rzędne wysokościowe powierzchni ziemi w obrębie tarasów doliny [...] kształtują się na poziomie 132,5 — 132,7m npm. Ku zachodowi teren zdecydowanie się wznosi i na obrzeżu terenu projektowanego składowiska osiąga wysokości 136 — 138m n.p.m a więc średnio 3,5 — 4,0 m wyżej. Pomiędzy krawędzią obwałowania a krawędzią doliny [...] znajduje się obszar zajęty przez nieczynną pompownię popiołów paleniskowych a na północ od niej przez obszar zabudowy mieszkaniowej przysiółka A., przy ul. K.. Zarówno pompownia jak i zabudowa mieszkaniowa przy K. położone są już na tzw. tarasie erozyjnym stanowiącym obszar Równiny [...]. Analizę kartograficzną potwierdzają badania geologiczne wykonane w obszarze terenu i na jego przedpolu. W żadnym z wierceń wykonanych na wschód od obwałowania kwatery składowania popiołów paleniskowych nie stwierdzono występowania utworów rzecznych — wszędzie poniżej nasypów antropogenicznych zalegają utwory plejstoceńskie o odrębnej genezie. Należy zatem stwierdzić, iż obszar projektowanego składowiska odpadów zlokalizowany jest na zachód od doliny rzeki [...], w odległości od 136m do ponad 200m od jej krawędzi — poza doliną rzeki".
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów, składowisko odpadów lokalizuje się tak, aby miało barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne. Jak wynika natomiast z § 4 ust. 2 pkt. 2 tego rozporządzenia, minimalna miąższość i wartość współczynnika filtracji k bariery geologicznej dla składowiska odpadów wynosi innych niż niebezpieczne i obojętne: miąższość nie mniejsza niż 1 m, współczynnik filtracji k < 1,0 X 10'’ m/s
Z opinii wykonanej na zlecenie skarżącego wynika, że "w świetle dostępnych danych miąższość warstwy izolacyjnej rzekomo wykonanej dla ochrony przed zanieczyszczeniem wód podziemnych wstępujących w podłożu składowiska odpadów paleniskowych była niewystarczająca gdyż wynosiła tylko 0,3 m. Taka wartość nie gwarantuje skutecznej ochrony przed przenikaniem odcieków do podłoża i wód podziemnych, zważywszy że brakuje danych w zakresie parametrów hydrogeologicznych utworów budujących warstwę izolacyjną tj. określających wartość ich współczynnika filtracji. Aktualnie obowiązujące przepisy prawne dla składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wymagają warstwy izolacyjnej o miąższości minimalnie 1,0 m wykonanej z utworów geologicznych o wartości współczynnika filtracji k < 1x10-9 m/s. W raporcie oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji pojawia się informacja, że utworami wykorzystanymi dla budowy uszczelnienia dna składowiska były gliny, ale utwory tego typu z całą pewnością nie mają wystarczająco izolacyjnego charakteru, tj. nie są w stanie spełnić wymogu dla współczynnika filtracji k < 1x10-9 m/s. Utwory gliniaste o miąższości tylko 0,3 m nie były zatem w stanie skutecznie zatrzymać strumienia odcieków infiltrujących ze składowiska. W najgorszym scenariuszu, możliwym jednak z uwagi na specyfikę lat 80. XX wieku warstwa izolacyjna może nawet w ogóle nie istnieć lub być wykonana w sposób nieokładany a zatem nie gwarantujący jej ciągłości. Można zatem wnioskować z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że w sąsiedztwie składowiska w kierunku na wschód i północny wschód tj. w kierunku koryta rzeki [...] rozwinęła się najprawdopodobniej rozległa strefa zanieczyszczenia wód podziemnych. Strefa ta nie jest wykazana w raporcie oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na wadliwy monitoring środowiska gruntowo-wodnego, który tak jak w wielu podobnych obiektach w całej Polsce ma niewystarczającą liczbę otworów obserwacyjnych w nieprawidłowy sposób rozlokowanych (najczęściej okonturowywujących składowisko) i źle dobranej głębokości. W omawianym przypadku w strefie potencjalnego zanieczyszczenia wód podziemnych znajdują się liczne zabudowania mieszkalne zlokalizowane przy ulicy S. i K.".
Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia w sprawie składowisk odpadów jeżeli bariera geologiczna nie spełnia w sposób naturalny warunków, o których mowa w ust. 2-4, może zostać uzupełniona sztucznie wykonaną barierą geologiczną o minimalnej miąższości 0,5 m, zapewniającą przepuszczalność nie większą niż określona w ust. 2, wykonaną w taki sposób, aby procesy osiadania na składowisku odpadów nie mogły spowodować jej zniszczenia.
Jak wynika z raportu został on opracowany w oparciu o dokumentację geologiczno- inżynierską opracowana w marcu 2021 r. oraz dokumentację hydrogeologiczną określającą warunki hydrogeologiczne, opracowaną w kwietniu 2021 r.. Z raportu wynika, że w ramach inwestycji "przewidziano wykonanie sztucznej bariery geologicznej na dnie i skarpach projektowanego składowiska, zgodnie z wymaganiami w sprawie składowisk odpadów. Na groblach zostaną wykonane: warstwa uszczelniająca i warstwa drenażowa. W ramach warstwy uszczelniającej przewiduje się zastosowanie bariery geologicznej o miąższości 0,5 m i współczynniku przepuszczalności k < 1,0 x 10'’ m/s oraz folii PEHD o grubości min. 2 mm. W przypadku zastosowania uszczelnienia z gruntów o współczynniku przepuszczalności k < 0,5 x 10'’ m/s, miąższość warstwy uszczelniającej wyniesie 1,0 m. W przypadku zastosowania materiału o niższej przepuszczalności, miąższość warstwy uszczelniającej może być odpowiednio niższa, ale musi stanowić ekwiwalent bariery o miąższości 1,0 m i współczynniku przepuszczalności k < lx 10'’ m/s (...), Ze względu na fakt, że istniejąca bariera geologiczna nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie składowisk odpadów, zaproponowano rozwiązania, które w zakresie wykonania uszczelnienia o odpowiednich parametrach, które będą spełniać wymagania przepisów prawnych w tym zakresie. (...) Przewiduje się zastosowanie bariery geologicznej o miąższości min. 0,5 m i współczynniku przepuszczalności k < 0,5 x 10'’ m/s. W przypadku zastosowania uszczelnienia z gruntów współczynniku przepuszczalności k < 1 x 10'
m/s, miąższość warstwy uszczelniającej wzrośnie do 1,0 m."
W celu wyeliminowania potencjalnego negatywnego oddziaływania na wody podziemne i glebę na etapie eksploatacji kwatery składowiska zastosowana ma być sztuczna bariera geologiczną o miąższości minimum 0,5 m i współczynniku przepuszczalności k < 0,5 X 10m/s; w przypadku zastosowania uszczelnienia z gruntów współczynniku przepuszczalności k <1 x 10'
m/s, miąższość warstwy uszczelniającej wzrośnie do 1,0 m oraz izolacją syntetyczną - geomembraną PEHD o grubości minimalnej 2,0 mm. Powyższe wynika m. in. z pozytywnych uzgodnień RDOŚ w W., PPIS w R. i Dyrektora RZGW w W..
Mając na względzie powyższe należy wskazać, że ustalenia raportu w kwestionowanym przez Skarżących zakresie (jak również jego pozostałe elementy) są spójne, logiczne i przekonujące, zawarte w nim treści zostały sformułowane w sposób profesjonalny i z uwzględnieniem wymogów specjalistycznej wiedzy. Uwagi autora opinii sporządzonej na zlecenie A. W., opierają się w dużej mierze na przypuszczeniach, niepopartych żadnymi badaniami czy wynikami. Kolegium stwierdza, że między innymi w oparciu o sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy raport wraz z uzupełnieniem swoje stanowisko w sprawie wyraziły (stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy) RDOŚ w W. i Dyrektora RZGW w W. (uzgodnili realizację przedsięwzięcia), PPIS w R. oraz Marszałek Województwa [...] (pozytywnie zaopiniowali realizację przedsięwzięcia).
W tym miejscu należy zauważyć, że przepis art. 77 ust. 1 ustawy wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią. Wobec tego istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tym zakresie już wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo i Kolegium w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, iż opinia, w przeciwieństwie do uzgodnienia, nie jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem nie wiąże organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę w postępowaniu głównym. Oczywiście nie oznacza to, że organ może ją pominąć, gdyż zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem wyspecjalizowanym w ochronie środowiska i prowadząc postępowanie uzgodnieniowe w ramach oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko na potrzeby wydania decyzji środowiskowej ma kompetencję do wypowiadania się w sposób merytoryczny co do materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem jego przydatności dla oceny zagrożeń realizacji planowanej inwestycji dla środowiska. Może oceniać przedłożony mu raport o odziaływaniu na środowisko i formułować potrzebę jego uzupełnienia w niezbędnym dla dokonania uzgodnienia zakresie. Żaden inny organ np. organ prowadzący postępowanie główne ws. decyzji środowiskowej czy organ odwoławczy, a także sąd administracyjny nie są uprawnione do kontrolowania merytorycznej poprawności dokonanego uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organy administracji czy też sąd mogą jedynie ocenić raport i dokonane w oparciu o ten dokument uzgodnienie pod względem formalnym czy zawiera przewidziane prawem elementy. Dociekanie jakie były motywy uzgodnienia i czy były one właściwe jest wchodzeniem w kompetencje organu specjalistycznego, do czego żaden z organów prowadzących postępowanie w przedmiocie decyzji środowiskowej nie ma kompetencji bowiem nie ma takiej wiedzy. Nikt inny nie jest władny merytorycznie ocenić przydatności zgromadzonego materiału dla uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji przedmiotowej inwestycji, tj. oceny merytorycznych podstaw uzgodnienia (por. wyrok NSA z dnia 19.02.20i9r., sygn. akt II OSK 761/17, LEX nr 2646132). Stąd też ocena wydanego w niniejszej sprawie uzgodnienia przez RDOŚ w W. może dotyczyć w szczególności takich kwestii jak to, czy rozstrzygnięcie to (stanowisko) jest wyczerpujące (kompletne) i spójne (osnowa i uzasadnienie), czyli czy spełnia ustawowe wymagania, przede wszystkim określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Niewątpliwie zatem nie może to być ocena merytoryczna. W ocenie Kolegium, dokonanemu w niniejszej sprawie uzgodnieniu RDOŚ w W. nie można zarzucić powyższych braków/wad - uwzględnia ono wszystkie aspekty dotyczące oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z uzasadnienia postanowienia uzgadniającego wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje, a konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę co do istoty. Należy przypomnieć, że uzgodnienie jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący, Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający, wyraża się zasadniczo w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Zdaniem Kolegium, zasadnym było więc tak jak to uczynił organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji, uwzględnienie w niej w pełnym zakresie określonych przez R.D0Ś w W. w postanowieniu uzgadniającym z dnia 11 stycznia 2024 r. znak: [...], warunków realizacji przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. znak: [...] Dyrektor RZGW w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki, które zostały uwzględnione w niniejszej decyzji. Organ ten nie stwierdził negatywnego oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne.
PPIS w R. w opinii sanitarnej z dnia 16 maja 2020r. stwierdził, że z przeprowadzonych w raporcie analiz wynika, że przy opisanej organizacji, technice oraz wielkości przedsięwzięcia nie będzie ono powodować uciążliwości dla środowiska i zdrowia ludzi. W opinie tej zgłosił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia, które w zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji.
Marszałek Województwa [...] w piśmie z dnia 20 lipca 2023 r. znak: [...] zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie na etapie jego eksploatacji w zakresie kryteriów dotyczących pozwoleń zintegrowanych pod warunkiem spełnienia na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów oraz wymagań technicznych. W opinie tej zgłosił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia, które w zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu Kolegium wyjaśnia, że sama negatywna opinia społeczeństwa o planowanej inwestycji (przypuszczenia co do negatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko nie mające oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym) nie może być podstawą odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Należy wskazać, że z samej zasady przezorności (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) nie można wywodzić faktu, iż dana inwestycja oddziaływuje negatywnie na środowisko, gdyż są to bowiem tylko przypuszczenia. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzana jest w trybie i na zasadach określonych w ustawie i dopiero de facto ona pozwala określić to oddziaływanie. Powodem odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie może być sprzeciw społeczny, czy protesty mieszkańców. Ugruntowany jest w judykaturze pogląd, iż sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Innymi słowy, żaden przepis ustawy nie uzależnia wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od zgody czy akceptacji, bądź braku sprzeciwu społeczności lokalnej, z tego powodu sprzeciw społeczny nie może blokować wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy spełnione są wszystkie warunki do wydania takowej decyzji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 02.03.2016r. sygn. akt II SA/Łd 519/15, LEX nr 2011605).
Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W tym miejscu Kolegium stwierdza, że w przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji zapewnił stronom możliwość czynnego udziału.
Zgodnie z art. 33 ustawy Prezydent Miasta R. w dniu 1 lutego 2024 r. podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnienia, możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków, sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 30-dniowy termin ich składania oraz organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków.
Termin składania uwag i wniosków określono od dnia 5 lutego 2024 r. do dnia 5 marca 2024 r. Informacja o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia została umieszczona na :
tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w R. ul. K. [...], stronie internetowej Urzędu Miejskiego w R. w dziale środowisko - inwestycje wpływające na środowisko, www.bip. [...].pl
miejscu planowanego przedsięwzięcia.
W trakcie trwania postępowania z udziałem społeczeństwa mieszkańcom R. udostępniono wersję elektroniczną ujednoliconego raportu wraz z uzupełnieniami nr 4, 5, 6. Ponadto wpłynęły pisma od mieszkańców R. dotyczące wstrzymania prac związanych z budową "nowego składowiska odpadów" oraz wskazujące na uciążliwości związane z odorami, zwiększeniem populacji insektów, gryzoni, ptaków, zwiększeniem emisji hałasu związku z budową nowej kwatery składowania odpadów oraz wykupu działek.
Wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji uwzględnił kwestie, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy (tj. wziął pod uwagę: raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, uzgodnienie RDOŚ w W. i Dyrektora RZGW w W., pozytywną opinię PPIS w R. oraz Marszałka Województwa [...] i sformułował odpowiednie warunki realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, które zdaniem Kolegium (po ich spełnieniu) pozwalają stwierdzić, iż zachowane zostaną właściwe wymogi związane z ochroną środowiska, a także zdrowiem i życiem ludzi. Tym samym spowodują także zminimalizowanie uciążliwości dla terenów sąsiednich. Oczywiście nie można wykluczyć, że planowana inwestycja będzie miała wpływ na środowisko, jednakże wskazane w zaskarżonej decyzji obwarowania mają wykluczyć ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji i stanowić gwarancję jej zgodnej z prawem eksploatacji. Ponadto trzeba zauważyć, że istnieją instrumenty prawne - np. art. 115a i 362 i następne Prawa ochrony środowiska, mające na celu zapobieżenie negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, jeżeli się okaże, że w trakcie eksploatacji dojdzie do takiego oddziaływania. Kolegium zauważa, że inną kwestią od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest okoliczność, czy na etapie faktycznej eksploatacji przedsięwzięcia dojdzie do negatywnego wpływu tego przedsięwzięcia na środowisko (nieruchomości sąsiednie), w wyniku np. niezachowania warunków przewidzianych w tej decyzji. Jeżeli właściciel gruntów sąsiednich uzna, iż dane przedsięwzięcie prowadzone jest niezgodnie z przepisami prawa lub decyzjami je regulującymi, może wystąpić do właściwych organów o podjęcie stosownych działań.
W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja spełnia wymogi zawarte w art. 82 ustawy. Nadto należy wskazać, że organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji dokonał całościowej oceny wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na najbliższą okolicę, czemu dał wyraz w jej uzasadnieniu. Zdaniem Kolegium uzasadnienie decyzji nie narusza przepisów art. 85 ustawy oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Prawidłowo ustalony został stan faktyczny w sprawie, także w odniesieniu do skali przedsięwzięcia oraz pozostałych okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Decyzja i stanowiąca jej załącznik charakterystyka przedsięwzięcia określa między innymi rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, wskazuje warunki wykorzystania terenu na etapie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym zwróceniem uwagi na środowisko oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także wymagania dotyczące ochrony Środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. I ustawy. W decyzji stwierdzono również, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł A. W..
Zaskarżonej decyzji zarzucał :
Naruszenie następujących przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez niedostatecznie wyjaśnienie stan faktycznego, niezebranie oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie części zarzutów skarżącego,
art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
• Naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
art. 62 ust. 1 pkt. 1 lit. a i b w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 6 i 6a w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 82 pkt. 1 lit. b ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.o.o.ś.) w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.), poprzez brak przeprowadzenia niezbędnej analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym na zdrowie (także psychiczne) i warunki życia oraz dobra materialne, w zakresie uciążliwości oborowych, które będą występować na skutek eksploatacji wysypiska śmieci, w szczególności w sytuacji, gdy najbliższe zabudowania położone będą w odległości ok. 105 - 115 m od granicy projektowanej kwatery;
art. 62 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 6, 6a i 9 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. w zw. z w zw. z art, 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 p.o.ś. poprzez brak przeprowadzenia analizy możliwości i sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie uciążliwości odorowych, brak oceny skuteczności zaproponowanych rozwiązać minimalizujących negatywne oddziaływanie na środowisko oraz określenie w decyzji środowiskowej nieskutecznych środków ograniczania oddziaływania na środowisko w zakresie uciążliwości oborowych;
art. 82 ust. 1 pkt. 5 u.o.o.ś w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 p.o.ś. poprzez brak nałożenia obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej, w sytuacji gdy konieczność taka wynikała z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności z powodu prognozowanego zanieczyszczenia substancjami odorotwórczymi z wysypiska śmieci w fazie jego eksploatacji.
art. 62 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a i 7 u.o.o.ś. poprzez brak opracowania racjonalnego wariantu alternatywnego, spełniającego przesłanki "racjonalności" oraz "alternatywności" względem wariantu wybranego do realizacji, co w efekcie spowodowało brak możliwości utworzenia siatki porównawczej, na gruncie której Organ I instancji miałby możliwość przeprowadzenia rzetelnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności na zdrowie ludzi oraz warunki życia i dobra materialne. Opracowany w raporcie o oddziaływaniu na środowisko racjonalny wariant alternatywny nie spełnia tych wymagań, co w konsekwencji spowodowało, że również analiza wariantowa (porównawcza), dała jedynie pozorne wyniki, które stanowiły podstawę wydanej decyzji środowiskowej;
§ 2 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 roku w sprawie składowisk odpadów
(dalej: Rozporządzenie) poprzez wyrażenie zgody na przedsięwzięcie polegające na budowie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w dolinie rzeki, w jej strefie krawędziowej oraz na terenie bagiennym;
art. 62 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 5 i 6 u.o.o.ś. poprzez brak przeprowadzenia niezbędnej analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie skutków dla środowiska wydobycia procesu wybierania i usuwania (wywożenia) aż 165 tys. ton odpadów tj, popiołów i żużli zdeponowanych na składowisku odpadów paleniskowych oraz skutków ewentualnego przebicia bardzo cienkiej warstwy izolacyjnej i przedostania się
zwiększonych ilości odcieków do wód podziemnych występujących w podłożu składowiska.
Pismem procesowym z dnia 19 marca 2025 roku uczestnik postępowania [...] – Fundacja Ochrony Środowiska Naturalnego w W. stawiała następujące zarzuty co do przedmiotowej decyzji oraz przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazując na :
- konflikt interesu organu pierwszej instancji wydającego decyzję na rzecz podmiotu [...], którego jest udziałowcem, a beneficjentem rzeczywistym jest Prezydent Miasta R.,
- brak podjęcia decyzji z urzędu o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej pomimo stopnia skomplikowania postępowania oraz silnego sprzeciwu lokalnego społeczeństwa,
- niekompletność raportu oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postaci braku metadanych zdjęć załączonych do inwentaryzacji przyrodniczej,
- błędnych obliczeń zawartych w raporcie dotyczących odorowości oraz ilości amoniaku i siarczanów.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymywał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 18 marca 2025 roku uczestnik postępowania – inwestor Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo – Handlowe [...] sp. [...] wnosił o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu stanowiska podnosił, że organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy w sprawie. Organ wystąpił o wymagane uzgodnienia i opinie. Wydane opinie w sprawie przez Wody Polskie, Sanepid, RDOŚ i Urząd Marszałkowski wiążą organ wydający decyzje. Uczestnik wskazywał, że raport był sześciokrotnie uzupełniany odnoszących się do kwestii ochrony środowiska wodnego, fauny, gospodarki wodnościekowej i bariery ochronnej. Szeroko opisano warunki hydrogeologiczne i na tej podstawie orzekał merytorycznie. W toku postępowania były prowadzone konsultacje ze społeczeństwem o czym świadczą pisma mieszkańców ulicy S., K., C. C. i K..
W ocenie uczestnika złożona w sprawie ekspertyza dr hab. inż. M. C. do których odniósł się kierownik zespołu opracowującego raport, a nadto istnieją wątpliwości czy ekspert ma wystarczające uprawnienia w rozumieniu art. 74a ustawy ooś.
Odnosząc się do zarzutów związanych z uciążliwością odorową podnosił, że kwestia ta nie jest uregulowana prawnie, a w sąsiedztwie zamieszkania skarżącego znajdują się co najmniej 3 instalacje z których mogą pochodzić odory – oczyszczalnia ścieków, zakład przetwarzania odpadów, składowisko odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zdaniem sądu postępowanie dotyczące oceny oddziaływania na środowisko w rozpoznanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodny z wymaganiami, które nakłada ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Zarzuty sformułowane w złożonych skargach tym względzie nie zostały należycie uargumentowane. Sąd zaś dokonując kontroli postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o.o.ś. przez ocenę oddziaływania na przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu;
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.o.o.ś.).
Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o.o.ś., jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji wymagane jest uzyskanie wskazanych w tym przepisie uzgodnień i opinii. W niniejszej sprawie zostały uzyskane uzgodnienia i opinie.
Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.o.o.ś.).
Na mocy art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Z dyspozycji przepisów art. 81 u.o.o.ś. wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa a art. 77 ust. 1 u.o.o.ś.,
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływani na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.),
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.o.o.ś.),
5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.o.o.ś.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, ze w kontekście przytoczonych regulacji organy słusznie uznały, iż nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zarzuty natury procesowej odnośnie naruszenia przepisów art. 7, art.11, art.15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty procesowe muszą mieć na tyle istotny wpływ, że brak tych uchybień spowodowałby, że treść decyzji byłaby odmienna. Skarżący nie przedstawił w jakim zakresie postępowanie dowodowe nie zgromadziło całości materiału dowodowego, w jakim zakresie występują braki w zakresie materiału i jak istotny wpływ to miało na treść rozstrzygnięcia.
Zasadniczo należy uznać, że w sprawie został zgromadzony cały materiał dowodowy, zarzut niewłaściwej oceny, a wręcz dowolnej oceny materiału dowodowego nie został wykazany.
Zdaniem Sądu ocena materiału dowodowego jest oceną swobodną ale nie można powiedzieć że jest dowolna i zostały złamane reguły oceny dowodów.
W pierwszej zatem kolejności Sąd pragnie wyjaśnić, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ustalenie wymagań, warunków, jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Wolą ustawodawcy bowiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięć wymienionych w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku a są to: przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko zawsze lub potencjalnie, przy czym dla tych mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przeprowadzenie oceny jest wymagane jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony przez właściwy organ w oparciu o weryfikację dokonaną zgodnie z kryteriami określonymi w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.
Nadto ustawodawca wprowadził także wymóg (art. 59 ust. 2 u.o.o.ś) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dla innych przedsięwzięć niż wspomniane powyżej, o ile przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony bądź o ile obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1.
Zatem, z woli ustawodawcy, postępowaniem w zakresie oceny oddziaływania na środowisko objęte są przedsięwzięcia które z samej istoty taki wpływ na środowisko mają. Powyższe oznacza zatem, że negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko stanowi typową i nieodłączną cechę przedsięwzięć, co do których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. I ani sama w sobie okoliczność negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ani sama nieodwracalność, ani też trwałość negatywnego oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Stąd też istotą i celem decyzji środowiskowej jest takie ukształtowanie planowanego przedsięwzięcia, aby przedsięwzięcie w możliwie najmniejszym stopniu pogorszyło lub wpłynęło na stan otoczenia. Celem oceny oddziaływania na środowisko nie jest zatem wyeliminowanie możliwości realizacji przedsięwzięcia które oddziałuje na środowisko, ale zminimalizowanie negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z tych też powód wszystkie zarzuty, które wskazują że organy nie wyeliminowały negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jakkolwiek bowiem optymalnym byłoby, aby określając warunki realizacji przedsięwzięcia w ogóle wyeliminować negatywny wpływ inwestycji na środowisko, to jednak jest to postulat trudny, czy wręcz niemożliwy do zrealizowania, z uwagi na charakter i naturę przedsięwzięć co do których ustawodawca przewidział obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Brzmienie ustawy o.o.ś. wskazuje natomiast, że prawodawca uwzględnił naturę tych przedsięwzięć, zakładając w art. 80 ust. 1 u.o.o.ś warunki wydania decyzji pozytywnej i ograniczając możliwość odmowy wydania takiej decyzji do wyraźnie w ustawie przewidzianych przypadków. Zarówno bowiem z regulacji zawartych w art. 80 ust. 1, jak i wymogu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp, jeżeli został ustalony (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie - art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.) oraz treści art. 81 u.o.o.ś. wynika, że wydania środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie wystąpienia sytuacji, o których była już mowa powyżej.
Stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy o.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1, tj.
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Szczegółowy zakres raportu oraz jego obligatoryjne elementy zawarte są w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 20a, oraz ust. 1a-7. Natomiast w art. 74a wskazano podmioty uprawnione do sporządzenia raportu. W myśl ust. 2 autorem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a w przypadku zespołu autorów - kierującym tym zespołem powinna być osoba, która:
1) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, co najmniej studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie na kierunkach związanych z kształceniem w zakresie:
a) nauk ścisłych z dziedzin nauk chemicznych,
b) nauk przyrodniczych z dziedzin nauk biologicznych oraz nauk o Ziemi,
c) nauk technicznych z dziedzin nauk technicznych z dyscyplin: biotechnologia, górnictwo i geologia inżynierska, inżynieria środowiska,
d) nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych z dziedzin nauk rolniczych, nauk leśnych lub
2) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, studia pierwszego stopnia lub drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, i posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie w pracach w zespołach autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko lub była co najmniej pięciokrotnie członkiem zespołów autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko.
Cel i zakres oraz warunki sporządzenia raportu (tj. umożliwienie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i podmioty uprawnione do jego przygotowania) wskazują, że z woli ustawodawcy raport oddziaływania na środowisko ma charakter specjalistycznego opracowania uwzględniającego aktualny stan prawny w zakresie jego wymagań formalnych, którego autorzy muszą posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r., sygn. III OSK 1514/21, z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 3037/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Nie ulega wątpliwości, że raport jest dokumentem prywatnym. Raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., lecz jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Ten szczególny charakter raportu wynika z jednej strony z jego celu, jakim - co jeszcze raz należy podkreślić - jest określenie oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko oraz podmiotów uprawnionych do sporządzenia raportu. Z drugiej strony wynika on ze specyfiki postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, które jest postępowaniem z udziałem społeczeństwa, tzn. z udziałem podmiotów, które nie muszą dysponować w tego rodzaju sprawach interesem prawnym ani nawet interesem faktycznym, ale ustawodawca zapewnia im dostęp do informacji o wpływie danego przedsięwzięcia na środowisko. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 81 k.p.a. Właściwy organ jest zobowiązany do sprawdzenia treści raportu w kontekście spełnienia przez niego warunków, o jakich stanowi art. 66 ustawy środowiskowej oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Przy tym organ nie jest związany treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania orzeczenia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie raportu pod względem spełnienia wymogów formalnych oraz materialnych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ponadto, chociaż organ nie jest związany treścią raportu, to ustalenia w nim zawarte mogą kształtować treść osnowy decyzji środowiskowej, jeżeli raport jest rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Organ ocenia zatem raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności.
W rozpoznanej sprawie zdaniem sądu organ dokonał takiej oceny przedłożonego raportu, czemu dał wyraz w szczegółowym i wyczerpującym uzasadnieniu decyzji. Zarówno RDOŚ w (...), jak i GDOŚ, w sposób wnikliwy analizowały raport, uwagi społeczeństwa do niego, jak również odniosły się do przedłożonych przez strony w toku postępowania specjalistycznych opinii i analiz. Przy czym, w tym miejscu trzeba wskazać, że wielość przedłożonych w toku postępowania administracyjnego I i II instancji przez strony dokumentów oraz - jak słusznie podkreślił organ - nierzadko powtarzająca się w nich argumentacja, spowodowało że organy odnosiły się do tych dokumentów całościowo, a nie odrębnie do każdego indywidualnego argumentu. Zdaniem sądu takie działanie było racjonalne i zarzuty w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie, sąd wyjaśnia, że twierdzenia skarżącego sprowadzające się w istocie do kwestionowania dokonanej przez organy oceny raportu, uwag i dokumentów przedstawianych przez strony nie mogą zostać uwzględnione przez sąd. Wojewódzki sąd administracyjny nie ma bowiem kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu, jak i oczywiście ustalenia zakresu przedmiotowego tego rodzaju merytorycznej treści raportu, jako dowodu, będącego dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd administracyjny tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy odnośnych przepisów ustawy środowiskowej, w tym przypadku jej art. 66. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy tego, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 52 u.o.o.ś. Nie może to być natomiast ocena merytoryczna (vide: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 795/16 - Lex nr 2136682 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1076/15 - Lex nr 2118230 i II OSK 2661/14 - Lex nr 2118244, 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13 - Lex nr 1754669, 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13 - Lex nr 1572744, 20 marca 2014 r. sygn., akt II OSK 2564/12 - Lex nr 1511156, 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13 - Lex nr 1369033, 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11 - Lex nr 1340187).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być kwestionowany przez strony, jak i również przez przedstawicieli społeczeństwa. Jednak, co wymaga dobitnie podkreślenia, kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu, czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, a przy tym oceniającej planowane do realizacji przedsięwzięcie w sposób również kompleksowy co raport. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia lub odesłanie do ogólnych ustaleń publikacji naukowych. Nie jest także możliwe, zdaniem sądu kwestionowanie ustaleń raportu, w powołaniu na opinie specjalistów z danej dziedziny, wyrażające krytykę metodologii przyjętej przez autorów raportu, szczególnie w sytuacji, gdy uprawnienia autorów raportu do jego sporządzenia nie zostały w jakikolwiek sposób podważone. Innymi słowy, w ocenie sądu, skuteczne zakwestionowanie merytorycznej zawartości raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora i odnoszącej się do oceny tego konkretnego przedsięwzięcia przy uwzględnieniu parametrów wskazanych przez inwestora. (tak w wyrokach NSA i WSA: III OSK 3037/21 z 13 czerwca 2023 r., III OSK 1514/21 z 10 stycznia 2023 r., II OSK 844/16 z 28 października 2016 r.; II SA/Kr 795/16 z 19 września 2016 r., II SA/Sz 1496/1527 kwietnia 2016 r. - dostępne w CBOSA). Kontrdowody przeciwko specjalistycznemu raportowi powinny bowiem reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości (vide wyrok II SA/Bd 750/14 z 11 lutego 2015 r., CBOSA).
Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, a orzekające organy uznały, że przedłożony przez inwestora raport spełnia zarówno wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
W ocenie sądu co prawda zostało złożone opracowanie prof. M. C., które poddaje w wątpliwość możliwość realizacji składowiska na terenie istniejącego składowiska odpadów paleniskowych. Dla budowy nowego składowiska konieczne będzie wydobycie ogromnych ilości odpadów o kodzie 10 01 80( mieszanki popiołowo żużlowej z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych. Nadto ekspert wskazywał, że istniejące składowisko popiołów zostało zlokalizowane na terenie gdzie nie można lokalizować składowisk odpadów.
Kwestie podniesione w opracowaniu były przedmiotem oceny kierownika zespołu opracowującego raport, który wskazywał, że raport został przygotowany na podstawie dokumentacji geologiczno – inżynierskiej, dokumentacji hydrogeologicznej i podnoszone kwestie były brane pod uwagę.
Z tych też względów sąd za niezasadne uznał zarzuty skarg w zakresie ogólnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, elementy przyrody, zdrowie i życie ludzi, kompensacji przyrodniczej, ochrony gatunków chronionych, drgań, prędkości, wibracji, a sprowadzające się do naruszenia art. 7, 77, 80, 107 k.p.a. w świetle kwestionowania prawidłowości merytorycznej wartości raportu. W zaskarżonych decyzjach organy wyczerpująco i szczegółowo przeanalizowały raport i jego uzupełnienia, organ II instancji dokonał w decyzji koniecznych uzupełnień lub poprawek, odniósł się do zarzutów i wyjaśnił swoje stanowisko. Również analizy i ekspertyzy przedłożone na etapie postępowania administracyjnego przed organem I, jak i II instancji, były przedmiotem wypowiedzi organów orzekających w niniejszej sprawie, na co bezspornie wskazuje materiał zgromadzony w sprawie.
Sąd w składzie tu orzekającym w całości podziela ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ i ocenę wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przyjmuje je za własne. Z uwagi na obszerność ustaleń zawartych w decyzjach oraz obszerność uzasadnień sformułowanych przez organy, sąd uznał jednak za zbędne ich całościowe przytaczanie.
Odnosząc się skonkretyzowanych zarzutów podniesionych przez skarżącego podnosi on wydanie decyzji w oparciu o niepełne ustalenia raportu w szczególności bezpośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko, w tym klimat oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi – art. 62 ust.1 pkt .1 lit. a i b. u.o.o.ś w związku występowaniem uciążliwości odorowych, które w znaczący sposób będą obniżać komfort życia mieszkańców oraz wywoływać nasilenie objawów psychosomatycznych.
Kwestie związane uciążliwością odorową były przedmiotem oceny w decyzji organów. Organ dokonał oceny planowanej inwestycji na powietrze i według wyliczeń wynika, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia poziomy substancji odoroczynnych, takich jak siarkowodór, amoniak, pochodzących z procesu technologicznego nie spowodują przekroczenia norm obowiązujących w tym zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 roku w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu( DZ.U nr 16, poz. 87).
Nadto z raportu wynika, że gospodarka odpadami będzie polegała na braku deponowania na składowisku odpadów, które powodowałyby powstawanie substancji złowonnych. Od strony mieszkańców zostanie zainstalowana bariera antyodorowa oraz powstanie pas zieleni o szerokości co najmniej 10 m, budowa obwałowań, które na bieżąco będą zadarniane.
Od 2008 roku uruchomiono w sąsiedztwie wysypiska zakład utylizacji odpadów komunalnych i na składowisko kierowane są odpady po przetworzeniu, co umożliwia odseparowanie bioodpadów mogących stanowić pokarm dla gryzoni i źródło odoru.
Zarzuty skargi, iż nie wiadomo czy zastosowane środki będą wystarczające i czy ograniczą oddziaływanie emisji i zanieczyszczeń odorowych są czysto teoretyczne i zakładające a priori, że nie spełnią swoich funkcji. W tej kwestii skarżący nie zaprezentował żadnego opracowania, które by wykazywało wadliwość przyjętych rozwiązań i nie pokazuje jakie rozwiązania powinny zostać zastosowane. Kwestie w zakresie warstwy izolacyjnej zieleni i pokrywanie odpadów warstwami izolacyjnymi wynikają z zapisów decyzji organu pierwszej instancji - I ust.2 pkt 4, 14, 19 i 24. Wyeliminowanie tego czynnika w postaci oddziaływań odorowych w całości jest niewykonalne i można jedynie zastosować środki ograniczające oddziaływanie. Kwestie bieżącej kontroli oddziaływania składowiska na środowisko będą oceniane w ramach monitoringu.
Kwestie odległościowe lokalizacji wysypiska na które powołuje się skarżący w sprawie odległości składowiska od zabudowań mieszkalnych są niewykonalne w przedmiotowej sprawie ponieważ jego lokalizacja wynika z Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] przyjętego uchwałą Zarządu Województwa [...] z 27 lutego 2024 roku, nadto teren ten jest terenem użytkowanym przemysłowo, niskiej gęstości zaludnienia i dużym wskaźniku zalesienia, położonym w sąsiedztwie Zakładu Utylizacji i Segregacji Odpadów. Inwestycja wykorzysta istniejącą infrastrukturę dedykowaną gospodarce odpadami.
Kolejnym zarzutem stawianym zaskarżonej decyzji jest wadliwe wykonanie wariantowania tym samym nie spełnia wymogów wynikających z wymogów z art. 62 ust.1 w związku z art. 66 ust.1 pkt 5,6 i 7a u.o.o.ś.
Zdaniem strony skarżącej przedmiotowy raport nie zawiera poza wariantem inwestorskim dwóch wariantów alternatywnych. Przedłożony raport zawiera tylko wariant inwestorski i wariant alternatywny.
Należy zauważyć, iż raport zawiera wariant zerowy – brak realizacji, wariant inwestorski i alternatywny. Z tym że wariant inwestorski jest najkorzystniejszym dla środowiska. Wariant inwestorski i wariant alternatywny, który przewidywał budowę kwatery składowania odpadów bez podziału na sektory składowania. Budowa jednej kwatery bez podziału na sektory spowoduje powstanie znacznie większej ilości wód odciekowych oraz będzie mniej korzystna w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, emisji hałasu, gospodarki wodno – ściekowej. Tym samym wariant inwestorski jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.
W tym przypadku wariant alternatywny nie mógł zawierać alternatywnych rozwiązań np. co do lokalizacji ponieważ lokalizacja była determinowana planem gospodarowania odpadami i jako teren najmniej ingerujący w środowisko. Tak więc należało przygotować wariantowe rozwiązania w zakresie czynników oddziaływujących na środowisko. W tym przypadku tym czynnikiem różnicującym był podział składowiska odpadów na sektory. Analiza poszczególnych wariantów została przeprowadzona w raporcie i nie została poddana żadnej krytycznej ocenie.
W ocenie sądu organ wydając decyzje wskazał i uzasadnił, odwołując się raportu dlaczego wariant inwestorski jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.
Odnośnie do braku nałożenia obowiązku przestawienia analizy porealizacyjnej w treści decyzji organu I instancji wskazać należy, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz wskazując inne organy, którym także należy ją przedstawić. Wbrew stanowisku skarżącego nałożenie obowiązku przedstawienia tej analizy przez inwestora stanowi zatem fakultatywną kompetencję organu, a nie jego obowiązek. Zasadność nałożenia tego obowiązku powinna wynikać z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, a ponieważ wiąże się z nałożeniem obowiązków na podmiot prawa - musi mieć niewątpliwe oparcie w ustaleniach faktycznych. Skarżący takiej argumentacji, poza samym oczekiwaniem sformułowania tego obowiązku, nie formułuje poza argumentem, że zanieczyszczenie substancjami odorowymi jest trudne do oceny i modelowania.
Analiza porealizacyjna jest wymagana wtedy gdy dane przedsięwzięcie i zakres skutków oddziaływania na środowisko jest trudny do przewidzenia i mogą wystąpić czynniki, które nie są jeszcze znane w dacie sporządzania raportu. W przedmiotowej sprawie wszystkie czynniki były znane oraz raport dokonywał oceny ich oddziaływania na środowisko.
W toku postępowania została złożona ekspertyza naukowa prof. C., która zarzucała, że jego lokalizacja, w dawnym wyrobisku eksploatacji piasku jest niedopuszczalne w świetle uregulowań rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z 30 kwietnia 2013 roku w sprawie składowisk odpadów ponieważ nie może być lokalizowane w dolinie rzek, w pobliżu zbiorników wód śródlądowych, na terenach źródlowiskowych, bagiennych i podmokłych, w obszarach mis jeziornych i strefach krawędziowych oraz obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi. Przedmiotowa lokalizacja znajduje się w dolinie rzeki [...] i częściowo w jej strefie krawędziowej. Naruszenie bryły istniejącego składowiska bryły odpadów paleniskowych w okresie po mniej niż 30 lat będzie rodzić szereg zagrożeń i ryzyk.
Również w zakresie niewłaściwej lokalizacji składowiska w nawiązaniu do ekspertyzy prof. C. zarzuty stawiał skarżący w związku z zagrożeniem dla wód podziemnych.
Należy wskazać, że przygotowany raport odnośnie możliwości lokalizacji składowiska w danym położeniu opierał się na dokumentacji geologiczno – inżynierskiej oraz dokumentacji hydrologicznej i z tej dokumentacji wynika, że projektowana lokalizacja inwestycji znajduje się poza terenami dolinami rzek, zbiorników śródlądowych. W tych opracowaniach szczegółowo rozpoznano budowę geologiczną oraz głębokość zalegania wód podziemnych. Z uwagi, że tylko na części terenu występuje naturalna ochrona geologiczna dlatego przewidziano położenie sztucznej bariery geologicznej na dnie i na skarpach projektowanego składowiska.
To wskazuje, że podłoże w rejonie składowiska zostało gruntownie przebadane.
Nadto w ramach monitoringu wykonane zostaną otwory obserwacyjne dla poszczególnych poziomów wodonośnych.
W zakresie wydobycia odpadów – popioły i żużle zostaną one wykorzystane do budowy skarp i obwałowań. Dopuszczalne jest wykorzystanie tego rodzaju odpadów o kodzie 10 01 80 do budowy skarp i obwałowań – rozporządzenie Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2013 roku w sprawie składowisk odpadów.
Nadto należy zauważyć, iż zarzuty stawiane w przedmiotowej ekspertyzie zostały poddane analizie w piśmie inwestora z dnia 28 października 2023 roku, z odwołaniem się do raportu oraz jego uzupełnień, które Sąd podziela i przyjmuje za własne. Zdaniem sądu posiłkowanie się przez skarżącego jednostkowymi opiniami czy ekspertyzami przedstawicieli świata nauki, uwypuklającymi - jego zdaniem - mankamenty raportu, nie mogły być wystarczające do podważenia wiarygodności analiz i obliczeń zawartych w raporcie w sytuacji, gdy ich prawidłowość została pozytywnie zweryfikowana przez organy współdziałające w procedurze wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi oraz stan środowiska. W przypadku przedsięwzięcia, którego realizacja wzbudza negatywne nastawienie części społeczeństwa, a zbadanie zasięgu oddziaływania na środowisko którego to przedsięwzięcia wymaga wiedzy wielokierunkowo specjalistycznej i w stosunku do którego to przedsięwzięcia pojawiają się odmienne zapatrywania poszczególnych specjalistów na niektóre szczegółowe kwestie, związane z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, zwłaszcza z szacowaniem emisji zanieczyszczeń, jedynie poprzez kontrraport można byłoby podważyć ustalenia raportu. Jeszcze raz podkreślić należy, że raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą.
W zakresie usunięcia odpadów( popiołów i żużli) w ilości ok. 165 tys. ton ze składowiska paleniskowego, to skarżący zwracał uwagę, że raport nie dokonywał oceny możliwości ewentualnego przebicia bardzo cienkiej warstwy izolacyjnej i przedostania się zwiększonych ilości odcieków do wód podziemnych występujących w podłożu składowiska.
W ocenie Sądu ten zarzut z góry zakłada, że w ramach robót budowlanych dojdzie do uchybień, które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko. Ze stanowiska raportu wynika, że na części występuje bariera geologiczna oraz istnieją systemy drenażu wód odciekowych wraz ze zbiornikiem wód odciekowych. Tak więc ewentualne powstanie dodatkowych wód odciekowych zostanie zebrane przez istniejący system drenażu i odprowadzony do zbiornika wód odciekowych. W tej sytuacji prawdopodobieństwo dostania się wód odciekowych do wód podziemnych jest niewielkie.
Odnośnie świata roślinnego i zwierzęcego na działce nr [...] przeprowadzono badania terenowe, ustalono stan zadrzewienia. Z uwagi na antropogeniczny charakter terenu nie można na tym terenie mówić o siedliskach przyrodniczych w dosłownym brzmieniu. Planowane przedsięwzięcie położonej jest poza obszarami ochrony przyrody. Przedmiotowa inwestycja została uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. oraz Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, a także uzyskano pozytywne opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Marszałka Województwa [...].
Należy zauważyć, iż w przedmiotowym postępowaniu organ zapewnił mieszkańcom możliwość czynnego udziału w postępowaniu poprzez poinformowanie o prowadzonym postępowaniu, możliwości składania wniosków i uwag.
Sam fakt sprzeciwu mieszkańców terenów zamieszkałych w pobliżu wysypiska nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej w sytuacji zostały spełnione wymogi ustawowe, w sytuacji gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany.
Przypisanie przez ustawodawcę w ustawie o dostępie do informacji o środowisku temu samemu organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji z uprawnieniem do złożenia wniosku w imieniu gminy, będącej wnioskodawcą, przy znanych sądowi przypadkach zarówno ustawowego wyłączenia dopuszczalności łączenia statusu strony z pozycją organu (vide art. 142 i art. 124 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jak i ustawowego przyzwolenia dla zbiegu uprawnień do złożenia wniosku z kompetencją do podjęcia decyzji (vide: regulacja ustawy z 10 marca 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w odniesieniu do kompetencji prezydentów miast, pełniących w miastach na prawach powiatu funkcje starostów, do załatwiania wniosków prezydentów miast, jako zarządców dróg gminnych, o wydanie decyzji o ustaleniu zasad realizacji inwestycji drogowej), jest zdaniem sądu świadomym zabiegiem prawodawcy. Ustawodawca przypadków decydowania przez wójta, burmistrza, czy prezydenta miasta o wniosku gminy, będącym wyrazem realizacji zadań własnych gminy, służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb lokalnej społeczności, nie postrzega w kategoriach konfliktu interesów. Gospodarka odpadami komunalnymi jest zaś obowiązkowym zadaniem własnym gminy (vide: art. 16 "a" ustawy o odpadach, obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji, od 1 stycznia 2012 r. przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 1 lipca 2011 r. - Dz. U. z 2011 r. Nr 152, poz. 897 i art. 7 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zgodnie z dyspozycją art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dla przedsięwzięcia realizowanego przez gminę - jako inwestora) - decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości to przedsięwzięcie jest realizowane. Oznacza to, że przepis ten wyłącza stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia organu w rozumieniu art. 24-25 k.p.a.( wyrok NSA z 6 czerwca 2013 roku, II OSK 3064/12)
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcą o wydanie decyzji środowiskowej była [...] sp. [...], której udziałowcem jest Gmina R.. Tak więc zarzut [...] – Fundacja Ochrony Środowiska Naturalnego o konflikcie interesów pomiędzy organem wydającym decyzje Prezydent Miasta R., a wnioskodawcą jest nieuprawniony. Sam ustawodawca jednocześnie wskazał na organ wydający decyzję mając świadomość, że gospodarka odpadami jest zadaniem własnym gminy.
Odnosząc się do zarzutu braku decyzji o przeprowadzaniu rozprawy należy stwierdzić należy, iż przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie jest obligatoryjne. Przepis art. 89 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. W § 2 powołanego artykułu wskazano, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zatem reguła rozpoznawania sprawy przez organ orzekający na rozprawie. Organ administracji postępowanie wyjaśniające prowadzi - co do zasady - poza rozprawą, chyba, że zachodzą przesłanki przeprowadzenia rozprawy. Jeżeli jednak w ocenie organu rozprawa nie doprowadziłaby do uproszczenia i przyspieszenia postępowania, nie jest konieczna ze względu na ewentualny cel wychowawczy, a obowiązku jej przeprowadzenia nie przewiduje przepis prawa, postępowanie administracyjne może być przeprowadzone bez rozprawy, tak jak to miało miejsce w przypadku rozpatrywanej sprawy. Ustawodawca, co prawda, wskazuje na powinność przeprowadzenia rozprawy także w przypadkach, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a więc wtedy, gdy w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach, które organ powinien uzgodnić (tak E. Iserzon, Komentarz IV, 1970, s. 182). Wbrew stanowisku skarżącego sytuacja taka nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Przewidziana w omawianej regulacji powinność przeprowadzenia rozprawy, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków i biegłych albo w drodze oględzin nie jest przede wszystkim równoznaczna z koniecznością przeprowadzenia rozprawy w każdym przypadku przeprowadzenia wymienionych dowodów, gdyż przeprowadzenie rozprawy uzależnione jest od wyjaśnienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 361/08). W rozpoznawanej sprawie organ zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy poza rozprawą, zwłaszcza że materiał w sprawie jest materiałem specjalistycznym, który był oceniany przez organy współdziałające.
Należy zauważyć, iż przedmiotowa decyzja warunkuje wykonywanie prac na terenie gdzie powstanie wysypisko od nadzoru przyrodniczego, przy udziale specjalistów z zakresu herpetologii, ornitologii, entnomologii, botaniki, fitosocjologii dostosowanym do zagrożenia dla elementów przyrodniczych środowiska naturalnego.
Zaskarżona decyzja zawiera również ograniczenia w zakresie prowadzonych prac budowalnych oraz eksploatacji, szczególnie w zakresie urządzeń emitujących hałas o dużym natężeniu.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.