VIII SA/Wa 134/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje nakazujące usunięcie odpadów, uznając, że ich wykorzystanie do utwardzenia terenu było zgodne z prawem obowiązującym w momencie ich przekazania.
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia odpadów o kodzie 100180 z działki stanowiącej grunty wspólne wsi. Organy administracji nakazały spółce [...] SA usunięcie odpadów, uznając ją za posiadacza. WSA pierwotnie oddalił skargi, ale po autokontroli i uwzględnieniu skarg kasacyjnych uchylił własny wyrok oraz decyzje organów niższych instancji. Kluczowe było zastosowanie rozporządzenia z 2006 r. zamiast z 2015 r., które nie ograniczało ilości odpadów do utwardzenia terenu.
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia odpadów o kodzie 100180, które zostały nawiezione na działkę nr [...] we wsi [...]. Organy administracji, w tym Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznały spółkę [...] SA za posiadacza odpadów i nakazały jej usunięcie. Spółka oraz mieszkańcy wsi, reprezentowani przez sołtysa J. W., zaskarżyli te decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pierwotnie oddalił skargi, uznając spółkę za posiadacza odpadów i stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. Jednak po rozpoznaniu skarg kasacyjnych, Sąd dokonał autokontroli swojego wyroku i uchylił go, uznając, że błędnie zastosowano przepisy rozporządzenia z 2015 r. zamiast obowiązującego w momencie zdarzenia rozporządzenia z 2006 r. Rozporządzenie z 2006 r. nie ograniczało ilości odpadów do utwardzenia terenu, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że odpady zostały zagospodarowane zgodnie z prawem obowiązującym w styczniu 2015 r. i umorzył postępowanie administracyjne. Ostatecznie, po kolejnych etapach postępowania, Sąd uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie, zasądzając koszty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zastosowano przepisy rozporządzenia z 2006 r., które nie ograniczało ilości odpadów do utwardzenia terenu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błędnie zastosowano przepisy rozporządzenia z 2015 r. zamiast rozporządzenia z 2006 r., które obowiązywało w momencie przekazania odpadów. Rozporządzenie z 2006 r. pozwalało na wykorzystanie odpadów do utwardzenia terenu bez ograniczeń ilościowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.o.o. art. 26 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przepis dotyczący obowiązku usunięcia odpadów, który może być zastosowany, gdy odpady są składowane lub magazynowane w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu.
u.o.o. art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przepis zwalniający osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami z obowiązku uzyskania zezwolenia na magazynowanie odpadów, jeśli wykorzystują je na potrzeby własne.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis umożliwiający sądowi autokontrolę i ponowne rozpoznanie sprawy w określonych sytuacjach.
rozporządzenie MŚ z 2006 r.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
Przepis obowiązujący w dacie zdarzenia, pozwalający na wykorzystanie odpadów o kodzie 100180 do utwardzania powierzchni bez ograniczeń ilościowych.
Pomocnicze
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definicja posiadacza odpadów, z domniemaniem, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 21
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definicja odpadów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące uchylenia lub utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
rozporządzenie MŚ z 2015 r.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
Przepis wprowadzający ograniczenie ilościowe (0,15 Mg/m²) dla odpadów o kodzie 100180 wykorzystywanych do utwardzania powierzchni, który nie powinien być stosowany do zdarzeń z 2015 r.
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące utwardzenia powierzchni gruntu i wymogu pozwolenia na budowę.
Prawo wodne
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Przepisy dotyczące wpływu utwardzenia terenu na stosunki wodne.
p.o.ś.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Prawo ochrony środowiska
Ogólne przepisy dotyczące ochrony środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie rozporządzenia z 2015 r. zamiast rozporządzenia z 2006 r. Obalenie domniemania posiadacza odpadów na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. Wykorzystanie odpadów do utwardzenia terenu było zgodne z prawem obowiązującym w momencie zdarzenia.
Odrzucone argumenty
Pierwotne stanowisko WSA, że spółka jest posiadaczem odpadów i powinna je usunąć. Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2015 r. przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
zasada lex retro non agit błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia przeniesienie posiadania odpadu utwardzenie powierzchni dróg i placów
Skład orzekający
Leszek Kobylski
przewodniczący
Renata Nawrot
sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za odpady, zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz stosowania przepisów przejściowych w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania odpadów do utwardzenia terenu i zastosowania przepisów rozporządzeń w kontekście daty zdarzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest właściwe zastosowanie przepisów obowiązujących w momencie zdarzenia, a błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych i wyroków sądowych. Pokazuje też złożoność ustalania odpowiedzialności za odpady.
“Błąd w rozporządzeniu zadecydował o losach sprawy o odpady: jak zasada 'lex retro non agit' uratowała spółkę.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 134/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-04-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-02-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 992 art. 26, art. 45 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. w Radomiu skarg kasacyjnych: [...] [...] z siedzibą w W. i A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 oraz skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów 1) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2020 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 3/20; 2) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. solidarnie na rzecz A. U. i B. U. kwotę 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz skarżącej A. U. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz [...] [...] z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 28 października 2019 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2018 roku, poz. 2096 ze zm. dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania [...] SA w [...], J. W., A. i B. U. od decyzji Wójta gminy [...] z dnia 12 lipca 2019 r., nr [...]: 1) nakazującej [...] SA – jako posiadaczowi odpadów o kodzie 100180, nielegalnie zeskładowanych na działce nr [...] w obrębie [...] gmina [...] ich usunięcie w pełnej ilości zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w tym zakresie, w sposób bezpieczny dla terenów nieruchomości sąsiednich poprzez niezwłoczne zabranie, załadowanie i przetransportowanie w miejsce przeznaczone do ich składowania; 2) ustalającej termin ostatecznego wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 do 15 października 2019 roku orzekło 1) o uchyleniu zaskarżonej decyzję w części tj. w zakresie rozstrzygnięcia w pkt 2 dotyczącego ustalenia terminu ostatecznego wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 – do dnia 15 października 2019 r. i ustaliło, że wykonanie wymienionego wyżej obowiązku ma nastąpić w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]; 2) w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: E. i J. C. złożyli w dniu 20 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: WIOŚ) pismo, w którym wskazali, że są posiadaczami działek nr [...]i [...], zabudowanych domkiem letniskowym w miejscowości [...]. Podali, że na położonej naprzeciw ich domu działce nr [...], przy użyciu popiołu, wyrównano poziom terenu ponad poziom drogi. W dniu 17 marca 2015 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę i oględziny działki nr [...] we wsi [...]. Z protokołu kontroli wynikało, że na teren działki będącej we władaniu Mieszkańców wsi [...] została nawieziona i rozplantowana mieszanka popiołowo-żużlowa, a następnie teren został pokryty warstwą piasku. Z poczynionych przez WIOŚ ustaleń wynikało że transportu mieszanki popiołowo-żużlowej o kodzie 100180, na działkę nr [...] we wsi [...] dokonał W. K., który prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "Transport drogowy towarów. Rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych. Przygotowywanie terenu pod budowę". Posiadał on zezwolenie na transport odpadów, natomiast posiadane zezwolenie na przetwarzanie odpadów było ważne do dnia 19 grudnia 2014 r. Kontroli poddano też spółkę [...] S.A. (dalej: strona, skarżąca, spółka). Ustalono, że spółka ta w okresie styczeń-marzec 2015 r. odbierała odpady mieszanki popiołowo-żużlowej o kodzie 10 01 80 z [...] sp. z. o. o., a następnie przekazywała je osobom fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym, między innymi w styczniu 2015 r. Wspólnocie Wsi [...] w ilości 2.445,20 Mg. Podczas kontroli okazano umowę zagospodarowania mieszanek popiołowo-żużlowych i rea gipsu z [...] S.A. zawartą w dniu 1 stycznia 2015 r. pomiędzy kontrolowaną spółką, a W. K., zgodnie z którą wykonawca zobowiązał się do zagospodarowania mieszanki popiołowo-żużlowej oraz rea gipsu z zakładu [...] sp. z. o. o, w sytuacji gdy taka okoliczność będzie wynikała z potrzeb skarżącej. W dniu 15 lipca 2015 r., w związku z wystąpieniem WIOŚ, wszczęte zostało z urzędu przez Wójta postępowanie w sprawie usunięcia odpadów o kodzie 10 01 80 z terenu działki nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Postępowanie prowadzone było w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992, dalej także: u.o.o.). Wykazało ono, że na wymienionej wyżej działce składowane są odpady tj. mieszanki popiołowo-żużlowe w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Odpady nawiezione zostały w styczniu 2015 r., pochodziły ze składowiska [...] sp. z. o. o, a posiadaczem odpadów jest skarżąca spółka [...] SA w Warszawie. Odpady przetransportowała firma W. K. Transport Drogowy Towarów Wilczkowice. Odpady przejęło Sołectwo wsi [...] reprezentowane przez Sołtysa wsi. Ustalono nadto, że działka nr [...] położona w miejscowości [...] stanowi "Grunty wspólne wsi [...]". Nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Decyzją z 12 lipca 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 u.o.o., Wójt Gminy [...] (dalej: organ I instancji, Wójt) nakazał skarżącej usunięcie odpadów w pełnej ilości zgodnie z przepisami obowiązującego prawa w tym zakresie w sposób bezpieczny dla terenów nieruchomości sąsiednich poprzez niezwłoczne zebranie, załadowanie i przetransportowanie w miejsce przeznaczone do ich składowania, ustalając termin ostatecznego wykonania obowiązku do dnia 15 października 2019 r. W ocenie organu I instancji posiadaczem odpadów była spółka [...], która nie przeniosła prawnie posiadania odpadów na rzecz mieszkańców wsi [...]. Wprawdzie Sołtys wsi potwierdził przyjęcie odpadów, jednakże nie można tego uznać za działanie zgodne z prawem. Ponadto odpady złożone zostały w miejscu nieprzeznaczonym na ten cel i bez wymaganych prawem pozwoleń. Fakt, że Mieszkańcy wsi [...] z własnej inicjatywy i na rzecz wspólnoty wsi czynili starania związane z zagospodarowaniem terenu na cele związane z budową świetlicy nie mógł sankcjonować działań niezgodnych z prawem. Powołując treść art. 45 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 8 u.o.o. wskazano, że możliwe jest przekazywanie odpadów osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą pod warunkiem wykorzystania ich na potrzeby własne za pomocą dopuszczalnych metod odzysku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 u.o.o. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 96 ze zm. dalej rozporządzenie z 2015 roku) określona została między innymi lista odpadów, warunki magazynowania odpadów przeznaczonych do wykorzystania na potrzeby własne oraz dopuszczalne ilości, które te podmioty mogą przyjąć i magazynować w ciągu roku. Odpad o kodzie 10 01 80 umieszczono pod poz. 21 jako mieszanka popiołowo-żużlowa z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych, a dopuszczalną metodą odzysku jest między innymi utwardzenie powierzchni. Magazynowanie jest dopuszczone w warunkach zapobiegających niekorzystnemu wpływowi na środowisko pod przykryciem materiałem nieprzepuszczalnym. W przypadku utwardzenia powierzchni dopuszczalne jest przyjęcie w ciągu roku 0,15 Mg/m2 utwardzonej powierzchni. Organ I instancji dokonał weryfikacji ilości przyjętych odpadów i ustalił, że maksymalną, dopuszczalną ilość odpadów możliwą do przyjęcia przez Samorząd Mieszkańców wsi [...] na potrzeby własne, przyjmując, że działka o nr [...] ma powierzchnię 2.340 m², było 351 Mg. Tymczasem ilość złożonych odpadów na działce nr [...] przekracza ustawowo określoną normę. Ponadto, jak wynikało z protokołu oględzin załączonego do protokołu z kontroli WOIŚ, grubość warstwy złożonych odpadów wynosiła od 0,5m do 0,8m, co również potwierdzało, że ilość odpadów przekraczała normę. Zwrócono uwagę i na to, że prawidłowe przekazanie odpadów wiązało się z koniecznością umieszczenia odpowiedniej adnotacji w kartach ewidencji odpadów. Karta będąca w aktach sprawy nie zawierała zaś adnotacji o przekazaniu odpadów osobie fizycznej, co również może świadczyć, że nie nastąpiło przeniesienie posiadania odpadów na rzecz osoby fizycznej. Po rozpoznaniu odwołań spółki, Samorządu Mieszkańców Wsi [...] oraz A. i B. U., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z 28 października 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w części tj. w zakresie ustalenia terminu wykonania obowiązku i ustaliło w to miejsce, że termin jego wykonania ma nastąpić w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, w pozostałej zaś części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. Organ odwoławczy przywołał treść art. 26 ust. 2 u.o.o. uznając, że spełniona została negatywna przesłanka dotycząca ilości zdeponowanych odpadów. Uznał, że prawidłowe były ustalenia Wójta co do tego, że dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,15 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Przyjmując powierzchnię działki nr [...] wynoszącą 2.340 m2 oraz normę 0,15 Mg/m2 dopuszczalna ilość odpadów możliwa do przyjęcia na potrzeby własne wynosi 351 Mg. Tymczasem z karty przekazania odpadu wynika, iż masa odpadów złożonych na przedmiotowej działce wynosi 2.445,20 Mg, co znacznie przekracza dopuszczalną normę, określoną w wymienionym wyżej rozporządzeniu. Już tylko ta okoliczność wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 45 u.o.o. Odnosząc się do zarzutów spółki, że odpady zostały przekazane w styczniu 2015 r., a więc w okresie gdy obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z 21 kwietnia 2006 r., które w załączniku nr 1 nie określało żadnych maksymalnych ilości, które mogłyby zostać wykorzystane w procesie odzysku mieszanki popiołowo-żużlowej, Kolegium wyjaśniło, że organ ma obowiązek rozpoznawania i rozstrzygania spraw na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Przesądza to zatem, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania norma z art. 45 ust. 1 pkt. 2 u.o.o. wobec czego nie można przyjąć, że odpady prawidłowo zostały poddane procesowi odzysku przez utwardzenie terenu na działce nr [...] we wsi [...]. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 26 ust. 2 u.o.o. Zdaniem Kolegium nie było sporu co do tego, że teren wskazanej działki nie był przeznaczony do magazynowania bądź składowania odpadów. Teren ten ma nieuregulowany stan prawny. Według ewidencji gruntów i budynków są to "Grunty Wspólne Wsi [...]" - władanie na zasadach samoistnego posiadania. Poza tym, legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia, którego ani Sołtys wsi [...] ani Rada Sołecka nie posiadają. Końcowo, przywołując treść art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. oraz art. 3 pkt 44 u.o.o. wprowadzające legalną definicję posiadacza odpadów oraz władającego powierzchnią ziemi, Kolegium uznało, że posiadaczem odpadów o kodzie 10 01 80 znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości [...], będącej we władaniu jej mieszkańców była skarżąca spółka, która odbierała mieszankę popiołowo-żużlową z [...], jednak nie przeniosła posiadania odpadów na Mieszkańców wsi [...], reprezentowanych przez sołtysa. Z pisma Starostwa Powiatowego w [...]z dnia 14 lutego 2018 r., znak: [...]wynikało bowiem, że stan prawny działki nie jest uregulowany i nie ustanowiona została Wspólnota Gruntowa wsi [...]. Nie można zatem przyjąć, że sołtys wsi, który przyjął odpady działał w imieniu wspólnoty, która nie ma uregulowanego statusu prawnego, a więc formalnie nie istnieje. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem SKO, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący. [...] S.A. z siedzibą w [...], której skarga została zarejestrowana pod sygn. akt VIII SA/Wa 4/20, zarzuciła naruszenie: a. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i tym samym brak stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o nakazie usunięcia odpadów, która w dacie wydania tej decyzji, jak i w dacie orzekania przez organ II instancji, była faktycznie niemożliwa do wykonania, a jej niewykonalność ma charakter trwały i nieusuwalny, b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta podczas, gdy decyzja ta powinna była zostać usunięta z obrotu prawnego jako wadliwa, c. art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z interesem społecznym oraz słusznym interesem mieszkańców wsi [...], d. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób umniejszający zaufanie do władzy publicznej, która nie uwzględnia interesu społecznego oraz słusznego interesu mieszkańców wsi [...] (reprezentowanych przez Sołtysa), e. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym dogłębnego i rzetelnego zbadania okoliczności dotyczących: - stopnia zmieszania odpadów z gruntem i położenia odpadów na terenie zielonym (zadrzewionym i zakrzewionym), co pozwoliłoby przede wszystkim ocenić, czy usunięcie odpadów jest w obecnym stanie technicznie możliwe, jak również czy obiektywnie możliwe jest wykonanie tego obowiązku w sposób "bezpieczny dla terenów nieruchomości sąsiednich", - tego czy odpady zostały wykorzystywane na potrzeby własne mieszkańców wsi [...] (reprezentowanych przez Sołtysa wsi) w kontekście dopuszczalnych metod i warunków odzysku odpadów o kodzie 10 01 80 tj. do utwardzania powierzchni, w sposób w sposób uniemożliwiający pylenie, bez zakłócenia stosunków wodnych, bez zagrożenia szkodą dla środowiska, - skutków wydania decyzji dla bezpieczeństwa mieszkańców i zwierząt żyjących w obrębie w obrębie nieruchomości, w szczególności możliwości osunięcia się terenu wskutek wykonania decyzji przez skarżącego oraz wpływu na stosunki wodne, f. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i przeprowadzenia dowodów istotnych dla sprawy tj. dokonania właściwych ekspertyz, w tym zaniechanie powołania biegłego w celu ustalenia stopnia zmieszania odpadów z gruntem, co pozwoliłoby przede wszystkim ocenić, czy usunięcie odpadów jest w obecnym stanie obiektywnie możliwe, określenia skutków wydania ewentualnej decyzji o nakazaniu usunięcia odpadów tj. wpływu odpadów o kodzie 10 01 80 na środowisko, bezpieczeństwo mieszkańców i zwierząt żyjących w obrębie nieruchomości, w szczególności możliwości osunięcia się terenu wskutek wykonania decyzji i możliwości zakłócenia stosunków wodnych, g. art. 85 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania oględzin nieruchomości, tym samym oparcie się jedynie na protokole oględzin dokonanych 17 marca 2015 r. przez WIOŚ, mimo upływu ponad czterech lat od ich dokonania i nieodwracalnych zmian gruntowych nieruchomości (zmieszanie gruntu z mieszanką żużlowo-popiołową o kodzie 10 01 80), podczas gdy potrzeba dokonania ponownych oględzin wynikała z konieczności ustalenia, czy decyzja o nakazie usunięcia odpadów byłaby możliwa do wykonania, a konieczności oceny skutków środowiskowych i społecznych jej wydania. h. art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. poprzez błędne przyjęcie obalenia domniemania prawnego przyjętego w tym przepisie i uznanie, jakoby posiadaczem odpadów dalej pozostawał skarżący, podczas gdy za posiadaczy odpadów w rozumieniu ww. przepisu należy uznać mieszkańców wsi [...], w których imieniu działał Sołtys wsi, i. rozporządzenia MŚ z 2015 r., którego załącznik nie zawiera ograniczeń ilościowych w wykorzystywaniu odpadów o kodzie 01 10 80 przez osoby fizyczne na cele własne, j. art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.o. w zw. art. 27 ust. 8, 9 i 10 u.o.o. w zw. rozporządzeniem MŚ z 2006 r. poprzez ich niezastosowanie mimo, iż odpady uwzględnione w ww. w rozporządzeniu zostały przekazane Sołtysowi wsi [...], zostały wykorzystane na cele własne mieszkańców wsi zgodnie z dopuszczalną metodą odzysku i stanowią odpady całkowicie bezpieczne, k. art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach poprzez błędne uznanie, że sposób usunięcia odpadów określony decyzji organu I instancji jest wystarczający, podczas gdy w stanie powinien on być znacznie bardziej precyzyjny przy uwzględnieniu położenia odpadów na terenie - aktualnie zadrzewionym i zakrzewionymi oraz stopień zmieszania odpadów z gruntem. Mając to na uwadze spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wójta, ewentualnie o uchylenie wskazanych wyżej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skargę, zarejestrowaną za sygn. akt VIII SA/Wa 3/20, wnieśli Alicja i Bogusław Urbańscy zarzucając naruszenie: a. art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. poprzez dokonanie błędnej wykładni i niezgodne z definicją legalną zawartą w tym przepisie przyjęcie, iż posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr [...] we wsi [...] jest spółka, b. art. 3 ust. 1 pkt. 21 u.o.o. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że na terenie działki o nr ewidencyjnym [...] składowane są odpady w miejscu do tego nie przeznaczonym, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż odpady uległy przetworzeniu poprzez utwardzenie placu znajdującego się wskazanej działce, c. § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 i § 2 rozporządzenia MŚ z 2015 r. poprzez zastosowanie tych przepisów, w sytuacji gdy zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy rozporządzenia MŚ z 2006 r. obowiązującego w dacie umieszczenia odpadów na działce nr [...] we wsi [...] tj. w styczniu 2015 r., d. art. 45 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 27 ust. 8 u.o.o. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż posiadaczem wskazanych w zaskarżonej decyzji odpadów jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, wykorzystująca odpady na potrzeby własne, e. art. 26 ust. 1 u.o.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy z ustalonego z ustalonego stanu faktycznego w sprawie wynika, iż odpady na działce o nr ewidencyjnym [...] we wsi [...] zostały przetworzone, a nie zmagazynowane lub zeskładowane; f. art. 26 ust. 6 pkt 3 u.o.o. poprzez jego błędne zastosowanie i niedostatecznie precyzyjne wskazanie adresatowi decyzji sposobu usunięcia odpadów z uwzględnieniem bezpieczeństwa nieruchomości sąsiadujących, g. art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny i wyczerpujący stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz poprzez nieuwzględnienie w toku czynności postępowania jak i w ostatecznym rozstrzygnięciu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, h. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania skarżącego do władzy publicznej oraz rozstrzygniecie sprawy w sposób odmienny niż poprzedzające je decyzje, mimo iż stan faktyczny ani prawny w tym okresie nie uległ zmianie, i. art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: - brak wnikliwego rozpoznania argumentów skarżącego w niniejszej sprawie, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków tj. członków rady sołeckiej dotyczących okoliczności przyjęcia wskazanych w skarżonej decyzji odpadów na działkę o nr ewidencyjnym [...] znajdującej się we wsi [...] w gminie [...] i oparcie się w tym zakresie jedynie na błędnych ustaleniach zawartych w protokołach i wynikach kontroli przeprowadzonych na przedmiotowej działce przez WIOŚ, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, - brak wszechstronnej oceny dowodów zebranych w toku postępowania, co skutkowało brakiem ustalenia czy ilość zeskładowanych odpadów na działce o nr ewidencyjnym [...] pozwala na ich bezpieczne wykorzystanie na potrzeby własne, - nie zwrócenie się przez organ do Sołtysa wsi [...] o nadesłanie uchwał lub protokołów zebrań dotyczących zagospodarowania działki o nr ewidencyjnym [...]; j. art. 80 k.p.a. poprzez: - dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w szczególności dowodu z wypisu z ewidencji gruntów i budynków objętych skarżoną decyzją, z których wynika, iż posiadaczem nieruchomości, na której znajdują się odpady są mieszkańcy wsi [...] co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie. - brak wnikliwej oceny dowodów w postaci protokołów kontroli i informacji zawartych w protokołach i wynikach kontroli WIOŚ przekazanych Wójtowi, z których wynika, iż na działce ewidencyjnej nr [...] odpady uległy przetworzeniu, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie. - dokonanie biednej oceny dowodu w postaci karty przekazania odpadu ze stycznia 2015 r. polegający na uznaniu, iż nie doszło do przekazania posiadania odpadów mimo, iż treść dokumentu wskazuje jednoznacznie, iż do przeniesienia odpadów doszło, k. art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego w zakresie skutków wykonania skarżonej decyzji, w tym możliwych skutków dla nieruchomości sąsiadujących, w sytuacji gdy ustalenie takie wymaga wiadomości specjalnych oraz jest niezbędne dla ustalenia właściwego sposobu ewentualnego usunięcia odpadów, I. art. 107 §1 i § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji tj. w szczególności brak wskazania dowodów, na których organ oparł swoje rozstrzygniecie i faktów które uznał za udowodnione w wyniku oceny poszczególnych dowodów, ł. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta, podczas gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające taką decyzję, m. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Wójta i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co winno skutkować przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Mając to na uwadze domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargę na decyzje organu odwoławczego wniósł również J. W. pełniący funkcje sołtysa wsi [...]. Skarga wniesiona przez niego pierwotnie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2020 r., syg. akt VIII SA/Wa 5/20. Naczelny Sad Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, co do odrzucenia skargi postanowieniem z dnia 28 października 2021 r., syg. akt II OSK 2200/20 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia NSA podnosił, iż poza uwagą sądu pozostała kwestia, że z treści skargi wynika, iż J.W. działa jako osoba fizyczna, a nie jak to przyjął sąd, iż działa w imieniu sołectwa wsi [...]. W ocenie Sądu J.W. jako osoba fizyczna mieszkająca we wsi [...] i będąca właścicielem działki w obrębie oddziaływania działki nr [...] oraz osobom, która potwierdzała przyjęcie odpadu o kodzie 100180 na wyżej powołaną działkę ma legitymacje prawną w przedmiotowej sprawie. J.W. we wniesionej skardze zarzucał: naruszenie prawa materialnego w postaci: - art. 3 ust.1 pkt 19 u.o.o przez dokonanie błędnej wykładni i niezgodne z definicją legalną zawartą w tym przepisie i przyjęcie, iż posiadaczem odpadów znajdujących się na działce nr [...] we wsi [...] w gminie [...] jest firma [...] SA, co miało wpływ na treść skarżonej decyzji; - § 1 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.2 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie listy odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku poprzez zastosowanie tych przepisów w sytuacji gdy zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 21 kwietnia 2006 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostką organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku obowiązujące w dacie umieszczenia odpadów na działce [...] znajdującej się we wsi [...] tj. w styczniu 2015 roku, co miało istotny wpływ na treść decyzji; - art. 3 ust.1 pkt 21 u.o.o poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, ze na terenie nr [...] znajdującej się we wsi [...] składowane są odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż odpady uległy przetworzeniu poprzez utwardzenie placu znajdującego się we wskazanej działce co miało istotny wpływ na treść decyzji; - art. 45 ust.1 pkt 2 w związku z art. 27 ust.8 u.o.o poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że posiadaczem odpadów jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i wykorzystująca odpady na potrzeby własne, co miało wpływ na treść decyzji; - art. 26 ust.1 u.o.o poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż odpady na działce nr [...] we wsi [...] są zmagazynowane lub zeskładowane podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że odpady uległy przetworzeniu, co miało istotne znaczenie dla treści skarżonej decyzji; - art. 26 ust.6 pkt 3 u.o.o poprzez jego błędne zastosowanie i niedostatecznie precyzyjne wskazanie adresatowi decyzji sposobu usunięcia odpadów. naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności: - art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny i wyczerpujący stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie w toku czynności postępowania, jak i w ostatecznym rozstrzygnięciu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli; - art. 8 § 1 i 2 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postepowania w sposób nie pogłębiający zaufania do władzy publicznej oraz rozstrzygnięcie sprawy w sposób odmienny niż poprzedzające je decyzje, mimo, iż stan faktyczny ani prawny w tym okresie nie uległ zmianie oraz niepoinformowanie strony o zmianie stanu prawnego w toku postępowania; - art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez: - brak wnikliwego rozpoznania argumentów skarżącego, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków – członków rady sołeckiej dotyczących okoliczności przyjęcia wskazanych w decyzji odpadów na działkę nr [...] i oparcie się w tym zakresie jedynie na błędnych ustaleniach zawartych w protokołach i wynikach kontroli przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie; - brak wszechstronnej oceny dowodów zebranych w toku postępowania, co skutkowało brakiem ustalenia, czy ilość zeskładowanych odpadów na działce nr [...] pozwala na ich bezpieczne wykorzystanie na własne potrzeby; - nie zwrócenie się przez organ do sołtysa wsi [...] na nadesłanie uchwał lub protokołów zebrań dotyczących zagospodarowania działki nr [...] na okoliczność ich treści, co miało istotny wpływ na treść skarżonej decyzji; - art. 80 k.p.a. poprzez: -) dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności dowodu z wypisu z ewidencji gruntów i budynków objętych skarżoną decyzją z których to wynika, iż posiadaczem nieruchomości na której znajdują się odpady są mieszkańcy wsi [...], co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie; -) brak wnikliwej oceny dowodów w postaci protokołów kontroli i informacji zawartych w protokołach kontroli MWIOŚ przekazanych Wójtowi Gminy [...] z której wynika, że na działce nr [...] odpady uległy przetworzeniu, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie; -) dokonanie błędnej oceny dowodu w postaci karty przekazania odpadu ze stycznia 2015 roku polegający na uznaniu, iż nie doszło do przekazania posiadanie odpadów, mimo, iż treść dokumentu jednoznacznie wskazuje, że do przeniesienia odpadów doszło, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie; - art. 84 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego w zakresie skutków wykonania skarżonej decyzji w sytuacji gdy ustalenie takie wymaga wiadomości specjalnych; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji w szczególności brak wskazania dowodów na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie i faktów które uznał za udowodnione; - art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie usunięcia odpadów podczas gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające taką decyzję; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co winno skutkować przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z powyższym skarżący J.W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargi, organ odwoławczy podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem z 16 kwietnia 2020 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), połączył sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 oraz VIII SA/Wa 4/20 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadził je dalej pod sygn. akt VIII SA/Wa 3/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 roku w sprawie VIII SA/Wa 3/20 wydał wyrok w którym oddalił skargi wniesione przez [...] SA z siedzibą w [...] oraz A. U. i B. U.. Sąd rozpoznający przedmiotowe skargi wskazał, iż kwestią istotną i zarazem sporną była kwestia podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów o kodzie 10 01 80 z działki nr [...] w miejscowości [...]. Z analizy dokumentów – karty przekazania odpadów wynikało, iż wytwórcą odpadów była [...] SA, posiadaczem odpadów była [...] SA, która odbierała odpady mieszanki popiołowo żużlowej z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych, posiadaczem transpirującym odpady był W. K., zaś posiadaczem przyjmującym odpad wspólnota wiejska wsi [...]. Przyjęcie odpadów potwierdził sołtys wsi J. W.. Sąd zwrócił uwagę, iż działka o nr [...] w ewidencji została określona jako stanowiąca grunty wspólne wsi [...] na zasadzie samoistnego posiadania. Zdaniem Sądu w sprawie nie zostało wykazane by Wspólnota Wsi [...] powołała spółkę do sprawowania zarządu do zagospodarowywania gruntów wchodzących w skład wspólnoty. Skarżący uprawnienia w tym zakresie usiłują nadać sołtysowi wsi, jednakże takie rozwiązania przepisy prawa nie przewidują. W tych okolicznościach organy prawidłowo przyjęły, że nie wchodzi w grę domniemanie wynikające z art. 3 ust.1 pkt 19 u.o.o. Z tych względów, zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że posiadaczem odpadów zlokalizowanych na działce nr [...] była [...] SA i na nią winien być nałożony obowiązek ich usunięcia. Sąd rozważył podnoszone zarzuty, iż z obowiązku uzyskania zezwolenia na magazynowania odpadów zwolnione są osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami i określone rodzaje odpadów mogą wykorzystać na potrzeby własne za pomocą metod odzysku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust.10 u.o.o. Wskazał, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U z 2016 r., poz. 93 dalej rozporządzenie MŚ z 2016 roku). Poprzednie rozporządzenie w tym zakresie z 21 kwietnia 2006 r. (Dz.U nr 75, poz. 527 dalej rozporządzenie MŚ z 2006 r.) utraciło moc z dniem 23 stycznia 2016 r. Sąd zgodził się z organami, iż są one zobowiązane orzekać uwzględniając stan prawny z daty wydania decyzji, co wynika wprost z art. 6 k.p.a. jak i art. 7 Konstytucji RP. Z tego względu w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 45 ust.1 pkt 2 w związku z art. 27 ust.1,9 i 10 u.o.o w związku z rozporządzeniem MŚ z 2006 r. Sąd również nie podzielił też innych zarzutów skargi podnoszonych przez skarżących – naruszenia art. 8, art. 84 § 1, art. 85, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 138 § 2 k.p.a. Skargi kasacyjne od ww. wyroku z dnia 14 października 2020 r. złożyli [...] SA oraz A. U.. Autorzy obu skarg kasacyjnych wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto [...] SA wniosła o rozważenie zastosowania art. 179a p.p.s.a. i uwzględnienie przez Sąd I instancji skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2021 r. stwierdzono podstawy do przeprowadzenia autokontroli wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 października 2020 r. w sprawie VIII SA/Wa 3/2020 w trybie art. 179a p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 i sygn. akt VIII SA/Wa 72/21 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem rozpoznania ww. skarg kasacyjnych i skargi J. W. w jednym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok tego Sądu z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 (pkt 1 wyroku); uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją, decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 12 lipca 2019 r., nr [...] i umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2 wyroku); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. U. i B. U. solidarnie kwotę 657 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III wyroku); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 1120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. W. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 5 wyroku). Sąd I instancji wskazał na treść art. 179a p.p.s.a. Odnośnie rozpoznania skargi J.W. WSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji zauważył, że podstawową kwestią, która była przedmiotem zarzutów w sprawie i wymagała oceny było to czy istniały podstawy z art. 26 ust.2 u.o.o do nałożenia obowiązku usunięcia odpadów przetworzonych na działce nr [...] we wsi [...]. WSA zaznaczył, iż organy uznały, że zaistniała podstawa do zastosowania wyżej powołanego przepisu ponieważ ustawa o odpadach statuuje zasadę, iż działalność polegająca na zbieraniu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia w postaci decyzji administracyjnej (art. 41 u.o.o). Wyjątki od tej zasady określa przepis art. 45 tej ustawy. Zgodnie z art. 45 ust.1 pkt 2 u.o.o z obowiązku zwalania się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust.8. Listę rodzajów odpadów, które osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw środowiska. Stosownie do rozporządzenia MŚ z 2006 roku w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, odpady o kodzie 100180 mogły podlegać procesowi odzysku polegającemu na utwardzaniu nawierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie poprzez ich zestalenie lub przykryciu warstwą niepylącą z zachowaniem odrębnych przepisów, w szczególności prawa budowalnego i wodnego. W ocenie Sądu I instancji utwardzenie przedmiotowej działki nr [...] odpadem o kodzie 100108 nie naruszało przepisów ani ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U z 2020 r., poz. 1333), ani ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U z 2017 roku, poz. 1121). Działka nr [...] leży w strefie zabudowy, posiada niezbędną infrastrukturę, dostęp do drogi publicznej i nie jest prowadzona na niej produkcja rolna. Nadto w przypadku gruntu rolnego V klasy gleboznawczej nie ma potrzeby ubiegania się o zezwolenie na wyłączenie jej z produkcji rolnej na podstawie art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U z 2017 r., poz. 1161 ze zm). WSA wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 30 ustawy Prawo budowlane na datę – styczeń 2015 r., jak i obecnie – utwardzanie działki budowalnej nie wymagało ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Biorąc przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U z 2017 r., poz. 1121) odnośnie utwardzenia działki nr [...] w [...] nikt z sąsiadów nie wnosił roszczeń w trybie art. 29 ust.3 tej ustawy o przywrócenie stanu poprzedniego, w związku ze zmianą stosunków wodnych na gruncie (skarżący U. są sąsiadami), ani w trybie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Powołane rozporządzenie MŚ z 2006 roku obowiązywało do 24 stycznia 2016 r. Od tej daty obowiązywało rozporządzenie MŚ z 10 listopada 2015 roku. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia odpady o kodzie 100180 mogły podlegać odzyskowi polegającemu na utwardzaniu powierzchni dróg i placów w sposób uniemożliwiający pylenie oraz w przypadku utwardzania powierzchni maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,15 Mg/m². Sąd uznał, że błędnie zostało zaakceptowane przez Sąd rozpoznający skargi, stanowisko Kolegium co do zastosowania rozporządzenia MŚ z 2015 r., które obowiązywało w dacie orzekania przez organy. W sprawie należało zastosować rozporządzenie MŚ z 2006 roku, które obowiązywało do 24 stycznia 2016 r. Sąd I instancji podkreślił, że w związku z tym przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia MŚ z 2015 roku, które w momencie zdarzenia – przyjęcia odpadów do odzysku, w styczniu 2015 roku, nie obowiązywało naruszają zasadę lex retro non agit. Rozporządzenie MŚ z 2006 roku obowiązujące w styczniu 2015 roku pozwalało odpad o kodzie 100180 – mieszanki popiołowo – żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych przekazywać do utwardzania powierzchni dróg i placów i zagospodarowywać w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepylącą oraz z zachowaniem przepisów odrębnych w szczególności przepisów prawa wodnego oraz do budowy fundamentów. Rozporządzenie to nie wprowadzało żadnych ograniczeń co do ilości użytego odpadu do utwardzania na metr kwadratowy powierzchni. Zastosowanie nowych przepisów w obecnej chwili nałożyło by nowe obowiązki na posiadacza odpadów, które powstały w związku ze zmianą przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska. Jak wywiódł Sąd, zgodnie z art. 45 ust.1 pkt 2 u.o.o w związku z art. 27 ust.8 u.o.o osoba fizyczna i jednostka organizacja niebędące przedsiębiorcami mogą poddać odzyskowi określone rodzaje odpadów, w tym odpad o kodzie 100108 na potrzeby utwardzania powierzchni, utwardzania dróg i placów. W realiach niniejszej sprawy ustalono, iż odpad o kodzie 100108 został pobrany od wytwórcy [...] sp. z o.o. i posiadaczem tego odpadu została [...] SA. Odpad ten został przetransportowany przez firmę W. K. na działkę nr [...] w [...] gdzie został przyjęty przez władającego tą działką – osoby fizyczne mieszkańców wsi reprezentowanych przez sołtysa wsi J. W.. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 19 u.o.o ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów – rozumie przez to się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Z wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, jak podał Sąd, że działka nr [...] o powierzchni 0,2340 ha stanowi Grunty Wspólne Wsi [...]. W obecnym stanie faktyczno – prawnym nie sposób przesądzić jej statusu prawnego. Niewątpliwie faktyczne władztwo nad nieruchomością – działka nr [...] sprawowały i sprawują osoby fizyczne - mieszkańcy wsi [...], którzy jako współposiadacze samoistni podejmują decyzje co do przedmiotowej nieruchomości. Potwierdza to fakt, iż w dniu 5 lutego 2015 r. na wniosek rady sołeckiej została wydana decyzja przez Wójta Gminy [...] o zezwoleniu na wycięcie 30 sztuk drzew rosnących na terenie działki nr [...]. Również sołtys J.W. działając za wiedzą i zgodą mieszkańców jako posiadaczami tej działki przyjął od [...] SA odpad o kodzie 100180. Tak więc doszło do sytuacji, iż dotychczasowy posiadacz odpadów złożył te odpady za zgodą i wiedzą osób fizycznych współwładających działką nr [...] we wsi [...]. Tak więc doszło przeniesienia posiadania odpadu z [...] SA na władających przedmiotową działką osób fizycznych. Z kolei Mieszkańcy jako osoby fizyczne przedmiotowe odpady wykorzystali do utwardzenia tej działki i zrobili to zgodnie z przepisami art. 45 ust.1 pkt 2 u.o.o w związku z art. 27 ust.8 u.o.o i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami celem dopuszczalnych metod ich odzysku. WSA stwierdził, że w sytuacji gdy przedmiotowy odpad został przez osoby fizyczne zagospodarowany na potrzeby utwardzenia działki nr [...] i przedmiotowa działka została następnie zagospodarowana poprzez nasadzenie roślinności, ustawienie sprzętu do rekreacji, nie zaistniały podstawy do zastosowania przepisu art. 26 ust.2 ustawy poprzez nałożenie obowiązku na [...] SA w [...] usunięcia przetworzonego odpadu o kodzie 100108. W tej sytuacji Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie uznając, iż przedmiotowy odpad został zagospodarowany zgodnie z przepisami prawa i prowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej E. C. i J. C. od powyższego wyroku WSA z dnia 18 lutego 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lutego 2025 r. w sprawie III OSK 5520/21, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie NSA, skarżący kasacyjnie E. i J. C. zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw w postepowaniu przed Sądem I instancji i w konsekwencji zachodzi w tej sprawie nieważność postępowania. Skarżący kasacyjnie nie byli bowiem zawiadomieni przez Sąd, który w dniu 18 lutego 2021 r. rozpoznawał m.in. skargę J. W. w ramach autokontroli na posiedzeniu niejawnym. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę w ramach autokontroli, po wyroku NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Z taka sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powyżej przytoczony przepis wprowadza wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej i został wprowadzony przez ustawodawcę w związku z realizacją zasady ekonomiki postępowania. W ocenie Sądu zaistniała konieczność zastosowania powołanego przepisu, gdyż podstawy skarg kasacyjnych obu skarżących podmiotów w zakresie naruszenia prawa materialnego art. 26 u.o.o poprzez jego błędne zastosowanie są oczywiście usprawiedliwienie. Z kolei odnośnie rozpoznania skargi J.W., to zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Kluczowym powodem skutkującym uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 3/20 oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z 12 lipca 2019 r., nr [...], było błędne zastosowanie przepisów prawnych w kontrolowanej przez Sąd sprawie, a mianowicie rozporządzenia MŚ z 2015 r., gdy prawidłowo należało zastosować rozporządzenie MŚ z 2006 r. Zauważenia wymaga, iż podstawową kwestią, która była przedmiotem zarzutów w sprawie i wymagała oceny było ustalenie czy istniały podstawy z art. 26 ust.2 u.o.o do nałożenia obowiązku usunięcia odpadów przetworzonych na działce nr [...] we wsi [...]. Należy zauważyć, iż organy administracyjne uznały, że zaistniała podstawa do zastosowania wyżej powołanego przepisu ponieważ ustawa o odpadach statuuje zasadę, iż działalność polegająca na zbieraniu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia w postaci decyzji administracyjnej (art. 41 u.o.o). Wyjątki od tej zasady określa przepis art. 45 tej ustawy. Zgodnie z art. 45 ust.1 pkt 2 u.o.o z obowiązku zwalania się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust.8. Listę rodzajów odpadów, które osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw środowiska. Z kolei stosownie do rozporządzenia MŚ z 2006 r. (powołanego powyżej) w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącymi przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, odpady o kodzie 100180 mogły podlegać procesowi odzysku polegającemu na utwardzaniu nawierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie poprzez ich zestalenie lub przykryciu warstwą niepylącą z zachowaniem odrębnych przepisów, w szczególności prawa budowalnego i wodnego. Powołane rozporządzenie MŚ z 2006 r. obowiązywało do 24 stycznia 2016 r. Od tej daty obowiązywało rozporządzenie MŚ z 10 listopada 2015 r. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do tego rozporządzenia (z 2015 r.) odpady o kodzie 100180 mogły podlegać odzyskowi polegającemu na utwardzaniu powierzchni dróg i placów w sposób uniemożliwiający pylenie oraz w przypadku utwardzania powierzchni maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,15 Mg/m². W zaskarżonych decyzjach organ I instancji jak i Kolegium przyjęły, iż w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie MŚ z 10 listopada 2015 r., co było błędem. Również zastosowanie powyższego rozporządzenia wadliwie zaakceptował WSA. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie należało prawidłowo zastosować rozporządzenie Ministra Środowiska z 2006 r., które obowiązywało do 24 stycznia 2016 r., a od tej daty obowiązywało rozporządzenie MŚ z 10 listopada 2015 r. i dopiero w kontekście przepisów tego rozporządzenia (z 2006 r.) ocenić czy doszło do naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W postępowaniu przeprowadzonym przez organy, zgodnie z zał. Nr 1 do rozporządzenia z 2015 r., odpady o kodzie 100180 mogły podlegać odzyskowi polegającemu na utwardzeniu powierzchni dróg i placów w sposób uniemożliwiający pylenie oraz w przypadku utwardzania powierzchni – maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,15 mg/m². Zdaniem organów administracyjnych podstawą do zastosowania art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach było zaistnienie przesłanki negatywnej – przekroczenie maksymalnej ilości zdeponowanych odpadów- mieszanki popiołowo – żużlowej z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych o kodzie 100180 na działce [...]. Przyjmując powierzchnię działki (nr [...]) – 2340 m² oraz normę 0,15Mg/m², dopuszczalna ilość odpadów wynosiła 351Mg, zaś na działce tej jak wynika z ustaleń organów użyto 2445,20 Mg/m² odpadu, co przekraczało normę z rozporządzenia MŚ z 2015 r. Niniejszym Sąd przyznaje się do błędu i wadliwej akceptacji oceny prawnej dokonanej przez Kolegium w zakresie zastosowania rozporządzenia MŚ z 2015 r., które miało kluczowe znaczenie w sprawie, a zostało uznane za prawidłowe przy pierwotnej ocenie Sądu (wyrok z 10 października 2020 r.). Niewątpliwie doszło ze strony Sądu do wadliwości rozstrzygnięcia i naruszenia prawa- naruszenia zasady lex retro non agit, w sprawie bowiem należało zastosować rozporządzenie Ministra Środowiska z 2006 r., które nie ograniczało ilości odpadów używanych na potrzeby własne do utwardzenia powierzchni. Tym samym Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku z 18 lutego 2021 r. (w niniejszej sprawie), że cyt.: "Zasada lex retro non agit jest adresowana przede wszystkim do ustawodawcy i zakazuje mu stanowić norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń, sytuacji, które miały miejsce i zostały zakończone przed wejściem w życie tych norm (szerzej na ten temat m.in. Proces prawotwórczy w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zagadnień związanych z procesem legislacyjnym. Warszawa 2015, s. 48 i nast. oraz przytoczone tam orzecznictwo TK). Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, można od niej odstąpić, jednakże wyjątkowo, jeżeli przemawia za tym konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych niż bezpieczeństwo prawne i zaufanie obywateli do państwa zagrożone pogorszeniem ich sytuacji prawnej wskutek nałożenia na nich określonych obowiązków z mocą wsteczną. Nie ulega wątpliwości, że każda nowe uregulowanie prawne, a w szczególności ustawa, która wprowadza zmiany w innych ustawach, zgodnie z wymogami przyzwoitej legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych nowymi regulacjami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K.9/92, OTK 1993, nr 1, poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K.1/94, OTK 1994, nr 1, poz. 10). Przepisy przejściowe (intertemporalne) powinny też prowadzić do tego, aby obciążenia związane ze zmianą prawa były proporcjonalnie rozkładane na adresatów norm prawa dotychczasowego i adresatów nowych norm prawnych. Decyzja o zmianie prawa nie powinna być decyzją arbitralną prawodawcy a przepisy przejściowe powinny łagodzić uciążliwe zmiany obowiązującego prawa (S. Wronkowska, Zmiany w systemie prawnym (Z zagadnień techniki i polityki legislacyjnej), PiP 1991, nr 8, s. 3 i nast.). W sytuacji gdy nowe uregulowanie prawne nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97, ONSA z 1998 r., z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P.9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy czy innego przepisu prawa." Zatem nie ulega wątpliwości, że zastosowanie przepisów rozporządzenia MŚ z 2015 r. było nieuprawnione, bowiem w dacie zdarzenia istniały przesłanki prawne do przyjęcia regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Środowiska z 2006 r.. Rozporządzenie z 2006 r. nie wprowadzało takich ograniczeń co do ilości użytego odpadu do utwardzania powierzchni na potrzeby własne. W ponownym postępowaniu organy administracyjne przyjmą wskazany przez Sąd stan prawny, który należy zastosować i w kontekście powyższego ustalą czy doszło do naruszenia prawa. Również Sąd stoi na stanowisku, że w kontekście uchylenia decyzji organów, zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Należy ustalić, czy teren wsi jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jaki jest charakter działki [...], czy działka ta mogła zostać utwardzona, nadto czy doszło do utwardzenia powierzchni oraz czy doszło do zagospodarowania tej działki zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym czy nie naruszono stosunków wodnych oraz przepisów prawa budowlanego. W wyroku II OSK 673/19, NSA stwierdził, cyt.: "W ustawie Prawo budowlane brak jest definicji legalnej "utwardzenia powierzchni gruntu", można więc odwołać się do definicji tego pojęcia w Słowniku języka polskiego (sjp.pwn.pl). W myśl definicji słownikowej "utwardzić" to "uczynić coś twardym lub twardszym". Przez utwardzenie powierzchni na gruncie ustawy Prawo budowlane należy więc rozumieć wszelkiego rodzaju prace, które wiążą się z uczynieniem powierzchni gruntu twardszą z wykorzystaniem materiałów budowlanych, a więc również pospółki, powszechnie kwalifikowanej, jako materiał budowlany. Pospółka to naturalna mieszanka piasku i żwiru i wraz z tymi materiałami stanowi podstawowe kruszywo wykorzystywane w budownictwie (https://muratordom.pl). Od utwardzenia w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 5 p.bud. należy odróżnić roboty ziemne, przy których realizacji nie są wykorzystywane żadne materiały budowlane, a które polegają np. na wyrównaniu terenu (por. J. Dessoulavy-Śliwiński, Komentarz do art. 29 Prawa budowlanego (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2013, s. 370). Te ostatnie prace, o ile nie będą prowadziły do powstania budowli ziemnej (por. art. 3 pkt 3 p.bud.), nie mają charakteru robót budowlanych, chociaż faktycznie mogą przejawiać się w fizycznym wzmocnieniu powierzchni określonego gruntu. Nadal pozostanie to jednakże wzmocnienie wyłącznie fizyczne nie przejawiające technicznego charakteru i w konsekwencji nie podlegające reglamentacji Prawa budowlanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie kontrolowanej sprawy mamy jednak do czynienia z robotami budowlanymi polegającymi na utwardzeniu powierzchni gruntu, ponieważ Inwestorzy wykorzystali materiał budowlany w postaci pospółki, co w rezultacie doprowadziło do utwardzenia gruntu. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że po pierwsze inwestorzy w wyniku podjętych robót budowlanych dokonali utwardzenia działek nie mających charakteru działek budowlanych, a po drugie, że prace te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na innych działkach nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę". Z kolei w wyroku II SA/Gl 42/19, sąd przyjął, cyt.: "Przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Niwelacja terenu polega na wyrównaniu powierzchni gruntu rodzimego oraz odpowiedniego ukształtowania jego powierzchni stosownie do zamierzeń dalszego wykorzystania działki. Zatem niwelacja terenu nie jest pojęciem tożsamym z jego utwardzaniem, toteż w świetle powyższego do robót związanych z niwelacją, nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, co oznacza, że przyjmowanie odpadów na teren przedmiotowej działki było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Utwardzenie nieruchomości powoduje zmianę ukształtowania terenu i trwałą zmianę charakteru podłoża. Ukształtowanie terenu zostaje zmienione już tylko w wyniku nawiezienia mas ziemnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 07.09.2016r., sygnatura II SA/Łd 411/16). Dodatkowo, niedopuszczalne jest wykorzystanie odpadów do utwardzenia ww. działki z uwagi na fakt, że utwardzenie terenu może mieć miejsce tylko w przypadku działki budowlanej, którą przedmiotowy teren nie jest." Wyjaśnienia wymaga także czy w dacie przyjęcia odpadów działka ta (nr ew. [...]), była działka rolną, czy mogła być przekształcona, czy zmienił się charakter działki na działkę budowlaną, wreszcie czy ma to znaczenie w sprawie. W tym zakresie organy przeprowadzą postępowanie dowodowe z dokumentów, nie mniej rozważą możliwość przeprowadzenia wszelkich dowodów, które okażą się konieczne dla wyjaśnienia sprawy. Wyjaśnienia wymaga także czy doszło do przeniesienia odpadów za wiedzą i zgodą J.W. na rzecz Mieszkańców wsi, a w szczególności czy w świetle przepisów ustawy o odpadach i rozporządzenia MŚ z 2006 r., odpowiedzialnym powinna być Spółka [...]. Nadto czy przekazanie odpadów było legalne, skoro osoba transportująca – firma W. K. nie miała ważnego upoważnienia, nadto czy J.W. był uprawniony do przyjęcia odpadów w imieniu Mieszkańców wsi. W związku z tym, że nie rozpoznano istoty sprawy, zastosowano błędne przepisy (rozporządzenia z 2015 r. zamiast z 2006 r.), a Sąd w pierwszej sprawie to zaakceptował, przedwczesne jest odnoszenie się do poszczególnych skarg. Należy prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem wskazówek Sądu, a następnie dokonać jego oceny prawnej wynikającej m.in. z rozporządzenia Ministra Środowiska z 2006 r. Konkludując, dodać należy, że oceniając charakter działki nr ew. [...] organy uwzględnią jej usytuowanie, mając na uwadze również przepisy ochrony środowiska, wyjaśnią, czy istniały jakieś przeciwności, zakazy prowadzące do ewentualnego utwardzenia działki. Jednocześnie na wypadek ewentualnej konieczności usunięcia tych odpadów, organy ustalą czy istnieje potencjalna możliwość wykonania takiego nakazu, nie wykluczając możliwości skorzystania w tej materii z ekspertyzy biegłego. Również wskażą czy można uznać, że odpad został zagospodarowany na potrzeby utwardzenia działki nr ew. [...] i czy faktycznie działka ta została zagospodarowana poprzez nasadzenie roślinności i ustawienie sprzętu do rekreacji, a zatem nie zaistniały podstawy do zastosowania przepisu art. 26 ust. 2 ustawy poprzez nałożenie obowiązku na [...] SA w [...] usunięcia przetworzonego odpadu o kodzie 100108. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 179a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) ust. 2 pkt b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) zasądzając na rzecz Skarżących: [...] SA kwotę 697 zł, solidarnie na rzecz A. U. i B. U. kwotę 200 zł, na rzecz A. U. kwotę 480 zł, na rzecz J.W. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI