VIII SA/WA 130/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjazwolnienie ze służbytrwała niezdolność do służbykomisja lekarskaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję o zwolnieniu ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby, uznając, że decyzja była obligatoryjna i zgodna z prawem.

Skarga dotyczyła decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu trwałej niezdolności do służby. Funkcjonariusz kwestionował zasadność zwolnienia, wskazując, że orzeczenie o niezdolności było czasowe i zaskarżone. Sąd uznał, że decyzja o zwolnieniu była obligatoryjna na podstawie prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, a okres ochronny 12 miesięcy został zachowany. Sąd podkreślił, że zaskarżenie orzeczenia lekarskiego nie wstrzymuje wydania decyzji o zwolnieniu.

Przedmiotem sprawy była skarga funkcjonariusza M. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, twierdząc, że jego niezdolność do służby była czasowa i decyzja o zwolnieniu była przedwczesna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nakłada obowiązek zwolnienia policjanta w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, co oznacza brak uznania administracyjnego. Sąd podkreślił, że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, które stało się ostateczne, stanowiło wystarczającą podstawę do obligatoryjnego zwolnienia. Sąd stwierdził również, że zachowany został 12-miesięczny okres ochronny od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów KPA, wskazując na prawidłowe zebranie materiału dowodowego i zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał za niezasadny zarzut błędnego zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, podkreślając, że fakt zaskarżenia orzeczeń komisji lekarskiej nie wstrzymuje wydania decyzji o zwolnieniu, a ewentualne uchylenie orzeczeń lekarskich może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, które stało się ostateczne, stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, niezależnie od faktu jego zaskarżenia.

Uzasadnienie

Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia uznania administracyjnego. Zaskarżenie orzeczenia lekarskiego nie wstrzymuje wydania decyzji o zwolnieniu, a może być podstawą do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o. Policji art. 41 § 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zwolnienie ma charakter obligatoryjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 43 § 1

Ustawa o Policji

Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Jest to przepis ochronny dotyczący terminu zwolnienia.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia dotyczący błędnej oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego (uchylenie w części i utrzymanie w mocy).

k.p.a. art. 110

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest związany wydaną decyzją od dnia jej doręczenia.

k.p.a. art. 130 § 1, 2, 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wstrzymanie wykonania decyzji przez wniesienie odwołania, z wyjątkiem decyzji z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku uchylenia orzeczenia stanowiącego podstawę wydania decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest obligatoryjną podstawą do zwolnienia. Zaskarżenie orzeczenia lekarskiego nie wstrzymuje wydania decyzji o zwolnieniu. Zachowano 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie było przedwczesne, ponieważ orzeczenie o niezdolności do służby było czasowe i zaskarżone. Naruszenie przepisów KPA dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie takie ma charakter obligatoryjny i nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji sformułowany jest kategorycznie i nie daje przełożonemu możliwości uznaniowego potraktowania sprawy fakt zaskarżenia orzeczeń komisji lekarskiej nie powoduje konieczności powstrzymania się przez organy Policji od wydania stosownych rozstrzygnięć kadrowych do czasu rozpoznania spraw dotyczących orzeczeń komisji lekarskiej przez sądem administracyjnym.

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący sprawozdawca

Renata Nawrot

sędzia

Iwona Owsińska-Gwiazda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obligatoryjności zwolnienia policjanta ze służby na podstawie orzeczenia o trwałej niezdolności do służby, nawet w przypadku jego zaskarżenia, oraz kwestia stosowania okresu ochronnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i ich zdolności do służby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych ze zwolnieniem funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy zaskarżone orzeczenie lekarskie może zablokować zwolnienie policjanta ze służby? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 130/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2657/23 - Wyrok NSA z 2024-06-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 30 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na Rozkaz Personalny Nr [...] z dn. [...]listopada 2022 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] ( dalej jako: "KWP z/s w [...]", "organ odwoławczy"), który powołując się na art. 138§1 pkt.2 kpa w związku z art. 41 ust.1 pkt.1 ustawy z dn. 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz U z 2021 r. poz. 1882), po rozpatrzeniu odwołania M. T. ( dalej jako: "skarżący", "strona") od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dn. [...]września 2022 r. o zwolnieniu ze służby w Policji – orzekł o: 1/ uchyleniu zaskarżonego rozkazu personalnego w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalić datę zwolnienia na dzień [...]października 2022 r., 2/ w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymać w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia KWP z/s w [...] wskazał, że w dniu [...]września 2022 roku Komendant Miejski Policji w [...] wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zwolnił sierż. szt. M. T. s. [...][...]/ - pozostającego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...] - ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dniem 30 września 2022 roku.
W dniu 11 października 2022 r. pełnomocnik strony odebrał przedmiotową decyzję
i w dniu 25 października 2022 roku (data stempla pocztowego) - w ustawowym terminie, strona złożyła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie.
W odwołaniu strona zarzuca m. in. naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz art, 80 kpa oraz
naruszenie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Sierż. szt. M. T. uważa, że organ I instancji błędnie przyjął, iż jest on trwale niezdolny do służby wobec stwierdzenia [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej, że inwalidztwo wymienionego funkcjonariusza jest czasowe.
Orzekając jak w sentencji ww. rozstrzygnięcia KWP z/s w [...] przytoczył następującą argumentację|:
Wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 41 ust, 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską,
/z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie przewidzianej w niej
instytucji nie zależy od uznania organu. Ustawodawca używając zwrotu "policjanta zwalnia się ze służby" przesądził, że w określonej sytuacji właściwy przełożony nie ma innego wyboru, lecz jest zobowiązany do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego. Istotnym jest przy tym wskazanie, ż warunki zwolnienia policjanta ze służby należy oceniać na dzień wydania stosownego rozkazu personalnego. Tym samym przesłanki określone w art. 41 ust. 1 pkt 1 muszą bezwzględnie zachodzić w dacie wydania decyzji zwolnieniowej i są one wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Wydane decyzji o zwolnieniu powinno nastąpić w możliwie najwcześniejszym terminie, czyli z reguły bezpośrednio po powzięciu przez organ wiedzy o ostatecznym orzeczeniu komisji lekarskiej, gdyż to właśnie takie orzeczenie stanowi konieczny warunek zwolnienia określonego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 1 powołanej ustawy, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestię terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. Art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ma zatem charakter ochronny.
Celem regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest
zapewnienie możliwości wykluczenia z grona funkcjonariuszy tych policjantów, którzy
z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały nie mogą dalej pełnić służby i tym samym realizować ustawowych zadań Policji. Jednocześnie ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom pozostanie w służbie przez ściśle określony czas 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zatem wymogi, o jakich mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji są zachowane, jeśli decyzja zwolnieniowa zostanie wydana, gdy orzeczenie komisji lekarskiej stanie się ostateczne oraz gdy wyznaczona data rozwiązania stosunku służbowego zostanie ustalona po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Odnosząc powyższe uregulowania do stanu rozstrzyganej sprawy, KWP z/s w [...] podniósł, że sierż. szt. M. T. orzeczeniem [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...]grudnia 2020 roku został uznany trwale niezdolnym do służby w Policji. Komisja lekarska uzasadniła powyższe faktem, iż aktualny stan zdrowia badanego całkowicie wyklucza jego zdolność do służby, co przy zachowanej zdolności do pracy daje podstawę do orzeczenia trzeciej grupy inwalidzkiej. Komisja określiła inwalidztwo skarżącego jako czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego na grudzień 2023 roku. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. M. T. od powyższego orzeczenia. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała w dniu [...]lipca 2021 roku orzeczenie nr [...], utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie o trwałej niezdolności do służby. Niniejsze orzeczenie było ostateczne w dniu 6 lipca 2021 roku. Przedmiotowe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...]wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w [...] w dniu [...]września 2021 roku. W jej realizacji Komendant Miejski Policji w [...] pismem 1. dz. [...]z dnia [...]września 2021 roku, zwolnił sierż. szt. M. T. od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Wymieniony funkcjonariusz został zapoznany z wyżej wymienionym pismem w dniu 8 września 2021 roku.
W dniu [...]września 2022 roku Komendant Miejski Policji w [...] wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zwolnił sierż. szt. M. T. s, [...]/[...]/ -pozostającego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...] - ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dniem 30 września 2022 roku.
W opisanym stanie faktycznym zwolnienie wymienionego funkcjonariusza było obligatoryjne.
Odnosząc się do zarzutów odwołania KWP z/s w [...] wskazał, że niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W myśl art. 25 powołanej ustawy, służbę w Policji może pełnić funkcjonariusz posiadający zdolność
fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. O zdolności (bądź jej braku) policjanta do służby orzekają w dwuinstancyjnej procedurze komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te są organami odrębnymi od organów właściwych w sprawach osobowych policjantów. Orzeczenia komisji nie ograniczają się tylko do oceny stanu zdrowia osoby stającej przed komisją, lecz w sposób autorytatywny rozstrzygają kwestie zdolności badanego do służby, ustalając stopień zdolności do służby poprzez zaliczenie osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby. W niniejszej sprawie Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...]lipca 2021 roku utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...]lutego 2021 roku, która uznała sierż. szt. M. T. trwale niezdolnym do służby z uwagi na rozpoznanie u wymienionego schorzeń, które nie pozwalają na pełnienie służby. Orzeczenie to stało się ostateczne i było wiążące dla organu I instancji. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jest sformułowany kategorycznie i nie pozostawia przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych uznaniowego potraktowania sprawy.
Natomiast odnosząc się do zarzutów strony naruszenia art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa wskazać należy, że są one całkowicie niezasadne. Jak dowiedziono, organ zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej. Organ I instancji rozstrzygając w przedmiotowej sprawie badał jedynie, czy zaistniały określone przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przesłanki do zwolnienia sierż. szt. M.T. ze służby w Policji. Należy zatem uznać, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z sierż. szt. M. T. stosunku służbowego na zasadzie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Jednocześnie Komendant Miejski Policji w [...], będąc zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
Ponadto KWP z/s w [...] wskazał, że zgodnie z art. 110 kpa organ, który wydał decyzję, jest nią związany od dnia jej doręczenia. Stosownie zaś do art. 130 § 1 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 2 kpa). Przepisów § 1 i § 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega wykonaniu z mocy ustawy
(art. 130 § 3 kpa).
Z uwagi więc na fakt, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] dnia [...] września 2022 roku (któremu został nadany rygor natychmiastowej
wykonalności) został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 11 października 2022 roku, należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia sierż, szt. M. T. ze służby w Policji i określić datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień 11 października 2022 roku.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. T. ( dalej również jako: "skarżący") pismem z dn. 3 stycznia 2023 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 KPA poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie błędnej oceny polegającej na przyjęciu, że M. T. jest trwale niezdolny do służby, podczas gdy orzeczeniem [...]z dnia [...]grudnia 2020 [...] Rejonowa Komisja Lekarska stwierdza, że inwalidztwo M. T. jest czasowe,
- naruszenie art, 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, ponieważ nie została zrealizowana przesłanka trwałej niezdolności do służby.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił swoje stanowisko sprowadzające się do poglądu, że jego zwolnienie ze służby ze wskazanej podstawy prawnej art. 41 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji jest przedwczesne i nieuprawnione, gdyż wskazana przesłanka orzeczenia o trwałej niezdolności do służby się jeszcze nie zmaterializowała.
Orzeczenie nr [...]z dnia [...]lipca 2021 Centralnej Komisji Lekarskiej w [...]utrzymujące w mocy orzeczenie RKL [...] [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej jako wydane z naruszeniem prawa zostało zakwestionowane i jest przedmiotem skargi kasacyjnej rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ KWP z/s w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, jak i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dn. [...]września 2022 r. stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby, jeśli orzeczono wobec niego trwałą niezdolność do służby.
Nie ulega wątpliwości, że iż użycie w tym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter obligatoryjny i nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu.
Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji sformułowany jest kategorycznie i nie daje przełożonemu możliwości uznaniowego potraktowania sprawy. W tych warunkach sądowa kontrola legalności decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego z policjantem ogranicza się do zbadania, czy istotnie kwestia stanu zdrowia i zdolności do służby, będąca podstawą jego zwolnienia, została rozstrzygnięta w formie prawomocnego orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby (por. A. Michałek /w:/ Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, A. Michałek, Ustawa o Policji. Komentarz, LEX 2015 i powołany tam wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 882/11, LEX nr 1134311).
Według Sądu, przesłanka stanowiąca podstawę do zwolnienia w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji została w sposób wyczerpujący zdefiniowana w treści powołanego przepisu, który zawiera w sobie nakaz podjęcia określonego działania w przypadku zaistnienia pewnego stanu faktycznego. W konsekwencji, oznacza to, iż organ Policji zwalniający policjanta w tego typu przypadkach nie ma żadnego wyboru, lecz zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie. Organy Policji obu instancji zasadnie uznały więc, że jedyną przesłanką ustanowioną w treści art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest orzeczenie w stosunku do funkcjonariusza trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Mając powyższe na względzie, uznać należy zatem, że wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego na omawianej podstawie prawnej było obligatoryjne, albowiem komisja lekarska wydała stosowne orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność do służby, zaś przedmiotowe orzeczenie stało się ostateczne.
Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta między innymi w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Celem regulacji prawnej zawartej w przepisach art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji jest zapewnienie możliwości usunięcia z grona funkcjonariuszy tych policjantów, którzy z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały nie mogą już dalej pełnić służby i tym samym realizować zadań powierzonych tej formacji. Jednocześnie jednak ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom prawo do pozostania w służbie, ale wyłącznie przez pewien, ściśle określony okres, to jest przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nich wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby.
Nie ulega wątpliwości, że powołany wyżej przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi normę o charakterze ochronnym uniemożliwiającą zwolnienie ze służby m.in. policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, w trakcie 12 miesięcy niewykonywania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi żądanie wystąpienia ze służby.
Zdaniem Sądu, warto zauważyć, że warunek określony we wskazanym przepisie nie odnosi się jednak do przesłanki warunkującej zwolnienie ze służby, ale dotyczy wyłącznie terminu, w którym dopuszczalne jest zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w sytuacji zmaterializowania się przesłanki objętej ostatnim z wymienionych przepisów pragmatyki służbowej.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] w zaskarżonym rozkazie personalnym, że w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka zwolnienia ze służby określona w powołanym wyżej przepisie. Z akt sprawy wynika, że ostatecznym orzeczeniem z dn. 6 lipca 2021 r. Centralna Komisja Lekarska MSWiA w [...]utrzymała w mocy orzeczenie Komisji I instancji o uznaniu skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji i zaliczeniu go do trzeciej grupy inwalidzkiej. Wobec tego prawidłowo uznały organy, że stwierdzenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby stanowi podstawę do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
W odniesieniu do skarżącego organy Policji przestrzegały także okresu ochronnego określonego przepisem art. 43 ust.1 ustawy o Policji, albowiem skarżący z dn. 7 września 2021 r. został zwolniony od zajęć służbowych, natomiast ze służby został zwolniony ostatecznie z dn. 11 października 2022 r. W przypadku skarżącego upłynął zatem termin, wskazany w art. 43 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
W tej sytuacji zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania polegające na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. naruszenie art. 7,77, 80 kpa są całkowicie niezasadne. Organy Policji wykazały, że w postepowaniu w sprawie zwolnienia ze służby skarżącego zostały zachowane wszelkie wymogi postępowania, podjęły i zrealizowały czynności niezbędne do zweryfikowania stanu zdrowia skarżącego, przede wszystkim uzyskały orzeczenia komisji lekarskich MSWiA uprawnionych do stwierdzania zdolności do służby w Policji. Skarżący brały udział w tych czynnościach i był o nich powiadamiany, a więc zostały zachowane uprawnienia skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu ( art. 10 kpa), a przed wydaniem decyzji powiadomiono skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszenia żądań.
Jako niezasadny Sąd potraktował także zarzut naruszenia prawa materialnego art. 41 ust.1 pkt.1 ustawy o Policji przez błędne zastosowanie w stosunku do skarżącego, w sytuacji gdy orzeczenia komisji lekarskich MSWiA były przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego i w tej sytuacji wydanie rozkazów o zwolnieniu ze służby ze względu na trwałą niezdolność do służby w Policji było przedwczesne.
Zaprezentowany w ten sposób pogląd skarżącego jest błędny. Przepis art. 41 ust.1 pkt.1 ustawy o Policji, jak to już było wyjaśniane, wymaga do jego zastosowania dysponowanie przez organ Policji ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej co do stanu zdolności funkcjonariusza do służby. Natomiast nie uzależnia zastosowania tego przepisu od kontroli sądowoadministracyjnej. Fakt zaskarżenia orzeczeń komisji lekarskiej nie powoduje konieczności powstrzymania się przez organy Policji od wydania stosownych rozstrzygnięć kadrowych do czasu rozpoznania spraw dotyczących orzeczeń komisji lekarskiej przez sądem administracyjnym. Nie jest to zagadnienie wstępne w rozumieniu procedury administracyjnej.
Ewentualne uchylenie orzeczeń komisji lekarskiej może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 145§1 pkt 5 kpa.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI