VIII SA/Wa 114/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługmały podatnikrozliczenia kwartalnerozliczenia miesięcznemetoda kasowautrata statusudeklaracje VAT-7deklaracje VAT-7Kdeklaracje VAT-7D

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie rozliczeń VAT, uznając, że utrata statusu małego podatnika nie obliguje automatycznie do miesięcznych rozliczeń, jeśli podatnik nie stosował metody kasowej.

Sprawa dotyczyła rozliczeń podatku VAT za styczeń, październik i listopad 2015 r. Organy podatkowe uznały, że skarżąca po utracie statusu małego podatnika z końcem 2013 r. powinna przejść na miesięczne rozliczenia VAT. Skarżąca argumentowała, że skoro nie stosowała metody kasowej, utrata statusu małego podatnika nie nakłada obowiązku miesięcznych rozliczeń. Sąd przyznał rację skarżącej, uchylając zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. Organy podatkowe uznały, że skarżąca, po utracie statusu małego podatnika z końcem 2013 r., powinna przejść na miesięczne rozliczenia VAT, ponieważ nie złożyła stosownego zawiadomienia o kwartalnym sposobie rozliczania ani nie wpłacała zaliczek. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że utrata statusu małego podatnika nie wiąże się automatycznie z obowiązkiem miesięcznych rozliczeń, zwłaszcza gdy nie stosowała metody kasowej. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że art. 99 ust. 5 ustawy o VAT, dotyczący obowiązku miesięcznych rozliczeń po utracie prawa do metody kasowej, nie ma zastosowania do podatników, którzy tej metody nie stosowali. W związku z tym, utrata statusu małego podatnika nie powodowała utraty możliwości kwartalnego sposobu rozliczeń, a jedynie zmianę formularza deklaracji z VAT-7K na VAT-7D. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, utrata statusu małego podatnika nie obliguje automatycznie do miesięcznych rozliczeń, jeśli podatnik nie stosował metody kasowej. Podatnik, który nie stosował metody kasowej, może nadal korzystać z kwartalnych rozliczeń, nawet po utracie statusu małego podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 99 ust. 5 ustawy o VAT, który nakłada obowiązek miesięcznych rozliczeń po utracie prawa do metody kasowej, ma zastosowanie tylko do podatników, którzy faktycznie stosowali tę metodę. Skoro skarżąca nie stosowała metody kasowej, utrata statusu małego podatnika nie skutkowała obowiązkiem miesięcznych rozliczeń, a jedynie zmianą formularza deklaracji na VAT-7D, przy zachowaniu kwartalnego okresu rozliczeniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 99 § ust. 1-6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawową formą rozliczeń VAT są okresy miesięczne. Kwartalne rozliczenia są możliwe dla małych podatników stosujących metodę kasową (ust. 2) oraz innych podatników po zawiadomieniu organu (ust. 3). Podatnicy, którzy utracili prawo do metody kasowej, składają deklaracje miesięczne (ust. 5), co stosuje się odpowiednio do tych, którzy z niej zrezygnowali (ust. 6). Sąd uznał, że ust. 5 nie dotyczy podatników, którzy nie stosowali metody kasowej, nawet jeśli utracili status małego podatnika.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 2 § pkt 25 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja małego podatnika.

u.p.t.u. art. 103 § ust. 2a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek wpłaty zaliczek na podatek VAT za pierwsze dwa miesiące lat 2014-2015.

Op art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 72

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 75 § § 4a i § 4b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata statusu małego podatnika nie obliguje do miesięcznych rozliczeń VAT, jeśli podatnik nie stosował metody kasowej. Art. 99 ust. 5 ustawy o VAT ma zastosowanie tylko do podatników, którzy stosowali metodę kasową i utracili do niej prawo lub z niej zrezygnowali.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że utrata statusu małego podatnika automatycznie skutkuje obowiązkiem miesięcznych rozliczeń VAT. Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

brak zawiadomienia o wyborze kwartalnej formy rozliczenia od stycznia 2014 r. oraz brak wpłaconych zaliczek na podatek VAT oznacza, że Strona nie wyraziła woli korzystania z tego sposobu opodatkowania. Kuriozalne jest stwierdzenie organu odwoławczego, mając na uwadze zapisy art. 99 ustawy o VAT, że fakt, iż strona nigdy nie korzystała z metody kasowej rozliczeń będąc małym podatnikiem nie oznacza, że takiego uprawnienia nie miała. Sąd uznał, że rację w sporze należy przyznać skarżącej.

Skład orzekający

Cezary Kosterna

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Renata Nawrot

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku miesięcznych rozliczeń VAT po utracie statusu małego podatnika, w szczególności w kontekście stosowania metody kasowej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresach rozliczeniowych objętych sprawą. Kluczowe jest rozróżnienie między posiadaniem prawa do metody kasowej a faktycznym jej stosowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników VAT związanego ze zmianą sposobu rozliczeń po utracie statusu 'małego podatnika'. Wyrok Sądu wyjaśnia kluczowe niuanse interpretacyjne, które mogą być nieoczywiste dla wielu przedsiębiorców.

Czy utrata statusu 'małego podatnika' VAT oznacza koniec kwartalnych rozliczeń? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 114/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1830/20 - Wyrok NSA z 2024-05-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 99 ust. 1-6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], [...], [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2019 r., po rozpatrzeniu odwołania J. G.(dalej: "skarżąca", "podatnik", "strona"), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS" lub "Dyrektor IAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "NUS", "organ podatkowy" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2019r. Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r., październik 2015 r. oraz listopad 2015 r. i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące luty 2015 r. - wrzesień 2015 r. oraz grudzień 2015 r., stwierdzenie nadpłaty za październik i listopad 2015 r. oraz odmowa stwierdzenia nadpłaty (w pozostałym zakresie) w tym podatku za poszczególne miesiące od stycznia do marca 2015 r. oraz od października do grudnia 2015 r. Jako podstawę prawną decyzji Dyrektor IAS wskazał art. 233 § 1 pkt 1, art. 72, art. 75 § 4a i § 4b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: "Op") w związku z art. 2 pkt 25 lit. a), art. 99 ust. 1, ust. 3, ust. 5, ust. 12 i art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT" lub "u.p.t.u.").
Stan faktyczny i prawny.
Naczelnik US uznał, że Strona począwszy od stycznia 2014 r. z racji utraty statusu małego podatnika, określonego w art. 2 pkt 25 lit. a) ustawy o VAT, powinna przejść na podstawową formę rozliczenia podatku VAT i składać miesięczne deklaracje VAT-7. Za istotne uznał przy tym, że skarżąca nie złożyła stosownego zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego o kwartalnym sposobie rozliczania podatku VAT, a także nie wpłacała zaliczek w latach 2014 - 2015, o których mowa w art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Tym samym, w ocenie organu I instancji brak zawiadomienia o wyborze kwartalnej formy rozliczenia od 1 stycznia 2014 r. oraz brak wpłaconych zaliczek na podatek VAT oznaczał, że skarżąca nie wyraziła woli korzystania z tego sposobu opodatkowania. Zatem zasadnym było określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT za poszczególne miesiące 2015 r. w decyzji z [...] sierpnia 2019r. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości, organ I instancji stwierdził nadpłatę w podatku VAT za miesiąc październik i listopad 2015 r., natomiast za inne okresy rozliczeniowe (styczeń - marzec 2015 r.), a także za okres październik 2015 r. - grudzień 2015 r. (poza zakresem tych nieprawidłowości) odmówił Stronie stwierdzenia nadpłaty.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów prawa podatkowego, tj.: art. 122, 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, przez co niemożliwe stało się prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 1, 3, 5 ustawy o VAT przez niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz art. 99 ust. 12 ustawy o VAT przez nieprzyjęcie zobowiązania podatkowego w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej kwartalnej i określenie go za okresy miesięczne. Zdaniem skarżącej decyzja organu I instancji narusza powołane wyżej przepisy prawa w sposób rażący.
Dyrektor IAS powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, gdyż nie znalazł podstaw do jej zmiany. Na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zarzuty i argumentację odwołania oraz jej ramy prawne (zob. s. 1 – 7 decyzji DIAS). Przyjął następnie, że przedmiotem postępowania jest zmiana wymiaru nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług z rozliczeń kwartalnych potwierdzonych złożeniem deklaracji VAT-7D na rozliczenia miesięczne, które zostały określone w zaskarżonej decyzji w związku z utratą przez Stronę statusu małego podatnika z końcem 2013 r. Dodał, że szczegółowe zestawienie wyliczeń za poszczególne miesiące 2015 r. wynikające z deklaracji VAT-7K, VAT-7 oraz VAT-7D zostało przedstawione na str. 7-8 zaskarżonej decyzji Naczelnika US.
Następnie DIAS przypomniał, że jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego rzeczy. Od stycznia 2012 r. wybrała kwartalny sposób rozliczenia podatku VAT jako mały podatnik i dla potrzeb tego podatku składała deklaracje VAT-7K. Nie stosowała natomiast metody kasowej. Na podstawie złożonych deklaracji VAT-7K ustalono, że Strona w 2013 r. uzyskała obrót wraz z podatkiem (obrót brutto) w wysokości [...]zł, a tym samym utraciła prawo do kwartalnej formy rozliczenia jako mały podatnik. Przekroczenie obrotu nastąpiło w IV kwartale 2013 r. Strona nie złożyła zawiadomienia, o wyborze kwartalnej formy rozliczenia po utracie statusu małego podatnika w 2013 r., do [...].02.2014 r. Pomimo tego nadal składała deklaracje VAT-7K. Ponadto, zdaniem organu I instancji, wybierając kwartalne rozliczenie podatku VAT po utracie statusu małego podatnika zobowiązana była wpłacać zaliczki na podatek za pierwsze dwa miesiące lat 2014-2015 r., stosownie do art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Strona nie dopełniła tego obowiązku. Tym samym, od stycznia 2014 r. powinna składać deklaracje VAT-7 za okresy miesięczne, tj. przejść na podstawową formę rozliczenia podatku VAT. Dodał, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji skarżąca złożyła na początku stycznia 2018 r. zawiadomienie VAT-R, w którym wybrała miesięczne rozliczenie podatku VAT począwszy od stycznia 2014 r. składając deklaracje VAT-7 za poszczególne miesiące 2014 r. Następnie, złożyła kolejne zgłoszenie VAT-R, w którym wybrała rozliczenie kwartalne (deklaracje VAT- 7D) od I kwartału 2014 r. W związku z wyborem kwartalnego rozliczenia podatku na podstawie deklaracji VAT-7D wpłynęły do organu I instancji wnioski skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za pierwszy i czwarty kwartał 2015 r. W wyniku tych okoliczności organ I instancji określił skarżącej prawidłową wysokość zobowiązania w podatku VAT oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2015 r., stwierdził powstanie nadpłaty w wyniku nieprawidłowości w rozliczeniach za miesiąc październik 2015 r. oraz listopad 2015 r. oraz odmówił jej stwierdzenia za I oraz IV kwartał 2015 r. powyżej kwoty wykazanych nieprawidłowości, z czym nie zgodziła się skarżąca.
Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej w dalszej kolejności organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 25 lit. a), art. 99 ust. 1 – 3 i art. 99 ust. 5, art. 103 ust. 2a ustawy o VAT, a następnie w ich świetle stwierdził, że istnieją dwie grupy podatników, którzy mają możliwość kwartalnego rozliczania się z tego podatku poprzez deklarację VAT-7K, tj. mali podatnicy, którzy wybrali tzw. metodę kasową rozliczania podatku VAT (tj. uzależnili moment rozliczania podatku VAT od uregulowania płatności) oraz mali podatnicy, którzy nie wybrali metody kasowej, ale chcą rozliczać się z podatku VAT za okresy kwartalne. Nie wszyscy mali podatnicy muszą rozliczać się metodą kasową. O ile bowiem status małego podatnika przysługuje z mocy samego prawa, o tyle prawo do kasowej formy rozliczeń związane jest z zawiadomieniem o jej stosowaniu organu podatkowego. Mali podatnicy, którzy nie stosują metody kasowej, mogą natomiast stosować kwartalne okresy rozliczeniowe. W tym przypadku również konieczne jest zawiadomienie o tym fakcie organu podatkowego. Powinno one zostać złożone w terminie do 25 dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa. Zdaniem organu odwoławczego, fakt, że Strona nigdy nie korzystała z metody kasowej rozliczeń będąc małym podatnikiem nie oznacza, że takiego uprawnienia nie miała. Kluczowy w niniejszej sprawie jest bowiem moment utraty przez nią statusu małego podatnika, gdyż implikacją utraty takiego statusu jest również utrata możliwości (uprawnienia) rozliczania się metodą kasową z kontrahentami.
W ocenie Dyrektora IAS w stosunku do skarżącej, wbrew jej twierdzeniu, znajduje zastosowanie sporny przepis art. 99 ust. 5 ustawy o VAT. Jak wynika bowiem z dokonanych w sprawie ustaleń skarżąca utraciła status małego podatnika w czwartym kwartale 2013 r., zatem począwszy od stycznia 2014 r. była zobowiązana do składania miesięcznych deklaracji VAT-7 lub chcąc pozostać przy rozliczeniach kwartalnych, zawiadomić o tym fakcie Naczelnika US i wpłacić zaliczki przewidziane w art. 103 ust. 2a ustawy o VAT. Tymczasem Strona ani nie złożyła deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące, ani nie zawiadomiła organu I instancji o chęci rozliczeń kwartalnych, ani też nie wpłaciła zaliczek za lata 2014 - 2015. Brak zawiadomienia o wyborze kwartalnej formy rozliczenia od stycznia 2014 r. oraz brak wpłaconych zaliczek na podatek VAT oznacza zdaniem organów podatkowych, że Strona nie wyraziła woli korzystania z tego sposobu opodatkowania. Tym samym od stycznia 2014 r. zobowiązana była składać deklaracje VAT-7 za okresy miesięczne, tj. przejść na podstawową formę rozliczenia podatku VAT. Strona zignorowała ten obowiązek naruszając tym samym art. 99 ust. 1 oraz art. 99 ust. 5 ustawy o VAT. Istotne przy tym jest, że w 2014 r. nie uzyskała statusu małego podatnika, ponieważ wygenerowała obrót większy niż limit przewidziany za ten rok. Zatem nie mogła wybrać metody kasowej rozliczeń, która obligowałaby do składania kwartalnych deklaracji VAT-7K za rok 2015. W konsekwencji jedyną możliwością skorzystania przez Stronę z kwartalnej formy rozliczeń i składania deklaracji VAT-7D było zobowiązanie do zawiadomienia Naczelnika US o tej formie rozliczeń najpóźniej do dnia [...] lutego 2015 r. Strona nie złożyła takiego zawiadomienia. Tym samym składając deklaracje VAT-7D naruszyła art. 99 ust. 1 i ust. 5 ustawy o VAT.
DIAS wywiódł końcowo, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie podatkowe wykazało nieprawidłowości, jakich dopuściła się skarżąca w miesiącu sierpniu oraz wrześniu 2015 r. zarówno po stronie podatku należnego oraz naliczonego. Przełożyło się to bezpośrednio na zmianę w zaskarżonej decyzji wysokości kwot podatku VAT wykazanych uprzednio w deklaracjach. Rozliczenie podatku za styczeń - grudzień 2015 r, korygujące wskazane powyżej nieprawidłowości, przedstawiono na str. 13-16 decyzji Naczelnika US, które organ odwoławczy uznał za prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do wniosków skarżącej o stwierdzenie nadpłaty DIAS przedstawił dotychczasowe stanowisko organu I instancji w tym zakresie, które uznał za prawidłowe w świetle przepisów art. 72 § 1 pkt 1, art. 72 § 2, art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej. Odwołał się przy tym do poglądów prawnych zawartych w uchwale NSA z 27 stycznia 2014r., sygn. akt II FPS 5/13 (zob. str. 11- 14 decyzji DIAS).
Reasumując, wszystkie zarzuty odwołania organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej Sąd), występując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, przez co niemożliwe stało się prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy;
- art. 210 § 1 pkt 6 Op przez brak uzasadnienia prawnego podjętej decyzji,
- art. 99 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy o VAT przez niewłaściwą wykładnię,
a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie;
- art. 99 ust. 12 ustawy o VAT przez nieprzyjęcie zobowiązania podatkowego
w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej kwartalnej i określenie go za okresy miesięczne.
Zdaniem skarżącej, organy podatkowe w sposób rażący naruszyły prawo bezpodstawnie łącząc fakt utraty przez podatnika statusu "małego podatnika" z automatyczną zmianą sposobu rozliczania podatku VAT z okresów kwartalnych na miesięczne i nie wskazują podstawy prawnej takiego działania. W szczególności gdy żaden z przepisów ustawy o podatku VAT nie wiąże bezpośrednio ani pośrednio utraty statusu "małego podatnika" z obowiązkiem rozliczania tego podatku w okresach miesięcznych. Przepisy art. 99 ustawy o VAT dopuszczają bowiem składanie kwartalnych deklaracji bez względu czy są to mali podatnicy czy też nie. Natomiast przepis art. 99 ust. 5 ustawy o VAT skierowany jest do podatników, którzy utracili prawo do stosowania metody kasowej. To oni zgodnie z ust. 2 tego przepisu mieli obowiązek rozliczania kwartalnego. Utrata tego prawa, a więc zaprzestanie stosowania metody kasowej, z uwagi na dobrowolną rezygnację podatnika ze stosowania tej metody, czy też utrata statusu "małego podatnika", bo tylko tacy mogli stosować metodę kasową zgodnie z ust. 2 tego przepisu, powodowała z mocy prawa konieczność rozliczenia miesięcznego zgodnie z ust. 5. Dotyczy to podatnika, który stosował metodę kasową, a nie tylko miał do niej prawo bez korzystania z niego. Gdyby ustawodawca miał zamiar wiązać utratę statusu małego podatnika z obligatoryjnym rozliczeniem w okresach miesięcznych taki zapis byłby w ust. 5 tego artykułu. Znane jest ustawodawcy pojęcie "małego podatnika", nie używa go jednak w ustępie 5, albowiem nie jest on skierowany do podatnika tracącego status "małego podatnika", a do podatnika trącego prawo do stosowania metody kasowej. Kierowanie dyspozycji tego przepisu do podatnika trącego status "małego podatnika", który jednocześnie nie stosował metody kasowej jest nadinterpretacją tego przepisu i próbą objęcia nim podmiotów niewskazanych wprost w treści przepisu, a tym samym stanowi rażące naruszenie prawa.
Kuriozalne jest stwierdzenie organu odwoławczego, mając na uwadze zapisy art. 99 ustawy o VAT, że fakt, iż strona nigdy nie korzystała z metody kasowej rozliczeń będąc małym podatnikiem nie oznacza, że takiego uprawnienia nie miała. Tak strona miała takie prawo ale z niego nie korzystała, więc rozliczenie kwartalne nie było determinowane stosowaniem metody kasowej a tym samym uzależnione od bycia małym podatnikiem.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zauważył, że zarzuty skargi co do zasady stanowią powtórzenie zarzutów prezentowanych uprzednio w odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem sporu między stronami jest ocena prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe orzekające w sprawie zmiany rozliczenia Strony w podatku od towarów i usług, w zakresie wymiaru nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w tym podatku, z rozliczeń kwartalnych dokonanych przez złożenie deklaracji VAT – 7D na rozliczenia miesięczne, które zostały określone w decyzjach organów podatkowych w związku z utratą przez skarżącą statusu małego podatnika z końcem 2013 r.
Organy podatkowe przyjęły bowiem, że utrata ww. statusu małego podatnika w czwartym kwartale 2013 r. oraz brak dopełnienia przez skarżącą obowiązków stosownego zawiadomienia organu podatkowego o zamiarze pozostania przy rozliczeniach kwartalnych i wpłaty zaliczek przewidzianych w art. 103 ust. 2a ustawy o VAT za lata 2014 – 2016 były kluczowe dla uznania, że od stycznia 2014r. skarżąca była zobowiązana rozliczać się w podstawowej formie rozliczenia podatku VAT, czyli za okresy miesięczne (deklaracje VAT – 7). Zaniechanie ww. obowiązkom zdaniem organów podatkowych oznaczało bowiem, że Strona nie wyraziła woli korzystania z dotychczasowej formy rozliczeń (kwartalnie). Wpływu na powyższą ocenę nie miał przy tym w ich ocenie brak korzystania przez skarżącą z metody kasowej rozliczeń, gdyż w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 99 ust. 5 ustawy o VAT, który mówi o podatnikach, którzy stracili prawo do stosowania metody kasowej, a nie
o podatnikach stosujących metodę kasową. Skarżąca zaś niewątpliwie miała prawo do stosowania metody kasowej.
Skarżąca tymczasem utrzymuje, że utrata statusu małego podatnika z końcem 2013 r. nie spowodowała utraty prawa do kwartalnego sposobu rozliczeń, albowiem skarżąca nigdy nie stosowała metody kasowej. Utrata statusu małego podatnika miała zatem jedynie wpływ na zmianę formularza rozliczenia podatku VAT z VAT-7K na VAT-7D.
Zdaniem Sądu, rację w sporze należy przyznać skarżącej. Odnosząc się do spornych w sprawie kwestii wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym
w okresach, o których mowa w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy
o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c i art. 133. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ww. ustawy mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale. Z ust. 3 art. 99 ustawy o VAT wynikało zaś, iż podatnicy, o których mowa w ust. 1, inni niż podatnicy rozliczający się metodą kasową, mogli również składać deklaracje podatkowe, o których mowa w ust. 2, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa. Podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu dokonywał zawiadomienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym,
w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczął wykonywanie tych czynności. Jak zaś wynikało z art. 99 ust. 5 ustawy o VAT, także
w brzmieniu obowiązującym do końca 2016 r., podatnicy, którzy utracili prawo do stosowania metody kasowej, składali deklaracje podatkowe za okresy miesięczne począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym nastąpiło przekroczenie kwot powodujące utratę prawa do rozliczania się metodą kasową. Przepis ust. 3 zdanie pierwsze miał odpowiednie zastosowanie. Zgodnie art. 99 ust. 6 ustawy o VAT, przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do podatników, którzy zrezygnowali z prawa do rozliczania się metodą kasową.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że podstawową formą rozliczeń
w podatku od towarów i usług są rozliczenia w okresach miesięcznych (art. 99 ust. 1 ustawy o VAT). Z kwartalnego sposobu rozliczeń w tym podatku korzystali mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową (art. 99 ust. 2 ustawy o VAT) oraz podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy o VAT, inni niż rozliczający się metodą kasową, po uprzednim zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego w zakreślonym w art. 99 ust. 3 ww. ustawy terminie. Z powyższych przepisów wynika zatem, że do końca 2016 r. z kwartalnej formy rozliczeń mogli korzystać nie tylko mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 5 ww. ustawy, odczytywanym w powiązaniu z jej art. 99 ust. 2, podatnicy, którzy wybrali metodę kasową i utracili status małego podatnika są zobowiązani do składania deklaracji miesięcznych. Z powyższych przepisów wynika zatem, że regulacja z art. 99 ust. 5 ustawy, o której mowa nie dotyczy małych podatników, którzy nie stosowali metody kasowej rozliczeń.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, iż skarżąca z końcem 2013r. utraciła status małego podatnika oraz, że nie stosowała kasowej metody rozliczeń. Jednocześnie bezsporne jest, że rozliczała się z podatku od towarów i usług w okresach kwartalnych, składając na bieżąco deklaracje VAT- 7K na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego złożonego w dniu [...] lutego 2012 r., w którym wskazano
I kwartał 2012 r., jako okres, za który podatnik złoży pierwszą deklarację VAT-7K. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, [...] stycznia 2018 r., w odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego skarżąca złożyła zgłoszenie VAT-R, w którym wybrała miesięczne rozliczenie począwszy od 01/2014 r. i w dniu [...] stycznia 2018 r. złożyła deklaracje VAT-7 począwszy od 01/2014. Następnie, również w styczniu 2018 r. złożyła zgłoszenie VAT-R, w którym wybrała rozliczenie kwartalne od I kwartału 2014 r. oraz deklaracje VAT-7D od I kwartału 2014 r. Zdaniem Sądu, trafne jest stanowisko skarżącej co do tego, że dla oceny zastosowania w niniejszej sprawie art. 99 ust. 5 ustawy o VAT istotna jest okoliczność stosowania kasowej metody rozliczeń, a nie jedynie prawa do jej stosowania. Wskazuje na to także brzmienie art. 99 ust. 6 ww. ustawy,
o odpowiednim stosowaniu art. 99 ust. 5 do podatników, którzy zrezygnowali z prawa rozliczania się metodą kasową. Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 99 ust. 5 ustawy
o VAT ma zastosowanie do podatników, którzy stosowali metodę kasową, co czego prawo utracili, lub też z niej zrezygnowali. Z uwagi na to, że skarżąca metody tej nie stosowała art. 99 ust. 5 ustawy o VAT nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie z art. 99 ust. 3 ww. ustawy skarżąca mogła korzystać z prawa do kwartalnego rozliczania się z podatku od towarów i usług i utrata statusu małego podatnika
w okolicznościach niniejszej sprawy nie powodowała utraty możliwości kwartalnego sposobu rozliczeń oraz nie powstał obowiązek rozliczania się w okresach miesięcznych. Zgodzić się należy ze skarżącą, że utrata statusu małego podatnika miała wpływ na obowiązek dokonywania rozliczeń na formularzu VAT-7D, a nie VAT -7K. W obu przypadkach rozliczenie następuje w okresach kwartalnych i jedynie prawidłowość deklarowanych rozliczeń kwartalnych (VAT-7D) może podlegać ocenie organów podatkowych. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że rozliczenie, o którym mowa winno mieć miejsce w okresach miesięcznych, jak przyjęły organy podatkowe orzekające w sprawie. Trafne są zatem zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 99 ust. 1, ust. 3, ust. 5 oraz ust. 12 ustawy o VAT. W tych okolicznościach odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 135 ppsa orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.
z 2018 r., poz. 265). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje [...] zł uiszczonego wpisu stałego od skargi, [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika oraz [...] zł opłaty od pełnomocnictwa, gdyż strona była w sprawie reprezentowana przez radcę prawnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI