III SA/WA 981/23
Podsumowanie
WSA w Warszawie uchylił postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając brak wystarczających podstaw do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.
Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej dotyczącej zaległości z lat 2017-2018. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, tj. uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Sąd uznał, że samo wniesienie odwołania i kwestionowanie decyzji nie świadczy o nierzetelności płatnika, a organ nie wziął pod uwagę innych okoliczności, takich jak złożenie zabezpieczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki C. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za okresy rozliczeniowe 2017 r. i 2018 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 239b § 1 pkt 4 i § 2, kwestionując spełnienie przesłanek do nadania rygoru. Sąd podzielił stanowisko spółki co do naruszenia art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, uznając, że Dyrektor nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Sąd podkreślił, że samo wniesienie odwołania od decyzji podatkowej nie może być traktowane jako samodzielny dowód na brak woli wykonania zobowiązania, a organ nie wziął pod uwagę innych istotnych okoliczności, takich jak złożenie przez spółkę zabezpieczenia w formie gwarancji bankowej czy brak innych zaległości podatkowych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej za styczeń-listopad 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w tej części. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz spółki.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania), mimo że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 (krótszy niż 3 miesiące okres do przedawnienia) mogła być spełniona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo wniesienie odwołania od decyzji podatkowej nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Organ nie wziął pod uwagę innych okoliczności, takich jak złożenie zabezpieczenia przez spółkę czy brak innych zaległości podatkowych, a także nie wykazał, dlaczego postępowanie odwoławcze miałoby się nie zakończyć przed upływem terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 239b § § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
O.p. art. 239b § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 6 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych.
ustawa o COVID art. 15zzr § ust. 1 pkt 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 139 § § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania). Niewłaściwe stosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 do przedawnienia zobowiązań podatkowych. Mieszanie przesłanek wydania decyzji z przesłankami nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Niewzięcie pod uwagę przez organ odwoławczy okoliczności złożenia zabezpieczenia i braku innych zaległości podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
Samo złożenie odwołania nie może być uznane za samodzielny i wystarczający argument na rzecz istnienia przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Należy zachować daleko idącą ostrożność w powoływaniu przesłanek wydania decyzji jako argumentu przemawiającego za nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodniczący
Matylda Arnold-Rogiewicz
członek
Marta Sarnowiec-Cisłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, zwłaszcza w kontekście art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej oraz wpływu przepisów COVID-19 na przedawnienie zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację podatników. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia w kontekście pandemii COVID-19 jest nadal istotna.
“Czy organ podatkowy może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności tylko dlatego, że podatnik się od niej odwołał?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 981/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-09-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Marta Sarnowiec-Cisłak /sprawozdawca/ Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/ Matylda Arnold-Rogiewicz Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie w części i poprzedzające je postanowienie w części Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 239b § 1 i 2, art. 70 § 6 pkt 4, art. 139 § 3, art. 121 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2020 poz 694 art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2023 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. i 2018 r. 1) uchyla postanowienie w zaskarżonej części oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] za styczeń-listopad 2017 r., 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 22 marca 2023 r. C. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: spółka) zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] maja 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. określił skarżącej wysokość należności z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu odsetek wypłaconych podmiotowi holenderskiemu za styczeń-grudzień 2017 r., luty-sierpień i październik 2018 r. oraz orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika tego podatku. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. Naczelnik nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej. Po rozpoznaniu zażalenia spółki, Dyrektor postanowieniem z dnia [...] lutego 2023 r.: - uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w zakresie grudnia 2017 r., lutego-sierpnia i października 2018 r. i w tej części umorzył postępowanie w sprawie; - w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do zaległości podatkowych za styczeń-listopad 2017 r. było uzasadnione w świetle art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.). Dyrektor wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom strony termin przedawnienia nie ulegał w niniejszej sprawie przedłużeniu, bowiem powołany przez spółkę art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), nie znajdował zastosowania do regulacji podatkowych. Zatem w dniu wydania zaskarżonego postanowienia ([...] listopada 2022 r.) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych strony w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. był krótszy niż 3 miesiące. Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik uprawdopodobnił również, że ww. zobowiązania podatkowe nie zostaną przez stronę wykonane. Strona wniosła bowiem odwołanie od decyzji podatkowej, a zatem nie zamierza dobrowolnie wykonać wynikających z niej powinności, sam zaś fakt, że spółka nie wywiązała się z ciążących na niej obowiązków płatnika podważa domniemanie jej rzetelności. Ponadto organ wyjaśnił, że w dniu 16 listopada 2022 r. spółka złożyła wniosek o przyjęcie zabezpieczenia wykonania nieostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w formie gwarancji bankowej wystawionej na rzecz skarżącej przez Bank [...] S.A. i zabezpieczenie to zostało przyjęte na mocy postanowienia Naczelnika z dnia [...] listopada 2022 r. (gwarancja pozostaje w mocy do dnia 14 listopada 2023 r.). W związku z przyjęciem zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych strony uległ zawieszeniu z dniem doręczenia postanowienia, tj. 29 listopada 2022 r. (art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Okoliczność ta pozostawała jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż zaistniała po dniu wydania przez Naczelnika postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze wniesionej do tut. Sądu spółka domagała się uchylenia postanowienia organu odwoławczego w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika, a także uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w części dotyczącej okresów rozliczeniowych od stycznia do listopada 2017 r., a ponadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 71 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID polegające na przyjęciu, że w sprawie została spełniona przesłanka umożliwiająca nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie z którą okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - którego dotyczy rozstrzygnięcie - jest krótszy niż trzy miesiące, podczas gdy stosownie do treści art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID bieg terminów przedawnienia wynikających z przepisów prawa administracyjnego (a zatem także przepisów prawa podatkowego) uległ z mocy prawa zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 14 maja 2020 r., a zatem zobowiązanie z tytułu należności wynikających ze zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za okresy styczeń-listopad 2017 r. ulegało przedawnieniu z dniem 13 marca 2023 r.; 2) art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w sprawie zachodzi uprawdopodobnienie, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane, w szczególności z uwagi na rzekome działania podatnika ukierunkowane na naruszenie przepisów prawa podatkowego w zakresie realizacji obowiązków płatnika, co pozostaje w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych; 3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie postanowienia wydanego przez Naczelnika w całości, w sytuacji, w której w sprawie nie zaszły żadne przesłanki uzasadniające nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do skargi strona załączyła wydane przez Naczelnika zaświadczenie z dnia 10 listopada 2022 r. o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości, z którego wynika, że spółka nie miała żadnych innych zaległości poza tymi mającymi charakter sporny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. W piśmie z dnia 22 maja 2023 r. spółka poinformowała, że wyrokiem z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 95/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] listopada 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2022 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: Ppsa). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. Istota sporu zawisłego przed tut. Sądem sprowadzała się do oceny przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej. Stosownie do art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Powyższy przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej). Podstawą prawną działania organu podatkowego w niniejszej sprawie był pkt 4 art. 239b § 1 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w takiej sytuacji jest łączne zaistnienie obydwu ww. przesłanek, pozostających we wzajemnym powiązaniu. Jak niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie na kanwie powołanych przepisów, przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej nie można odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b § 1 tej ustawy. Jeżeli zatem organ podatkowy powołuje się na to, że w myśl art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to chcąc wypełnić kryterium przewidziane w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięczny okres jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2936/18 - treść wyroku dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query; dalej: CBOSA). Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił stanowisko Dyrektora o spełnieniu warunku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przewidzianego w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W chwili wydania przez Naczelnika postanowienia w tym przedmiocie, tj. w dniu [...] listopada 2022 r. okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za miesiące od stycznia do listopada 2017 r. był krótszy niż 3 miesiące. Termin przedawnienia upływał bowiem z dniem 31 grudnia 2022 r. Na uwzględnienie nie zasługiwały twierdzenia strony jakoby termin ten uległ zmianie z uwagi na regulacje zawarte w art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID. Sporną w dotychczasowym orzecznictwie kwestię wpływu ww. przepisu na bieg terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych rozstrzygnął w sposób wiążący Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22 (CBOSA). Sąd ten stwierdził, że "Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych." Brak było tym samym podstaw, by przyjmować, że przedawnienie zobowiązań podatkowych miało w rozpoznawanym przypadku nastąpić dopiero w marcu 2023 r. w związku z zawieszeniem biegu terminów przedawnienia w okresie od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r., jak starała się to wykazać strona w skardze. Bez wpływu na ocenę legalności postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności pozostawało również zawieszenie biegu terminu przedawnienia, które nastąpiło w dniu 29 listopada 2022 r. w związku z doręczeniem spółce postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej (art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Zdarzenie to miało bowiem miejsce już po wydaniu przez Naczelnika stosownego rozstrzygnięcia (w dniu [...] listopada 2022 r.) i nie mogło decydować o wadliwości dokonanego wówczas ustalenia, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych (za miesiące od stycznia do listopada 2017 r.) upłynie z dniem 31 grudnia 2022 r. (zob. podobnie w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 2445/21; CBOSA). Niezależnie od oceny przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, Sąd uznał, że w sprawie nie dopełniono warunku przewidzianego w art. 239b § 2 powołanej ustawy. Organ uprawdopodabniając tezę o niewykonaniu zobowiązania wynikającego z decyzji wskazał na fakt wniesienia przez stronę odwołania, który miał - jego zdaniem - potwierdzać brak woli dobrowolnego uregulowania należności podatkowych. Ponadto wywiódł, że uchybienie obowiązkom płatnika było działaniem ukierunkowanym na łamanie prawa i tym samym podważało domniemanie rzetelności spółki. Ustosunkowując do ww. stanowiska, w pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy, że jakkolwiek złożenie odwołania stanowi okoliczność uwzględnianą w procesie uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego określonego nieostateczną decyzją, to jednak nie może być ono uznane za samodzielny i wystarczający argument na rzecz istnienia przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Innymi słowy, sam fakt zaskarżenia decyzji bez odniesienia go do konkretnych okoliczności sprawy dotyczących przebiegu postępowania odwoławczego nie uzasadnia jeszcze ryzyka niewykonania zobowiązania podatkowego. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że w takim przypadku należy mieć na uwadze okoliczności związane z tokiem postępowania odwoławczego i przewidywanym terminem jego zakończenia (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1754/20; CBOSA). W sytuacji, gdy organ posługuje się tego rodzaju argumentacją powinien zatem wyjaśnić, dlaczego w danym stanie faktycznym istnieje uzasadniona obawa, że decyzja podatkowa nie uzyska waloru ostateczności przed upływem terminu przedawnienia. Ryzyko niezakończenia postępowania odwoławczego przed terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego wymaga skonkretyzowania przyczyn owego zagrożenia poprzez określenie, czy jest ono związane np. z datą złożenia odwołania przez stronę (w przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione w terminie, który nie pozwoli na jego rozpatrzenie przed upływem przedawnienia z zachowaniem terminów ustawowych przewidzianych w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu czasu potrzebnego na dokonanie innych niezbędnych czynności, w tym przekazania odwołania lub doręczenia decyzji organu odwoławczego), czy też jest spowodowane innymi okolicznościami (np. aktywnością strony prowadzącą do wydłużenia postępowania odwoławczego, bądź obszernością materiału dowodowego analizowanego przez organ drugiej instancji). W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor nie wskazał na jakąkolwiek okoliczność dotyczącą przebiegu postępowania odwoławczego, która mogłaby w dniu 3 listopada 2022 r. uzasadniać przypuszczenie, że owo postępowanie nie zakończy się przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ pominął fakt, że w chwili wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności postępowanie odwoławcze toczyło się już od ponad 4 miesięcy (jak wynika ze stanu faktycznego prezentowanego przez organ - odwołanie zostało wniesione w dniu 28 czerwca 2022 r.), a jednocześnie nie sygnalizował, by w sprawie istniały konkretne przeszkody utrudniające rozpoznanie odwołania przed końcem roku kalendarzowego. Samo natomiast hasłowe powołanie się na wniesienie odwołania nie mogło uprawdopodabniać ryzyka niewykonania zobowiązania podatkowego. Po wtóre Sąd uznał za nieuzasadnione założenie organu o nierzetelności płatnika, które miało uwiarygodnić istnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Ocenę taką należało uznać za zbyt daleko idącą i wybiórczą. Trafnie w tym względzie zwracał uwagę autor skargi, że fakt wejścia w spór z organem i kwestionowania rozstrzygnięcia podatkowego nie świadczy jeszcze o nieuczciwości płatnika. Samo korzystanie z przysługujących stronie postępowania uprawnień do zaskarżenia decyzji i podważanie w ten sposób stanowiska organu (w przypadku, gdy zobowiązania będące przedmiotem sporu nie zostały jeszcze uregulowane), nie podważało - wbrew temu, co stwierdził organ - domniemania rzetelności płatnika, zwłaszcza jeśli z innych okoliczności sprawy nie wynikało, by strona miała zamiar uchylić się od ciążących na niej powinnościach. Nie było również prawidłowe argumentowanie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności ustaleniami wynikającymi z tej nieostatecznej decyzji, tj. w niniejszej sprawie naruszeniem obowiązków płatnika. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym "wobec trwającego sporu w sprawie zobowiązania podatkowego, okoliczności jego powstania nie mogą stanowić uzasadnienia dla tezy organu, że działania strony, które doprowadziły do powstania zobowiązania, nie dają gwarancji wykonania. (...) należy zachować daleko idącą ostrożność w powoływaniu przesłanek wydania decyzji jako argumentu przemawiającego za nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Przesłanki wydania obydwu rozstrzygnięć są odmienne i nie powinny być mieszane, aby nie prowadzić do powstania swoistej pętli argumentacyjnej, w której te same argumenty uzasadniają zarówno wydanie decyzji, jak i natychmiastowe jej wykonanie, co stanowi odstępstwo od zasady niewykonalności decyzji nieostatecznej, z uwagi na prawo podatnika do obrony w postępowaniu odwoławczym." (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 427/18; CBOSA). Ponadto dostrzec należy, że organ w niniejszej sprawie, koncentrując się na fakcie wniesienia odwołania i niewywiązania się z obowiązków płatnika (co na danym etapie postępowania było przedmiotem sporu), nie uwzględnił innych zdarzeń mogących wpływać na ocenę postawy płatnika. Skoro Dyrektor zdecydował się uzasadniać ryzyko niewykonania zobowiązań podatkowych nierzetelnością płatnika, to powinien wziąć pod uwagę zarówno fakt złożenia przez nią zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej (przyjętej przez organ podatkowy), a także rozważyć brak innych (poza spornymi w sprawie) zaległości podatkowych danego podmiotu. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że uwzględnieniu pierwszej ze wskazanych okoliczności nie stała na przeszkodzie zasada dokonywania oceny legalności postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o dane istniejące w chwili jego wydawania, bowiem kwestia sumienności płatnika nie była w ogóle rozważana przez Naczelnika w niniejszej sprawie i jako uzasadnienie dla istnienia przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej pojawiła się dopiero w postanowieniu Dyrektora. W świetle powyższego oparcie forsowanego stanowiska wyłącznie na selektywnie wybranych okolicznościach, mimo wiedzy o innych zdarzeniach mogących rzutować na ocenę rzetelności płatnika, mogło budzić uzasadnione wątpliwości w świetle zasady pogłębiania zaufania do organu podatkowego, o której mowa w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji uznać należało, że przypisywanie stronie nierzetelności, która miałaby uprawdopodabniać twierdzenie o niewykonaniu zobowiązania wynikającego z decyzji, nie miało usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 239b § 2 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i orzekł o uchyleniu postanowienia Dyrektora z dnia [...] lutego 2023 r. w zaskarżonej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, a także uchyleniu - na zasadzie art. 135 Ppsa - poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] maja 2022 r. za: styczeń-listopad 2017 r. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 4 i art. 209 Ppsa oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składały się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę