VIII SA/Wa 11/19

VIII SA/Wa 11/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2923/19 - Wyrok NSA z 2022-09-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 1; art. 3 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U.UE.L 2011 nr 88 poz 5 art. 2 pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki  wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Dz.U. 2019 poz 266
art. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2018r., znak: [...]; 2. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej "[...]" Sp. z o.o. w O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (dalej: "skarżąca", "Spółka" lub "inwestor") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") Nr [...] z [...] września 2018r. Przedmiotem tych postanowień było ustalenie Spółce wysokości opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a") oraz art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "u.p.b." lub "Prawo budowlane").
Powyższe postanowienia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Organ I instancji ustalił, iż na działce w miejscowości O. Nr [...] Gm. J., której właścicielem jest firma "[...]" Sp. z o.o., znajduje się "obiekt" - plac utwardzony wraz ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszony o wymiarach [...] x [...] m (podanych w "projekcie budowlanym"). Wewnątrz "obiektu" na placu wybetonowanym utwardzonym, znajduje się urządzenie - maszyna do produkcji elementów betonowych, poruszająca się na szynach wbetonowanych w utwardzenie. "Obiekt" zlokalizowany jest wewnątrz działki właściciela. Był wykonywany w latach 2012 – 2016. Firma "[...]" sp. z o.o. nie posiada zgody właściwego organu na realizację tego obiektu. Organ I instancji wskazał także, iż w związku z powyższym, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. nakazał firmie "[...]" Sp. z o.o. przedłożenie określonych dokumentów w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r. W związku z niewykonaniem w całości nałożonych obowiązków, PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Organ odwoławczy decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji wskazując, że firma "[...]" w toku postępowania odwoławczego dostarczyła wymagane dokumenty.
Wskazując na treść art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ I instancji podniósł, iż skarżąca przedłożyła do PINB komplet wymaganych dokumentów, które zostały sporządzone prawidłowo, przez osobę posiadającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz przynależną do izby samorządu zawodowego. Lokalizacja budynku nie narusza rozstrzygnięć z zakresu zagospodarowania przestrzennego tej części Gminy [...] co potwierdza stosowna decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Wójta Gminy [...]. Ponadto Wójt Gminy [...] stwierdził, że omawiane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Analiza przedstawionego projektu budowlanego prowadzi zaś do wniosku, że przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować jako budowle, gdyż nie jest budynkiem lub obiektem małej architektury. Wysokość opłaty legalizacyjnej wyliczono na podstawie: art. 59f ust. 1 i art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego w następujący sposób: stawka opłaty (s) 500,00 zł (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego) x współczynnik kategorii obiektu VIII (inne budowle) (k) 5,00 x współczynnik wielkości obiektu (w) 1,0 x 50 pięćdziesięciokrotne podwyższenie w przypadku samowoli budowlanej = [...]zł.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Nr [...]ustalił dla skarżącej wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł z tytułu samowolnej budowy "obiektu" – placu utwardzonego wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszonego, zlokalizowanego na działce w miejscowości O. Nr [...] Gmina [...].
W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o zmniejszenie lub umorzenie przedmiotowej opłaty legalizacyjnej ze względu m.in. na poniesione duże koszty sporządzenia projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami oraz z uwagi na fakt, że sporna budowla jest zgodna z treścią wydanej dla tego terenu decyzji o warunkach zabudowy.
[...]WINB, zaskarżonym w sprawie postanowieniem z [...] października 2018r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zasadnie wszczął procedurę legalizacyjną
w stosunku do samowolnej budowy spornego w sprawie obiektu. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że na działce położonej
w miejscowości O. [...] gm. J. znajduje się m.in. plac wybetonowany utwardzony o wymiarach ok. [...] m x [...], "obwiedziony" z trzech stron ekranami dźwiękoszczelnymi (wypełnionymi wełną akustyczną) zamontowanymi na słupach stalowych o wysokości ok. [...] m. Obiekt posiada zadaszenie dwuspadowe typu namiotowego na powierzchni ok. [...] m x [...] m. Wewnątrz obiektu na placu znajduje się urządzenie - maszyna do produkcji elementów betonowych, poruszająca się na szynach wbetonowanych w utwardzenie. Obiekt zlokalizowany jest wewnątrz działki inwestora i został wykonany samowolnie w sierpniu 2016r. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również wadliwości ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Dodał, że nie budzi jego wątpliwości, że sporny obiekt stanowi budowlę w świetle art. 3 pkt
3 Prawa budowlanego. Przedmiotowy plac utwardzony wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi stanowi budowlę (całość techniczno-użytkową) i nie jest zwolniony
z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 u.p.b.). Budowa placu utwardzonego wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszonego nie jest zawarta w katalogu art. 29, ani w art. 30 Prawa budowlanego, więc przed przystąpieniem do prac konieczne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Dodał, że w jego ocenie wskazane cechy konstrukcyjne, takie jak podłoże betonowe o wymiarach ok. [...]m x [...] m oraz ekrany dźwiękoszczelne zamontowane na słupach stalowych o wysokości ok. [...] m, a także zadaszenie namiotowe nie pozwala zaliczyć tego obiektu jako budynku (brak przegród budowlanych i dachu - art. 3 pkt 3), ani jako obiektu małej architektury (art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy). Zdaniem [...]WINB, przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość. Odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że opłata legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, a jest alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednym z obligatoryjnych etapów tego postępowania jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej, bowiem aby proces legalizacji samowoli budowlanej mógł być zakończony wydaniem decyzji
o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, inwestor jest zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego
w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia opłaty legalizacyjnej. Z drugiej strony inwestor nie ma bezwzględnego obowiązku jej uiszczania. Przedmiotowa opłata bowiem nie podlega przymusowemu ściągnięciu
w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza jedynie rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej. W takim wypadku musi liczyć się z tym, że organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o przymusowej rozbiórce (por. wyrok WSA w Lublinie z 19 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Lu 254/09).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej (radca prawny) postawił zarzuty naruszenia:
- art. 7, at. 77, art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
w konsekwencji czego organ administracji błędnie przyjął, że na nieruchomości skarżącej położonej w O. skarżąca wzniosła budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego bez wymaganego prawem zezwolenia;
- art. 3 pkt 3 Prawo budowlane, poprzez jego nieprawidłową wykładnię
i w konsekwencji błędne przyjęcie, że sporna konstrukcja wzniesiona przez skarżącą na nieruchomości stanowi budowlę w rozumieniu tego przepisu.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wystąpił o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z dokumentu, specyfikacji urządzenia - mobilnej wibroprasy [...] model [...] oraz zdjęcia tego urządzenia, na okoliczność: rozmiarów maszyny, możliwości jej szybkiego przemieszczania oraz możliwości pracy maszyny w niezabudowanych warunkach.
W uzasadnieniu wskazał natomiast, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do ustalenia Spółce opłaty legalizacyjnej, gdyż wzniesiona na nieruchomości skarżącej konstrukcja nie stanowi samowoli budowlanej. Organ odwoławczy zdaniem pełnomocnika nie wyjaśnił w szczególności powziętych wątpliwości co do kwalifikacji spornego obiektu. Nie wykazał przy tym, że spełnia on definicję budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowalnego. Wydaje się, że organ sklasyfikował konstrukcję wzniesioną przez skarżącą jako wolno stojącą instalację przemysłową lub urządzenie techniczne, nie są to jednak tożsame pojęcia. Tymczasem, jak zauważył pełnomocnik skarżącej utwardzenie części działki w ogóle nie wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 u.p.b. Podobnie organ odwoławczy wywiódł
w uzasadnieniu decyzji, że sporny obiekt może stanowić wolnostojącą instalację przemysłową lub urządzenie techniczne, których to definicji nie zawiera Prawo budowlane. Według skarżącej zaś instalacją przemysłową jest zespół urządzeń składający się na całość, która służy do przesyłania mediów, nie jest nią natomiast sporna maszyna do produkcji betonowych elementów, która bezspornie jest urządzeniem technicznym, lecz nie można określić jej jako wolnostojącej (por. wyrok WSA w Kielcach z 16 maja 2013r., sygn. akt II SA/Ke 185/13). Urządzenie to w każdym bowiem momencie mogłoby zostać przeniesione do innego budynku znajdującego się na nieruchomości skarżącej lub wystawione na zewnątrz i postawione w dowolnym miejscu. Maszyna skarżącej nie wymaga fizycznego oddzielenia od innych obiektów budowlanych w konsekwencji czego nie można jej określić jako wolnostojącej. Dodał, że maszyna została osłonięta namiotem. Ściany konstrukcji nie zostały trwale przytwierdzone do podłoża, w dowolnym momencie możliwe jest ich przeniesienie
w inne miejsce. Możliwe jest również odczepienie dachu i jego ponowne zamontowanie. W namiocie nie jest podłączony prąd, ani woda. Nadmienił również, że dotychczas skarżąca korzystała z urządzenia na długo przed postawieniem namiotu. Wówczas urządzenie pracowało na otwartej przestrzeni, nie było osłonięte żadną ochroną. Jednak z uwagi na to, że maszyna generowała spory hałas i powodowała zanieczyszczenia pyłowe powietrza została zabezpieczona ekranami dźwiękoszczelnymi w celu uniknięcia dalszych konfliktów z mieszkańcami gminy. Pełnomocnik skarżącej ponownie podkreślił, że funkcjonowanie mobilnej wibroprasy nie wymagało budowy żadnej infrastruktury. A zatem, jeżeli istnieje możliwość odłączenia jakiegokolwiek elementu eksploatacyjnego obiektu bez negatywnego wpływu na jego możliwości eksploatacyjne i użytkowe to nie mamy do czynienia z całością techniczną -użytkową. Organ zaś oceniając czy daną konstrukcję należy sklasyfikować jako budowlę powinien działać niezwykle ostrożnie, gdyż katalog obiektów wymieniony w art. 3 pkt 3 ustawy jest otwarty. W konsekwencji obiekty nie wymienione w treści tego przepisu mogą zostać uznane za budowlę jedynie w sytuacji, gdy wykazane zostanie podobieństwo do którejś z budowli bezpośrednio ujętych w tym przepisie. Nie sposób znaleźć wspólne cechy, które łączyłyby maszynę do produkcji betonowych elementów, czy też namiot z takimi obiektami jak: lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do nakładania opłaty legalizacyjnej na skarżącą, dlatego zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone w całości.
Odpowiadając na skargę, [...]WINB wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy
w trybie uproszczonym zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134
§ 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia na wstępie wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie, nakładające na Spółkę zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł, wobec uznania przez organy nadzoru budowlanego, w wyniku przeprowadzonych na nieruchomości skarżącej czynności kontrolnych, że dopuściła się samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu, tj. placu wybetonowanego, utwardzonego o wymiarach ok. [...] m x [...] "obwiedzionego" z trzech stron ekranami dźwiękoszczelnymi (wypełnionymi wełną akustyczną), zamontowanymi na słupach stalowych o wysokości ok. [...] m. Obiekt posiada zadaszenie dwuspadowe typu namiotowego na powierzchni ok. [...]m
x [...] m. Wewnątrz obiektu na placu znajduje się urządzenie-maszyna do produkcji elementów betonowych, poruszająca się na szynach wbetonowanych w utwardzenie. Organy nadzoru budowlanego zgodnie przyjęły, że przedmiot sporu, zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 u.p.b. stanowi budowlę, wobec powyższego wszczęcie postępowania legalizacyjnego i nałożenie opłaty było prawidłowe. Zauważyć jednocześnie należy,
iż według ustaleń organu I instancji przedmiotowy "obiekt" był wykonywany w latach 2012 – 2016, zaś organ odwoławczy wskazał, iż został wykonany w 2016 r.
Zdaniem Spółki, w świetle podniesionej na etapie postępowania sądowego argumentacji wzniesiona konstrukcja nie stanowi samowoli budowlanej i brak jest podstaw do nałożenia na Spółkę opłaty legalizacyjnej. Utwardzenie części działki nie wymaga pozwolenia na budowę, a organy nie wykazały, że konstrukcja stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W szczególności błędnie przyjęto, że plac utwardzony wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszony stanowi budowlę, to jest całość techniczno-użytkową.
Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień Sąd stwierdził, że zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak wynika z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej są obowiązane
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a nadto na podstawie całokształtu materiału dowodowego winny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane
z naruszeniem ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzącym do naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 pkt 3 oraz art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Dokonane przez orzekające w sprawie organy ustalenia faktyczne nie pozwalają bowiem na jednoznaczne przyjęcie, iż plac utwardzony wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszony stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt
3 ustawy Prawo budowlane, na realizację której jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę.
W ocenie organu odwoławczego plac utwardzony wraz z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszony stanowi budowlę jako całość techniczno-użytkową i nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ ten wskazał jednocześnie, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego rozpoczęcie robót budowlanych wymaga co do zasady legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wobec tego, iż budowa placu utwardzonego wraz
z ekranami dźwiękoszczelnymi częściowo zadaszonego nie jest zawarta w katalogu art. 29 ani art. 30 Prawa budowalnego, przed przystąpieniem do prac konieczne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Jak jednocześnie wynika
z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wypełnienie przez "obiekt", jak to określają orzekające w sprawie organy definicji budowli zostało ocenione przez pryzmat art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wskazanie, iż obiekt ten nie stanowi budynku, ani obiektu małej architektury, ale jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, a zatem odpowiada ogólnym cechom budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane budowlę stanowi każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny
i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Z powyższego wynika zatem, iż wymienione
w art. 3 pkt 3 Prawa budowalnego obiekty stanowiące budowle, to obiekty budowlane (niebędące budynkiem lub obiektem małej architektury). Tym samym definicję budowli należy odnosić do definicji obiektu budowlanego, zawartej w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W pierwszej kolejności należy bowiem ustalić czy dany obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ww. ustawy, a dopiero w dalszej kolejności, w przypadku potwierdzenia, iż mamy do czynienia z obiektem budowlanym, badać czy jest on budynkiem, obiektem małej architektury czy też budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zauważyć jednocześnie wypada, iż
w myśl art. 1 ww. ustawy, ustawa - Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Tym samym ustalenie czy obiekt jest obiektem budowlanym jest konieczne z punktu widzenia stwierdzenia, czy jego realizacja pozostaje w zainteresowaniu ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 czerwca 2015 r., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Dla wypełnienia definicji obiektu budowlanego konieczne jest zatem także ustalenie czy dany obiekt został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 2 pkt
1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2019 r., poz. 266 j.t.), ilekroć w ustawie jest mowa o wyrobie budowlanym – należy przez to rozumieć wyrób budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 305/2011. Zgodnie
z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011
z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U.UE.L.2011.88.5 ze zm.), "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż orzekające w sprawie organy nie ustalił czy obiekt zrealizowany przez Spółkę został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ww. ustawy
o wyrobach budowlanych w zw. z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011. Z ustaleń organów wynika, iż obiektem uznanym za budowlę jest plac utwardzony wybetonowany, obwiedziony z trzech stron ekranami dźwiękoszczelnymi, częściowo zadaszony zadaszeniem typu namiotowego. Tym samym, aby było możliwe uznanie, że obiekt ten stanowi obiekt budowalny konieczne jest dokonanie oceny czy został on zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych trwale wbudowanych w obiekcie. Dotyczy to w szczególności ekranów dźwiękoszczelnych, stanowiących element obiektu. Ocena powyższej okoliczności jest niezbędna dla stwierdzenia czy sporny obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu ww. przepisów. Takich ustaleń w okolicznościach niniejszej sprawy jednak zabrakło.
W ocenie Sądu wobec tego, że namiot nie jest obiektem budowlanym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 672/15 – dostępny w internecie, którego argumentację Sąd podziela), także i zadaszenie namiotowe nie może być uznane za element stanowiący o uznaniu obiektu za obiekt budowlany. Wprawdzie utwardzenie – wybetonowanie powierzchni gruntu stanowi roboty budowlane, jednak zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Powyższe roboty budowlane nie zostały także wymienione w art. 30 ustawy Prawo budowalne, jako wymagające zgłoszenia. Z treści protokołu czynności kontrolnych z dnia 3 marca 2017 r. wynika, iż teren został utwardzony w 2012 r., ekrany dostawiono w sierpniu 2016 r., zaś zadaszono w grudniu 2016 r. Z uzasadnienia skargi jednocześnie wynika, iż na utwardzonym placu pracuje maszyna, która była użytkowana na długo przed postawieniem namiotu, a zabezpieczenie jej ekranami dźwiękoszczelnymi nastąpiło
z uwagi na chęć uniknięcia konfliktów z sąsiadami z powodu hałasu, jaki towarzyszy pracy tej maszyny. Z powyższego nie wynika, aby obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania w kształcie w jakim go stwierdzono, już w 2012 r. był objęty zrealizowanym zamierzeniem inwestycyjnym. W tych też okolicznościach, w przypadku stwierdzenia, iż ekrany dźwiękoszczelne i częściowe zadaszenie nie dają podstaw do uznania, iż sporny obiekt stanowi obiekt budowlany, dokonane utwardzenie placu, i ile zostało dokonane na działce budowlanej także nie może stanowić podstawy do prowadzenia postępowania zmierzającego do jego legalizacji, jako nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia.
Z uwagi na to, iż jak wskazano wyżej w pierwszej kolejności orzekające
w sprawie organy winny ustalić czy sporny obiekt wypełnia definicję obiektu budowalnego w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, czego organy nie ustaliły,
a dopiero w dalszej kolejności oceniać czy posiada on i z jakich przyczyn cechy budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na tym etapie postępowania wskazane w skardze wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną w wyroku wykładnię prawa i w pierwszej kolejności ustalić czy sporny obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, i czy jako taki pozostaje w zakresie regulacji, jaki obejmuje ustawa Prawo budowlane, a następnie w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie, jaki rodzaj obiektu stanowi i jakie obowiązki dla inwestora wynikają z jego realizacji, a w przypadku ich nie wypełnienia, jakie konsekwencje ponosi inwestor.
Z uwagi na brak powyższych ustaleń zarówno w postanowieniu organu odwoławczego, jak i organu I instancji, Sąd uwzględniając skargę, po rozpoznaniu zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje [...] zł uiszczonego wpisu sądowego od skargi, [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika oraz [...] zł opłaty od pełnomocnictwa.