VIII SA/Wa 109/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-20
NSApodatkoweWysokawsa
rygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowadecyzja nieostatecznauprawdopodobnieniezaległości podatkowepostępowanie egzekucyjnesytuacja majątkowaskarżącyorgan podatkowyWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając brak wystarczającego uprawdopodobnienia groźby niewykonania zobowiązania.

Skarżący Ł. B. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, uprawdopodobnienia groźby niewykonania zobowiązania podatkowego, mimo istnienia przesłanek z art. 239b § 1.

Sprawa dotyczyła skargi Ł. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok na kwotę 366 441 zł wraz z odsetkami. Skarżący zarzucił organom podatkowym nieuwzględnienie jego argumentów i błędne ustalenia faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej konieczne jest spełnienie dwóch warunków: wystąpienie co najmniej jednej z przesłanek określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej oraz uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 Op). Sąd stwierdził, że organy podatkowe, mimo wskazania na istnienie zaległości podatkowych i prowadzone postępowania egzekucyjne, nie przeprowadziły wystarczającej oceny sytuacji majątkowej skarżącego w kontekście możliwości zaspokojenia zobowiązania. Brak wykazania związku przyczynowego między sytuacją majątkową a brakiem możliwości wyegzekwowania należności uniemożliwił uznanie, że zachodzą podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający uprawdopodobnienia groźby niewykonania zobowiązania podatkowego, co jest warunkiem koniecznym do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo stwierdzenie istnienia przesłanek z art. 239b § 1 Op (np. postępowanie egzekucyjne) nie jest wystarczające. Organ musi dodatkowo wykazać związek przyczynowy między sytuacją majątkową strony a brakiem możliwości wyegzekwowania należności, co w tej sprawie nie zostało uczynione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Op art. 239b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki, kiedy decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności (np. toczące się postępowanie egzekucyjne, brak majątku).

Op art. 239b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Pomocnicze

Op art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy.

Op art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definiuje, że decyzja nieostateczna, nakładająca obowiązek podlegający wykonaniu w trybie egzekucyjnym, nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały wystarczającego uprawdopodobnienia groźby niewykonania zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Brak oceny relacji długu skarżącego do posiadanego majątku i innych czynników świadczących o możliwości wykonania zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy posiadał informacje o zaległościach podatkowych i prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, co stanowiło przesłankę z art. 239b § 1 pkt 1 Op. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej leży w uznaniu organu podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane nie można pozwolić na uznanie, że możliwość niewykonania zobowiązania realnie istnieje Organ ma obowiązek wskazać fakty i dowody z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Leszek Kobylski

członek

Marek Wroczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i materialnych dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w postępowaniu podatkowym, w szczególności konieczność wykazania uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności w postępowaniu podatkowym. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji proceduralnej w prawie podatkowym, która ma istotne konsekwencje dla podatników. Wyjaśnia, kiedy organy mogą egzekwować nieostateczne decyzje i jakie dowody są potrzebne.

Kiedy fiskus może żądać zapłaty podatku od razu? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi dla rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dane finansowe

WPS: 366 441 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VIII SA/Wa 109/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 239b par. 1 i par.2, art. 233 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi Ł. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 29 listopada 2024 r., znak [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z 19 czerwca 2024r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego Ł. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII Sa/Wa 109/25
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 roku, znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa(DZ.U z 2023 roku, poz. 2383 dalej jako Ordynacja podatkowa lub Op), po rozpatrzeniu zażalenia Ł. B. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z 19 czerwca 2014 roku wydanego w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nr [...] z 14 czerwca 2024 roku – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją nr [...] z 14,06.2024 r. określił skarżącemu :
zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w kwocie 366 441 zł,
odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 25 079 zł za:
- styczeń 2018 r. w wysokości 3 768 zł,
- luty 2018 r. w wysokości 2 454 zł,
- marzec 2018 r. w wysokości 1 423 zł,
- kwiecień 2018 r. w wysokości 2 588 zł,
- maj 2018 r. w wysokości 4 357 zł,
- czerwiec 2018 r. w wysokości 1 957 zł,
- lipiec 2018 r. w wysokości 2 667 zł,
- sierpień 2018 r. w wysokości 1 193 zł,
- wrzesień 2018 r w wysokości 2 591zł,
- październik 2018 r. w wysokości 2 081 zł.
Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem nr [...] z 19.06.2024 r. ww. decyzji nieostatecznej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
6. Nie zgadzając się z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, 4.07.2024 r, (data stempla pocztowego), zachowując ustawowy termin do wniesienia środka zaskarżenia złożył Ł. B. zażalenie na ww. postanowienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
7. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie przepisów art. 239b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
8. W treści zażalenia wskazywał na art. 239 b ustawy Ordynacja podatkowa.
9. Powyższe przepisy oznaczają, że rygor natychmiastowej wykonalności może zostać wydany wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek określona w 239b § 1 Ordynacji podatkowej i jednocześnie zostanie uprawdopodobnione, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
10. Podnosił, że w sprawie bezsporne jest, że nie zachodzi przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże należy podnieść, że w sprawie nie zachodzi także uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane." Wskazywał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wymieniono pięć okoliczności faktycznych;
11. * posiadane zaległości podatkowe
12. * prowadzone postępowanie egzekucyjne,
13. * dokonane wpisy hipotek przymusowych na posiadanej nieruchomości
14. * nadanie odrębnym postanowieniem tego samego dnia przez ten sam organ podatkowy rygoru natychmiastowej wykonalności innej decyzji podatkowej
15. * prowadzone przez Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w K. i wskazano, że uzasadniają one obawę ze zobowiązanie wynikające z decyzji może nie zostać wykonane.
16. Wskazane "prowadzone postępowanie egzekucyjne" jest tożsame z przesłanką z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie może służyć zatem jednocześnie uprawdopodobnieniu okoliczności z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ w takim wypadku art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej byłby zbędny, co przeczyłoby założeniu racjonalności ustawodawcy.
Podnosił, że w tym przypadku gwarancją wykonania zobowiązania podatkowego, zarówno przedmiotowego jak i zobowiązań przyszłych jest przede wszystkim prowadzenie przez skarżącego działalności w zakresie transportu drogowego towarów, gdzie zatrudnia 15 osób, działalność prowadzi przy wykorzystaniu 29 pojazdów, a do stałych kontrahentów należą znane i renomowane firmy.
18. Organ wskazywał, że przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wynikają z art. 239b § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej ustawodawca pozostawił uznaniu organu, na co wskazuje zawarty w tym przepisie zwrot "może być nadany". Jednocześnie użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie spójnika "lub" - przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności - oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy wystąpienia choćby jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności (por, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8.11,2016 r,, sygn. akt I FSK 1327/16),
W piśmiennictwie podkreśla się, że analiza powyższych regulacji prawnych wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, a mianowicie musi zaistnieć co najmniej jedna z czterech okoliczności określonych w art. 239b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane - art. 239b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (por. Komentarz do art, 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier,P. Pietrasz, S, Presnarowicz, M, Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEK, 2009, wyd. III).
Zatem dla możliwości nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie wystarczy samo wskazanie, że zaistniała jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt od 1 do 4 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz organy podatkowe zgodnie z art. 239b § 2 ww. ustawy mają dodatkowo obowiązek wykazania, że w sprawie istnieją takie okoliczności, które uprawdopodabniają groźbę niewykonania zobowiązania podatkowego, uzasadniającą sięgnięcie do instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane wiąże się z ustaleniem jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. W doktrynie wskazuje się, iż uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności istnieje związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (patrz też komentarz do art. 239b O.p., w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W, Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEK, 2013).
Zatem druga z ww. przesłanek dotyczy nie tyle przeprowadzenia dowodu czyniącego fakt absolutnie pewnym, lecz jedynie wskazania okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie faktu. W kontekście tej przestanki wskazać też należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. Użycie w treści § 2 art. 239b ww. ustawy pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj, możliwości niewykonania
zobowiązania wynikającego z decyzji, W związku bowiem z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należy uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2.02.2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1000/09), W świetle ww. przepisu ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ uprawdopodobnienie - w odróżnieniu od udowodnienia oznacza mniejszy stopień pewności, że dany skutek nastąpi, organ podatkowy powinien więc posiadać informacje uzasadniające przypuszczenie, że zobowiązanie wynikające z decyzji może zostać niewykonane.
Reasumując, z przepisów art. 239b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch warunków, tj,:
1. wystąpienie co najmniej jednej okoliczności określonej w art. 239b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa,
2. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Odnosząc powołane przepisy prawa i poglądy judykatury do stanu faktycznego istniejącego w sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdza, że decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z 14.06.2024 r. nr [...] zasadnie nadano postanowieniem z 19.06.2024 r. nr [...] rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa tj.: Organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.
Z akt sprawy wynika, że:
1. Skarżący posiada zaległości z tytułu podatku:
od towarów i usług za 1-10/2018 r. oraz 12/2018r. w łącznej kwocie 562 714 zł plus odsetki za zwłokę wynikające z ww. decyzji nieostatecznej,
od towarów i usług za 4/2024 r. w kwocie 48 306 zł plus odsetki za zwłokę
dochodowego od osób fizycznych (PPL) za 2023 r. w kwocie 309 175,07 zł plus odsetki za zwłokę,
dochodowego od osób fizycznych (PPL) za 2018 r. w kwocie 366 441,00 zł plus odsetki oraz odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1-10/2018 r. w łącznej kwocie 25 079,00 zł - wynikające z przypisu decyzji nieostatecznej nr [...], którą organ pierwszej instancji wydał i doręczył 14.06.2024 r.
2. Prowadzone jest wobec skarżącego jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych:
[...] dotyczące daniny solidarnościowej - pozostały do wyegzekwowania koszty egzekucyjne w kwocie 3 144,87 zł.
[...] dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych (PPL) za 2023 r.
1. Na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 30.06.2021 r. wystawionych w oparciu o wydane decyzje zabezpieczające (VAT, PPL) prowadzone jest postępowanie zabezpieczające, w toku którego organ pierwszej instancji uzyskał łączną kwotę 745 000,00 zł.
2. Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w K. 26.04.2023 r. przesłał wynik kontroli celno-skarbowej przeprowadzonej wobec skarżącego w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług od 1/2019 r. do 4/2021 r., z którego wynika kwota uszczuplenia wyniosła 505 698,00 zł + 27 276,00 zł (art. 108 ust, 1 ustawy o podatku od towarów i usług).
3. Skarżący figuruje w bazie ksiąg wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości jako właściciel nieruchomości rolnej 4,2 ha z ograniczonym prawem rzeczowym (służebność osobista dla 3 członków rodziny) i obciążonej hipoteką przymusową. Wierzyciele hipoteczni:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. - zabezpieczenie wierzytelności w podatku od towarów i usług za 1-10/2018 r. w łącznej kwocie 520 636,00 zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w łącznej kwocie 424 740,00 zł,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. - 542 375,34 zł zabezpieczenie należności głównej z tytułu składek FUS, FUZ, FP, FS i FGŚP za 1-9/2021 r., koszty upomnień i odsetki za zwłokę.
Mając na uwadze powyższe zdaniem organu stwierdzić należy, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do przesłanki wskazanej w art. 239b § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, że z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego udowodnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane za pomocą przewidzianych przepisami procedur lub dowodów, a jedynie uprawdopodobnienia tego faktu, co oznacza, że postępowanie w tym zakresie jest odformalizowane.
Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniósł Ł. B..
W uzasadnieniu skargi podnosił, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego utrzymujące postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z 19 czerwca 2024 roku wydane w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nr [...] jest niezgodne z prawem.
Argumentował, że nie doszło do rozpoznania sprawy, co do istoty, ponieważ organ skupił się na przytaczaniu podstaw prawnych oraz orzecznictwa wskazującego na dopuszczalność wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
W ocenie skarżącego organ zupełnie pominął analizę argumentów podniesionych w uzasadnieniu zażalenia.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie zachodzi koniunkcja pomiędzy istnieniem co najmniej jednej przesłanki z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej oraz uprawdopodobnieniem, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W zaskarżonym postanowieniu dokonano błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że decyzja z dnia 14 czerwca 2024 roku, nr [...] stała się ostateczna w sytuacji gdy złożył on wniosek o jej uzupełnienie oraz istnienia przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w postaci braku majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
Organ pominął dane złożone w deklaracji ORD -HZ z której jednoznacznie wynika, że na moment jej składania posiadany majątek przewyższał wysokość zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie. Nie uwzględniono, że w okresie trwania postępowania zażaleniowego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia organ pierwszej instancji uzyskał comiesięczne wpłaty na skutek czego uzyskana kwota z tego tytułu nadal ulega zwiększeniu. Nie ustalono aktualnego stanu majątku, który uległ powiększeniu.
Organ w ocenie skarżącego nie wykazał, że zachodzi okoliczność uprawdopodobniająca, ze zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Zdaniem skarżącego organ w żadnym stopniu nie zanegował okoliczności dotyczących strony podmiotowej i jej pozytywnego nastawienia do wykonywania obowiązków podatkowych, w tym okoliczności dokonywania regularnych wpłat na poczet zarządzonych zabezpieczeń. Gwarancją wykonania zobowiązania podatkowego jest przede wszystkim okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, która jest rozwijana, z ciągłym wzrostem ilości kontrahentów, ilości samochodów ciężarowych oraz zatrudnienia.
W tej sytuacji zdaniem skarżącego nie tylko organ nie uprawdopodobnił, ze zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, a wręcz przeciwnie zachodzi prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, że zobowiązanie zostanie wykonane.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej, decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W myśl z kolei art. 239b § 1 pkt 1 - 4 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Z § 2 zaś wynika, że powyższy przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Natomiast sama przesłanka uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, sprowadza się do tego, że samo stwierdzenie jednej z wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek pokrywa się niejako z uprawdopodobnieniem, o którym mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W doktrynie wskazano także, że uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (por. Sławomir Presnarowicz, Komentarz do art. 239 (b) ustawy - Ordynacja podatkowa; nr LEX 531833).
Uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie.
Przewidziane w treści art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Warto przypomnieć, że w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221; Komentarz do art. 239 (b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 05.8.60), w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009). W tym kontekście ponownie przypomnieć należy, że organ nie ma co prawda obowiązku przedstawienia dowodu wprost potwierdzającego możliwość niewykonania zobowiązania. Organ ma jednak obowiązek wskazać fakty i dowody, z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2019 r., II FSK 3072/17, publik. CBOSA). Nie można również tracić z pola widzenia, art. 239b § 2 O.p, który wymaga uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organ nie dokonał oceny sytuacji majątkowej skarżącego, w kontekście przesłanek braku możliwości zaspokojenia zobowiązania podatkowego, zwłaszcza, że w toku postępowania wskazywał na wysokości majątku ruchomego – w tym posiadanych samochodów 20 własnych, prowadzenie od wielu lat działalności gospodarczej, która przynosi dochód w tym w 2023 roku - 2 537 500,99 zł oraz nieruchomości o powierzchni 4,2 ha. Faktu, że organ dokonał w toku postępowania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wpisu zabezpieczenia na nieruchomości w postaci hipoteki przymusowej i czynności zabezpieczające okazały się skuteczne.
Sam fakt, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i obciążają go zobowiązania bez dokonania oceny relacji długu skarżącego do posiadanego majątku nie może pozwolić na uznanie, że możliwość niewykonania zobowiązania realnie istnieje. Co prawda organ nie musi przedstawić dowodu wprost potwierdzającego, że na pewno zaistnieje okoliczność niewykonania. Jednak kwestie sytuacji majątkowej, prowadzonej działalności gospodarczej, dokonanych zabezpieczeń, bieżącego regulowania zobowiązań winny zostać ocenione w kontekście uprawdopodobnienia zaistnienia niewypłacalności i podstaw nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności. Organ w przedmiotowej sprawie takiej oceny nie przeprowadził, co nie daje podstaw do uznania, że zachodzą podstawy do wydania postanowienia o nadaniu klauzuli natychmiastowej wykonalności.
Organ ma obowiązek wskazać fakty i dowody z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje( por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2019 roku, II FSK 3072/17). Uprawdopodobnieniem że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, ze pomiędzy sytuacją zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji gdy ona będzie przeprowadzona w późniejszym terminie.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę