VIII SA/Wa 106/24

VIII SA/Wa 106/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 505
art. 31 ust. 3 i 4, art. 31 ust. 9
Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 5 grudnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy B. (dalej: Skarżąca, Gmina, Beneficjent) jest decyzja Ministra Infrastruktury z 5 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Gmina B. złożyła wniosek o dofinansowanie zadania pn. "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od km 0+010 do km 0+265 w B." opisując, że zadanie będzie polegać na "rozbudowie publicznej drogi gminnej zlokalizowanej
w południowej części miasta B. na terenie tzw. [...]". Wskazano, że zakres prac będzie realizowany na łącznej długości 255 m. We wniosku wskazano, że koszty kwalifikowane zadania wyniosą 1.502.164,12 zł.
W dniu 24 lutego 2022 r. Wojewoda [...] poinformował Beneficjenta
o ujęciu zadania "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od km 0+010 do km 0+265
w B." na zatwierdzonej przez Prezesa Rady Ministrów liście zadań gminnych zakwalifikowanych do dofinansowania ze środków Funduszu.
Następnie w dniu 24 sierpnia 2022 r. została zawarta pomiędzy Skarżącą,
a Wojewodą [...] umowa nr [...] o dofinansowanie zadania "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od km 0+010 do km 0+265 w B.".
Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie kwotę dofinansowania dla zadania jednorocznego określono w kwocie nie wyższej niż 808.990,93 zł. W § 2 pkt 2 doprecyzowano, że dofinansowanie nie może przekroczyć 80% wartości kosztów kwalifikowanych. Łączna wartość zadania wyniosła 1.012.464,14zł zgodnie
z załącznikiem do umowy o dofinansowanie. Kwotę 1.011.238,67 zł stanowiły wydatki kwalifikowane, a 1.225,47 zł niekwalifikowane.
W § 3 pkt 7 umowy Beneficjent zobowiązał się do realizacji zadania zgodnie
z ustawą z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, ustawą o RFRD, ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
w tym aktami wykonawczymi do wskazanych przepisów. W pkt 4 ww. § Beneficjent zobowiązał się do oddania zadania do użytkowania do 30 grudnia 2022 r.
Zadanie "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od km 0+010 do km 0+265
w B." zostało uwzględnione na liście zadań gminnych w poz. 104. Dofinansowanie w kwocie 808.990,93 zł zostało przekazane Beneficjentowi jedną transzą w dniu 5 października 2022 r.
Beneficjent złożył sprawozdanie z realizacji zadania w dniu 30 stycznia 2023 r., zadanie zgodnie ze sprawozdaniem z realizacji zadania oddano do użytkowania w dniu 29 grudnia 2022 r. (str. 139 akt sprawy).
Wojewoda [...] odmówił zatwierdzenia sprawozdania pismem z 1 marca 2023 r. i wezwał Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w kwocie 687.462,03 zł wraz
z odsetkami.
W toku realizacji obowiązku sprawozdawczego z realizacji zadania, zwrócono uwagę, że analiza dokumentacji fotograficznej wskazuje, iż parametry techniczne drogi gminnej są niezgodne z przepisami technicznobudowlanymi określonymi
w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z § 43 ust. 5 rozporządzenia chodnik usytuowany bezpośrednio przy jezdni, pasie postojowym lub zatoce postojowej powinien być wyniesiony ponad ich krawędź na wysokość od 6 cm do 16 cm i oddzielony krawężnikiem. Chodnik lewostronny realizowany w ramach zadania został wyniesiony na mniej niż 6 cm (co ustalono na podstawie analizy dokumentacji fotograficznej dokonanej przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego - o czym organ poinformował Beneficjenta w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r.).
Beneficjent w piśmie z 24 lutego 2023 r. potwierdził, że chodnik został wyniesiony na wysokość 2cm ponad krawędź jezdni i wyjaśnił, że fragmenty drogi, na których chodnik nie został wyniesiony na prawidłową wysokość to odcinek od skrzyżowania z DK48 do zjazdu do przejścia dla pieszych przed ul. [...], czyli km 0+010 do km 0+160,50 oraz odcinek od przejścia dla pieszych za ul. [...] do 0+265 czyli od km 0+193,50 do km 0+265. Koszt realizacji prac na tym odcinku zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta wyniósł 850.102,78 zł.
W dniu 14 kwietnia 2023 r., a więc po terminie oddania zadania do użytkowania wynikającym z umowy, Beneficjent zawiadomił [...] Urząd Wojewódzki, że dokonał korekty wysokościowej wybudowanego chodnika polegającej na wyniesieniu chodnika ponad krawędź jezdni na co najmniej 6 cm, co pozwoliło zapewnić zgodność
z przepisami techniczno-budowlanymi dla całego odcinka realizowanej inwestycji.
Zawiadomieniem z 15 maja 2023 r. Wojewoda [...] poinformował Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania w kwocie 808 990,93 zł wraz z należnymi odsetkami.
W odpowiedzi na zawiadomienie Beneficjent pismem z 23 czerwca 2023 r. złożył wyjaśnienia w sprawie i zawnioskował o umorzenie wszczętego postępowania w całości na podstawie art. 105 § k.p.a.
Decyzją z 31 lipca 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) działając na podstawie art. 31 ust. 3 pkt 1, ust. 7, ust. 8 pkt 1, ust. 9 ustawy
z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. z 2023 r. poz. 747 ze zm.- dalej: ustawa o RFRD) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej k.p.a.) określił przypadającą do zwrotu przez beneficjenta kwotę dofinansowania w wysokości 687 462,03 zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższa kwota podlegała zwrotowi wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda nie podzielił opinii Beneficjenta i zwrócił uwagę, że ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji sprawozdawczej przedłożonej przez Stronę, w tym wyjaśnień i dokumentacji fotograficznej wynika, że zadanie - częściowo - zostało zrealizowane niezgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi określonymi w zapisie rozporządzenia. Wojewoda stwierdził, że chodnik po lewej stronie na części budowanego odcinka drogi (od km 0+010 do km 1+160,50 oraz od km 0+193,50 do km 0+265) nie został wyniesiony ponad krawędź jezdni na co najmniej 6 cm (maksymalnie 16 cm). Strona nie dopełniła warunków umowy, a tym samym wykorzystała przekazane dofinansowane w sposób niezgodny
z przeznaczeniem, które przedmiotowa umowa ściśle określała. Warunki zwrotu takiego dofinansowania przedstawia § 6 umowy.
Ponadto organ I instancji stwierdził, iż działania naprawcze podjęte przez Stronę, a opisane w piśmie z 14 kwietnia 2023 r. i dalej we wniosku o umorzenie postępowania, są to działania podjęte już po zakończeniu i rozliczeniu zadania, czyli już poza działaniem umowy o dofinansowanie, która ściśle określała warunki i ramy czasowe wykorzystania przekazanego dofinansowania.
Końcowo Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z przepisami ustawy o rządowym funduszu rozwoju dróg wykorzystanie dofinansowania może nastąpić wyłącznie na realizację zadania jednoznacznie wskazanego w umowie, zgodnie z celem umowy
i terminem realizacji danego zadania.
Rozpoznając odwołanie Beneficjenta, Minister zaskarżoną, opisaną na wstępie decyzją z 5 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister wyjaśnił, że ustawa o RFRD w art. 31 ust. 3 wskazuje okoliczności, w których dofinansowanie podlega zwrotowi, zaś
w rozpoznawanej sprawie decyzja została oparta o art. 31 ust 3 pkt 1 ustawy RFRD, zgodnie z którym dofinansowanie: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlega zwrotowi do Funduszu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa
w pkt 1 lub pkt 2.
Z kolei zgodnie z art. 31 ust. 4 ww. ustawy "Dofinansowaniem wykorzystanym niezgodnie z przeznaczeniem jest dofinansowanie wykorzystane na dofinansowanie zadania:
1) innego niż wskazane w umowie, o której mowo w ort. 28 ust. 1;
2) które nie zostało oddane do użytkowania w okresie 90 dni od terminu ustalonego
zgodnie z ort. 28 ust. 4 pkt 1 albo ust. 5;
3) co do którego właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie wykonała obowiązku zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii zgodnie z ort. 30 ust. 1 albo została ostatecznie lub prawomocnie stwierdzona nieważność uchwały w sprawie tego zaliczenia."
W przypadku przedmiotowej sprawy Wojewoda uznał, że zrealizowano w części inne zadanie niż wskazane w umowie o dofinansowanie.
Dalej Minister wyjaśnił, że w umowie o dofinansowanie, którą Gmina B. zaakceptowała, jednostka samorządu terytorialnego zobowiązała się do stosowania
i przestrzegania przepisów i realizacji zadania zgodnie z przepisami rozporządzeń wykonawczych do tych przepisów. W wykazie efektów rzeczowych i usług realizowanych w ramach zadania wskazano chodnik realizowany po lewej i prawej stronie jezdni na długości 255,00 mb. Zgodnie z § 43 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie chodnik po lewej i prawej stronie powinien zostać wyniesiony ponad krawędź jezdni, na co najmniej 6 cm (maksymalnie 16 cm). Obowiązek wyniesienia dotyczy chodników usytuowanych bezpośrednio przy jezdni, pasie postojowym lub zatoce postojowej. Zgodnie
z dokumentacją zgromadzoną w sprawie na dzień 30 grudnia 2022 r. (dzień graniczny na oddanie zadania do użytkowania) wymóg ten nie został spełniony na całym odcinku realizowanej inwestycji.
Jednocześnie Minister stwierdził, iż nie neguje, że Beneficjent skorygował błędnie wyniesiony chodnik, natomiast do prac budowlanych mających na celu poprawę chodnika doszło już po zakończeniu realizacji zadania, po terminie oddania do użytkowania tj. po 30.12.2022 r. wskazanym w umowie o dofinansowanie, a więc po okresie w jakim wydatki były uznawane za kwalifikowane.
Zwrócił uwagę, iż Beneficjent zobowiązał się do przekazania drogi/dróg objętych zadaniem do użytkowania w terminie do 30 grudnia 2022 r. Zawiadomienie
o zakończeniu budowy obiektu zostało sporządzone 14 grudnia 2022 r., w którym wskazano, że budowa zakończyła się 26 października 2022 r. Prace wykonane po terminie - nawet jeśli stanowiły słuszne prace polegające na dostosowaniu chodnika do właściwych parametrów technicznym – zrealizowane zostały poza okresem realizacji zadania wskazanym w umowie. W omawianym przypadku należy mieć na uwadze jak wskazano w decyzji, że do zwrotu wskazano wyłącznie tę część dofinansowania, która dotyczyła odcinków, na których chodnik został wyniesiony nieprawidłowo. Beneficjent po skorygowaniu istotnych błędów uzyskał zrealizowane zadanie, które będzie służyło mieszkańcom B. i zostało dofinansowane kwotą 121.528,90 zł.
Końcowo wskazano kalkulację kwoty przypadającej do zwrotu.
W skardze na decyzję Ministra skarżąca Gmina zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcia wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
w sposób niepełny przejawiające się w nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, selektywnego potraktowania zebranego materiału dowodowego, nie odniesieniu się w zaskarżonej decyzji do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności polegające na przyjęciu, iż wysokości chodnika usytuowanego bezpośrednio przy jezdni niezgodna z wymaganiami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie upoważnia do zakwestionowania wartości całego dofinasowania zrealizowanego na całej długości ww. chodnika nie zaś wartości samego chodnika;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca dopuściła się naruszenia art. 31 ust. 3 pkt 1 ustawy o RFRD polegającego na wykorzystaniu dofinasowania w sposób niezgodny z przeznaczeniem, a tym samym istniała przesłanka do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
3. art. 31 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 31 ust. 4 pkt 1 ustawy RFRD polegającego na przyjęciu, iż wykonanie części chodnika sposób niespełniających wymagań rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie upoważnia do zakwestionowania wartości całego dofinansowania zrealizowanego na całej długości ww. chodnika jako wykorzystane na dofinansowanie zadania innego niż wskazane w umowie.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu rozwinięto postawione zarzuty skargi i podniesiono, że Organ wadliwie ustalił stan faktyczny, Gmina wywiązała się z ustaleń. O zakończeniu robot budowlanych w umówionym czasie świadczą dokumenty dołączone do sprawozdania końcowego złożonego w dniu 30.01.2023 r. m.in. protokół odbioru końcowego wykonanych robot budowlanych z dnia 30.11.2022 r. oraz zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 03.01.2023 r.
Niespójność wysokości chodnika z wymaganiami technicznymi została poprawiona w trybie natychmiastowym i organ miał wiedzę o dokonanej korekcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył w obszernym stanowisku, że żaden
z zarzutów skargi nie został uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145
§ 1 pkt 1 tej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przepisy art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. stanowią zaś podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach bądź stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub
w innych przepisach.
Natomiast w sytuacji nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z 5 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 31 lipca 2023 r. o określeniu Gminie B. zwrotu dofinansowania wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem, a przyznanego w ramach dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg udzielonego zgodnie z umową z 24 sierpnia 2022 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy
o RFRD.
Zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o RFRD, umowa zawarta między wojewodą a wnioskodawcami o udzielenie dofinansowania zadania powiatowego albo zadania gminnego określa termin oddania do użytkowania zadania.
Z kolei art. 31 ust. 1 ustawy o RFRD przewiduje, że wojewoda kontroluje sposób i terminowość wykonania:
- zadania, na które zostało udzielone dofinansowanie, mając na uwadze postanowienia umowy, o której mowa w art. 28 ust. 1, oraz uwzględniając art. 28 ust. 7;
- obowiązków nałożonych na jednostkę samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 30.
W art. 31 ust. 3 ustawy o RFRD wskazano natomiast, że dofinansowanie wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlega zwrotowi do Funduszu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności,
o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Doprecyzowanie okoliczności, w których dofinansowanie powinno podlegać zwrotowi zawarto w art. 31 ust. 4 ustawy o RFRD wskazując, że dofinansowaniem wykorzystanym niezgodnie z przeznaczeniem jest dofinansowanie wykorzystane na dofinansowanie zadania:
1) innego niż wskazane w umowie, o której mowa w art. 28 ust. 1;
2) które nie zostało oddane do użytkowania w okresie 90 dni od terminu ustalonego zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 albo ust. 5;
3) co do którego właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie wykonała obowiązku zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii zgodnie z art. 30 ust. 1 albo została ostatecznie lub prawomocnie stwierdzona nieważność uchwały w sprawie tego zaliczenia.
Przepis art. 31 ust. 9 ustawy stanowi natomiast, że w przypadku niedokonania zwrotu dofinansowania w terminie, o którym mowa w ust. 3, albo w przypadku stwierdzenia na podstawie rozliczenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, że dofinansowanie wykorzystane zostało w części lub całości niezgodnie
z przeznaczeniem albo pobrane nienależnie lub pobrane w nadmiernej wysokości właściwy wojewoda wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Odsetki od dofinansowania podlegającego zwrotowi do Funduszu nalicza się, począwszy od dnia: stwierdzenia nienależnego pobrania dofinansowania lub pobrania go w nadmiernej wysokości (art. 31 ust. 8 pkt 2 ustawy).
W rozpoznawanej sprawie zarówno Wojewoda jak i Minister uznali, że zrealizowano w części inne zadanie niż wskazane w umowie o dofinansowanie.
Okolicznością niesporną w sprawie pozostaje, że 24 sierpnia 2022 r. została zawarta pomiędzy Skarżącą, a Wojewodą [...] umowa nr [...]
o dofinansowanie zadania "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od km 0+010 do km 0+265 w B.".
Nie jest również sporne, że Skarżąca zobowiązała się do realizacji zadania
z uwzględnieniem przepisów: ustaw i rozporządzeń określonych w zawartej umowie.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy natomiast tego czy na dzień oddania zadania do użytkowania tj. na dzień 30.12.2022 r. zostały spełnione wszystkie wymogi zawartej umowy.
Zdaniem Organów Skarżąca zobowiązała się do przekazania drogi/dróg objętych zadaniem do użytkowania w terminie do dnia 30 grudnia 2022 r., zawiadomienie
o zakończeniu budowy obiektu zostało sporządzone 14 grudnia 2022 r., w którym wskazano, że budowa zakończyła się 26 października 2022 r. Data oddania drogi/dróg objętych zadaniem do użytkowania została wskazana w sprawozdaniu jako 29 grudnia 2022 r. Poszczególne etapy realizacji zadania wskazują na to, że był czas na weryfikację wysokości wyniesienia chodnika przed oddaniem zadania do użytkowania.
Zgodnie z § 43 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej
z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, chodnik usytuowany przy jezdni, pasie postojowym lub zatoce postojowej powinien być wyniesiony ponad ich krawędź na wysokość od
6 cm do 16 cm i oddzielony krawężnikiem. Ustalenie to nie dotyczy przejść dla pieszych, przejazdów dla rowerzystów oraz zjazdów.
Minister nie neguje, iż Skarżąca skorygowała błędnie wyniesiony chodnik, natomiast do prac budowlanych mających na celu poprawę chodnika doszło już po zakończeniu realizacji zadania, po terminie oddania do użytkowania tj. po 30.12.2022 r. wskazanym w umowie o dofinansowanie, a więc po okresie w jakim wydatki były uznawane za kwalifikowane. Na datę oddania do użytkowania zadanie nie było wykonane zgodnie z umową.
Skarżąca skorygowała błędnie wyniesiony chodnik na wysokość 6 cm, ale miało to miejsce już po 30.12.2022 r., a więc po terminie realizacji zadania.
Spór dotyczy zatem tego czy Skarżąca wywiązała się w pełni z zawartej umowy, wykonując zadanie.
W ocenie Skarżącej wywiązała się ona w pełni z ustaleń zawartych w umowie nr [...] z dnia 24 sierpnia 2022 r. oraz zostało wykorzystane dofinansowanie zgodnie z przepisami ustawy o RFRD, ponieważ środki zostały wykorzystane wyłącznie na realizację zadania wskazanego w umowie. Zdaniem Skarżącej, co podniesiono
w odwołaniu, ujawniona nieznaczna niespójność wysokości chodnika z wymaganiami technicznymi została poprawiona w trybie korekty.
Z kolei Minister wskazuje, że korekta wysokości chodnika została wykonana po zakończeniu realizacji zadania, na co również wskazuje wpis z dziennika budowy nr [...], ostatni wpis 12 kwietnia 2023 r.
Skoro zadanie miało zostać zakończone do 30.12.2022 r., a co nie budzi wątpliwości roboty budowlane trwały do 12 kwietnia 2023 r., to w takiej sytuacji stanowisko Organów należy uznać za prawidłowe. Należy przy tym podkreślić, że
w skardze Skarżąca nie próbuje argumentować, iż nie wywiązała się z zadania
w stosownym czasie, a podnosi, że nieznaczna spójność wysokości chodnika
z wymaganiami technicznymi nie miała wpływu na termin wykonania robót podstawowych.
W ocenie Sądu, nie ma racji Skarżąca, że zrealizowała w pełni w terminie określonym umową zadanie zgodne z te umową.
Odmowa zatwierdzenia sprawozdania wiązała się z tym, że analiza dokumentacji fotograficznej wskazywała, że parametry techniczne drogi gminnej są niezgodne
z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Zgodnie z § 43 ust. 5 rozporządzenia chodnik usytuowany bezpośrednio przy jezdni, pasie postojowym lub zatoce postojowej powinien być wyniesiony ponad ich krawędź na wysokość od 6 cm do 16 cm i oddzielony krawężnikiem. Chodnik lewostronny realizowany w ramach zadania został wyniesiony na mniej niż 6 cm (co ustalono na podstawie analizy dokumentacji fotograficznej dokonanej przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego - o czym MUW poinformował Beneficjenta w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r.).
Wyjaśnić należy, że decyzja wydawana przez organ w oparciu o art. 31 ust. 9 ustawy RFRD nie należy do decyzji uznaniowych, co w praktyce oznacza, że w sytuacji gdy organ stwierdzi, że nastąpił któryś z przypadków przewidzianych w art. 31 ust. 3,
a beneficjent nie dokonał zwrotu dofinansowania, wojewoda zobowiązany jest wydać decyzję określającą kwotę przypadająca do zwrotu. Zatem nawet jeśli Beneficjent wywiązał się z pozostałych zobowiązań, to fakt że nie dopełnił któregoś z kryteriów wskazanych w art. 31 ust. 4, obliguje go do zwrotu dofinansowania.
Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia przez organ od dochodzenia zwrotu dofinansowania np. w zależności od tego w jakim stopniu beneficjent zdążył zrealizować inwestycję, czy też ile warunków spełnił.
Sąd podziela stanowisko organów, że przepisów ustawy o RFRD nie można interpretować z pominięciem pozostałych aktów prawnych tworzących system prawa. Beneficjent w dniu 14 kwietni 2023 r. zawiadomił [...] Urząd Wojewódzki, że dokonał korekty wysokościowej wybudowanego chodnika polegającej na wyniesieniu chodnika ponad krawędź jezdni na co najmniej 6 cm, co pozwoliło zapewnić zgodność
z przepisami techniczno-budowlanymi dla całego odcinka realizowanej inwestycji, nie mniej jednak na datę wynikająca z umowy tj. 30.12.2022 r. nie można powiedzieć aby Skarżąca w pełni zrealizowała umowę, skoro zrealizowała zadanie niezgodnie
z przepisami techniczno-budowlanymi ustalonymi umową (wynikającą
z rozporządzenia).
Podsumowując w ocenie Sądu, decyzja określająca Gminie kwotę przypadającą do zwrotu jako dofinansowanie wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - odpowiada prawu. Skoro prawidłowo określono kwotę przypadającą do zwrotu, to
w konsekwencji również i rozstrzygnięcie co do odsetek zapadłe na podstawie art. 31 ust. 8 pkt 2 ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg, nie narusza prawa.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego,
w tym art. 31 ust. 3 pkt 1, ust. 7, ust. 8 i ust. 9 ww. ustawy. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 31 ust. 3 pkt 1 ustawy o RFRD, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy
i wbrew zarzutom skargi Minister w zaskarżonej decyzji szczegółowo określił i podał kalkulację kosztów kwalifikowanych robót budowlanych zgodnie ze sprawozdaniem
z realizacji zadania. Wyszczególnił kwotę 850 102,78 zł jako kwotę oznaczającą koszt robót budowlanych w ramach zadania, w których podniesiono wydatki z dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem. Argument, że Wojewoda nie uwzględnił wyjaśnień
i dowodów Skarżącej w toku postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wskazuje zresztą na czym miałoby polegać naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., przyznaje natomiast, że sporna pozostawała tylko ocena prawna sprawy.
Również pozbawione racji są twierdzenia Skarżącej zawarte w pkt 2 i 3 skargi. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Ministra zawartym zarówno w uzasadnieniu decyzji jak i odpowiedzi na skargę, że Beneficjent - Gmina nie wykonała zadania zgodnie z zawartą umową, bowiem wykonany chodnik nie został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Błędna realizacja inwestycji stanowiła podstawę wydania decyzji, która została należycie uzasadniona. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie co do przyjętego dofinansowania. Nie można tu mówić niewspółmierności kary do stopnia przewinienia. Nieuprawniona jest również argumentacja Skarżącej, że doszło do "nieznacznej niespójności wysokości chodnika"
Prawidłowo zatem wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że termin realizacji zadania jest nieodłącznym elementem umowy o dofinansowanie, a w ustalonym terminie doszło do nieprawidłowości w zrealizowaniu chodnika w zakresie jego wysokości (wyniesienia). Prowadzi to do wniosku, że doszło do wykorzystania przez Beneficjenta części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i uzasadniało zwrot tej części dotacji.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonał rzetelnej i pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, natomiast konkluzje wynikające
z poczynionych ustaleń znalazły pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.