VIII SA/Wa 1056/16

VIII SA/Wa 1056/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 135 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]września 2016 roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. W. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]z [...] sierpnia 2016 roku, nr [...]w przedmiocie zatrzymania skarżącemu na okres trzech miesięcy tj. od dnia [...]lipca 2016 r. do dnia [...]października 2016 r. prawa jazdy kat. B, nr [...]wydanego przez Starostę [...].
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Decyzją Starosty [...]z dnia [...]sierpnia 2016 r. zatrzymano skarżącemu na okres trzech miesięcy tj. od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...]października 2016 r. prawo jazdy kat. B nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2016 r. do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęła informacja z Komendy Miejskiej Policji w [...] wraz z zatrzymanym, w dniu [...]lipca 2016 r. prawem jazdy należącym do skarżącego, z powodu kierowania przez niego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Od decyzji powyższej M. W. złożył odwołanie. Podniesiono
w nim, że skarżący nie zgodził się z ustaleniami Policji w zakresie przekroczenia przez niego dopuszczalnej prędkości i nie przyjął mandatu karnego i brak jest obecnie prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd Rejonowy. Mimo to organ, wydał decyzję o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy. Ponadto zwrócono uwagę na nieprawidłową procedurę zastosowaną przez Policję, która zatrzymany druk prawa jazdy przekazała Staroście zamiast Prokuratorowi lub Sądowi. Podniesiono również, że w sprawie istnieją podstawy do zawieszenia postępowania do czasu wydania przez Sąd postanowienia w zakresie zatrzymania prawa jazdy lub też prawomocnego skazania za popełniony czyn.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]września 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną
o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Na mocy ust. 1 c ww. przepisu starosta wydaje decyzję,
o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz o zmianie niektórych ustaw, którą to dokonano zmiany między innymi ustawy o kierujących pojazdami, do dnia 3 czerwca 2018 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem SKO ustawodawca nałożył na starostę/prezydenta miasta na prawach powiatu obowiązek "wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku otrzymania od organu kontroli ruchu drogowego informacji o przekroczeniu przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej "niż 50 km/h w terenie zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy następuje, stosownie do art. 135 ust. 1 pkt la lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym, z powodu kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. W sprawie zatrzymania, nie ma przy tym znaczenia, czy kierujący pojazdem zgodził się z decyzją organu kontroli ruchu drogowego, czy też ją kwestionuje. Dokonanie oceny prawidłowości postępowania organu kontroli ruchu drogowego nastąpić może w odrębnym postępowaniu, niezależnym od tego prowadzonego przez starostę, przy czym nie wstrzymuje ono czynności Starosty.
Organ odwoławczy podniósł, że z zawiadomienia Komendanta Miejskiego Policji w [...] o zatrzymaniu prawa jazdy, wystawionego na M. W., wynika że do zatrzymania doszło z powodu kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 135. ust. 1 pkt la lit a). Jednocześnie wraz z zawiadomieniem przesłany został zatrzymany dokument prawa jazdy kat. B, nr [...], nr blankietu [...] wydany przez Starostę [...]. Dało to podstawę Staroście do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy (zawiadomienie z dnia 20 lipca 2016 r.). SKO wskazało, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale z mocy decyzji ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Tym samym wszelkie zarzuty odwołującego, dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania oraz ustalenia stanu faktycznego nie mogły przynieść pożądanego skutku w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Wynika to również z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Oznacza to, iż do czasu powiadomienia o prawomocnym rozstrzygnięciu, organ nie ma podstaw do kwestionowania informacji przekazanej przez organy Policji. Organy administracji publicznej w tej sytuacji nie mają żadnej dowolności i uznaniowości. Co istotne, nie mają one podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia prawidłowości dokonanych przez organy kontroli drogowej ustaleń np. w zakresie prędkości pojazdu, posiadania przez urządzenia do pomiaru prędkości odpowiednich homologacji, właściwego ich ustawienia i obsługi, a tym samym wiarygodności pomiarów. Starosta [...]nie bada i nie weryfikuje stanowiska organu kontroli, ruchu drogowego, natomiast wniosek/informacja sporządzony/a przez Policję jest podstawą do wszczęcia przez niego postępowania i wydania decyzji kończącej sprawę.
Organ wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma obecnie podstaw do wydania innej decyzji niż o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy na okres trzech miesięcy.
W sprawach takich jak niniejsza Policja ma obowiązek przesłania zatrzymanego prawa jazdy Staroście, który wszczyna postępowanie administracyjne o czasowe zatrzymanie prawa jazdy. Umocowanie do takiego działania wynika z art. 135a ust. 1 pkt la lit a, art. 136 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym oraz pośrednio z art 7 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz o zmianie niektórych ustaw.
Odnosząc się do odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie można zgodzić się ze skarżącym, że Starosta nie mógł wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy,
a postanowienie w tej sprawie powinno pochodzić od Prokuratora lub Sądu. Opisany
w odwołaniu tryb postępowania nie dotyczy bowiem sytuacji, w której kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, skoro brak prawomocnego rozstrzygnięcia w kwestii kierowania przez Skarżącego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji kończącej sprawę.
W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, w szczególności:
- art. 7, art. 77 oraz 80 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez zupełne pominięcie merytorycznego zbadania sprawy i wydanie decyzji " z automatu" tylko w oparciu o informacje otrzymane z Policji, bez prawomocnego ukarania
i w konsekwencji stwierdzenie, że to "nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania" w przypadku gdy tylko i wyłącznie w przypadku prawomocnego ukarania postępowanie takie winno być wszczynane.
- art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że M. W. dopuścił się przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym,
a nie jest to poparte prawomocnym mandatem karnym ani także prawomocnym rozstrzygnięciem sądu i w świetle przepisów Kodeksu Postępowania Karnego,
a dokładnie art. 5 Kpk pan Wawrzyński do momentu prawomocnego ukarania jest osobą niewinną i prowadzenie postępowania w takiej sytuacji nie powinno mieć miejsca bądź ewentualnie winno być zawieszone do momentu ustalenia winy,
- art. 136 pkt 1 w związku z art. 137 Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym poprzez nieprzekazanie prawa jazdy organom wskazanym w cytowanych przepisach
i z automatu podjęcie decyzji o zatrzymaniu dokumentu w przypadku gdy w momencie braku prawomocnego skazania sprawa winna być w całości przekazana Sądowi Rejonowemu, włącznie z dokumentem prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie decyzji.
Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Komendy Miejskiej Policji
w [...], znak [...] z dnia [...]lipca 2016 r. wynika, że w dniu [...]lipca 2016 r. zatrzymane zostało prawo jazdy skarżącego w związku z ujawnionym przekroczeniem prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Okoliczność ta zobowiązywała organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość
o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się
o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję
w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że
o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie
z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) do dnia 3 czerwca 2018 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja.
W związku z powyższym oczywistym jest, że organ wydający decyzję
o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie
o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Niezasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania i wydanie decyzji tylko w oparciu o informacje otrzymane z Policji, bez prawomocnego ukarania i zaniechania dokonania ustaleń w zakresie przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości. W kontekście powyższych wywodów niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy
o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że M. W. dopuścił się przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym.
To, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. do 3 czerwca 2018 r. decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a u.p.r.d. ma tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną
o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 ust. 1 b u.k.p., dodanym do tej ustawy przez art. 5 pkt 7 lit. b ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r., administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis ten wchodzi w życie 4 czerwca 2018 r. (zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r.). Z tego wynika, że do 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. (czyli od Policji), a od 4 czerwca 2018 r. na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców na podstawie art. 102 ust. 1 b u.k.p. Oznacza to, że również po 3 czerwca 2018 r. podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy będzie stanowiła wyłącznie informacja tylko, że pochodząca z innego źródła - od administratora centralnej ewidencji kierowców
i dotyczy to również sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane.
W obowiązującym od wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. (tj. od dnia 18 maja 2015 r.) stanie prawnym w sytuacji, gdy został ujawniony czyn polegający na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną
o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a kierujący pojazdem nie posiadał przy sobie prawa jazdy, starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 102 ust. 1 c u.k.p. starosta zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany.
Zatem w świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu powiadomienie KMP
w [...]z [...]lipca 2016 r. było wystarczającą przesłanką do wydania przez organ decyzji administracyjnej, o której mowa w art.102 ust.1 pkt 4 w związku z ust. 1 c u.k.p. Organy administracji trafnie zatem wydały decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy oraz nadały decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Należy także podnieść, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2015 r. sygn. akt K 24/15 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji jedynie w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu, na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednak, by skarżący w postępowaniu mandatowym powoływał się na takie okoliczności.
Z tych wszystkich powodów skarga nie mogła doprowadzić do podważenia zgodności z prawem czynności organu, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.