VIII SA/Wa 1009/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-24
NSAinneŚredniawsa
piecza zastępczaodpłatnośćdochódustalenie opłatyobowiązek rodzicielskipostępowanie administracyjneprawo rodzinnedzieckorodzina zastępcza

WSA w Warszawie oddalił skargę rodzica na decyzję ustalającą odpłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, uznając, że organ prawidłowo postąpił, gdy skarżący odmówił przedstawienia dokumentów dochodowych.

Skarżący kwestionował decyzję o ustaleniu odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, twierdząc, że organy nieprawidłowo ustaliły jego zobowiązanie w pełnej wysokości i uchylał się od współpracy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo postąpiły, gdy skarżący konsekwentnie odmawiał dostarczenia dokumentów dochodowych niezbędnych do ustalenia jego faktycznego zobowiązania.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. ustalającą odpłatność rodzica za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej. Skarżący zarzucał organom błędy w ustaleniu wysokości opłaty oraz sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Organy administracji ustaliły opłatę w pełnej wysokości świadczeń przyznanych rodzinie zastępczej, ponieważ skarżący odmawiał przedstawienia dokumentów dochodowych (PIT-36 za 2019 r.), a informacje uzyskane z Urzędu Skarbowego nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie jego indywidualnego dochodu, zwłaszcza w kontekście wspólnego rozliczenia z małżonką i podatku należnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że ponoszenie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest regułą, a organ jest zobowiązany do jej ustalenia. Sąd uznał, że organy prawidłowo postąpiły, zlecając ponowne wezwanie skarżącego do dostarczenia dokumentów i próbując uzyskać dane z urzędu. Podkreślono, że strona ma obowiązek współdziałania z organem w ustaleniu okoliczności faktycznych, a odmowa przedstawienia dokumentów prowadzi do negatywnych konsekwencji dla strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił odpłatność w pełnej wysokości, gdy strona odmawia przedstawienia dokumentów dochodowych, a uzyskane dane z urzędu nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie indywidualnego dochodu strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona ma obowiązek współdziałania z organem w ustaleniu okoliczności faktycznych, a odmowa przedstawienia dokumentów dochodowych uzasadnia ustalenie opłaty w pełnej wysokości świadczeń przyznanych rodzinie zastępczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 193 § 1 pkt 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej.

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 194 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Opłatę ustala starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 8 § 5

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Dochód z działalności gospodarczej ustala się na podstawie zeznania podatkowego złożonego za poprzedni rok kalendarzowy.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.w.s.r.i.s.p.z. art. 182 § 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Zlecenie organowi I instancji uzupełnienia postępowania dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

u.o.p.s.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Definicja dochodu na potrzeby ustalania odpłatności.

Uchwała nr 370/2012 Rady Miejskiej w R.

Określa szczegółowe warunki umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo ustalił odpłatność w pełnej wysokości, gdy strona odmawia przedstawienia dokumentów dochodowych. Strona ma obowiązek współdziałania z organem w ustaleniu okoliczności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie ustaliły wysokość zobowiązania skarżącego. Decyzje organów są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Organ obciąża stronę swoim obowiązkiem uzyskania dokumentów z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący konsekwentnie odmawiał dostarczenia żądanych dokumentów. Organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Zasady współżycia społecznego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący

Renata Nawrot

sprawozdawca

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji braku współpracy strony i odmowy przedstawienia dokumentów dochodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia dochodu strony z powodu jej odmowy współpracy i niejednoznacznych danych z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt postępowań administracyjnych dotyczących zobowiązań finansowych – obowiązek współdziałania strony z organem. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem rodzinnym.

Odmówiłeś przedstawienia PIT-u? Zapłacisz pełną stawkę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Dane finansowe

WPS: 8328 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 1009/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 821
art. 193 ust. 1, art182 ust. 3, art. 194 ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 107 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2020 r. Nr [...] Prezydent Miasta R.(dalej: Prezydent, organ I instancji), działając na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 6, art. 182 ust. 3, art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz.821, dalej: ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz.256
z późn.zm., dalej: k.p.a.), ustalił opłatę rodzica M. B. (dalej: strona, skarżący) za pobyt jego dziecka K. Z.-[...] w pieczy zastępczej w łącznej wysokości 8.328 zł, tj. za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 694 zł miesięcznie, określając jednocześnie, że opłatę za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2020 r. w łącznej wysokości 6.246 zł należy wpłacić do kasy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej: MOPS) lub na rachunek bankowy nr [...], gdy decyzja stanie się ostateczna, natomiast opłatę za okres od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. należy wpłacać do ostatniego dnia każdego miesiąca.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał treść przepisów ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a następnie wskazał, że dziecko – K. Z.- [...] na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] sierpnia 2011 r., wydanego w sprawie sygn. akt [...], przebywa w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Matka dziecka nie żyje. Wysokość świadczeń na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej ustalona została na mocy decyzji z [...] października 2014 r., znak: [...], w wysokości 694 zł miesięcznie.
Następnie Prezydent podał, że skarżący zwrócił się z prośbą o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w wymienionym wyżej okresie. Decyzją z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], odmówiono mu odstąpienia od naliczania opłaty, w związku z czym organ zobowiązany był do jej ustalenia.
Wskazano, iż w dniach: 13 lutego 2010 r. i 28 maja 2020 r. organ I instancji wzywał skarżącego do przedstawienia swojej sytuacji dochodowej, jednak bezskutecznie.
Z pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. (dalej: Naczelnik US), który udzielił informacji o dochodach skarżącego za 2019 r., nie można było jednoznacznie ustalić kwoty jego dochodów. Dlatego ustalono stronie opłatę
w pełnej wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń, tj. w kwocie 694 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.
Od decyzji Prezydenta skarżący złożył odwołanie zarzucając, że jest sprzeczna
z zasadami współżycia społecznego. Skarżący podał, że nie kwestionuje co do zasady swoich obowiązków wynikających z art. 193 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej, jednak w jego ocenie organ w sposób sprzeczny
z przepisami prawa ustalił jego zobowiązanie z tego tytułu w pełnej wysokości. Zaprzeczył, aby uchylał się od współpracy z organem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter związany i organ jest zobowiązany ją wydać w każdym przypadku zaistnienia okoliczności unormowanych w art. 193 ust. 1
i ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem w sprawie VIII SA/Wa 1/21 z 18 lutego 2021 r. uchylił decyzję Kolegium. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd podał, iż zasadny jest zarzut skargi o braku własnej analizy materiału dowodowego przez organ odwoławczy w odniesieniu do ustalenia wysokości dochodów skarżącego.
Sąd wskazał, że zarówno organ pierwszej instancji jak i Kolegium nie ustaliły dochodu M. B., gdyż sam Zainteresowany odmówił nadesłania zeznania podatkowego PIT-36, natomiast z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego nie można tych dochodów jednoznacznie ustalić. Skarżący złożył wspólnie z małżonką zeznanie podatkowe PIT-36, w którym wskazane zostały następujące kwoty: przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, koszty uzyskania przychodu, różnicę pomiędzy przychodem a kosztami ich uzyskania, dochód z działalności wykonywanej osobiście, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu, podatek należny oraz składki zdrowotne odliczone od podatku. Zdaniem Sądu w przypadku wątpliwości co do kwoty dochodu Skarżącego należało wystąpić o jego interpretację do [...] Urzędu Skarbowego.
Poza tym Sąd zwrócił uwagę, że do wyliczenia dochodu skarżącego za 2019 rok na podstawie art. 8 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej istotne jest jeszcze ustalenie liczby miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a ze skargi wynika, że w miesiącach: lipcu i sierpniu 2019 r. miał on zawieszoną działalność gospodarczą, co (jak twierdzi skarżący) zostało potwierdzone odpowiednimi dokumentami, będącymi w posiadaniu organu I instancji. Takich dokumentów jednak brak w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dokumenty księgowe załączone do odwołania z wyliczonymi kwotami dochodu za każdy miesiąc 2020 r. nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem istotny jest dochód strony za 2019 rok. Tak samo należy ocenić dokumenty dołączone przez stronę do skargi (rozliczenie podatkowe PIT-5 za miesiące: styczeń-sierpień 2020 r.). Niezasadny jest również zarzut sprzeczności zaskarżonej decyzji
z zasadami współżycia społecznego.
Rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta, po wyroku w sprawie VIII SA/Wa 1/21 z 18 lutego 2021 r., organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ II instancji podał, iż na podstawie art. 136 k.p.a., pismem z 2 sierpnia 2021 r. zlecił organowi
I instancji ustalenie dochodu skarżącego poprzez ponowne zwrócenie się do skarżącego o dostarczenie zeznania PIT- 36, ewentualnie zwrócenie się do Urzędu Skarbowego o interpretację nadesłanej informacji.
Organ I instancji pismem z 10 sierpnia 2021 r., zwrócił się ponownie do M. B. o dostarczenie zeznania PIT-36 za 2019 r. lub zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawierającego niezbędne informacje do ustalenia wysokości jego dochodu. Jednocześnie zwrócił się do [...]Urzędu Skarbowego o podanie informacji o wykazanych w zeznaniu podatkowym PIT-36: wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu, różnicy pomiędzy przychodem,
a kosztami jego uzyskania, dochodów z innych źródeł niż pozarolnicza działalność gospodarcza w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust.5 ustawy, odliczonych od dochodu składek na ubezpieczenie społeczne, należnego podatku, odliczonych od podatku składek na ubezpieczenie zdrowotne związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ zaznaczył, że chodzi o dane dotyczące wyłącznie Pana M. B..
W odpowiedzi pismem z 25 sierpnia 2021 r. M. B. kolejny raz odmówił dostarczenia żądanych dokumentów, podnosząc, iż organ obciąża go swoim obowiązkiem uzyskania dokumentów z urzędu. Skarżący dodał, że może dostarczyć dokumenty księgowe, a mianowicie PIT-5 za 2019 r., z których precyzyjnie wynika wysokość osiągniętego przez niego dochodu.
Natomiast Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nadesłał pismo tej samej treści co pismo z dnia 21 lipca 2020 r. wskazując, że M. B. zeznanie podatkowe PIT-36 za 2019r. złożył wspólnie z małżonką. Z pisma wynika, że zawarte
w nim dane dotyczą dochodów M. B., jednak podatek należny jest podatkiem wspólnym (M. B. i jego małżonki).
W tej sytuacji organ odwoławczy powołał się obowiązujące w przedmiotowej materii przepisy prawne, tj. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej oraz Uchwały nr 370/2012 Rady Miejskiej w R.
z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia
w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ( Dz. Urzędowy Woj. Mazowieckiego z 2012r. poz. 5312).
Wyjaśnił, że zgodnie z § 5 powołanej Uchwały nr 370/2012 Rady Miejskiej
w R. odpłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustala się zgodnie
z tabelą. Z tabeli tej wynika, że kwota ponoszonej odpłatności uzależniona została od wysokości dochodu uzyskiwanego przez osoby zobowiązane do jej ponoszenia. Z § 2 pkt 1 cytowanej wyżej uchwały wynika natomiast, że dochodem, w rozumieniu ustawy
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jest dochód ustalony zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U z 2020r. poz.1876 ze zm.).
Analizując art. 8 ust. 5 tej ustawy, Kolegium stwierdziło, że z przepisu powyższego wynika, że podstawą ustalenia dochodu Skarżącego jest zeznanie podatkowe złożone za poprzedni rok kalendarzowy, jednak Skarżący konsekwentnie odmawia dostarczenia żądanego zeznania PIT-36. Organ podejmował próby uzyskania niezbędnych danych z urzędu i w tym celu dwukrotnie występował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o podanie informacji dotyczących wyłącznie Skarżącego, bowiem za 2019 r. rozliczał się wspólnie z małżonką. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R., w piśmie z dnia 18 sierpnia 202Ir., znak: [...] podał: przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, koszty uzyskania przychodu, różnicę pomiędzy przychodem a kosztami ich uzyskania, dochód podatnika z działalności wykonywanej osobiście, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu, podatek należny i składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku. Jednocześnie piśmie tym wskazano, że składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wykazane w zeznaniu dotyczą dwóch źródeł przychodu.
Dane powyższe dotyczą wyłącznie M. B., natomiast podatek należny w kwocie 25 292,00 zł jest podatkiem wspólnym i ani Urząd Skarbowy ani organ pierwszej instancji nie jest w stanie określić kwoty podatku należnego tylko
w stosunku do Skarżącego.
W konsekwencji jak stwierdził organ odwoławczy brak jest możliwości ustalenia dochodu Skarżącego, co uzasadnia ustalenie opłaty za pobyt dziecka K. Z. - [...] w pełnej wysokości przyznanych świadczeń rodzinie zastępczej.
Podkreślono, że organ może ustalić dochód wyłącznie na zasadach określonych w uchwale Rady Miejskiej w R.nr [...] z dnia 22 czerwca 2012 r., podjętej na podstawie delegacji ustawowej. W art. 8 ust.5 pkt 1 ustawodawca jednoznacznie wskazał, że dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ustala się na podstawie zeznania podatkowego złożonego za poprzedni rok kalendarzowy. W tym celu niezbędne jest przedstawienie żądanych dokumentów, na podstawie których możliwe będzie ustalenie kwoty podatku należnego tylko w stosunku do M. B..
Nie zgadzając się z decyzją Kolegium, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia lub zmiany.
W jego ocenie decyzje organów wydane w przedmiotowej sprawie są sprzeczne z przepisami prawa jak i z zasadami współżycia społecznego. W dalszej części skargi, odniósł się do sytuacji rodzinnej małoletniego K., opieki nad nim, pozbawienia go możliwości kontaktu z synem przez dziadków, wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego dobrowolnie i bez orzeczenia Sądu w tym zakresie.
Ponadto strona nie zgodziła się z ustaleniem przez organy pełnej wysokości jej zobowiązania, z pominięciem przepisów dotyczących stosowania kryterium dochodowego. Kolegium nie dokonało indywidualnej analizy sytuacji skarżącego, tylko powieliło ustalenia organu I instancji. Autor skargi wskazał, że nie uchylał się od współpracy z organem, w grudniu 2019 r. na żądanie MOPS dostarczył wszystkie dokumenty księgowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzji pod względem jej legalności według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie sposób odmówić racji stanowisku organów administracji w zakresie, w jakim przyjmują one, że w świetle przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ponoszenie odpłatności za pobyt dziecka stanowi regułę, a obowiązek ten co do zasady obciąża rodziców dziecka. Taki wniosek wynika wprost z dyspozycji art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym za pobyt dziecka
w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Wyjaśnić należy, że świadczenia i dodatki, na które wskazuje przytoczony przepis odsyłając do art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy, to odpowiednio świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz dodatki na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania dziecka. Za ponoszenie opłaty w wysokości adekwatnej do przyznanego na powyższe cele wsparcia, rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2). Opłata ustalana jest
w drodze decyzji przez starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej (art. 194 ust. 1 ustawy). Jednocześnie ustawodawca przewidział, że rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty,
o której mowa w art. 193 ust. 1. Natomiast starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając taką uchwałę, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia przedmiotowej opłaty (art. 194 ust. 2 i 3 ustawy). Katalog ulg wymienionych w powyższym przepisie determinuje uznanie, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej winno zostać poprzedzone rozważeniem przez organ zasadności odstąpienia od jej ustalenia. W takim przypadku organ uwzględnia uchwałę rady powiatu, o której mowa w art. 194 ust. 2 ustawy. Ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie wyklucza także możliwości ubiegania się przez zobowiązanego rodzica o umorzenie w całości lub w części opłaty łącznie z odsetkami, odroczenie terminu jej płatności, rozłożenie na raty, przy czym w odróżnieniu od odstąpienia od ustalenia opłaty, zastosowanie którejkolwiek z tych ulg może mieć miejsce dopiero po ustaleniu opłaty w drodze ostatecznej decyzji.
W realiach rozpoznawanej sprawy wbrew zarzutom skargi Sąd nie dostrzegł nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym ustalenia skarżącemu przedmiotowej opłaty, w którym zachowane zostały zarówno warunki określone w przytoczonych wyżej przepisach prawa materialnego, jak i zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada prawdy obiektywnej oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, określone odpowiednio w art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.
Kontrolowana decyzja Kolegium spełnia także wymogi określone w art. 107 § 1
i § 3 k.p.a., co w szczególności należy odnieść do jej uzasadnienia, które
w jednoznaczny sposób wskazuje okoliczności, które legły u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że małoletni syn skarżącego na mocy orzeczenia sądowego przebywa w pieczy zastępczej dziadków macierzystych. Matka dziecka nie żyje, a ojciec jest pozbawiony władzy rodzicielskiej (por. postanowienie Sądu Rejonowego w R. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] września 2017 r., sygn. akt [...]). Decyzją Prezydenta z [...] października 2014 r., znak: [...], zmienioną decyzją z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], przyznano rodzinie zastępczej małoletniego syna strony świadczenie w wysokości 694 zł miesięcznie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka – do dnia faktycznego opuszczenia przez niego rodziny zastępczej.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że Kolegium wykonując wytyczne Sądu z wyroku VIII SA/Wa 1/21 z 18 lutego 2021 r., w trybie art. 136 k.p.a., zleciło organowi I instancji ustalenie dochodu skarżącego poprzez zwrócenie się do niego o dostarczenie zeznania PIT-36, ewentualnie zwrócenie się do Urzędu Skarbowego o interpretację nadesłanej informacji. Zatem działania organu odwoławczego były prawidłowe.
Skarżący M. B. pomimo wezwania, kolejny raz odmówił dostarczenia żądanych dokumentów, wskazując, iż organ niezasadnie obciąża go swoim obowiązkiem. W piśmie z 28 sierpnia 2021 r. wskazał, że organ winien wystąpić do Naczelnika I Urzędu Skarbowego.
Z kolei pismem z 18 sierpnia 2021 r., Naczelnik I Urzędu Skarbowego powielił swoją poprzednią odpowiedź (pismo z 21 lipca 2020 r.), wskazując, że skarżący
w dniu 28 kwietnia 2020 r. złożył wspólnie z żoną zeznanie podatkowe PIT-36 za 2019 r. Zatem podatek należy jest podatkiem wspólnym skarżącego i jego małżonki.
Kolegium analizując zebrany materiał w sprawie, w tym wytyczne wynikające
z wyroku VIII SA/Wa 1/21 z 18 lutego 2021 r., trafnie stwierdziło, że dane uzyskane
z pisma z Urzędu Skarbowego dotyczą wyłącznie M. B., natomiast podatek należny w kwocie 25 292,00 jest podatkiem wspólnym. W takiej sytuacji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego ani organy (Prezydent, Kolegium) nie są w stanie określić kwoty podatku należnego tylko w stosunku do Skarżącego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ administracji może ustalić dochód wyłącznie na zasadach wskazanych w uchwale Rady Miejskiej w R. nr [...].
Skoro Skarżący odmawia złożenia dokumentów powalających na ustalenie jego dochodu, to powinien liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami.
W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające powinno toczyć się z udziałem stron tego postępowania. Strona postępowania nie jest zwolnione od obowiązku współdziałania z organem w ustaleniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co nie stoi w sprzeczności z treścią zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a. W ramach realizacji tej zasady organ powinien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
w tym również aktywizować strony postępowania, zwłaszcza jeżeli bez ich udziału ustalenie tych okoliczności jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Jak podkreśla się
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym "organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić".
Okoliczności wskazane w skardze, a dotyczące przebywania syna w rodzinie zastępczej wbrew woli skarżącego, czy też braku należytego kontaktu z synem, nie dotyczą przedmiotowej sprawy, a zatem nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Za chybiony Sąd uważa zarzut odnoszący się do wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego (dobrowolnie), który nie wiąże się z przedmiotową sprawą. Błędnie Skarżący wskazuje, że decyzje organów są sprzeczne z przepisami prawa. Nie podaje nawet o jakie przepisy chodzi.
Końcowo Sąd stwierdza, że przedłożone akta administracyjne zawierają potwierdzenie działań Kolegium podjętych celem wykonania wytycznych wyroku Sądu oraz zmierzających do prawidłowego wyjaśnienia sprawy. Dokonana została także analiza materiału dowodowego. Odnośnie PIT-5, to został on oceniony w poprzedniej sprawie VIII SA/Wa 1/21 z 18 lutego 2021 r., jako nie mający znaczenia w sprawie.
Na zakończenie wypada zaznaczyć, że zasady współżycia społecznego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI