VIII PZ 81/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powodów M. S., G. S., P. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w G. dotyczące kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. (sygn. akt VI P 762/17), oddalił powództwo o rekompensatę z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla i zasądził od każdego z powodów po 500 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uzasadnił to zastosowaniem art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę precedensowy charakter sprawy i subiektywne przekonanie powodów o zasadności roszczenia, ale jednocześnie wskazując na obecność profesjonalnego pełnomocnika. Powodowie w zażaleniu domagali się zmiany postanowienia i nieobciążania ich kosztami, podkreślając brak ugruntowanego orzecznictwa i subiektywne przekonanie o słuszności uprawnienia. Sąd Okręgowy w G. oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., obciążając powodów jedynie częścią kosztów zastępstwa procesowego (po 500 zł). Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.) i jego zastosowanie wymaga oceny całokształtu okoliczności, w tym zasad współżycia społecznego. Stwierdzono, że subiektywne przekonanie o słuszności żądania nie jest wystarczające do całkowitego odstąpienia od obciążania kosztami, a powodowie, mimo reprezentacji przez radcę prawnego, nie wykazali szczególnych okoliczności (np. złej sytuacji majątkowej), które uzasadniałyby całkowite zwolnienie z kosztów. Kwota 500 zł od każdego powoda została uznana za uzasadnioną i adekwatną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych, zwłaszcza w kontekście nowych przepisów i reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o rekompensatę za deputat węglowy. Ocena stosowania art. 102 k.p.c. jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku przegrania sprawy o charakterze precedensowym, wynikającej z nowej ustawy, należy odstąpić od obciążania powodów kosztami zastępstwa procesowego strony przeciwnej, mimo reprezentowania ich przez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, częściowe obciążenie powodów kosztami zastępstwa procesowego jest uzasadnione, nawet jeśli sprawa ma charakter precedensowy i powodowie byli subiektywnie przekonani o słuszności roszczenia, zwłaszcza gdy byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 102 k.p.c. (odstąpienie od obciążania kosztami) jest wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia nie jest wystarczające do całkowitego odstąpienia od kosztów, a profesjonalna reprezentacja pozwalała na oszacowanie ryzyka procesowego. Powodowie nie wykazali też szczególnych okoliczności życiowych czy majątkowych uzasadniających całkowite zwolnienie z kosztów.
Czy subiektywne przekonanie strony o słuszności dochodzonego roszczenia, nawet w sprawie o charakterze precedensowym, stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. i całkowitego odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie o słuszności żądania nie jest wystarczającą okolicznością do zastosowania art. 102 k.p.c. w sposób prowadzący do całkowitego odstąpienia od obciążenia kosztami, gdyż w przeciwnym razie przepis ten miałby zastosowanie w każdej oddalonej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że każda strona wnosząca pozew jest z reguły przekonana o słuszności swoich żądań. Zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia całokształtu okoliczności, w tym sytuacji życiowej i majątkowej, a nie tylko subiektywnego odczucia co do zasadności roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten daje sądowi możliwość całkowitego lub częściowego odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w "szczególnych wypadkach", ale nie jest obligatoryjny. Jego zastosowanie wymaga oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym zasad współżycia społecznego, a także sytuacji życiowej i majątkowej strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada regulująca ponoszenie kosztów procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu kosztów przeciwnikowi.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia w przypadku oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 4
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych, w tym w sprawach z zakresu prawa pracy, gdzie przy wartości przedmiotu sporu powyżej 5.000 zł stawka wynosi 1.800 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Częściowe obciążenie powodów kosztami zastępstwa procesowego było uzasadnione zastosowaniem art. 102 k.p.c. • Profesjonalny pełnomocnik powodów mógł oszacować ryzyko procesowe. • Subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia nie jest wystarczające do całkowitego odstąpienia od kosztów. • Powodowie nie wykazali szczególnych okoliczności życiowych lub majątkowych uzasadniających całkowite zwolnienie z kosztów.
Odrzucone argumenty
Sprawa miała charakter precedensowy i powodowie byli subiektywnie przekonani o zasadności roszczenia. • Czas na wniesienie odwołania i przyjęty sposób dochodzenia prawa wykluczał wcześniejsze przykłady czy ugruntowane orzecznictwo. • Obarczanie powodów kosztami zastępstwa procesowego jest "karą" za dochodzenie postrzeganego jako słuszne uprawnienie. • Konstrukcja odwołania zbliża sprawę do postępowań z ubezpieczeń społecznych, gdzie skala obciążeń jest inna.
Godne uwagi sformułowania
sprawa ma charakter precedensowy, bowiem przedmiot sporu wynika ze stosunkowe „nowej” ustawy • powodowie mogli być subiektywnie przekonani o zasadności swojego roszczenia • powodowie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika • art. 102 znajduje zastosowanie w drodze wyjątku i nie może być interpretowany rozszerzająco • Podstawową regułą regulującą zasady ponoszenia kosztów procesu jest bowiem zasada odpowiedzialności za wynik procesu zawarta w art. 98 k.p.c. • Sądy posiadają swobodę kształtowania orzeczeń o kosztach procesu • zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. • subiektywne przekonanie o słuszności żądania nie jest z pewnością okolicznością przesądzającą o zastosowaniu całkowitego odstąpienia od obciążania kosztami z art. 102 k.p.c. – w przeciwnym razie art. 102 k.p.c. miałby zastosowanie w każdej sprawie, w której powództwo zostałoby oddalone.
Skład orzekający
Jolanta Łanowy – Klimek
przewodniczący
Grażyna Łazowska
sędzia
Teresa Kalinka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych, zwłaszcza w kontekście nowych przepisów i reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy o rekompensatę za deputat węglowy. Ocena stosowania art. 102 k.p.c. jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę stosowania art. 102 k.p.c. w kontekście nowej regulacji i roli profesjonalnego pełnomocnika.
“Czy precedensowy charakter sprawy zwalnia z kosztów procesu? Sąd Okręgowy wyjaśnia zastosowanie art. 102 k.p.c.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zwrot części kosztów zastępstwa procesowego: 500 PLN
zwrot części kosztów zastępstwa procesowego: 500 PLN
zwrot części kosztów zastępstwa procesowego: 500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.