VIII Pz 8/15

Sąd Okręgowy – Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.Gliwice2015-03-10
SAOSPracyroszczenia pracowniczeŚredniaokręgowy
prawo pracypostępowanie upadłościowewierzytelności pracowniczeodrzucenie pozwuzadośćuczynienieodszkodowaniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na odrzucenie pozwu, uznając, że roszczenia pracownicze w przypadku upadłości likwidacyjnej spółki powinny być dochodzone w trybie postępowania upadłościowego, a nie w osobnym procesie cywilnym.

Powód R. K. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu pozwu o odszkodowanie i zadośćuczynienie, argumentując, że jego roszczenia mają charakter pracowniczy i cywilnoprawny, wynikający ze stosunku pracy i wypadku przy pracy. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że w przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej spółki, wszelkie wierzytelności powinny być zgłaszane w postępowaniu upadłościowym, a proces cywilny jest niedopuszczalny, chyba że zachodzą szczególne okoliczności przewidziane w prawie upadłościowym.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powoda R. K. na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu pozwu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Powód domagał się zasądzenia świadczeń, argumentując, że jego roszczenia wynikają ze stosunku pracy i wypadku przy pracy, a zatem powinny być traktowane jako cywilnoprawne na mocy art. 300 k.p. Sąd Rejonowy odrzucił pozew, uznając, że w sytuacji ogłoszenia upadłości likwidacyjnej spółki pozwanej, właściwym trybem dochodzenia wszelkich wierzytelności jest postępowanie upadłościowe. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko. Wskazał, że z dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, postępowanie upadłościowe staje się wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności upadłościowych, które powinny być zgłoszone sędziemu komisarzowi. Proces cywilny jest co do zasady niedopuszczalny, z wyjątkiem sytuacji, gdy postępowanie sądowe zostało wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, a w postępowaniu upadłościowym odmówiono umieszczenia wierzytelności na liście. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć należności ze stosunku pracy co do zasady umieszcza się na liście wierzytelności z urzędu (art. 237 p.u.n.), to nie stoi to na przeszkodzie zgłoszeniu ich przez wierzyciela. Co więcej, sąd zaznaczył, że obowiązek ten dotyczy wierzytelności przypadających za czas przed ogłoszeniem upadłości, a inne roszczenia pracownicze mogą być uwzględnione na liście jedynie na wniosek wierzyciela, w kategorii trzeciej. Powód dokonał zgłoszenia wierzytelności, która została ujęta na liście, ale odmówiono jej uznania w całości. Powód miał prawo do wniesienia sprzeciwu od tej decyzji, czego nie uczynił. W związku z tym, powód nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisami prawa upadłościowego, a wytoczenie powództwa cywilnego było niedopuszczalne. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenia te powinny być dochodzone w trybie postępowania upadłościowego poprzez zgłoszenie ich sędziemu komisarzowi.

Uzasadnienie

Po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej, postępowanie upadłościowe staje się wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności. Proces cywilny jest niedopuszczalny, chyba że zachodzą szczególne wyjątki przewidziane w prawie upadłościowym, a powód nie wyczerpał dostępnych w tym postępowaniu środków zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. w upadłości likwidacyjnejspółkapozwany

Przepisy (8)

Pomocnicze

p.u.n. art. 237

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Należności ze stosunku pracy co do zasady nie wymagają zgłoszenia i są umieszczane na liście wierzytelności z urzędu, jednak nie wyłącza to możliwości ich zgłoszenia przez wierzyciela i nie uprawnia do wytoczenia osobnego procesu cywilnego w przypadku odmowy uznania.

p.u.n. art. 300

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Przepis ten stanowi podstawę do traktowania roszczeń ze stosunku pracy jako cywilnoprawnych, jednak nie wyłącza on stosowania przepisów prawa upadłościowego w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji, zastosowany przez analogię do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.

p.u.n. art. 145 § ust. 1

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Określa wyjątek od zasady niedopuszczalności procesu cywilnego w przypadku upadłości, gdy postępowanie zostało wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, a w postępowaniu upadłościowym odmówiono umieszczenia wierzytelności na liście.

p.u.n. art. 263

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Reguluje dochodzenie wierzytelności po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego.

p.u.n. art. 256 § ust. 1

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Określa termin i tryb wniesienia sprzeciwu od listy wierzytelności.

p.u.n. art. 342 § ust. 1 pkt 2

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze

Określa wierzytelności przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości, które podlegają umieszczeniu na liście wierzytelności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności jest postępowanie upadłościowe. Proces cywilny jest niedopuszczalny w stosunku do wierzytelności upadłościowych, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 145 ust. 1 p.u.n. Powód nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisami prawa upadłościowego, w szczególności nie wniósł sprzeciwu od listy wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Roszczenia powoda mają charakter pracowniczy i cywilnoprawny, wynikający ze stosunku pracy i wypadku przy pracy, co uzasadnia dochodzenie ich w procesie cywilnym. Art. 237 p.u.n. nakazuje z urzędu umieszczać należności pracownicze na liście wierzytelności, co oznacza, że nie wymagają one zgłoszenia i mogą być dochodzone w procesie.

Godne uwagi sformułowania

Z dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności upadłościowych staje się postępowanie upadłościowe. Proces cywilny o nie jest co do zasady niedopuszczalny, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 145 ust. 1 pr.u.n. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż niedopuszczalne jest wytaczanie powództwa o zasądzenie wierzytelności podlegających dochodzeniu w postępowaniu upadłościowym w przypadku, gdy odmówiono wciągnięcia wierzytelności na listę.

Skład orzekający

Joanna Smycz

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Łazowska

sędzia

Patrycja Bogacińska-Piątek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że w przypadku upadłości likwidacyjnej, roszczenia pracownicze należy dochodzić w postępowaniu upadłościowym, a nie w osobnym procesie cywilnym, chyba że zachodzą szczególne okoliczności i wyczerpano środki zaskarżenia w postępowaniu upadłościowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji ogłoszenia upadłości likwidacyjnej pracodawcy. Interpretacja przepisów prawa upadłościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dochodzenia roszczeń pracowniczych w kontekście upadłości firmy, co jest istotne dla prawników i pracowników.

Upadłość firmy a Twoje roszczenia pracownicze: Czy proces cywilny to zawsze właściwa droga?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Pz 8/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2015r. Sąd Okręgowy – Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz (ref.) Sędziowie: SSO Grażyna Łazowska SSO Patrycja Bogacińska-Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. K. ( K. ) przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. w upadłości likwidacyjnej o odszkodowanie i zadośćuczynienie na skutek zażalenia powoda R. K. na postanowienie Sądu Rejonowego IV Wydziału Pracy w T. z dnia 30 października 2014r. w sprawie sygn. akt IV P 375/13 postanawia: oddalić zażalenie (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Joanna Smycz (ref.) (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 października 2014r. Sąd Rejonowy IV Wydziału Pracy w T. odrzucił pozew jako niedopuszczalny. W dalszej kolejności orzekł o kosztach. W dniu 15 grudnia 2014r. powód złożył zażalenie na postanowienie z dnia 30 października 2014r., zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucając błędną wykładnię prawną poprzez naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 237 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze oraz niewłaściwą subsumcję, czyli niedopasowanie stanu faktycznego sprawy do przepisów prawnych określających stosunek prawa pracy i wynikające z niego roszczenia pracownicze i ubezpieczeniowe poprzez zastosowanie art. 300 k.p. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia powód podniósł, że jego roszczenia zgłoszone w powództwie z dnia 27 września 2013r. mają charakter roszczeń pracowniczych i poprzez art. 300 k.p. mają charakter cywilno - prawny, wynikają bowiem ze stosunku prawa pracy w związku ze zdarzeniem uznanym za wypadek w pracy. W związku z zasada wynikająca z art. 236 p.u.n. kategoria wierzytelności pracowniczych, w tym także wynikających z uznania zdarzenia, jako wypadek w pracy oraz roszczenia z tego wynikające w oparciu o art. 300 k.p. podlega uwzględnieniu w postępowaniu upadłościowym z urzędu. Zgłoszenie wierzytelności nie jest wymagalne dla należności ze stosunku pracy ( art. 237 p.u.n. ). Sąd Okręgowy – Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. zważył: Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone przez powoda R. K. postanowienie o odrzuceniu pozwu, znajduje oparcie w obowiązujących przepisach i zasługuje na aprobatę Sądu Okręgowego. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, wskazał właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia pozwu, zaś stanowisko jakie legło u podstaw tego rozstrzygnięcia zasługuje na pełną akceptację Sądu II instancji. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż wyłącznym trybem do dochodzenia roszczeń, jakich dochodzi powód w niniejszym postępowaniu jest tryb upadłościowy uregulowany ustawą z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U z 2012r. poz. 112 ze zm). Z dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej wyłącznym trybem dochodzenia wierzytelności upadłościowych staje się postępowanie upadłościowe. Wierzytelności te powinny być zgłoszone przez wierzyciela sędziemu komisarzowi. Proces cywilny o nie jest co do zasady niedopuszczalny, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 145 ust. 1 pr.u.n., gdy postępowanie sądowe zostało wszczęte przed ogłoszeniem upadłości pozwanego, a w postępowaniu upadłościowym odmówiono ich umieszczenia na liście wierzytelności. W takim przypadku wierzytelność może być dochodzona przeciwko upadłemu po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego (art. 263 pr.u.n.) Wierzyciel, który przed ogłoszeniem upadłości dłużnika nie wszczął procesu o wierzytelność podlegającą umieszczeniu na liście wierzytelności, po ogłoszeniu upadłości nie może już wytoczyć o nią powództwa, chyba że chodzi o wierzytelność powstałą po ogłoszeniu upadłości (wierzytelność w stosunku do masy upadłości) wynikająca z czynności dokonanych przez syndyka albo ze stosunków prawnych powstałych jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, w które jednak wstąpił upadły. Wprawdzie po myśli art. 237 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U z 2012r. poz. 112 ze zm) nie wymagają zgłoszenia należności ze stosunku pracy. Należności z tego tytułu umieszcza się na liście wierzytelności z urzędu, ale w ocenie Sądu Okręgowego powyższa reguła nie stoi na przeszkodzie dokonaniu zgłoszenia wierzytelności przez zainteresowaną osobę. Zgłoszeni takie będzie wręcz nieodzowne, jeżeli syndyk nie wykaże wierzyciela na liście wierzytelności, uznając, że nie ma on roszczeń wobec upadłego podlegających trybowi określonemu w art. 237 p.u.n. Nadto Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż obowiązek umieszczenia należności pracowniczych z urzędu na liście wierzytelności odnosi się tylko do wierzytelności ze stosunku pracy w znaczeniu wynikającym z art. 342 ust. 1 pkt 2 p.u.n. – przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości, a nie do jakichkolwiek roszczeń zgłaszanych przez pracowników bez względu na stopień ich pokrewieństwa ze stosunkiem pracy. Oznacza to, że wierzytelności związane z tym stosunkiem mogą być uwzględnione na liście jedynie na wniosek wierzyciela, i to w kategorii trzeciej jako "inne wierzytelności". Należy zauważyć, iż powód dokonał stosownego zgłoszenia swojej wierzytelności, w wyniku którego syndyk sporządził oraz przekazał sędziemu komisarzowi I uzupełniającą listę wierzytelności, na której ujął powoda R. K. , jednocześnie odmawiając uznania jego wierzytelności w całości. Nadto powód dokonując zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym wnosił o zaliczenie wierzytelności do kategorii pierwszej. W dniu 18 września 2014r. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ukazało się ogłoszenie o sporządzeniu oraz przekazaniu przez Syndyka Masy (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w T. I uzupełniającej listy wierzytelności, dotyczącej powoda. W takiej sytuacji powód miał prawo do wniesienia sprzeciwu, co do odmowy uznania swojej wierzytelności zgodnie z art. 256 ust. 1 p.u.n. w terminie do dnia 2 października 2014r., czego nie uczynił. Zatem powód nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U z 2012r. poz. 112 ze zm). Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż niedopuszczalne jest wytaczanie powództwa o zasądzenie wierzytelności podlegających dochodzeniu w postępowaniu upadłościowym w przypadku, gdy odmówiono wciągnięcia wierzytelności na listę (por. także W. Broniewicz, glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992r., III CZP 22/92, Prz.Sąd. 1993, Nr 3, s. 109 i n.; Andrzej Jakubecki w Komentarz do art. 145 ustawy – prawo upadłościowe i naprawcze). Reasumując, proces cywilny jest co do zasady niedopuszczalny w stosunku do wierzytelności upadłościowych, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U z 2012r. poz. 112 ze zm). Z powyższych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia należało orzec jak w sentencji na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Wobec braku wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem pełnomocnika powoda z urzędu, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części brak podstaw do orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu. (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Joanna Smycz (ref.) (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI