VIII Pz 72/16

Sąd Okręgowy w G.G.2016-12-20
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
rentawypadek przy pracykoszty procesuart. 102 k.p.c.ubezpieczenia społeczneemeryturawynagrodzenie za granicą

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o nieobciążaniu powoda kosztami procesu, uznając jego przekonanie o zasadności roszczenia za uzasadnione.

Powód domagał się podwyższenia renty wyrównawczej, twierdząc, że wypadek przy pracy u pozwanej wpłynął negatywnie na jego przyszłą emeryturę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ale odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu, uznając jego subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia za uzasadnione. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Z., który odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Powód dochodził podwyższenia renty wyrównawczej i zasądzenia skapitalizowanej renty, argumentując, że wypadek przy pracy u pozwanej wpłynął negatywnie na jego przyszłe świadczenie emerytalne, zwłaszcza w kontekście wzrostu płac i zagranicznych kontraktów pracowników pozwanej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ale uznał, że powód miał subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, co uzasadniało nieobciążanie go kosztami. Sąd Okręgowy, analizując zażalenie pozwanej, uznał, że sąd pierwszej instancji trafnie zastosował art. 102 k.p.c. Podkreślono, że odpowiedzialność pozwanej za wypadek jest bezsporna, a powód mógł przypuszczać, że jego sytuacja finansowa byłaby lepsza, gdyby nie wypadek. Sąd wyjaśnił również kwestie związane z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych za granicą, wskazując, że diety nie zawsze przekładają się na wyższe składki emerytalne. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia, wynikające z jego sytuacji życiowej i potencjalnych korzyści, może stanowić taką okoliczność.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy trafnie zastosował art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę bezsporną odpowiedzialność pozwanej za wypadek przy pracy, następstwa tego wypadku dla powoda oraz jego uzasadnione przypuszczenia co do korzystniejszego wpływu pracy na świadczenie emerytalne, gdyby nie wypadek. Wskazano, że ocena sądu w tym zakresie jest swobodna, ale musi uwzględniać wszystkie okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami. Ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od swobodnej oceny sądu uwzględniającej wszystkie okoliczności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 19 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy przeciętnego wynagrodzenia.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. § 2 § ust. 1 pkt 16

Określa zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych za granicą, w tym wyłączenie części wynagrodzenia w wysokości równowartości diety.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnione subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia. Możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Bezsporna odpowiedzialność pozwanej za wypadek przy pracy. Potencjalny negatywny wpływ wypadku na przyszłe świadczenie emerytalne powoda.

Odrzucone argumenty

Roszczenie pozwanej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od powoda.

Godne uwagi sformułowania

wypadek szczególnie uzasadniony subiektywne przekonanie powoda o zasadności dochodzonego roszczenia znaczny wzrost realnych płac relatywnie wysokie świadczenia wypłacane pracownikom świadczącym pracę za granicą (w tym np. diety) nie były równoznaczne z wysokimi podstawami wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne

Skład orzekający

Grażyna Łazowska

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Andrzejewska

sędzia

Jolanta Łanowy

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych, ocena uzasadnionego przekonania strony o zasadności roszczenia, wpływ wypadków przy pracy na przyszłe świadczenia emerytalne."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, indywidualna ocena sądu w zakresie art. 102 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować wyjątkowe zasady dotyczące kosztów procesu, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową strony i jej uzasadnione przekonanie o słuszności dochodzonego roszczenia, nawet jeśli ostatecznie powództwo zostało oddalone.

Czy można nie płacić kosztów procesu, nawet przegrywając? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Pz 72/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2016r. Sąd Okręgowy Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Łazowska (spr.) SSO Małgorzata Andrzejewska SSO Jolanta Łanowy po rozpoznaniu w dniu 2o grudnia 2016r. w G. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. o podwyższenie renty wyrównawczej na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 września 2016r. sygn. akt IV P 355/13 postanawia oddalić zażalenie. (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Jolanta Łanowy Sędzia Przewodniczący Sędzia UZASADNIENIE Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 7.09.2016r. Sąd Rejonowy w Z. w oparciu o przepis art. 102 kpc odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. Wydając powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy miał na względzie fakt subiektywnego przekonania powoda o zasadności dochodzonego roszczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pozwana wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje. Zażalenie strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Powód domagał się od pozwanej podwyższenia renty wyrównawczej do kwoty 1399,35zł. oraz zasądzenia skapitalizowanej renty wyrównawczej w kwocie 32 400zł. za okres od 30.07.2010r. do 29.07.2013r. W uzasadnieniu podniósł, że gdyby nie wypadek przy pracy, jakiemu uległ w dniu 22.03.1993r. będąc pracownikiem pozwanej i nadal u niej pracował, otrzymywałby obecnie wyższe świadczenie emerytalne. Wskazał nadto, że pozwana od około 20 lat wysyła pracowników na kontrakty zagraniczne, przez co uzyskują oni wysokie wynagrodzenie. Bezspornym w sprawie było, że powód na skutek wypadku przy pracy u pozwanej utracił zdolność do pracy i od 15.06.1993r. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z tym zdarzeniem. Wyrokiem z dnia 14.11.1995r. Sąd Rejonowy w R. zasądził na jego rzecz od pozwanej rentę wyrównawczą, która jest mu bieżąco wypłacana w kwocie 499,35zł. miesięcznie. Od 15.07.2008r. powód pobiera z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w zbiegu: 100% renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i 50% emerytury – w łącznej kwocie 2150zł. W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego ds. wynagrodzeń, z której wynika brak szkody powoda. Biegły wskazał, że wypłacane z ZUS świadczenia w zbiegu wraz z rentą wyrównawczą wypłacaną przez pozwanego są wyższe niż emerytura do której nabyłby prawo, gdyby pracował u pozwanej do dnia nabycia uprawnień emerytalnych. Wyrokiem z dnia 7.09.2016r. Sąd Rejonowy w Z. oddalił powództwo. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Sąd Rejonowy w oparciu o przepis art. 102 k.p.c. odstąpił jednak od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego. Przepis ten pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony", zależy od swobodnej oceny sądu. Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Zdaniem Sądu II instancji, Sąd Rejonowy trafnie wskazał szczególne okoliczności, które mogą skutkować nieobciążaniem powoda kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej w całości. Odpowiedzialność pozwanej za skutki wypadku powoda przy pracy jest bezsporna. Następstwem tego zdarzenia było, że w okresie od 22.03.1993r. od 15.07.2008r. powód nie mógł wykonywać dotychczasowej pracy. Nie można odmówić słuszności argumentów strony powodowej, że w ciągu tych 15 lat nastąpił w Polsce znaczny wzrost realnych płac oraz, że pracownicy pozwanej z racji pracy za granicą uzyskują wyższe wynagrodzenia. Zasadnie zatem, powód mógł przypuszczać, że gdyby przez te 15 lat wykonywał dotychczasową pracę zawodową to wpłynęłoby to w sposób korzystny na jego świadczenie emerytalne. W tych okolicznościach, zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, że powód miał uzasadnione przekonanie o zasadności swoich roszczeń. Dopiero przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym wyjaśnienia pozwanej odnośnie wypłacanych pracownikom kwot i opinia biegłych wykazała, że powód nie ponosi szkody w dochodach. Istotne znaczenie w sprawie miały zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych za granicą określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.). Po myśli § 2 ust. 1 pkt 16 powyższego rozporządzenia z podstawy wymiaru składek wyłączona jest część wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców - w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu…z tym zastrzeżeniem, że tak ustalony miesięczny przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być niższy od kwoty przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm). W konsekwencji, relatywnie wysokie świadczenia wypłacane pracownikom świadczącym pracę za granicą (w tym np. diety) nie były równoznaczne z wysokimi podstawami wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, które z kolei od 01.01.1999r. mają zasadniczy wpływ na wysokość emerytury. Mając na względzie powyższe, na mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wniesione przez stronę pozwaną jako bezzasadne. (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Jolanta Łanowy Sędzia Przewodniczący Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI