III AUz 113/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie wyłączenia sędziego, uznając, że wcześniejsze orzekanie w innej sprawie nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.
Wnioskodawca domagał się wyłączenia sędziego z powodu wcześniejszego orzekania w jego sprawie o emeryturę, twierdząc, że ujawnił on swój pogląd na istotne okoliczności. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak podstaw do wyłączenia. Sąd Apelacyjny, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że okoliczność wcześniejszego orzekania w innych sprawach z udziałem strony, nawet jeśli strona uważała, że przepisy były stosowane niewłaściwie, nie może być uznana za podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc.
Sprawa dotyczyła wniosku M. S. o wyłączenie sędziego Bogdana Terleckiego od prowadzenia sprawy o ustalenie kapitału początkowego. Wnioskodawca argumentował, że sędzia wcześniej orzekał w jego sprawie o emeryturę i ujawnił pogląd na okoliczności istotne dla obecnej sprawy, co jego zdaniem wykluczało bezstronność. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił ten wniosek, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki z art. 48 i 49 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc). W zażaleniu do Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa i Konstytucji RP. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że wniosek o wyłączenie sędziego złożony przez stronę podlega surowszym rygorom niż żądanie sędziego (art. 49, 50, 51 kpc). Sąd wskazał, że sama okoliczność wcześniejszego orzekania przez sędziego w innych sprawach z udziałem strony, a także subiektywne przekonanie strony o niewłaściwym stosowaniu prawa czy niekorzystnym rozstrzygnięciu, nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc. Zarzuty dotyczące meritum sprawy lub naruszenia przepisów procesowych powinny być kierowane do środków odwoławczych, a nie wniosków o wyłączenie sędziego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność wcześniejszego orzekania w innych sprawach z udziałem strony, nawet jeśli strona uważała, że przepisy były stosowane niewłaściwie lub wyroki były niekorzystne, nie może być uznana za okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do przepisów kpc regulujących wyłączenie sędziego (art. 48, 49, 50, 51) i podkreślił, że wniosek strony podlega surowszym wymogom. Powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zarzuty dotyczące meritum sprawy lub sposobu stosowania prawa w poprzednich postępowaniach nie uzasadniają wniosku o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc, mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 50
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 51
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczność wcześniejszego orzekania sędziego w innych sprawach z udziałem strony nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Zarzuty dotyczące meritum sprawy lub naruszenia przepisów procesowych uzasadniają środki odwoławcze, a nie wniosek o wyłączenie sędziego. Wniosek strony o wyłączenie sędziego podlega surowszym rygorom niż żądanie sędziego.
Odrzucone argumenty
Sędzia, który wcześniej orzekał w sprawie wnioskodawcy, ujawnił pogląd na okoliczności istotne dla obecnej sprawy, co wyklucza jego bezstronność. Wcześniejsze rozpoznawanie przez sędziego sprawy o emeryturę jest podstawą do wyłączenia go od prowadzenia sprawy o ustalenie kapitału początkowego.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc, mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego.
Skład orzekający
Alicja Podczaska
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Gonera
sędzia
Ewa Madera
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego, interpretacja art. 49 kpc w kontekście wcześniejszego orzekania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu cywilnym, głównie w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, ale jej stan faktyczny jest dość typowy dla tego typu wniosków. Interpretacja przepisów jest ugruntowana.
“Czy sędzia, który już raz orzekał w Twojej sprawie, może być bezstronny?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUz 113/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Alicja Podczaska (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSA Ewa Madera po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o ustalenie kapitału początkowego na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 497/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił wniosek M. S. o wyłączenie od prowadzenia sprawy z jego odwołania od decyzji ZUS Oddziału w J. z dnia 5 marca 2013 r. sędziego Sądu Okręgowego Bogdana Terleckiego, podnosząc w uzasadnieniu, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia z mocy ustawy z art. 48 kpc , ani również przyczyna wyłączenia przewidziana w art. 49 kpc , a to istnienie stosunku osobistego, mogącego wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca domagał się jego zmiany i wyłączenia sędziego referenta, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa, oczywistą obrazę przepisów postępowania, zagwarantowanych w Konstytucji RP praw do bezstronnego i rzetelnego procesu. W ocenie wnioskodawcy fakt wcześniejszego rozpoznawania przez sędziego Bogdana Terleckiego jego sprawy o emeryturę wyklucza możliwość ponownego orzekania tego sędziego w sprawie o ustalenie kapitału początkowego, ponieważ ujawniony został pogląd tego Sędziego na temat okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia także obecnej sprawy. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 kpc poddane jest innym rygorom, gdy z żądaniem wyłączenia występuje sędzia i innym, gdy z wnioskiem występuje strona. Różnicę tę sygnalizuje przede wszystkim sama redakcja powołanego przepisu, który przewiduje dwie formy dla wyrażenia woli przez sędziego i przez stronę. O ile bowiem strona zgłasza wniosek o tyle sędzia zgłasza żądanie jego wyłączenia. Z kolei w myśl art. 50 kpc wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony przez stronę powinien zawierać przyczyny go uprawdopodobniające, natomiast zgodnie z art. 51 kpc po stronie sędziego istnieje jedynie obowiązek zawiadomienia o zachodzącej podstawie wyłączenia. Te różnice terminologiczne pozwalają zatem na sformułowanie ogólnej tezy, że z woli ustawodawcy wniosek strony poddany zostaje surowszym wymaganiom niż wniosek (żądanie) samego sędziego (bliżej na ten temat w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994r. I PO 10/94, OSNP 1995/4/56). Zgodnie z art. 49 kpc wyłączenie sędziego na wniosek strony następuje, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc , mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie (tak: wyrok SN z dnia 25 listopada 2011 r., II CSK 182/11, Lex 1102847). Wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie procesu z naruszeniem – w ocenie strony – przepisów prawa czy też niezgodnie z jego oczekiwaniami. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Z podanych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 397 § 2 kpc w związku z art. 385 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI