III AUz 113/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-09-10
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie kapitału początkowegoŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo procesoweZUSkapitał początkowysąd apelacyjnysąd okręgowyzażalenie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie wyłączenia sędziego, uznając, że wcześniejsze orzekanie w innej sprawie nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.

Wnioskodawca domagał się wyłączenia sędziego z powodu wcześniejszego orzekania w jego sprawie o emeryturę, twierdząc, że ujawnił on swój pogląd na istotne okoliczności. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak podstaw do wyłączenia. Sąd Apelacyjny, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że okoliczność wcześniejszego orzekania w innych sprawach z udziałem strony, nawet jeśli strona uważała, że przepisy były stosowane niewłaściwie, nie może być uznana za podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc.

Sprawa dotyczyła wniosku M. S. o wyłączenie sędziego Bogdana Terleckiego od prowadzenia sprawy o ustalenie kapitału początkowego. Wnioskodawca argumentował, że sędzia wcześniej orzekał w jego sprawie o emeryturę i ujawnił pogląd na okoliczności istotne dla obecnej sprawy, co jego zdaniem wykluczało bezstronność. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił ten wniosek, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki z art. 48 i 49 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc). W zażaleniu do Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa i Konstytucji RP. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że wniosek o wyłączenie sędziego złożony przez stronę podlega surowszym rygorom niż żądanie sędziego (art. 49, 50, 51 kpc). Sąd wskazał, że sama okoliczność wcześniejszego orzekania przez sędziego w innych sprawach z udziałem strony, a także subiektywne przekonanie strony o niewłaściwym stosowaniu prawa czy niekorzystnym rozstrzygnięciu, nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc. Zarzuty dotyczące meritum sprawy lub naruszenia przepisów procesowych powinny być kierowane do środków odwoławczych, a nie wniosków o wyłączenie sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność wcześniejszego orzekania w innych sprawach z udziałem strony, nawet jeśli strona uważała, że przepisy były stosowane niewłaściwie lub wyroki były niekorzystne, nie może być uznana za okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny odwołał się do przepisów kpc regulujących wyłączenie sędziego (art. 48, 49, 50, 51) i podkreślił, że wniosek strony podlega surowszym wymogom. Powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zarzuty dotyczące meritum sprawy lub sposobu stosowania prawa w poprzednich postępowaniach nie uzasadniają wniosku o wyłączenie sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc, mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 50

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 51

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność wcześniejszego orzekania sędziego w innych sprawach z udziałem strony nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Zarzuty dotyczące meritum sprawy lub naruszenia przepisów procesowych uzasadniają środki odwoławcze, a nie wniosek o wyłączenie sędziego. Wniosek strony o wyłączenie sędziego podlega surowszym rygorom niż żądanie sędziego.

Odrzucone argumenty

Sędzia, który wcześniej orzekał w sprawie wnioskodawcy, ujawnił pogląd na okoliczności istotne dla obecnej sprawy, co wyklucza jego bezstronność. Wcześniejsze rozpoznawanie przez sędziego sprawy o emeryturę jest podstawą do wyłączenia go od prowadzenia sprawy o ustalenie kapitału początkowego.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc, mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego.

Skład orzekający

Alicja Podczaska

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Gonera

sędzia

Ewa Madera

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego, interpretacja art. 49 kpc w kontekście wcześniejszego orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu cywilnym, głównie w sprawach ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, ale jej stan faktyczny jest dość typowy dla tego typu wniosków. Interpretacja przepisów jest ugruntowana.

Czy sędzia, który już raz orzekał w Twojej sprawie, może być bezstronny?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 113/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Alicja Podczaska (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSA Ewa Madera po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o ustalenie kapitału początkowego na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 497/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił wniosek M. S. o wyłączenie od prowadzenia sprawy z jego odwołania od decyzji ZUS Oddziału w J. z dnia 5 marca 2013 r. sędziego Sądu Okręgowego Bogdana Terleckiego, podnosząc w uzasadnieniu, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia z mocy ustawy z art. 48 kpc , ani również przyczyna wyłączenia przewidziana w art. 49 kpc , a to istnienie stosunku osobistego, mogącego wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca domagał się jego zmiany i wyłączenia sędziego referenta, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa, oczywistą obrazę przepisów postępowania, zagwarantowanych w Konstytucji RP praw do bezstronnego i rzetelnego procesu. W ocenie wnioskodawcy fakt wcześniejszego rozpoznawania przez sędziego Bogdana Terleckiego jego sprawy o emeryturę wyklucza możliwość ponownego orzekania tego sędziego w sprawie o ustalenie kapitału początkowego, ponieważ ujawniony został pogląd tego Sędziego na temat okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia także obecnej sprawy. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 kpc poddane jest innym rygorom, gdy z żądaniem wyłączenia występuje sędzia i innym, gdy z wnioskiem występuje strona. Różnicę tę sygnalizuje przede wszystkim sama redakcja powołanego przepisu, który przewiduje dwie formy dla wyrażenia woli przez sędziego i przez stronę. O ile bowiem strona zgłasza wniosek o tyle sędzia zgłasza żądanie jego wyłączenia. Z kolei w myśl art. 50 kpc wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony przez stronę powinien zawierać przyczyny go uprawdopodobniające, natomiast zgodnie z art. 51 kpc po stronie sędziego istnieje jedynie obowiązek zawiadomienia o zachodzącej podstawie wyłączenia. Te różnice terminologiczne pozwalają zatem na sformułowanie ogólnej tezy, że z woli ustawodawcy wniosek strony poddany zostaje surowszym wymaganiom niż wniosek (żądanie) samego sędziego (bliżej na ten temat w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994r. I PO 10/94, OSNP 1995/4/56). Zgodnie z art. 49 kpc wyłączenie sędziego na wniosek strony następuje, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 kpc , mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie (tak: wyrok SN z dnia 25 listopada 2011 r., II CSK 182/11, Lex 1102847). Wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie procesu z naruszeniem – w ocenie strony – przepisów prawa czy też niezgodnie z jego oczekiwaniami. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Z podanych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 397 § 2 kpc w związku z art. 385 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI