VIII Pz 21/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, odstępując od obciążania powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację zdrowotną i finansową.
Powódka domagała się rekompensaty za utracony deputat węglowy. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie i obciążył powódkę kosztami procesu. Powódka złożyła zażalenie, wskazując na swoją chorobę i wysokie wydatki na leczenie. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 102 k.p.c., uznał, że w szczególnie uzasadnionym przypadku można odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami, uwzględniając wiek, stan zdrowia i dochody powódki.
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy o rekompensatę za utratę prawa do bezpłatnego węgla. Po tym, jak powódka cofnęła pozew, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie i zasądził od niej koszty zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej spółki. Powódka złożyła zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów, argumentując swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Powołując się na przepis art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, który dopuszcza w szczególnie uzasadnionych wypadkach odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami, sąd drugiej instancji wziął pod uwagę wiek powódki, jej stan zdrowia (liczne hospitalizacje), niskie dochody z emerytury oraz fakt, że nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że przepis ten nie może być wykładany rozszerzająco, ale stosowany indywidualnie. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na nowelizację ustawy dotyczącą świadczeń rekompensacyjnych, która mogła potencjalnie rozszerzyć krąg uprawnionych. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionym przypadku, uwzględniając wiek, stan zdrowia, dochody strony oraz inne okoliczności, można odstąpić od obciążania jej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że trudna sytuacja zdrowotna i materialna powódki, jej wiek oraz brak profesjonalnej reprezentacji stanowią szczególnie uzasadniony przypadek do odstąpienia od obciążania jej kosztami procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powódka (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółka (...) S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami; nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienie, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku.
Pomocnicze
Dz.U. z 2017r., poz. 1971
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Dz.U. z 2019r., poz. 29
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego
Nowelizacja, która mogła rozszerzyć krąg osób uprawnionych do rekompensaty.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja zdrowotna powódki. Wysokie wydatki powódki na leczenie. Niski dochód powódki z emerytury. Brak profesjonalnej reprezentacji powódki. Możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionym przypadku.
Odrzucone argumenty
Pozwana wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy pierwotnie zasądził koszty od powódki.
Godne uwagi sformułowania
wyjątek od zasady ponoszenia kosztów za wynik sprawy przewiduje art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienie, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku zachodzi okoliczność odstąpienia od poniesienia przez powódkę kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Łanowy-Klimek
sędzia
Grzegorz Tyrka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach pracowniczych i cywilnych, gdy strona przegrywająca znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej."
Ograniczenia: Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie; przepis art. 102 k.p.c. nie podlega uogólnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisu o kosztach procesu w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony, co jest często spotykane i budzi zainteresowanie prawników praktyków.
“Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania kosztami procesu schorowanej emerytki – kluczowy art. 102 k.p.c. w praktyce.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Pz 21/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2019r. Sąd Okręgowy w G. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Łazowska (spr.) Sędziowie: SSO Jolanta Łanowy-Klimek SSO Grzegorz Tyrka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019r. w G. na posiedzeniu niejawnym sprawy Z. K. przeciwko Spółce (...) S.A. w B. o rekompensatę za utracony deputat węglowy na skutek zażalenia powódki od rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 2 postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 listopada 2018r. sygn. akt VI P 186/18 p o s t a n a w i a : zmienić zaskarżone postanowienie i odstąpić od obciążania powódki kosztami procesu. (-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Grzegorz Tyrka Sędzia Przewodniczący Sędzia UZASADNIENIE Powódka domagała się przyznania świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla podnosząc, że jako były pracownik pozwanej pobierała świadczenie przedemerytalne i miała prawo do deputatu węglowego, który został wypłacony za 2015r. kiedy to zaczęła pobierać emeryturę. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wskazując, że powódka przeszła na emeryturę w dniu 15.11.2015r., a zatem nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017r., poz. 1971). Przed rozprawą powódka cofnęła pozew, a pozwana wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniem z 19 listopada 2018r. Sąd Rejonowy w G. umorzył postępowanie a w punkcie drugim zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1.350zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu złożyła powódka podnosząc, że jest osobą schorowaną i wydaje znaczne środki na lekarstwa oraz wizyty prywatne u lekarzy. Powódka wniosła o odstąpienie od obciążania jej kosztami. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Powódka w niniejszej sprawie domagała się zasądzenia kwoty 10.000zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017r., poz. 1971). Powódka otrzymywała deputat węglowy jako były pracownik pozwanej w trakcie pobierania świadczenia przedemerytalnego. Należy podnieść za Sądem Najwyższym, iż wyjątek od zasady ponoszenia kosztów za wynik sprawy przewiduje art. 102 k.p.c. , który pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami; nadto przepis art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienie, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1981r., sygn. akt IV PZ 11/81,LEX nr 8307). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu II instancji, zachodzi okoliczność odstąpienia od poniesienia przez powódkę kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej. Powódka nie była w trakcie postępowania reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Powódka jest byłym pracownikiem pozwanej, która po zwolnieniu z pracy ( z przyczyn jej nie dotyczących) pobierała świadczenie przedemerytalne, a następnie z dniem 26.11.2015r. uzyskała prawo do emerytury w wysokości 1871,86 zł. Aktualnie ma 64 lata i jest osobą cierpiącą na liczne schorzenia – w 2018r. była pięciokrotnie hospitalizowana. Okoliczności te zostały przedstawione przez powódkę dopiero w toku postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd II instancji uznał, w oparciu o art. 102 k.p.c. , że zasadne jest odstąpienie od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego (kosztami procesu). Sąd drugiej instancji wziął tutaj pod uwagę wiek odwołującej, stan zdrowia, osiągane przez nią dochody z tytułu emerytury oraz okoliczność, że powódka była subiektywnie przekonana o zasadności swojego roszczenia albowiem była ona osobą, która otrzymywała deputat węglowy w trakcie pobierania świadczenia przedemerytalnego. Uwzględnienia również wymaga okoliczność, że ustawodawca ostatecznie zdecydował na rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do rekompensaty w ustawie z dnia 23 listopada 2018r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego (Dz.U. z 2019r., poz. 29). Tak więc uprawnienie powódki do rekompensaty może podlegać ponownej ocenie - jeżeli wystąpi ona ze stosownym wnioskiem. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie odstępując od obciążania powódki kosztami procesu. (-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Grzegorz Tyrka Sędzia Przewodniczący Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI