VIII Pz 146/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił zarządzenie o zwrocie pozwu, uznając, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy o zwrocie pisma procesowego w sytuacji, gdy powinien był zastosować szczególne procedury wyjaśniające dla spraw pracowniczych.
Powód wniósł pozew o zapłatę ekwiwalentów węglowych i sprostowanie świadectwa pracy. Sąd Rejonowy zwrócił pozew z powodu braków formalnych, wskazując na nieokreślenie wartości przedmiotu sporu i żądanych kwot. Po uchyleniu przez Sąd Okręgowy pierwszego zarządzenia o zwrocie, powód nadal nie sprecyzował żądań, co doprowadziło do kolejnego zwrotu pozwu. Sąd Okręgowy ponownie uchylił zarządzenie, tym razem wskazując, że w sprawach pracowniczych obowiązuje szczególny tryb postępowania wyjaśniającego (art. 468 k.p.c.), który wyłącza możliwość zwrotu pozwu z powodu nieusunięcia braków formalnych, a w przypadku dalszych niejasności sprawę należało zawiesić.
Powód R. B. wniósł pozew przeciwko Spółce (...) S.A. w B., domagając się zasądzenia przywilejów związanych z deputatami węglowymi i innych ekwiwalentów, a także sprostowania świadectwa pracy i wypłaty odprawy. Na wstępnym etapie postępowania powód nie sprecyzował dochodzonych kwot ani okresów, za które się ich domagał, wskazując, że wyliczenie to rola sądu lub pozwanej. Sąd Rejonowy w Zabrzu zwrócił pozew z powodu braków formalnych, powołując się na art. 187 § 1 k.p.c. i art. 130 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach w poprzednim postępowaniu zażaleniowym (sygn. VIII Pz 11/18) uchylił to zarządzenie, wskazując na potrzebę zastosowania art. 468 k.p.c. dotyczącego postępowań wyjaśniających w sprawach pracowniczych. Po tym postanowieniu, przewodniczący Sądu Rejonowego zobowiązał powoda do doprecyzowania żądań dotyczących kwot, odsetek, okresów oraz sprostowania świadectwa pracy, pod rygorem zwrotu pozwu. Powód nie wykonał tego zarządzenia, twierdząc, że to pozwana powinna dokonać wyliczeń. W konsekwencji, zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. przewodniczący ponownie zwrócił pozew. Sąd Okręgowy w niniejszym postępowaniu uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając, że Sąd Rejonowy ponownie błędnie zastosował przepisy proceduralne. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 468 k.p.c. jako przepis szczególny wyłącza możliwość zastosowania art. 130 § 2 k.p.c. (zwrot pozwu z powodu nieusunięcia braków formalnych). Wskazał, że w sytuacji, gdy powód nie sprecyzował żądań mimo wezwania, sąd powinien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., co pozwoliłoby powodowi na uzupełnienie braków w ciągu roku. Sąd Okręgowy zaznaczył, że sąd nie może zobowiązywać przeciwnika procesowego do uzupełniania braków formalnych pozwu. Zażalenie powoda zostało uwzględnione z powodu naruszenia art. 468 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
W sprawach pracowniczych obowiązuje szczególny tryb postępowania wyjaśniającego z art. 468 k.p.c., który wyłącza możliwość zastosowania art. 130 § 2 k.p.c. (zwrot pozwu z powodu nieusunięcia braków formalnych). W przypadku dalszych niejasności, sąd powinien zawiesić postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że art. 468 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 130 k.p.c. i nakazuje stosowanie odrębnych procedur wyjaśniających, które mają na celu odformalizowanie procesu i ułatwienie dochodzenia roszczeń. Zwrot pozwu w takiej sytuacji jest niedopuszczalny, a sąd powinien rozważyć zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zarządzenia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółka (...) Spółka Akcyjna w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 468 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd podejmie czynności wyjaśniające, jeżeli przemawiają za tym wyniki wstępnego badania sprawy.
k.p.c. art. 468 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności wyjaśniające mają na celu usunięcie braków formalnych pism procesowych, w tym dokładniejsze określenie zgłoszonych żądań.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewodniczący wzywa stronę do poprawienia lub uzupełnienia pisma pod rygorem zwrotu.
k.p.c. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie.
k.p.c. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pisma procesowego.
k.p.c. art. 126 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg podania wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien zawierać dokładnie określone żądanie i wartość przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach zaskarżenia.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie było wadliwe.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie, gdy wystąpią przyczyny wskazane w przepisach.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie, gdy powód nie sprecyzował żądań.
k.p.c. art. 182 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, powód może usunąć braki formalne pozwu.
u.k.s.c. art. 79 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot opłaty od zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 468 k.p.c. jako przepis szczególny wyłącza możliwość zastosowania art. 130 § 2 k.p.c. w sprawach pracowniczych. Sąd powinien był zastosować procedury wyjaśniające przewidziane w art. 468 k.p.c., a nie zwracać pozew. W przypadku nieusunięcia braków formalnych, sąd powinien był zawiesić postępowanie, a nie zwrócić pozew.
Odrzucone argumenty
Pozew obarczony brakami formalnymi, których powód nie usunął. Sąd ani pozwana nie są uprawnieni do uzupełniania braków formalnych pozwu. Termin do usunięcia braków formalnych jest ustawowy i nie podlega przedłużeniu.
Godne uwagi sformułowania
Zasada kontradyktoryjności uniemożliwia bowiem takie działania sądu. Sąd Rejonowy był związany treścią uzasadnienia Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2018 roku w sprawie VIII Pz 11/18 i nie powinien był zwracać pozwu w następstwie niewykonania zarządzenia przewodniczącego przez powoda. Należy powtórzyć, że niedopuszczalne jest, aby sąd zobowiązywał przeciwnika procesowego do uzupełniania braków formalnych.
Skład orzekający
Grzegorz Tyrka
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Kalinka
sędzia
Patrycja Bogacińska-Piątek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących spraw pracowniczych, w szczególności stosowania art. 468 k.p.c. i wyłączenia stosowania art. 130 § 2 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach pracowniczych i stosowania przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w sprawach pracowniczych i podkreśla znaczenie znajomości przepisów szczególnych, które mogą odmienić losy postępowania.
“Błędy proceduralne w sądzie: Jak nie stracić szansy na dochodzenie swoich praw pracowniczych?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Pz 146/18 POSTANOWIENIE Dnia 2 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Tyrka (spr.) Sędziowie: SSO Teresa Kalinka SSO Patrycja Bogacińska-Piątek po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy R. B. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o zapłatę, sprostowanie świadectwa pracy na skutek zażalenia powoda na zarządzenie przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Zabrzu z dnia 21 sierpnia 2018r. sygn. Akt IV P 302/17 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone zarządzenie. (-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grzegorz Tyrka (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sędzia Przewodniczący Sędzia UZASADNIENIE Powód R. B. wniósł pozew przeciwko pozwanej Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. , domagając się zasądzenia na jego rzecz wszelkich przywilejów związanych z deputatami węglowymi i innych ekwiwalentów. Na posiedzeniu wyjaśniającym w dniu 26 lipca 2017 roku powód pytany, jakich kwot żąda, wskazał, iż ich wyliczenie jest rolą sądu. Nie podał również konkretnych okresów, za które domaga się kwot pieniężnych. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 12 września 2017r. sygn. IV P 302/17 zwrócono pozew – na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano treść art. 187 § 1 k.p.c. , art. 126 1 § 1 k.p.c. , art. 130 § 1 k.p.c. , to jest braki formalne, które uniemożliwiają nadanie sprawie biegu. Powód złożył zażalenie na wyżej wymienione zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu podniósł, iż przewodniczący źle go zrozumiał, ponieważ nie żądał on, aby sąd wyliczył jego ekwiwalenty węglowe, lecz aby sąd zobligował do tego pozwaną, ponieważ to pozwana posiada całą dokumentację kadrowo-księgową i to ona powinna wyliczyć kwoty mu należne. Powód domagał się również by sąd zobligował pozwaną, ażeby dokonała sprostowania jego świadectwa pracy i wypłaciła mu odprawę. Nadto wskazał, że żąda od pozwanej wypłacenia odprawy, ekwiwalentów i odsetek za cały okres pobierania przez niego renty inwalidzkiej w wysokości co najmniej 180.000,00 zł. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 roku w sprawie VIII Pz 11/18 Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił zaskarżone zarządzenie. Na uzasadnienie podano, że przepis art. 126 k.p.c. wskazuje wymogi jakie powinno spełniać każde pismo procesowe. Dodatkowo zgodnie z treścią art. 126 1 § 1 k.p.c. w każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna. Nadto art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. stanowi, iż pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c. jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. W myśl § 2 po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Sąd Okręgowy podniósł, że w niniejszej sprawie wniesiony pozew jest obarczony brakiem formalnym, ponieważ powód nie wskazał wartości przedmiotu sporu w zakresie każdego żądania. Tak zgłoszonemu żądaniu nie można nadać biegu. Powód mylnie oczekuje, iż to sąd lub strona pozwana za niego ustalą i podadzą ewentualnie należne kwoty. Zasada kontradyktoryjności uniemożliwia bowiem takie działania sądu. Sąd Okręgowy uznał, że art. 130 § 2 k.p.c. nie miał zastosowania. Zgodnie z art. 468 § 1 k.p.c. , który dotyczy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, sąd podejmie czynności wyjaśniające, jeżeli przemawiają za tym wyniki wstępnego badania sprawy, a także gdy sprawa nie była przedmiotem postępowania przed komisją pojednawczą, chyba że czynności te nie przyspieszą postępowania lub są oczywiście niecelowe z innych przyczyn. Zgodnie z jego § 2 pkt 1 czynności wyjaśniające mają na celu usunięcie braków formalnych pism procesowych, w tym w szczególności dokładniejsze określenie zgłoszonych żądań. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy zastosował art. 468 k.p.c. Postępowanie wyjaśniające nie spowodowało jednak usunięcia braków formalnych pozwu. Pomimo tego zaskarżone zarządzenie jest wadliwe ponieważ art. 468 k.p.c. jako przepis szczególny wyłącza możliwość zastosowania art. 130 § 2 k.p.c. , to jest zwrotu pozwu z powodu nieusunięcia braków formalnych. Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie powód nie został wezwany do usunięcia braków formalnych pozwu i nie został pouczony, że nieusunięcie tych braków w zakreślonym terminie skutkować będzie zwrotem pozwu. Sąd Okręgowy postanowienie wydał na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 386 § 1 k.p.c. Mając na uwadze orzeczenie Sądu Okręgowego, zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2018 roku przewodniczący zobowiązał powoda do wskazania: a) jakich konkretnie kwot domaga się tytułem: odprawy, ekwiwalentu, b) od jakich kwot domaga się odsetek i od jakich dat, c) za jaki okres, a to pod rygorem zwrotu pozwu. Nadto, Przewodniczący zobowiązał powoda do podania, czy podtrzymuje żądanie sprostowania świadectwa pracy – w sytuacji, gdy Sąd postanowieniem z dnia 12 września 2017 roku przekazał do (...) Oddział w K. sprawę w części dotyczącej zaliczenia do stażu okresu pobierania nauki w szkole zawodowej – pod rygorem przyjęcia, iż podtrzymuje żądanie sprostowania świadectwa pracy – w przypadku podtrzymania żądania sprostowania świadectwa pracy powód został zobowiązany do wskazania, w jaki sposób ma być sprostowane świadectwo pracy – w terminie 7 dni pod rygorem zwrot pozwu w tej części. Powód nie wykonał zarządzenia przewodniczącego. Powód podał, że to sąd winien zobowiązać pozwaną do dokonania stosownych wyliczeń. Powód zwrócił się o wydłużenie czasu do wykonania zarządzenia, bowiem zwrócił się do pozwanej o stosowne wyliczenia. Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2018 roku przewodniczący zwrócił pozew. Na uzasadnienie podano, że pozew jest obarczony brakami formalnymi, których powód nie usunął ani w toku postępowania wyjaśniającego, ani po wezwaniu przewodniczącego pod rygorem zwrotu pozwu. W związku z tym sprawie nie można nadać biegu. Przewodniczący podał, że ani Sąd Rejonowy, ani pozwana nie są uprawnione do uzupełniania braków formalnych pozwu. Przewodniczący dodał, że 7 dniowy termin do usunięcia braków formalnych jest terminem ustawowym i nie podlega przedłużeniu. Powód wniósł zażalenie na zarządzenie przewodniczącego z dnia 21 sierpnia 2018 roku, domagając się jego uchylenia. Na uzasadnienie podano, że sąd nie pomógł powodowi poprzez zobowiązanie pozwanej do podania danych, celem uzupełnienia braków formalnych pozwu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innej przyczyny, niż podana w środku odwoławczym. Inicjując rozważania prawne, należy wskazać, że w zakresie roszczeń majątkowych właściwy dla rozpoznania sprawy był Sąd Okręgowy ( art. 17 pkt 4 k.p.c. ), bowiem powód w pierwszym zażaleniu dopiero ustalił łączną wartość przedmiotu sporu na kwotę 180 000 zł. Sąd Rejonowy, badając pozew pod względem braków formalnych nie dopuścił się nieważności postępowania (wniosek z art. 379 pkt 6 k.p.c. ). Należy podnieść, że w sprawach o roszczenia pracowników przewidziany jest odrębny tryb postępowania, mający na celu odformalizowanie procesu i ułatwienie dochodzenia roszczeń. Temu celowi służy wyżej cytowany art. 468 k.p.c. , który - odmiennie, niż art. 130 k.p.c. - przewiduje usunięcie braków formalnych na posiedzeniu sądowym (wyjaśniającym), na które wzywa się strony osobiście. Norma prawna zawarta w art. 468 k.p.c. jako norma szczególna wyłącza możliwość zastosowania art. 130 § 2 k.p.c. , to jest w tym wypadku zwrot pozwu z powodu nieusunięcia braków (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1974 roku, w sprawie II PZ 3/74, opublikowane w Lex nr 14244). Sąd Rejonowy był związany treścią uzasadnienia Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2018 roku w sprawie VIII Pz 11/18 i nie powinien był zwracać pozwu w następstwie niewykonania zarządzenia przewodniczącego przez powoda. Należy zwrócić uwagę, że jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i stosownego wezwania przewodniczącego, powód nie sprecyzował żądań, to sąd powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Wówczas powód będzie mógł w ciągu roku od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania usunąć braki formalne pozwu podane w zarządzeniu przewodniczącego z dnia 5 czerwca 2018 roku ( art. 182 § 1 k.p.c. ) albo samodzielnie, albo przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Należy powtórzyć, że niedopuszczalne jest, aby sąd zobowiązywał przeciwnika procesowego do uzupełniania braków formalnych. Zażalenie powoda zostało uwzględnione z powodu oczywistego naruszenia prawa, a to art. 468 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 386 § 1 k.p.c. Rolą Sądu Rejonowego będzie zastosowanie art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jednolity tekst Dz.U. 2018 roku, poz. 300), to jest zwrot opłaty od zażalenia. (-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grzegorz Tyrka (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sędzia Przewodniczący Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI