VIII Pa 9/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Powód A.S. domagał się odszkodowania od Urzędu Gminy w Ś. po rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając zarzuty pracodawcy za uzasadnione. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, uchylił wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, w szczególności brak analizy przesłanek "ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych" oraz wadliwość uzasadnienia.
Powód A. S. wniósł pozew o odszkodowanie w kwocie 19.930,61 zł przeciwko Urzędowi Gminy w Ś. po rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Powód kwestionował zasadność zarzutów pracodawcy, uznając je za niekonkretne. Pozwany Urząd Gminy argumentował, że przyczyny rozwiązania umowy były uzasadnione i zachowano wymagane terminy. Sąd Rejonowy w T. G. oddalił powództwo, uznając zarzuty pracodawcy za uzasadnione, w tym dotyczące wdrożenia nieprawidłowego systemu kontroli zarządczej, nieprawidłowej polityki finansowej, naruszeń przepisów dotyczących zatrudniania pracowników i udzielania pełnomocnictw, a także naruszeń ustawy o gospodarce nieruchomościami i prawa zamówień publicznych. Sąd Rejonowy oparł się m.in. na audycie zewnętrznym. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powoda, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał w sposób wystarczający przesłanek "ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych" z art. 52 § 1 pkt 1 k.p., a także zaniechał szczegółowej analizy zarzutów i dowodów, w tym zeznań świadków, oraz przedstawił wadliwe uzasadnienie. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd pierwszej instancji musi ustalić podstawowe obowiązki powoda, zbadać jego zawinienie, bezprawność zachowania, naruszenie interesów pracodawcy, rzetelność audytu oraz odnieść się do wszystkich dowodów. Jednocześnie Sąd Okręgowy uznał za niezasadny zarzut apelacji dotyczący formy pisemnej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca musi wykazać wszystkie elementy "ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych", aby móc rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy zaniechał zbadania, czy zostały spełnione przesłanki "ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych" z art. 52 k.p., co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Należy wykazać bezprawność zachowania, naruszenie lub zagrożenie interesów pracodawcy oraz zawinienie (umyślność lub rażące niedbalstwo).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Urząd Gminy w Ś. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Ocena, czy naruszenie obowiązku jest ciężkie, powinna uwzględniać stopień winy pracownika oraz zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Wymaga to wykazania bezprawności zachowania, naruszenia lub zagrożenia interesów pracodawcy oraz zawinienia (umyślność lub rażące niedbalstwo).
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (ustalenie faktów, dowody, przyczyny odmowy wiarygodności) oraz podstawę prawną (przepisy, wykładnia). Brak uzasadnienia uniemożliwiający kontrolę instancyjną jest podstawą uchylenia wyroku.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli nierozpoznano istoty sprawy w pierwszej instancji.
k.p. art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić w formie pisemnej. Podpis osoby upoważnionej do reprezentowania pracodawcy jest wystarczający.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy granic swobodnej oceny dowodów.
u.g.n. art. 35
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zarzut błędnej wykładni dotyczący obowiązku podawania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. Brak wystarczającej analizy przesłanek "ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych". Wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego uniemożliwiające kontrolę instancyjną. Pominięcie przez Sąd Rejonowy dowodów z zeznań świadków K. F., U. R. i B. J.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 30 § 3 k.p. dotyczący formy pisemnej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie można stosować prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego
Skład orzekający
Joanna Smycz
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Kalinka
sędzia
Renata Stańczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku w sprawach pracowniczych oraz konieczność badania wszystkich przesłanek rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw pracowniczych i wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie wyroku i dokładne zbadanie wszystkich przesłanek prawnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach o rozwiązanie umowy o pracę. Podkreśla znaczenie kontroli instancyjnej.
“Błędy w uzasadnieniu wyroku mogą doprowadzić do jego uchylenia – lekcja z sądu pracy.”
Dane finansowe
WPS: 19 930,61 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Pa 9/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz (spr.) Sędziowie: SO Teresa Kalinka SR del. Renata Stańczak Protokolant: Justyna Jarzombek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. w Gliwicach sprawy z powództwa A. S. ( S. ) przeciwko Urzędowi Gminy w Ś. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w T. G. z dnia 16 listopada 2015 r. sygn. akt IV P 300/15 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. G. , pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. (-) SSR del. Renata Stańczak (-) SSO Joanna Smycz (spr.) (-) SSO Teresa Kalinka Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt VIII Pa 9/16 UZASADNIENIE Powód A. S. wniósł odwołanie od oświadczenia Urzędu Gminy Ś. o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia i po ostatecznym sprecyzowaniu żądania wniósł o zasądzenie od pozwanego odszkodowania w kwocie 19.930,61 zł oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wyjaśnił, że w dniu 20 maja 2015r. zostało mu doręczone pocztą oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę datowane na 18 maja 2015r. W ocenie powoda stawiane mu w oświadczeniu zarzuty nie są skonkretyzowane, powód nie rozumie na czym miała polegać jego wina, ani w jakim okresie dochodziło do rzekomych nieprawidłowości. Zdaniem powoda nie dopuścił on do powstania w swojej jednostce żadnych nieprawidłowości. Pozwany Urząd Gminy Ś. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wyjaśnił, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy z powodem podpisał wójt M. C. (1) a pozwana zachowała miesięczny termin do złożenia oświadczenia, bo od momentu dowiedzenia się o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie umowy do wręczenia oświadczenia nie upłynął jeszcze miesiąc. W ocenie pozwanej powód nie miał uprawnień do zastępowania Dyrektora Gminnego Ośrodka (...) . Poza tym, w ocenie pozwanej wskazane w jej oświadczeniu przyczyny rozwiązania umowy o pracę były prawdziwe i uzasadnione. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2015r., sygn. IV P 300/15 – Sąd Rejonowy w T. G. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu . Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: Powód A. S. zatrudniony był w okresie od 4 marca 2011r. do 20 maja 2015r. w Gminnym Ośrodku (...) w Ś. , a później u jego następcy prawnego Urzędu Gminy Ś. , gdzie zajmował kolejno funkcję Kierownika Restauracji Ośrodka (...) nad Z. N. C. , p.o. kierownika działu technicznego, kierownika działu technicznego, a ostatnio, od 1 stycznia 2012r. Zastępcy Dyrektora (...) . Ostatnio, powód otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2.500 zł brutto, zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu 20 maja 2015r. powód otrzymał pocztą oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, podpisane przez Wójta Gminy M. C. (1) . W piśmie tym, pozwany zarzucił powodowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. W dalszej treści obszernego pisma, pozwany szczegółowo opisał składane wobec powoda zastrzeżenia. Pozwany zarzucił powodowi wykonywanie obowiązków pracodawcy wobec zatrudnionych w jednostce pracowników pomimo braku stosownych pełnomocnictw oraz nieprawidłowe udzielanie dalszych pełnomocnictw podległym mu pracownikom. Zarzucił też powodowi, że wdrożył niestabilny i nie przynoszący efektów system kontroli zarządczej w (...) , że w sposób nieprawidłowy prowadził politykę rachunkowości i gospodarki finansowej, że zawierał umowy o pracę z pracownikami z naruszeniem przepisów ustawy o pracownikach samorządowych oraz obowiązującego w jednostce regulaminu wynagradzania i wypłacał im dodatek funkcyjny w zawyżonej wysokości. Ponadto pozwany zarzucił powodowi zawieranie umów podnajmu i poddzierżawy nieruchomości administrowanych przez Gminny Ośrodek (...) z pominięciem ustawy o gospodarce nieruchomościami (nie podaniu do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości), a także dokumentowanie postępowań przetargowych z naruszeniem przepisów prawa zamówień publicznych oraz naruszenie ustawy o finansach publicznych. Sąd Rejonowy odnosząc się do zarzutów stawianych powodowi przez pracodawcę podzielił je na formalne i merytoryczne. Odnosząc się do tych pierwszych, Sąd Rejonowy ustalił, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę złożone zostało w przewidzianej formie, tj. pisemnej, z pouczeniem o możliwości odwołania się do Sądu, podpisane przez uprawnioną do tego osobę i złożone przed upływem miesięcznego terminu od dowiedzenia się pracodawcy o nieprawidłowościach, co wynika z pieczątki „wpływ” znajdującej się na egzemplarzu audytu (k.40), z której wynika, że pozwana otrzymała audyt w dniu 28 kwietnia 2015r. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych, w ocenie Sądu meriti, nie wszystkie one były uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu stawianego powodowi odnośnie wykonywania przez niego czynności bez odpowiedniego pełnomocnictwa i w konsekwencji nieprawidłowości w udzielaniu dalszych pełnomocnictw podległym pracownikom, Sąd I instancji uznał, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Nie może być bowiem mowy o działaniu powoda bez stosownych pełnomocnictw, skoro posiadał on pełnomocnictwo ówczesnego wójta do prowadzenia spraw Gminnego Ośrodka (...) w Ś. w zakresie działalności kierowanej przez niego jednostki zgodnie ze statutem, z prawem udzielania dalszych upoważnień, a także pełnomocnictwa szczególne do prowadzenia spraw związanych z robotami remontowymi. W ocenie Sądu Rejonowego , pracodawca nie może z jednej strony formalnie nie obsadzać przez długi okres czasu stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka (...) ( (...) ), a z drugiej strony czynić zarzuty osobie pełniącej funkcję zastępcy dyrektora (drugiej w kolejności najważniejszej osobie w jednostce), że wykonuje on czynności, które powinien wykonywać dyrektor. Jest rzeczą oczywistą, że podczas nieobecności dyrektora, to jego zastępca musi wykonywać jego obowiązki. Dodatkowo wskazać na nielogiczność twierdzeń pozwanej, która z jednej strony uznaje, że powód działał bez umocowania, a z drugiej zarzuca „osobie działającej bez umocowania”, że nienależycie wykonuje kierownicze obowiązki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów merytorycznych stawianych powodowi, tj. że wdrożył niestabilny i nie przynoszący efektów system kontroli zarządczej w (...) , że w sposób nieprawidłowy prowadził politykę rachunkowości i gospodarki finansowej, że zawierał umowy o pracę z pracownikami z naruszeniem przepisów ustawy o pracownikach samorządowych oraz obowiązującego w jednostce regulaminu wynagradzania i wypłacał im dodatek funkcyjny w zawyżonej wysokości oraz zawierał umowy podnajmu i poddzierżawy nieruchomości administrowanych przez Gminny Ośrodek (...) z pominięciem ustawy o gospodarce nieruchomościami (nie podając do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości), a także dokumentował postępowania przetargowe z naruszeniem przepisów prawa zamówień publicznych oraz ustawy o finansach publicznych, w świetle zebranego materiału dowodowego zarzuty te Sąd Rejonowy uznał za uzasadnione. Powód zajmował bowiem eksponowane stanowisko zastępcy dyrektora (...) , a w rzeczywistości był szefem tej jednostki. Od osoby takiej można i należy oczekiwać wyższych standardów pracy niż od szeregowego urzędnika. Powód, jako szef, de facto firmuje i odpowiada na zewnątrz, za sposób funkcjonowania podległej sobie jednostki i nie może zasłaniać się tym, że niektóre z nieprawidłowości należały do zakresu obowiązków podległych mu pracowników, którym zlecił ich wykonanie. O tym, że stawiane przez pozwaną zarzuty w tym zakresie były prawdziwe, świadczy treść przeprowadzonego w (...) audytu przez niezależny, zewnętrzny podmiot. Z ustaleń audytorów wynika, że w większości ze zbadanych obszarów jednostki wykryto uchybienia i nieprawidłowości oraz czyny noszące znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Wśród przyczyn takiego stanu rzeczy audytorzy wymienili m.in. „nieadekwatną jakość kadry menadżerskiej”. W ocenie Sądu I instancji audyt ten był rzetelny, wiarygodny i potwierdził zarzuty stawiane powodowi przez pozwaną. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o zgromadzony materia dowodowy, tj. dowody z dokumentów oraz zeznania świadków oraz samych stron postępowania. W ocenie Sądu meriti zeznania wszystkich świadków były spójne, konkretne i wzajemnie korespondowały ze sobą, jak i z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Potwierdziły one, że w jednostce podlegającej powodowi dochodziło do licznych nieprawidłowości, za co odpowiedzialność ponosi powód. Wynikała ona głownie z braku zainteresowania z jego strony podległą mu jednostką, nieprzykładaniem się w sposób należyty do pełnionych obowiązków i swoistym „kultywowaniem” zastałego stanu rzeczy. Z zeznań świadków wynika, że żaden z pracowników nie zastanawiał się nad sposobem wykonywania swoich czynności, a jedyną okolicznością, która część z nich przedstawiała na swoją obronę, to stwierdzenie „bo jak przyszłam to tak już było”. W zasadzie jedynym zmartwieniem i powodem do niepokoju wśród pracowników (...) była kwestia tego, dlaczego nie otrzymali podwyższonej premii w związku ze wzrostem płacy minimalnej w kraju za dany rok. Zdaniem Sądu Rejonowego powód po prostu nie sprawdził się na kierowniczym stanowisku i jako kierownik odpowiada za przede wszystkim brak należytego nadzoru nad pracownikami. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, iż roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia pkt 1 wyroku Sąd Rejonowy podał art. 52 § 1 ust.1 Kodeksu pracy ( Kp ) w zw. z art. 30 § 4 Kp . W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że zachowanie powoda polegające na dopuszczeniu się i tolerowaniu istnienia w podległej mu jednostce szeregu nieprawidłowości (zwłaszcza przez pryzmat zajmowanej przez niego funkcji) uzasadniało rozwiązanie z nim umowy w trybie natychmiastowym. W pkt 2 wyroku Sąd I instancji orzekł w oparciu o art. 98 kpc , obciążając powoda, jako stronę przegrywająca proces kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej reprezentowanej przez radcę prawnego ustalone na podstawie § 11.1 ust.1 w zw. z § 2 ust. 1,2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1349 ze zm.) Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa , skarżąc wyrok w całości i zarzucając mu: 1.Naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 52§1 pkt. 1 kp . poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że powód winny jest ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych - art. 30 § 3 k.p. poprzez bezzasadne uznanie , że dochowano formy pisemnej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę - art. 35 ustawy z dn.21.08.1997 o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na powodzie a nie na Urzędzie Gminy spoczywa obowiązek podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: - art. 233 §1 i 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i całkowicie arbitralne przyjmowanie , że zarzuty stawiane przez pozwaną są prawdziwe opierając się wyłącznie na audycie prowadzonym rzekomo przez niezależny, zewnętrzny podmiot - art. 233 §1 k.p.c poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę powodową , a w szczególności zeznań K. F. , U. R. i B. J. w sytuacji uznania, że zeznania wszystkich świadków były spójne, konkretne i korespondowały ze sobą , jak i pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu, które z podstawowych obowiązków pracowniczych powoda zostały naruszone w sposób ciężki Wskazując na powyższe strona powodowa wniosła o : 1.zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych Ewentualnie : 2.uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego wg. norm przepisanych , w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed sądem II instancji Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja wniesiona przez stronę powodową zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego wyrok sądu I instancji jest nieprawidłowy. Artykuł 52 § 1 pkt 1 k.p. stanowi, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Z treści tego przepisu wynika, że naruszenie musi dotyczyć podstawowego obowiązku pracownika. Ocena, czy naruszenie obowiązku jest ciężkie, powinna uwzględniać stopień jego winy oraz zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. W użytym w powołanym przepisie pojęciu "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych" mieszczą się trzy elementy. Są to: bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego), naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy, a także zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo. Sąd Rejonowy zaniechał zbadania czy zostały spełnione przesłanki „ ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych” z art. 52 kp . przedstawiając jedynie w lakonicznym uzasadnieniu ogólny wywód prawny dotyczący art.52 kp ., co już z tej przyczyny utrudnia dokonanie kontroli instancyjnej prawidłowości wyroku. Podejmując rozważania przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 328 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż uzasadnienie wyroku pełni ważną rolę procesową. Umożliwia bowiem sprawowanie nadzoru judykacyjnego przez sąd wyższej instancji, a wyjątkowo, w razie wątpliwości, służy także do ustalenia granic powagi rzeczy osądzonej. Powołany przepis wskazuje obligatoryjną treść uzasadnienia, co w praktyce oznacza, iż uzasadnienie składa się z trzech części, tj. tzw. części historycznej (opisowej), w której sąd przedstawia zwięźle stanowiska stron; przytoczenia ustalonego przez sąd stanu faktycznego oraz z wywodu prawnego, w którym sąd omawia podstawę prawną wyroku, czyli wskazuje zastosowane przepisy oraz wyjaśnia sposób ich wykładni. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, iż z natury rzeczy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. Z tego względu zarzut naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. może znaleźć zastosowanie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia. Inaczej rzecz ujmując, powołanie się w środku odwoławczym na podstawę naruszenia prawa procesowego w postaci art.328 § 2 k.p.c. może być usprawiedliwione tylko w wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do jego wydania lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego, a także, gdy z uzasadnienia orzeczenia nie daje się odczytać, jaki stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001r., (...) , (...) ,nr7 , poz. 182; z dnia 5 września 2001r., I PKN 615/00, OSNAPiUS nr 15, poz. 352; z dnia 24 lutego 2006r., II CSK 136/05, LEX nr 200973 z dnia 5 czerwca 2009r., I UK 21/09, LEX nr 515699 oraz z dnia 4 marca 2009r., (...) , LEX nr 523527 i orzeczenia tam powołane). Rola uzasadnienia nie ogranicza się wszak jedynie do przekonania stron co do słuszności stanowiska sądu i zgodności z prawem orzeczenia, ale jego zadaniem jest także umożliwienie przeprowadzenia kontroli instancyjnej. Spełnia ono także funkcję porządkującą, obligując stosujący prawo sąd do prawidłowej i pełnej rekonstrukcji stanu faktycznego i jego subsumcji do miarodajnej normy prawa materialnego, w następstwie czego dochodzi do jej konkretyzacji w sentencji wyroku. Dlatego też dwie podstawy rozstrzygnięcia: faktyczna i prawna powinny być spójne, tworząc logiczną całość (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2013r., I CSK 314/12, LEX nr 1307999), zaś braki w uzasadnieniu uniemożliwiające odczytanie motywów rozstrzygnięcia są wystarczającym powodem uchylenia werdyktu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2007r., V CSK 115/07, LEX nr 291767). Taka też sytuacja, zdaniem Sądu Okręgowego , zaistniała w rozpatrywanym przypadku, w którym Sąd I instancji stwierdził, że zachowanie powoda uzasadniało rozwiązanie z nim umowy o pracę w trybie natychmiastowym, nie wskazując przy tym na czym polegała bezprawność jego zachowania , naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy ani też nie rozstrzygnął kwestii zawinienia . Sąd I instancji nie wskazał na jakiej podstawie uznał przeprowadzony audyt za rzetelny i wiarygodny ,nie ustalił na jakiej podstawie prawnej zostało wydane zarządzenie o powołaniu zespołu kontrolnego i jaki był konkretny cel przeprowadzenia audytu. nie wskazując jakie dowody uznał za prawdziwe, którym nie dał wiary stwierdzając , ze zeznania wszystkich świadków były spójne i korespondowały ze sobą. Słusznym jest zarzut apelacji odnośnie pominięcia dowodów z zeznań świadków K. F. , U. R. i B. J. i nie wskazania przez Sąd Rejonowy z jakich względów nie dał wiary zeznaniom tych świadków , którzy przeczą nieprawidłowościom po stronie powoda’ W trakcie ponownego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności musi ustalić i wskazać jakie były podstawowe obowiązki powoda począwszy od 1 stycznia 2012r kiedy to powierzono mu stanowisko zastępcy dyrektora (...) i przeanalizować poszczególne zarzuty pozwanego pod kątem ustalenia czy powód faktycznie w sposób ciężki naruszył swoje podstawowe obowiązki, ustalając na czym polegała bezprawność jego zachowania w naruszeniu podstawowego obowiązku pracowniczego, czy doszło do naruszenia albo zagrożenia interesów pracodawcy, a także na czym polegało jego zawinienie . Ponadto Sąd winien zbadać zarzuty strony powodowej odnośnie rzetelności przeprowadzonego audytu, ustalić na jakiej podstawie prawnej zostało wydane zarządzenie o powołaniu zespołu kontrolnego i jaki był konkretny cel przeprowadzenia audytu, odnieść się do dowodów z zeznań świadków K. F. , U. R. i B. J. , oceniając te dowody przy ustalaniu stanu faktycznego .Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy musi mieć na uwadze, że podstawy faktyczna i prawna rozstrzygnięcia powinny być spójne i tworzyć logiczną całość, gdyż nie można stosować prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego, Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę będzie miał oczywiście na uwadze iż, w sprawach toczących się na skutek odwołania pracownika od oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia organy orzekające nie są związane oceną zakładu pracy, uznającą dane zachowanie pracownika za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, lecz ocena ta podlega kontroli tych organów – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 1981r., I PR 13/81. Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę winien zatem zbadać czy powód dopuścił się, w sposób zawiniony lub na skutek rażącego niedbalstwa, ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych – art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Przypomnieć tutaj trzeba, że rażące niedbalstwo jako element ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych jest postacią winy nieumyślnej, której nasilenie wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez pracownika następstw jego działania, jeżeli rodzaj wykonywanych obowiązków lub zajmowane stanowisko nakazują szczególną przezorność i ostrożność w działaniu – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2001r., I PKN 634/00. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w apelacji tj.naruszenia przez Sąd I instancji art. 30 § 3 k.p. poprzez bezzasadne uznanie, że dochowano formy pisemnej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę , zdaniem Sądu Okręgowego zarzut ten jest niezasadny. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę złożone zostało w przewidzianej formie, tj. pisemnej, z pouczeniem o możliwości odwołania się do Sądu, podpisane przez uprawnioną do tego osobę tj. przez wójta Gminy Ś. M. C. (2) , przy czym bez dodatkowego opieczętowania .Okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona a sam powód nie kwestionował , iż jest to podpis wójta a nie innej osoby. Zatem oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę zostało podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania pracodawcy zgodnie z treścią art. 30 § 3 k.p. Mając powyższe na uwadze, w związku z nierozpoznaniem istoty sprawy, Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. (-) SSR del. Renata Stańczak (-) SSO Joanna Smycz (spr.) (-) SSO Teresa Kalinka Sędzia Przewodniczący Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI