VIII Pa 89/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracownicy J. G. przeciwko spółce jawnej „Piekarnictwo – (...) i M.” o ustalenie istnienia stosunku pracy, odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy oraz zadośćuczynienie i skapitalizowaną rentę. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części roszczeń (ustalenie stosunku pracy, odszkodowanie za równe traktowanie, ekwiwalent za urlop) i oddalił powództwo w pozostałej części, zasądzając od pracownicy zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy ustalił, że pracownica pracowała w systemie dwunastu godzin pracy po dwa dni z rzędu, z dwoma dniami wolnymi, i miała dwie pracujące niedziele w miesiącu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy pracownica świadczyła pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie otrzymała od pozwanej polecenia ani zgody na przebywanie w sklepie poza godzinami otwarcia, a ewentualne czynności wykonywane po zamknięciu sklepu (remanent, sprzątanie) mieściły się w czasie pracy lub wynikały z inicjatywy pracownicy, nie stanowiąc pracy w godzinach nadliczbowych. Sąd podkreślił, że ryczałt za pracę w niedziele był wypłacany i korzystniejszy niż wynagrodzenie za faktyczne nadgodziny. W kwestii roszczeń o charakterze niemajątkowym, sąd uznał, że powódka nie udowodniła winy pracodawcy w zakresie naruszenia BHP ani związku przyczynowego między zatrudnieniem a pogorszeniem stanu zdrowia (zaburzenia depresyjno-lękowe o podłożu samoistnym). Pracownica wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (błędna ocena dowodów, pominięcie zeznań świadków, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego) oraz prawa materialnego (błędne zastosowanie art. 415 KC i art. 128, 151 KP). Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy szczegółowo analizował zarzuty dotyczące oceny dowodów, potwierdzając, że praca przed otwarciem i po zamknięciu sklepu nie stanowiła pracy w godzinach nadliczbowych, gdyż nie była wykonywana na polecenie pracodawcy ani z jego wiedzą i zgodą. Sąd uznał, że powódka nie wykazała istnienia uszczerbku na zdrowiu będącego wynikiem zatrudnienia u pozwanej ani winy pracodawcy. Sąd Okręgowy oddalił również zarzuty dotyczące pominięcia dowodów i wniosków dowodowych, uznając je za bezzasadne. Ostatecznie, apelacja została oddalona jako bezzasadna, a powódka została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących czasu pracy, pracy w godzinach nadliczbowych, odpowiedzialności pracodawcy za szkodę pracownika oraz zasad oceny dowodów w sprawach pracowniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca wykonywana przez pracownika przed otwarciem lub po zamknięciu sklepu, związana z przygotowaniem do pracy lub jej zakończeniem (np. remanent), stanowi pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie była wykonywana na polecenie pracodawcy lub za jego zgodą, ani w związku z jego szczególnymi potrzebami. Czynności takie jak przygotowanie stanowiska pracy czy remanent, jeśli nie zajmują dużo czasu i mogą być wykonane w czasie pracy, nie są zaliczane do czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praca w godzinach nadliczbowych wymaga polecenia pracodawcy lub co najmniej jego wiedzy i akceptacji. Czynności przed otwarciem i po zamknięciu sklepu, jeśli nie były zlecone, nie stanowią pracy w godzinach nadliczbowych, zwłaszcza gdy pracownik ma możliwość wykonania ich w czasie pracy lub otrzymuje ryczałt rekompensujący.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę (uszczerbek na zdrowiu) pracownika, jeśli nie udowodniono winy pracodawcy w zakresie naruszenia przepisów BHP lub bezprawnego rozwiązania stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 415 KC, jeśli pracownik nie udowodni winy pracodawcy i związku przyczynowego między jego działaniem a szkodą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownica nie wykazała, aby pracodawca naruszył normy BHP lub dopuścił się czynu niedozwolonego przy rozwiązaniu stosunku pracy. Zaburzenia depresyjno-lękowe pracownicy miały podłoże samoistne i osobowościowe, a ewentualne pogłębienie się tych zaburzeń nie zostało jednoznacznie powiązane z działaniem pracodawcy.
Czy sąd jest zobowiązany dopuścić dowód z opinii kolejnego biegłego, jeśli strona jest niezadowolona z dotychczasowej opinii, która została sporządzona w sposób jasny i logiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest zobowiązany dopuszczać dowodu z opinii kolejnego biegłego jedynie z powodu niezadowolenia strony z niekorzystnej opinii, jeśli dotychczasowa opinia jest jasna, logiczna i wyczerpująca.
Uzasadnienie
Potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego musi wynikać z umotywowanej krytyki dotychczasowej opinii, a nie tylko z niezadowolenia strony. W przeciwnym razie sąd byłby zobowiązany uwzględniać kolejne wnioski strony, co jest niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| „ Piekarnictwo – (...) i M. ” spółka jawna | spółka | pozwana |
| M. M. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powódki (z urzędu) |
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 128 § § 1
Kodeks pracy
Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p. art. 151 § § 2
Kodeks pracy
Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek w określonej wysokości lub wynagrodzenie.
k.p. art. 100 § § 2 pkt 4
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany dbać o dobro zakładu pracy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z własnej inicjatywy lub na wniosek stron zasięgnąć opinii biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 2 ust. 1 i 2
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 pkt5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 8 pkt5 w zw. z § 15 ust. 1 pkt2 w zw. z § 16 ust. 1 pkt1
Podstawa ustalenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca przed otwarciem i po zamknięciu sklepu nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych, jeśli nie była wykonywana na polecenie pracodawcy lub za jego zgodą. • Pracownica nie udowodniła winy pracodawcy w zakresie naruszenia BHP ani związku przyczynowego między zatrudnieniem a pogorszeniem stanu zdrowia. • Dotychczasowe opinie biegłych były jasne, logiczne i wyczerpujące, co uzasadnia odmowę dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego. • Niejasne sformułowanie wniosku dowodowego z płyty CD uniemożliwiało jego uwzględnienie.
Odrzucone argumenty
Praca wykonywana przed otwarciem i po zamknięciu sklepu, w tym czynności związane z remanentem, stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych. • Pracodawca ponosi odpowiedzialność za pogorszenie stanu zdrowia pracownicy z uwagi na naruszenie przepisów BHP. • Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny dowodów, pomijając istotne zeznania świadków i wnioski dowodowe. • Niezbędne było dopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych w celu wyjaśnienia stanu zdrowia pracownicy. • Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego z płyty CD.
Godne uwagi sformułowania
Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie szczególnych potrzeb pracodawcy. • Pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy również wówczas, gdy w czasie wyznaczonym do wykonywania pracy wykonuje inne obowiązki pracownicze wynikające ze stosunku pracy i na polecenie pracodawcy. • Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. • Ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego, powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu pracy, pracy w godzinach nadliczbowych, odpowiedzialności pracodawcy za szkodę pracownika oraz zasad oceny dowodów w sprawach pracowniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu godzin nadliczbowych i odpowiedzialności pracodawcy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Analiza oceny dowodów i interpretacji przepisów przez sądy jest wartościowa dla prawników.
“Czy praca po godzinach zawsze oznacza nadgodziny? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 18 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.