VIII Pa 8/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownicy M. J. o odprawę pieniężną po wygaśnięciu stosunku pracy w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi zasądził na jej rzecz 16 864,56 zł, uznając, że przysługuje jej odprawa na podstawie art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, który odsyłał do przepisów ustawy o Służbie Celnej. Sąd Rejonowy interpretował przepis jako przyznający świadczenia zarówno pracownikom, jak i funkcjonariuszom na analogicznych zasadach. Pozwana Izba Administracji Skarbowej wniosła apelację, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów materialnych, w tym art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS oraz ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, zmieniając wyrok i oddalając powództwo. Sąd Okręgowy dokonał odmiennej wykładni art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, uznając, że przepis ten należy interpretować rozłącznie. Według tej wykładni, zwrot "w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3" odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy, natomiast pracownikom przysługują świadczenia na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r. (III PZP 5/18), która potwierdziła, że pracownikowi służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Okręgowy stwierdził, że powódce wypłacono już odprawę zgodnie z tą ustawą, co wyczerpuje jej roszczenia. W związku ze zmianą wyroku, Sąd Okręgowy nakazał powódce zwrot części świadczenia wypłaconego na podstawie rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie, z uwagi na złożony charakter sprawy i wątpliwości interpretacyjne, Sąd Okręgowy nie obciążył powódki kosztami postępowania za obie instancje na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, rozróżnienie świadczeń dla pracowników i funkcjonariuszy po reformie administracji, zastosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w związku z reformą.
Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i wygaśnięcia stosunków pracy. Interpretacja art. 170 ust. 4 pwKAS może być odmienna w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest właściwa podstawa prawna i wysokość odprawy dla pracownika, którego stosunek pracy wygasł w związku z reformą KAS, w sytuacji gdy ustawa wprowadzająca KAS odsyła do różnych przepisów dla pracowników i funkcjonariuszy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownikowi przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, a nie ustawy o Służbie Celnej. Wysokość odprawy jest określona w ustawie o zwolnieniach grupowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zinterpretował art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS rozłącznie, uznając, że odesłanie do ustawy o Służbie Celnej dotyczy tylko funkcjonariuszy. Pracownikom przysługują świadczenia na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, co potwierdził Sąd Najwyższy. Powódce wypłacono już odprawę zgodnie z tą ustawą.
Czy pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej A. (...) przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, czy jednorazowa odprawa na podstawie art. 163 ustawy z dnia 23 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pracownikowi o statusie członka korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej A. (...) przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r. (III PZP 5/18), która jednoznacznie przesądziła, że w takich przypadkach pracownikom przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| I. A. (...) w Ł. | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
pwKAS art. 170 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku pracy lub służbowego w związku z brakiem propozycji nowych warunków zatrudnienia lub służby.
pwKAS art. 170 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
W przypadku wygaśnięcia stosunku pracy lub służby, pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3, tj. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
u.zw. grup. art. 8
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przewiduje odprawy pieniężne należne w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika, w wysokości jedno-dwu- lub trzymiesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy pracownika.
Pomocnicze
u.S.C. art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia, zwiększana o 20% miesięcznego uposażenia za każdy pełny rok pełnienia służby ponad 5 lat nieprzerwanej służby, nie więcej niż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia.
u.zw. grup. art. 10
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepisy dotyczące odpraw stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, celowe koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle.
k.p.c. art. 338 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylając lub zmieniając wyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, sąd na wniosek pozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywrócenie poprzedniego stanu.
u.s.c. art. 71 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
Mowa o dopuszczalności rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej z uwagi na likwidację urzędu.
u.s.c. art. 73
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
Mowa o przysługiwaniu urzędnikowi świadczenia pieniężnego z tytułu likwidacji urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 170 ust. 4 pwKAS jako rozdzielającej świadczenia dla pracowników i funkcjonariuszy. • Potwierdzenie przez Sąd Najwyższy, że pracownikom przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. • Fakt wypłacenia pracownicy odprawy zgodnie z ustawą o zwolnieniach grupowych.
Odrzucone argumenty
Interpretacja Sądu Rejonowego, że art. 170 ust. 4 pwKAS przyznaje świadczenia pracownikom i funkcjonariuszom na analogicznych zasadach, odsyłając do ustawy o Służbie Celnej. • Roszczenie o odprawę na podstawie ustawy o Służbie Celnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w cytowanej uchwale, nie znajdując podstaw do przedstawienia odmiennej argumentacji. • W przeciwnym razie mogłoby dojść do unicestwienia tej funkcji Sądu Najwyższego, którą jest czuwanie nad jednolitością orzecznictwa. • W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w cytowanej uchwale, nie znajdując podstaw do przedstawienia odmiennej argumentacji. • W ocenie Sądu Okręgowego sprawa miała złożony charakter, na co wskazuje brzmienie przepisów i ich różnoraka ocena w dotychczasowym orzecznictwie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, rozróżnienie świadczeń dla pracowników i funkcjonariuszy po reformie administracji, zastosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w związku z reformą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i wygaśnięcia stosunków pracy. Interpretacja art. 170 ust. 4 pwKAS może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracji i jej skutków dla pracowników, a także pokazuje, jak sądy różnie interpretują przepisy, zanim zapadnie ostateczne stanowisko Sądu Najwyższego.
“Pracownik czy funkcjonariusz? Kto zyskał więcej na reformie KAS – sąd rozstrzyga spór o odprawę.”
Dane finansowe
WPS: 16 864,56 PLN
odprawa pieniężna: 16 864,56 PLN
zwrot kosztów procesu: 3184,76 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.