VIII Pa 58/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pracownika domagającego się odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, uznając, że to pracownik jako pierwszy rozwiązał umowę, co czyniło późniejsze oświadczenie pracodawcy nieskutecznym.
Pracownik domagał się odszkodowania od pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracownik sam złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy z powodu rzekomego braku zapewnienia mu bezpiecznych warunków pracy. Następnie pracodawca rozwiązał z nim umowę z powodu niestawienia się do pracy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pracownik jako pierwszy skutecznie rozwiązał umowę, co czyniło późniejsze oświadczenie pracodawcy nieskutecznym. Sąd Okręgowy oddalił apelację pracownika, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.
Powód B. S. dochodził od pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. w Z. odszkodowania w kwocie 4.210,51 zł z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów. Pracownik pracował na podstawie umów na czas określony, ostatniej do 30.04.2017 r. W dniu 30.09.2016 r. złożył pracodawcy oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia, wskazując jako przyczynę niewywiązanie się pracodawcy z obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (brak odzieży ochronnej). W odpowiedzi, w dniu 12.10.2016 r., pracodawca doręczył pracownikowi pismo o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, tj. niestawienia się do pracy od 1.10.2016 r. bez usprawiedliwienia. Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił powództwo, uznając, że oświadczenie pracownika z 30.09.2016 r. było skuteczne i jako pierwsze rozwiązało stosunek pracy, co czyniło późniejsze oświadczenie pracodawcy z 12.10.2016 r. nieskutecznym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę i pominięcie kwestii wydania nieprawidłowego świadectwa pracy. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając, że ustalenia faktyczne i ocena prawna Sądu Rejonowego są prawidłowe. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przepisy dotyczące odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę (art. 56 § 1 k.p., art. 59 k.p.) mają zastosowanie tylko wtedy, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy istniejący w dacie oświadczenia. Ponieważ pracownik jako pierwszy rozwiązał umowę, oświadczenie pracodawcy było nieskuteczne i nie powstało roszczenie o odszkodowanie. Sąd Okręgowy uznał również, że uchwała Sądu Najwyższego przywołana przez powoda dotyczyła innego stanu faktycznego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może dochodzić odszkodowania od pracodawcy w takiej sytuacji, ponieważ jego własne oświadczenie o rozwiązaniu umowy było skuteczne i jako pierwsze rozwiązało stosunek pracy, co czyni późniejsze oświadczenie pracodawcy nieskutecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę jest skuteczne z chwilą, gdy dotarło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Skoro pracownik złożył takie oświadczenie jako pierwszy, a pracodawca złożył swoje oświadczenie później, gdy stosunek pracy już nie istniał, oświadczenie pracodawcy było bezskuteczne i nie powstało roszczenie o odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 55 § §1 1
Kodeks pracy
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli otrzymał od pracodawcy oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów lub z innych przyczyn wskazanych w przepisie.
k.p. art. 56 § §1
Kodeks pracy
Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jeżeli umowa o pracę była zawarta na czas określony, odszkodowanie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała być zawarta, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
k.p. art. 59
Kodeks pracy
W razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu.
Pomocnicze
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
k.p. art. 97
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem. Jeżeli z przyczyn leżących po stronie pracodawcy nie można było tego dokonać w tym dniu, pracodawca wydaje świadectwo pracy w ciągu 7 dni od ustania stosunku pracy. W przypadku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę z naruszeniem przepisów, pracownikowi przysługuje odszkodowanie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik jako pierwszy skutecznie rozwiązał umowę o pracę, co czyni późniejsze oświadczenie pracodawcy nieskutecznym. Przepisy dotyczące odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę mają zastosowanie tylko do istniejącego stosunku pracy. Uchwała SN I OZP 4/09 dotyczy innego stanu faktycznego i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Odrzucone argumenty
Pracownik domagał się odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę. Pracownikowi przysługuje odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, nawet jeśli sam wcześniej rozwiązał umowę. Wydanie nieprawidłowego świadectwa pracy uzasadnia przyznanie odszkodowania za wadliwe rozwiązanie umowy.
Godne uwagi sformułowania
nie można rozwiązać nieistniejącego stosunku prawnego oświadczenie woli powoda wywołało skutek, w postaci natychmiastowego zerwania więzi obligacyjnej uchwała Sądu Najwyższego zapadła w innym stanie faktycznym
Skład orzekający
Małgorzata Andrzejewska
przewodniczący
Grażyna Łazowska
sprawozdawca
Anna Capik-Pater
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że pracownik nie może dochodzić odszkodowania od pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy, jeśli sam wcześniej skutecznie rozwiązał stosunek pracy. Podkreślenie znaczenia kolejności składania oświadczeń woli w prawie pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik sam inicjuje rozwiązanie umowy, a następnie kwestionuje późniejsze oświadczenie pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników pracy ze względu na analizę kolejności składania oświadczeń o rozwiązaniu umowy i ich skutków prawnych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Pracownik sam rozwiązał umowę, a potem chciał odszkodowania. Sąd wyjaśnia, kto pierwszy, ten lepszy.”
Dane finansowe
WPS: 4210,51 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Pa 58/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Andrzejewska Sędziowie: SSO Grażyna Łazowska (spr.) SSR del. Anna Capik-Pater Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017r. w Gliwicach sprawy z powództwa B. S. ( S. ) przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt IV P 748/16 1) oddala apelację; 2) odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. (-) SSR del. Anna Capik-Pater (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt VIII Pa 58/17 UZASADNIENIE Powód B. S. domagał się od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwoty 4.210,51 zł, tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem obowiązujących przepisów oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego podnosząc, że rozwiązała z powodem umowę o pracę zgodnie z prawem. Wyrokiem z dnia 10.02.2017r. Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił powództwo i odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej. Sąd I instancji ustalił, że powód pracował u pozwanej od 12.09.2014r. na podstawie umów o pracę na czas określony, w tym ostatniej zawartej do 30.04.2017r. na stanowisku kierownika magazynu, a następnie p.o. Głównego Specjalisty ds. Logistyki Części Zamiennych MB R. . W dniu 30.09.2016r. (data na pieczęci pozwanej potwierdzającej datę wpływu) ) powód na podstawie art. 55 §1 1 kp złożył pozwanej pisemne oświadczenie o rozwiązaniu z nią umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy wskazał niewywiązanie się pracodawcy z obowiązku zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy tj. wydania odzieży ochronnej i obuwia roboczego. Następnie w dniu 12.10.2016r. doręczone zostało powodowi pismo pozwanej, zawierające oświadczenie o rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych; to jest niestawienia się do pracy od 1.10.2016r. bez poinformowania o przyczynie nieobecności, jak również o przewidywanym okresie jej trwania. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o przywołane dowody z dokumentów. Dalsze wnioski dowodowe stron, zostały oddalone bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu I instancji roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Na początku Sąd Rejonowy zauważył, że każde oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę - jako jednostronna czynność prawna - czy to za wypowiedzeniem, czy też bez wypowiedzenia jest ważne i skuteczne, jeżeli dotarło do adresata w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią. Podkreślił, że w prawie pracy nie występuje nieważność oświadczeń rozwiązujących stosunek pracy (poza niektórymi wadami oświadczenia woli), nawet wówczas, gdy uchybiają one wymogom formalnym lub też zostały złożone w tzw. okresach ochronnych. Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że bez znaczenia jest okoliczność, czy druga strona stosunku pracy faktycznie zapoznała się z treścią oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy, gdyż wystarczy, że miała taką możliwość. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Niewątpliwym w ocenie Sądu I instancji było, że pozwana miała rzeczywistą możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia powoda, rozwiązującego umowę o pracę, które otrzymała w dniu 30. 09.2016r. i okoliczności tej nie kwestionowała. W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy uznał, że oświadczenie pozwanej, złożone po rozwiązaniu stosunku pracy przez powoda nie było skuteczne, ponieważ oświadczenie woli powoda wywołało skutek, w postaci natychmiastowego zerwania więzi obligacyjnej, a zatem pozwana nie mogła rozwiązać umowy o pracę, która już została rozwiązana w trybie natychmiastowym. Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, powód nie mógł domagać się od pozwanej odszkodowania na podstawie art. 59 k.p. zgodnie, z którym w razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, gdyż jako pierwszy na podstawie art. 55 §1 1 kp rozwiązał łączącą go z pozwaną umowę. W konsekwencji Sąd Rejonowy oddalił powództwo i na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania. Powód wniósł apelację od powyższego wyroku zarzucając: - naruszenie przepisów art. 56§1, art. 59 oraz art. 52§ 1 pkt 1 kp poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie tj. błędne przyjęcie, że powód nie mógł dochodzić od pozwanej odszkodowania za naruszenie przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę, z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy przed złożeniem oświadczenia pozwanej z 10.10.2016r., podczas gdy fakt wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy między stronami nie wykluczał, ale potęgował naruszenie przez pozwaną norm prawa pracy i rzutował na prawa powoda jako pracownika, - pominięcie, że powodowi wydano nieprawidłowe świadectwo pracy, - pominięcie, że pracownik nie może nie zgadzając się ze wskazaną podstawą prawną rozwiązania stosunku pracy kwestionować tej podstawy inaczej, aniżeli poprzez złożenie odwołania do sądu pracy. Stawiając powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu za obydwie instancje. W uzasadnieniu apelujący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 4.11.2009r., I OZP 4/09, w której wyjaśniono, że pracownik nie może skutecznie dochodzić sprostowania świadectwa pracy w części dotyczącej stwierdzenia, że stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika, kwestionując zgodność z prawem tego rozwiązania, bez wystąpienia z powództwem o roszczenia z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 56 kp Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny sprawy, jak i jego ocena nie budzą wątpliwości i nie dają podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w apelacji. Jak słusznie podniosła pozwana zarzut naruszenia art. 56§1 kp jest chybiony. Po myśli tego przepisu pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o odszkodowanie. Przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy istniejący w dacie oświadczenia o jego rozwiązaniu. Wynika to jednoznacznie z treści przywołanej normy prawnej, przyznającej prawo domagania się odszkodowania tylko tej osobie z którą rozwiązano stosunek pracy. W rozpoznawanej sprawie, prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił, że umowa o pracę powoda uległa rozwiązaniu na skutek jego oświadczenia woli z dnia 30.09.2016r., a zatem oświadczenie woli pozwanej z dnia 10.10.2016r. nie wywołało skutków prawnych - nie można rozwiązać nieistniejącego stosunku prawnego. Skoro oświadczenie pozwanej było nieskuteczne, to po stronie powoda nie powstało roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 56§1 kp . Z tych samych przyczyn, Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia art. 59 kp , zgodnie z którym w razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas określony z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu. W tych okolicznościach, za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 52§ 1 pkt 1 kp , jako że zastosowanie tegoż przepisu nie było ani nie mogło być przedmiotem oceny Sądu Rejonowego, jak również nie było podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem pozwanej, że powoływana przez apelującego uchwała Sądu Najwyższego z 4.11.2009r., I OZP 4/09 zapadła w innym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem oceny była sytuacja, w której pracownik kwestionuje przyczynę rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę bez wypowiedzenia. W rozpoznawanej sprawie, to pracownik rozwiązał umowę o pracę, a zatem przywołana uchwała nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie procesu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił powództwo, z uwagi na brak roszczenia. Wydanie powodowi nieprawidłowego świadectwa pracy, nie może być podstawą przyznania prawa do odszkodowania za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę, bo tego nie przewidują przepisy prawa. Ustawodawca w art. 97 kp przewidział środki ochrony prawnej w razie wystąpienia takiej sytuacji. Reasumując Sąd Okręgowy uznał, iż zarzuty apelacji nie znajdują potwierdzenia i w oparciu o art. 385 k.p.c. , oddalił apelację. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc , bowiem okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej w postępowaniu apelacyjnym. (-) SSR del. Anna Capik-Pater (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) Sędzia Przewodniczący Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI