VIII Pa 56/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. Młynie, dochodziła zapłaty kwoty 15.323 zł od pozwanego A. J. , swojego byłego pracownika. Pozwany dokonał potrącenia z pobranej od klienta kwoty 30.240 zł (faktura nr (...) za instalację PV) sumy 19.011,09 zł, obejmującej prowizję, premię i inne rozliczenia. Sąd Rejonowy w T. uwzględnił powództwo w części, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 818 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany w apelacji zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 3, 232, 233, 328 kpc) i prawa materialnego (art. 114, 116, 8 kp, art. 498, 499, 61 kc), twierdząc, że miał prawo do potrącenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego, że pozwany nie był uprawniony do pobierania gotówki od klienta ani do dokonywania potrąceń, a jego działanie było umyślne i wyrządziło szkodę powódce. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany ponosi odpowiedzialność materialną na podstawie przepisów Kodeksu Pracy. Zażalenie powódki na punkt 3 wyroku Sądu Rejonowego dotyczące kosztów procesu zostało częściowo uwzględnione, a kwota zasądzona na rzecz powódki została podwyższona do 4 418 zł. Pozwany został obciążony kosztami postępowania odwoławczego w kwocie 1 605 zł. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie odpowiedzialności materialnej pracownika za pobranie gotówki od klienta i dokonanie z niej potrąceń bez uprawnienia, a także zasady ustalania kosztów procesu.
Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania gotówki i potrącenia przez pracownika, który nie miał do tego umocowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik, który pobrał gotówkę od klienta powódki i dokonał z niej potrącenia własnych należności, działał bezskutecznie i ponosi odpowiedzialność materialną wobec pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik nie był uprawniony do pobierania gotówki od klienta ani do dokonywania potrąceń, a jego działanie było umyślne i wyrządziło szkodę pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownik nie miał umocowania do pobierania gotówki ani do dokonywania potrąceń. Jego działanie było sprzeczne z obowiązkami pracowniczymi i spowodowało szkodę u pracodawcy, co uzasadnia odpowiedzialność materialną na podstawie przepisów Kodeksu Pracy, w tym w pełnej wysokości z uwagi na umyślność działania.
Czy pełnomocnik procesowy z urzędu jest uprawniony do złożenia oświadczenia o potrąceniu w imieniu pozwanego?
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje upoważnienia do składania oświadczeń materialnoprawnych, takich jak potrącenie, chyba że istnieje szczególne pełnomocnictwo.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał, że potrącenie jest czynnością materialnoprawną, a pełnomocnik procesowy nie jest do niej uprawniony bez szczególnego pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy uznał, że kwestia ta stała się zbędna w kontekście braku możliwości skutecznego potrącenia przez samego pozwanego.
Jakie są zasady ustalania i zasądzania kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji i zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty procesu są zasądzane na rzecz strony wygrywającej, a ich wysokość zależy od stawek minimalnych określonych w rozporządzeniach oraz od stopnia wygranej/przegranej w poszczególnych instancjach.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy dokonał zmiany punktu 3 wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kosztów procesu na rzecz powódki, uwzględniając stawki minimalne dla radcy prawnego i opłaty sądowe. Koszty postępowania odwoławczego zostały zasądzone od pozwanego na rzecz powódki, z uwzględnieniem stawek za postępowanie apelacyjne i zażaleniowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| A. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. B. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i jest obowiązany do odszkodowania za wszelkie straty poniesione przez pracodawcę wskutek niewłaściwego zachowania pracownika.
k.p. art. 122
Kodeks pracy
Pracownik umyślnie wyrządzający szkodę jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
Pomocnicze
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie wymaga istnienia dwóch przeciwstawnych wierzytelności, gdzie obie osoby są jednocześnie wierzycielami i dłużnikami. Nie wymaga szczególnego potwierdzenia wierzytelności ani ich bezsporności. Wierzytelności w stosunku do osób trzecich są wyłączone od udziału w potrąceniu ustawowym (compensatio ex iure tertii nequit).
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie strony nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 187
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew musi zawierać określone żądanie skierowane do sądu oraz przytaczać okoliczności faktyczne uzasadniające to żądanie. Powód nie musi podać podstawy prawnej swojego żądania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie był uprawniony do pobierania gotówki od klienta. • Pozwany nie był uprawniony do dokonywania potrąceń z pobranej kwoty. • Działanie pozwanego było umyślne i wyrządziło szkodę powódce. • Powódka wykazała przesłanki odpowiedzialności materialnej pracownika.
Odrzucone argumenty
Pozwany miał prawo do potrącenia własnych należności z pobranej kwoty. • Pełnomocnik procesowy z urzędu był uprawniony do złożenia oświadczenia o potrąceniu. • Powódka nie sprostała obowiązkowi przedstawienia dowodów na swoje roszczenie. • Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny dowodów i nie rozpoznał istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
wierzytelności w stosunku do osób trzecich, są wyłączone od udziału w potrąceniu ustawowym (compensatio ex iure tertii nequit) • Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. • Pracownik umyślnie wyrządzający szkodę jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Kalinka
sędzia
Anna Capik-Pater
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności materialnej pracownika za pobranie gotówki od klienta i dokonanie z niej potrąceń bez uprawnienia, a także zasady ustalania kosztów procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania gotówki i potrącenia przez pracownika, który nie miał do tego umocowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o odpowiedzialności materialnej pracowników i zasady potrąceń, co jest istotne dla pracodawców i pracowników. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów procesu również ma wartość praktyczną.
“Pracownik pobrał gotówkę od klienta i dokonał potrącenia. Czy miał do tego prawo?”
Dane finansowe
WPS: 15 323 PLN
zwrot kosztów procesu: 4418 PLN
koszty postępowania odwoławczego: 1605 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.