VIII PA 49/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. K. domagał się od pozwanej spółki akcyjnej kwoty 45 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do odpoczynku i życia prywatnego, wynikające z pełnienia dyżurów pod telefonem w ramach prac komisji kolejowej. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach zasądził 15 000 zł, uznając, że dyżury naruszały prawo pracownika do 11-godzinnego odpoczynku dobowego, co stanowi naruszenie dóbr osobistych. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że choć dyżury mogły naruszać prawo do odpoczynku, nie czyniły tego w sposób szczególnie uciążliwy, uzasadniający przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślono specyfikę zatrudnienia w transporcie kolejowym, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i możliwość dostosowania harmonogramów dyżurów przez pracownika. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazujące na potrzebę wykazania szczególnie uciążliwego naruszenia prawa do odpoczynku oraz elastyczność w jego realizacji w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na charakter sprawy i subiektywne przekonanie powoda o słuszności roszczenia, odstąpiono od obciążania go kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia dyżuru pracowniczego i jego wpływu na dobra osobiste pracownika, zwłaszcza w kontekście prawa do odpoczynku.
Dotyczy specyfiki zatrudnienia w transporcie kolejowym i obowiązków związanych z pracą w komisji wypadkowej. Ocena uciążliwości dyżurów jest indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pełnienie dyżurów pod telefonem przez pracownika, które potencjalnie naruszają prawo do 11-godzinnego odpoczynku dobowego, stanowi naruszenie dóbr osobistych pracownika uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie prawa do odpoczynku w wyniku pełnienia dyżurów pod telefonem nie zawsze stanowi naruszenie dóbr osobistych uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia, jeśli nie jest ono szczególnie uciążliwe i uwzględnia specyfikę zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć dyżury mogły naruszać prawo do odpoczynku, nie czyniły tego w sposób szczególnie uciążliwy, uzasadniający przyznanie zadośćuczynienia. Podkreślono specyfikę zatrudnienia w transporcie kolejowym, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i możliwość dostosowania harmonogramów dyżurów przez pracownika, a także powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Czy harmonogramy dostępności pod telefonem, bez obowiązku przebywania w konkretnym miejscu, mogą być uznane za dyżur w rozumieniu art. 151(5) § 1 Kodeksu pracy?
Odpowiedź sądu
Tak, nawet dyżur domowy pod telefonem, gdzie pracownik ma obowiązek odebrać telefon i ewentualnie podjąć pracę, może być kwalifikowany jako dyżur pracowniczy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na stanowisko Sądu Rejonowego, uznał, że sam fakt zobowiązania pracownika do odbioru telefonu służbowego poza godzinami pracy i ewentualnego podjęcia pracy należy kwalifikować jako dyżur pracowniczy, nawet jeśli nie ma obowiązku przebywania w domu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółce akcyjnej w W. Zakładowi (...) w T. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie naruszenia dobra osobistego.
k.p. art. 151(5) § 1
Kodeks pracy
Definicja dyżuru pracowniczego jako pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 132
Kodeks pracy
Prawo pracownika do co najmniej 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
k.p. art. 133
Kodeks pracy
Prawo pracownika do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.
k.p. art. 151(5) § 2
Kodeks pracy
Czas dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli pracownik nie wykonywał pracy, ale nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Katalog dóbr osobistych człowieka.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyżury pracownicze, nawet pod telefonem, nie zawsze naruszają dobra osobiste w stopniu uzasadniającym zadośćuczynienie, zwłaszcza gdy uwzględnia się specyfikę zatrudnienia i możliwość elastycznego dostosowania harmonogramów. • Prawo do odpoczynku może być realizowane elastycznie w wyjątkowych sytuacjach, uwzględniając potrzeby pracodawcy i pracownika. • Powód nie wykazał, że naruszenie prawa do odpoczynku było szczególnie uciążliwe i usprawiedliwiało subiektywne poczucie krzywdy.
Odrzucone argumenty
Pełnienie dyżurów pod telefonem przez 5-7 kolejnych dni w miesiącu, bez zagwarantowanego 11-godzinnego odpoczynku, stanowi naruszenie dóbr osobistych pracownika. • Dyżur pracowniczy, nawet domowy, zobowiązuje pracownika do gotowości do pracy i ogranicza swobodę spędzania czasu wolnego, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
nie zawsze możliwe było uwzględnienie życzeń pracowników • nie można mówić o tym, że miał zagwarantowane i nienaruszone prawo do 11-godzinnego odpoczynku • nie można porównać z dyżurami sekretarek sądowych • nie wykazał, że pełnienie dyżurów w spornym okresie, naruszyło jego prawo do odpoczynku w sposób szczególnie uciążliwy
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dyżuru pracowniczego i jego wpływu na dobra osobiste pracownika, zwłaszcza w kontekście prawa do odpoczynku."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zatrudnienia w transporcie kolejowym i obowiązków związanych z pracą w komisji wypadkowej. Ocena uciążliwości dyżurów jest indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dyżurów pracowniczych i ich wpływu na życie prywatne, choć rozstrzygnięcie jest bardziej techniczne niż sensacyjne.
“Dyżur pod telefonem: czy pracodawca może ograniczać Twój czas wolny?”
Dane finansowe
WPS: 45 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.