VIII Pa 45/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-09-26
SAOSPracyświadczenia pracowniczeŚredniaokręgowy
deputat węglowyrekompensataprawo pracyubezpieczenia społeczneemerytura górniczarenta rodzinnaspadkobiercyorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej spółki, potwierdzając prawo wdowy do rekompensaty za utratę deputatu węglowego po zmarłym mężu-emerycie górniczym.

Powódka domagała się od pozwanej spółki rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla po zmarłym mężu, który był emerytem górniczym. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że zmarły był uprawniony do deputatu, a powódka jako wdowa pobierająca rentę rodzinną spełnia przesłanki do rekompensaty. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki S. C. o zasądzenie od pozwanej Spółki (...) S.A. kwoty 10.000 zł tytułem rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla. Powódka argumentowała, że jej zmarły mąż, J. C. (1), był emerytem górniczym i miał prawo do deputatu węglowego, a ona jako wdowa pobierająca rentę rodzinną jest uprawniona do rekompensaty. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując uprawnienie zmarłego do deputatu i powódki do rekompensaty. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. zasądził dochodzoną kwotę, ustalając, że mąż powódki pracował w kopalni, przeszedł na emeryturę, a jego śmierć nastąpiła już po zakończeniu stosunku pracy. Sąd pierwszej instancji powołał się na ustawę z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c.) oraz prawa materialnego (ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym). Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako nieuzasadnioną. Sąd drugiej instancji w pełni aprobowal ustalenia faktyczne i wywody prawne sądu pierwszej instancji, podkreślając, że ocena dowodów była prawidłowa, a powódka spełniała przesłanki do przyznania świadczenia rekompensacyjnego, w tym prawo do renty rodzinnej po emerycie górniczym uprawnionym do bezpłatnego węgla. Sąd wskazał również, że ustawa nie wymaga faktycznego pobierania deputatu, a jedynie uprawnienia do niego, oraz że pozwana powinna wezwać do uzupełnienia wniosku, zamiast od razu odmawiać.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wdowa mająca ustalone prawo do renty rodzinnej po emerycie górniczym, który był uprawniony do bezpłatnego węgla w trakcie pobierania emerytury, spełnia przesłanki do przyznania świadczenia rekompensacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest uprawnienie do deputatu w trakcie pobierania emerytury, a nie jego faktyczne pobieranie przez emeryta lub wdowę. Powódka wykazała prawo do renty rodzinnej i fakt pobierania deputatu węglowego do 2014 roku, co spełniało przesłanki ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznapowódka
Spółka (...) Spółka Akcyjna w B.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r.b.w. art. 2 § pkt 1

Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla

Definiuje osobę uprawnioną do świadczenia jako wdowę mającą ustalone prawo do renty rodzinnej po emerycie uprawnionym do bezpłatnego węgla w trakcie pobierania emerytury.

u.ś.r.b.w. art. 2 § ust. 1b

Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla

Potwierdza, że wdowa mająca ustalone prawo do renty rodzinnej jest osobą uprawnioną, nawet jeśli nie pobierała faktycznie deputatu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd.

u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmarły mąż powódki był emerytem górniczym uprawnionym do deputatu węglowego. Powódka jako wdowa pobierająca rentę rodzinną spełnia przesłanki do otrzymania rekompensaty. Ustawa nie wymaga faktycznego pobierania deputatu, a jedynie uprawnienia do niego. Pozwana spółka nie wezwała do uzupełnienia wniosku, a jedynie odmówiła jego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Powódka nie wykazała, aby jej mąż był pracownikiem przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy i był uprawniony do bezpłatnego węgla. Brak wniosków o bezpłatny węgiel powoduje, że nie można powódki uznać za osobę uprawnioną do rekompensaty. Śmierć męża powódki nastąpiła w trakcie trwania stosunku pracy (argument pozwanej, który został obalony).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy w pełni aprobuje ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjmuje je jako własne. Podziela również wywody prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znajdując żadnych podstaw do jego zmiany bądź uchylenia. Powódka spełnia przesłanki przyznania świadczenia rekompensacyjnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Emeryt pobierający świadczenie (emeryturę) musiał być jedynie uprawniony do bezpłatnego węgla – przepis ten nie wymaga natomiast aby deputat faktycznie został przez niego pobrany.

Skład orzekający

Małgorzata Andrzejewska

przewodniczący-sprawozdawca

Patrycja Bogacińska-Piątek

sędzia

Magdalena Kimel

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, w szczególności w kontekście uprawnień wdów po emerytach górniczych oraz wymogów dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy uprawnionych i konkretnej ustawy z 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy świadczeń związanych z górnictwem i prawami emerytów/wdów, co może być interesujące dla osób związanych z tym sektorem lub dla szerszej publiczności ze względu na aspekt społeczny i historyczny (deputaty węglowe).

Czy wdowa po emerycie górniczym dostanie rekompensatę za utracony deputat węglowy? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

rekompensata za utratę prawa do bezpłatnego węgla: 10 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Pa 45/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Andrzejewska (spr.) Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek (del.) Magdalena Kimel Protokolant: Dominika Smyrak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019r. w Gliwicach sprawy z powództwa S. C. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o świadczenie rekompensacyjne na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt IV P 507/18 oddala apelację. (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (-) sędzia Małgorzata Andrzejewska (-) sędzia (del.) Magdalena Kimel Sygn. akt VIII Pa 45/19 UZASADNIENIE S. C. wniosła pozew przeciwko Spółce (...) S.A. w B. domagając się zasądzenia kwoty 10.000zł tytułem rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla. Uzasadniając swoje żądanie podała, że pozwana błędnie uznała, iż jej mąż J. C. (1) zmarł w trakcie trwania stosunku pracy. J. C. (1) zmarł 8 grudnia 2010r. będąc już na emeryturze, a ona nabyła po nim prawo do renty rodzinnej wraz z deputatem węglowym. Pozwana Spółka (...) S.A. w B. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że powódka nie wykazała, aby jej mąż był pracownikiem przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy i był uprawniony do bezpłatnego węgla. Brak wniosków o bezpłatny węgiel powoduje, że nie można powódki uznać za osobę uprawnioną do rekompensaty. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2018r. Sąd Rejonowy w Zabrzu zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 10.000zł jako rekompensatę za utratę prawa do bezpłatnego węgla. Sąd pierwszej instancji ustalił, że mąż powódki J. C. (1) pracował w KWK (...) . Stosunek pracy uległ rozwiązaniu na mocy porozumienia stron na skutek przejścia na emeryturę. Jego śmierć miała miejsce w dniu 8 grudnia 2010r. już na emeryturze. Powódka pobiera po zmarłym mężu rentę rodzinną. W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy powołał przepisy ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U z 2017r., poz.1971) - art. 2 pkt 1. Sąd uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Stwierdzone zostało, iż powódka wbrew stanowisku pozwanej wykazała poprzez przedstawienie świadectwa pracy, że śmierć jej męża J. C. (1) nastąpiła w okresie, kiedy był on już na emeryturze górniczej. Stosunek pracy ustał więc na skutek przejścia na emeryturę, a nie w wyniku śmierci w trakcie trwania stosunku pracy. Dodatkowo powódka ma ustalone prawo do renty rodzinnej po mężu, którą obecnie pobiera. Oznacza to, że powódka spełniała wszystkie przesłanki do przyznania jej rekompensaty pieniężnej z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Podkreślono, że w decyzji odmownej strona pozwana wskazała jako jedyną przyczynę odmowy wypłaty rekompensaty fakt śmierci męża powódki w trakcie trwania stosunku pracy. Stąd też Sąd uznał, iż ciężar dowodu spoczął na stronie pozwanej w zakresie takiej okoliczności, jak pobieranie deputatu węglowego. Treść zaskarżonej decyzji zdeterminowała zakres sporu, a ten w zasadzie sprowadzał się do ustalenia, czy śmierć męża powódki miała miejsce w trakcie trwania stosunku pracy O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j.Dz.U. z 2018r., poz. 300 ze zm.). Apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 k.p.c. , poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, zamiast swobodnej oceny dowodów; - naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, poprzez uznanie powódki za osobę uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której powódka nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rekompensatę dokumentów potwierdzających uprawnienie do żądanego świadczenia; - naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, poprzez uznanie powódki za osobę uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której powódka nie udowodniła spełnienia przez nią przesłanki posiadania prawa do deputatu węglowego z przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy w trakcie pobierania emerytury, a więc nie wykazała, że jest osobą uprawnioną w rozumieniu powołanego przepisu. Wskazując na powyższe zarzuty, apelująca złożyła wniosek o: 1. Zmianę zaskarżonego wyroku w poprzez: 1) oddalenie powództwa w całości; 2) zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. 2. Zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej obowiązku zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, a w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie albowiem jej zarzuty są nieuzasadnione. Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy i znajduje oparcie zarówno w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i obowiązujących przepisach prawa. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał analizy zebranych dowodów, nie naruszając zasady ich swobodnej oceny i w oparciu o zasadnie ustalony stan faktyczny sprawy, prawidłowo zastosował konkretnie przywołane przepisy prawa materialnego. Sąd Okręgowy w pełni aprobuje ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjmuje je jako własne. Podziela również wywody prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znajdując żadnych podstaw do jego zmiany bądź uchylenia. Podkreślenie jeszcze raz wymaga, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji swobodna ocena dowodów nie narusza reguł zawartych w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu wyroku wyjaśnił w oparciu o jakie dowody dokonał ustaleń faktycznych w sprawie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że mąż powódki J. C. (1) był zatrudniony w KWK (...) w okresie do dnia 11 lutego 1987r. i jego stosunek pracy uległ rozwiązaniu w związku z przejściem na emeryturę. J. C. (2) zmarł w dniu 8 grudnia 2010r. S. C. pobiera rentę rodzinna po zmarłym mężu. Jak wynika z informacji podanej przez (...) S.A. , w przedstawionych przez powódkę dokumentach, powódka pobierała deputat węglowy do 2014r. W tej sytuacja powódka spełnia przesłanki przyznania świadczenia rekompensacyjnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w art. 2 ust. 1b ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U z 2017r., poz.1971). Jest ona bowiem wdową mającą ustalone prawo do renty rodzinnej po emerycie uprawnionym w trakcie pobierania emerytury do bezpłatnego węgla. Powódka, w trakcie pobierania renty rodzinnej, otrzymywała deputat węglowy do 2014r. Wskazać należy ponadto, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 1a ustawy emeryt pobierający świadczenie (emeryturę) musiał być jedynie uprawniony do bezpłatnego węgla – przepis ten nie wymaga natomiast aby deputat faktycznie został przez niego pobrany. Podobnie stanowi art. 2 ust. 1b ustawy – osobą uprawnioną jest wdowa mająca ustalone prawo do renty rodzinnej i nie jest przy tym wymagane aby pobierała ona faktycznie deputat węglowy. Podkreślenia tutaj wymaga, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla strona pozwana, jeżeli w jej ocenie wniosek powódki o wypłatę rekompensaty nie zawierał danych lub nie dołączono do niego dokumentów - powinna wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub dostarczenia dokumentów pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, tymczasem wniosek został rozpoznany odmownie. Mając powyższe na uwadze Sąd drugiej instancji, na mocy art. 385 k.p.c. , oddalił apelację strony pozwanej jako nieuzasadnioną. (-) Sędzia Patrycja Bogacińska-Piatek (-) Sędzia Małgorzata Andrzejewska (-) Sędzia del. Magdalena Kimel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI