VIII Pa 19/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-11-21
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
deputat węglowyświadczenie rekompensacyjnerenta rodzinnaemerytura górniczaprawo pracyubezpieczenia społecznesąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej spółki, potwierdzając prawo wdowy do świadczenia rekompensacyjnego za utratę prawa do bezpłatnego węgla, mimo śmierci męża emeryta górniczego przed wejściem w życie ustawy.

Powódka, wdowa po emerycie górniczym, domagała się świadczenia rekompensacyjnego za utratę prawa do bezpłatnego węgla. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że spełnia ona warunki ustawy, w tym prawo do renty rodzinnej i fakt, że mąż zmarł po przejściu na emeryturę. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając błędy proceduralne i materialne, w tym brak dowodów na uprawnienie powódki oraz pozbawienie jej prawa do obrony. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że pozwana sama wypłacała powódce deputat węglowy do 2014 roku i miała dokumentację potwierdzającą jej uprawnienia.

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki S. N. o zasądzenie świadczenia rekompensacyjnego za utratę prawa do bezpłatnego węgla w kwocie 10 000 zł. Powódka, wdowa po zmarłym emerycie górniczym J. N., argumentowała, że przysługuje jej to świadczenie na mocy ustawy z dnia 12 października 2017 r. Pozwana Spółka (...) S.A. w B. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie jest osobą uprawnioną, ponieważ jej mąż zmarł w trakcie trwania stosunku pracy, a ona nie wykazała prawa do renty rodzinnej. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z 25 października 2018 r. uwzględnił powództwo, zasądzając dochodzoną kwotę. Sąd ustalił, że mąż powódki przeszedł na emeryturę górniczą w 1986 r., zmarł w 1997 r., a powódka miała ustalone prawo do renty rodzinnej. Pozwana spółka wypłacała jej deputat węglowy do 2014 r. Sąd Rejonowy uznał, że powódka spełnia przesłanki z art. 2 pkt 1 lit. b ustawy, gdyż jest wdową po emerycie górniczym z prawem do renty rodzinnej, a śmierć męża nastąpiła po przejściu na emeryturę. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 233 k.p.c. (dowolna ocena dowodów), art. 379 pkt 5 k.p.c. (nieważność postępowania przez pozbawienie prawa do obrony) oraz błędne zastosowanie art. 2 pkt 1 lit. b ustawy. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił dowody, a także właściwie zastosował prawo materialne. Podkreślono, że pozwana spółka musiała dysponować dokumentacją potwierdzającą prawo powódki do deputatu, skoro wypłacała go do 2014 r. Zarzuty dotyczące nieważności postępowania również uznano za niezasadne, wskazując, że profesjonalny pełnomocnik pozwanej był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a pozwana sama wnosiła o prowadzenie rozprawy pod jej nieobecność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wdowa jest uprawniona do świadczenia rekompensacyjnego, jeśli spełnia warunki określone w ustawie, w tym prawo do renty rodzinnej po zmarłym emerycie górniczym, niezależnie od tego, czy zmarły był aktywnym pracownikiem w momencie śmierci, o ile zmarł po przejściu na emeryturę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka spełniała przesłanki z ustawy, gdyż była wdową po emerycie górniczym, miała prawo do renty rodzinnej, a jej mąż zmarł po przejściu na emeryturę. Fakt, że pozwana spółka wypłacała powódce deputat węglowy do 2014 r., potwierdzał jej uprawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka S. N.

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznapowódka
Spółka (...) Spółce Akcyjnej w B.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

u.ś.r.u.p.b.w. art. 2 § pkt 1 lit. b

Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla

Osobami uprawnionymi są m.in. wdowy po zmarłym emerycie lub renciście górniczym, mające ustalone prawo do renty rodzinnej po tej osobie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony prawa do obrony.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka jest wdową po emerycie górniczym, który zmarł po przejściu na emeryturę. Powódka posiadała ustalone prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Pozwana spółka wypłacała powódce deputat węglowy do 2014 r., co potwierdzało jej uprawnienia. Pełnomocnik pozwanej był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a pozwana wnosiła o prowadzenie rozprawy pod jej nieobecność.

Odrzucone argumenty

Powódka nie wykazała, aby pobierała rentę po zmarłym mężu. Śmierć męża powódki nastąpiła w trakcie trwania stosunku pracy. Pozwanej nie doręczono decyzji emerytalnej J. N., co pozbawiło ją prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że całkowicie niezrozumiałe było w tym względzie stanowisko strony pozwanej, która do 2014 r. wypłacała powódce deputat węglowy i musiała dysponować dokumentacją, która potwierdzała prawo powódki do deputatu. Należ podkreślić, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący w toku procesu pozwaną został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a mimo to nie stawił się. Pozwana miała zatem możliwość zapoznania się z ujawnionymi na rozprawie dowodami, jednak ani jej pełnomocnik, ani osoba działająca w imieniu pozwanej spółki nie wzięli udziału w rozprawie.

Skład orzekający

Jolanta Łanowy-Klimek

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Łazowska

sędzia

Teresa Kalinka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rekompensacyjnych dla wdów po emerytach górniczych oraz kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i oceną dowodów w sprawach pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy uprawnionych (emeryci górniczy i ich wdowy) oraz konkretnej ustawy z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla określonej grupy społecznej świadczenia, a także porusza kwestie proceduralne związane z prawem do obrony. Choć nie jest przełomowa, stanowi przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy wdowa po emerycie górniczym ma prawo do rekompensaty za utracony deputat węglowy? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

świadczenie rekompensacyjne: 10 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Pa 19/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Jolanta Łanowy-Klimek (spr.) Sędziowie: Grażyna Łazowska Teresa Kalinka Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019r. w Gliwicach sprawy z powództwa S. N. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o świadczenie rekompensacyjne na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt IV P 577/18 oddala apelację. (-) sędzia Teresa Kalinka (-) sędzia Jolanta Łanowy-Klimek (spr.) (-) sędzia Grażyna Łazowska Sygn. akt VIII Pa 19/19 UZASADNIENIE Powódka S. N. wniosła pozew przeciwko Spółce (...) S.A. w B. domagając się zasądzenia rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla w kwocie 10 000 zł. Uzasadniając swoje żądanie podała, że jest wdową po J. N. , który zmarł jako emeryt w (...) . Pozwana Spółka (...) S.A. w B. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Podała, że w świetle ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla powódka nie jest osobą uprawnioną do otrzymania rekompensaty, gdyż nie wykazała, aby pobierała rentę po zmarłym mężu, a nadto skoro jest wdową po pracowniku nie jest uprawiona do otrzymania rekompensaty. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z 25 października 2018 r. ( sygn. akt IV P 577/18 ) uwzględnił powództwo i zasądził od pozwanej na rzecz powódki 10 000 zł tytułem świadczenia rekompensacyjnego . W pkt 2 wyroku Sąd Rejonowy nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zabrzu – kwotę 500 zł tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: Jak ustalono, mąż powódki J. N. był pracownikiem KWK (...) i z dniem 5 marca 1986 r. przeszedł na emeryturę górniczą. W dniu 17 grudnia 1997 r. J. N. zmarł, a rentę rodzinną po nim organ rentowy przyznał powódce Do 2014 r. powódka otrzymywała deputat węglowy. Spółka (...) S.A. w B. odmówiła przyznania powódce rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla przewidzianej w ustawie z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla wskazując, że nie jest ona uprawniona do otrzymania tego świadczenia, gdyż jej mąż zmarł w trakcie trwania stosunku pracy. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki zasługiwało na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017 r. poz. 1971) osobami uprawnionymi są m.in. wdowy po zmarłym emerycie lub renciście górniczym, mające ustalone prawo do renty rodzinnej po tej osobie. W ocenie Sądu Rejonowego nie ulegało wątpliwości, że powódka spełnia warunki wymienione w cytowanym przepisie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że całkowicie niezrozumiałe było w tym względzie stanowisko strony pozwanej, która do 2014 r. wypłacała powódce deputat węglowy i musiała dysponować dokumentacją, która potwierdzała prawo powódki do deputatu. Dalej Sąd Rejonowy podał, że zarówno z przesłuchania powódki jak również z dołączonych decyzji rentowych wynika, że jest ona uprawiona do renty rodzinnej po J. N. , a jego śmierć nie nastąpiła w trakcie zatrudnienia. Z decyzji rentowej oraz z zaświadczenia wystawionego przez organ rentowy wynikało zaś, że J. N. zmarł 11 lat po przejściu na emeryturę górniczą. W związku z powyższym – w ocenie Sądu Rejonowego – roszczenie powódki zasługiwało na uwzględnienie. Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając go w całości, w której zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 k.p.c. , poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, zamiast swobodnej oceny dowodów, a w szczególności polegającej na przyjęciu, że powódka udowodniła, że jest wdową po osobie zatrudnionej w przedsiębiorstwie górniczym, która jako emeryt faktycznie pobierający emeryturę posiada prawo do deputatu węglowego z przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy, pomimo, że okoliczności te nie wynikały z jakiegokolwiek dowodu przeprowadzonego w sprawie, a jedynie z gołosłownych twierdzeń powódki; - nieważność postępowania w rozumieniu przepisu art. 379 pkt 5) k.p.c. , tj. pozbawienie pozwanej prawa do obrony, co polegało na zaniechaniu odroczenia rozprawy i wydanie przez Sąd wyroku w sytuacji, gdy pozwanej nie został nigdy doręczony dowód z dokumentu w postaci decyzji emerytalnej J. N. , który to dowód stał się podstawą istotnych ustaleń Sądu, a w konsekwencji podstawą do wydania przez Sąd wyroku zasądzającego; - naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 pkt l) lit. b) ustawy z 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że powódka jest uprawniona do rekompensaty, pomimo niewykazania przez powódkę spełnienia przez nią wszystkich przesłanek uprawniających do dochodzonego roszczenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję. Sąd Okręgowy w Gliwicach – VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Apelacja strony pozwanej jest nieuzasadniona . W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie stanu faktycznego, przeprowadził niezbędne postępowanie dowodowe, a następnie w prawidłowy sposób, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego dokonał trafnej oceny zebranych dowodów i wyciągnął właściwe wnioski, które legły u podstaw wydania zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu wyroku wyjaśnił w oparciu o jakie dowody i dlaczego dokonał ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych względów Sąd Okręgowy przyjął ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy za własne co oznacza, iż zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998r., I PKN 339/98, OSNP 1999/24/776). Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy przeprowadził także właściwą ocenę prawną stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy właściwie umotywował swoje stanowisko i Sąd II instancji w całości je podziela. Zarzuty apelacji nie zdołały podważyć trafności rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zgormadzony w sprawie materiał dowodowy, m.in. dokumentacja w postaci decyzji organu rentowego, a także przesłuchanie powódki, jednoznacznie wskazywał, że mąż powódki był emerytem górniczym, który zmarł 11 lat po przejściu na emeryturę górniczą, zaś powódka była uprawniona do renty po nim. Słusznie też Sąd I instancji wskazywał, że pozwana do 2014 r. wypłacała powódce deputat węglowy i musiała dysponować dokumentacją, która potwierdzała prawo powódki do deputatu. Wobec powyższego, zarzuty dotyczące naruszenie prawa procesowego jak i prawa materialnego były nieuzasadnione. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty apelacji dotyczące nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 k.p.c. , polegającej na pozbawieniu pozwanej prawa do obrony poprzez zaniechanie odroczenia rozprawy i wydania przez Sąd I instancji wyroku, w sytuacji gdy pozwanej nie został doręczony dowód z dokumentu w postaci decyzji emerytalnej J. N. . Należ podkreślić, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący w toku procesu pozwaną został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a mimo to nie stawił się. Pozwana miała zatem możliwość zapoznania się z ujawnionymi na rozprawie dowodami, jednak ani jej pełnomocnik, ani osoba działająca w imieniu pozwanej spółki nie wzięli udziału w rozprawie. Sąd Okręgowy zaznacza, że nieobecność pełnomocnika strony na rozprawie, prawidłowo zawiadomionego o jej terminie, nie powoduje pozbawienia możności obrony jej praw, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie. Na marginesie Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że w odpowiedzi na pozew (k.36) pozwana wnosiła m.in. o przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność pozwanej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację pozwanej oddalił jako bezzasadną. (-) sędzia Teresa Kalinka (-) sędzia Jolanta Łanowy-Klimek (spr.) (-) sędzia Grażyna Łazowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI