VIII Pa 188/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. N. domagał się od Spółki (...) S.A. w B. kwoty 30.000 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Po sprecyzowaniu żądania do kwoty 27.878,69 zł, Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r. zasądził tę kwotę, uznając, że powód, pracując na stanowisku nadgórnika, musiał przychodzić do pracy wcześniej i wychodzić później, aby wykonać swoje obowiązki, co łącznie zajmowało mu około 160 minut ponad normę. Sąd Rejonowy ustalił, że powód pracował w okresie od maja 2015 r. do stycznia 2017 r. ponad obowiązujące go normy czasu pracy, a pozwana nie prowadziła prawidłowej ewidencji czasu pracy. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów i przyjęcie opinii biegłego opartej na błędnych założeniach, a także naruszenie art. 128 kp poprzez błędną wykładnię czasu pracy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r., oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej oceny dowodów. Podkreślono, że praca w godzinach nadliczbowych może wynikać z organizacji pracy pracodawcy, nawet jeśli nie została wyraźnie zlecona. Wliczono do czasu pracy czynności takie jak przebranie się, mycie czy pobranie narzędzi, ze względu na specyfikę pracy górnika. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że należy rozróżnić pojęcie czasu pracy od zasad wynagradzania, a praca ponad normę 7,5 godziny stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych. Apelacja pozwanej została uznana za bezzasadną, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanej na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca w godzinach nadliczbowych może wynikać z organizacji pracy pracodawcy, nawet bez formalnego zlecenia, oraz wliczanie do czasu pracy czynności przygotowawczych i końcowych w specyficznych zawodach.
Dotyczy specyfiki pracy górnika i organizacji pracy w kopalni, ale zasady mogą być stosowane analogicznie w innych branżach, gdzie występują podobne zależności między czasem pracy a organizacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czas poświęcony przez pracownika na czynności związane z przygotowaniem do pracy (np. zjazd, przebranie, pobranie narzędzi) oraz czynności wykonywane po zakończeniu zmiany (np. sporządzenie raportu) powinien być wliczany do czasu pracy, a praca wykonywana ponad ustaloną normę w związku z organizacją pracy pracodawcy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czas poświęcony na czynności związane z pracą, takie jak przebranie, mycie, pobranie narzędzi, a także czynności wykonywane po zakończeniu zmiany, powinien być wliczany do czasu pracy. Praca wykonywana ponad ustaloną normę, wynikająca z organizacji pracy pracodawcy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych i podlega wynagrodzeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że specyfika pracy górnika wymaga wliczania do czasu pracy czynności takich jak przebranie, mycie, pobranie sprzętu, dojście do miejsca pracy i powrót, ponieważ są to czynności niezależne od pracownika i konieczne do świadczenia pracy. Praca ponad normę, nawet jeśli nie była wyraźnie zlecona, ale wynikała z organizacji pracy pracodawcy i konieczności wykonania obowiązków, jest pracą w godzinach nadliczbowych.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku nieprowadzenia przez pracodawcę prawidłowej ewidencji czasu pracy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku, gdy pracodawca nie wywiązał się z obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy, pracownik może powoływać wszelkie dowody na wykazanie pracy w godzinach nadliczbowych, nawet te o mniejszej mocy dowodowej niż dokumenty dotyczące czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym brak prawidłowej ewidencji czasu pracy przez pracodawcę pozwala pracownikowi na korzystanie z innych środków dowodowych do udowodnienia roszczenia o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.
Czy pracownikowi zatrudnionemu pod ziemią, którego norma czasu pracy wynosi 7,5 godziny, należy się wynagrodzenie za 8 godzin pracy, jeśli faktycznie pozostawał w dyspozycji pracodawcy przez dłuższy czas?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi zatrudnionemu pod ziemią, którego norma czasu pracy wynosi 7,5 godziny, należy się wynagrodzenie za 8 godzin pracy, jeśli faktycznie pozostawał w dyspozycji pracodawcy przez dłuższy czas, a praca ponad normę stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że norma 7,5 godziny dotyczy czasu pracy, a nie wynagrodzenia. Wynagrodzenie za 8 godzin pracy jest standardem, a skrócenie czasu pracy wynika z warunków szkodliwych. Praca ponad normę stanowi pracę w godzinach nadliczbowych i musi być odpowiednio wynagradzana. Należy rozróżnić pojęcie czasu pracy od zasad wynagradzania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółka (...) Spółka Akcyjna w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 149 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca ma obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy dla każdego pracownika.
k.p. art. 128 § § 1
Kodeks pracy
Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
k.p. art. 151¹ § § 1 - 3
Kodeks pracy
Reguluje kwestie pracy w godzinach nadliczbowych i wynagrodzenia z tego tytułu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p. art. 94 § pkt 9a
Kodeks pracy
k.p. art. 145
Kodeks pracy
k.p. art. 133
Kodeks pracy
k.p. art. 134
Kodeks pracy
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz. U. Nr 2015.1080
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organizacja pracy wymuszała pracę w godzinach nadliczbowych. • Praca w godzinach nadliczbowych nie musiała być formalnie zlecona, wystarczyła wiedza i zgoda przełożonego lub obiektywna konieczność. • Czas poświęcony na czynności przygotowawcze i końcowe powinien być wliczany do czasu pracy. • Pracodawca nie prowadził prawidłowej ewidencji czasu pracy, co pozwalało pracownikowi na dowodzenie roszczenia innymi środkami. • Należy rozróżnić czas pracy od zasad wynagradzania; norma 7,5 godziny dotyczy czasu pracy, a nie wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał, że pracował w godzinach nadliczbowych. • Praca w godzinach nadliczbowych wymagała pisemnego wniosku przełożonego. • Czynności takie jak mycie się, przebranie, pobranie narzędzi nie są czasem pracy. • Opinia biegłego była błędna, oparta na złych założeniach. • Powód otrzymywał wynagrodzenie za 8 godzin, a norma 7,5 godziny dotyczyła pracy pod ziemią.
Godne uwagi sformułowania
czas, w którym pracownik faktycznie pozostaje w dyspozycji pracodawcy i gotów jest do świadczenia pracy • czas pracy górnika wymaga przebrania się i skorzystania z łaźni, a zatem te czynności powinny być wliczane do czasu pracy • należy rozróżnić pojęcie czasu pracy oraz zasad wynagradzania • obiektywne warunki pracy, wyłączające możliwość wykonania zadań planowany w ustawowym czasie prac, są równoznaczne ze ,,szczególnymi potrzebami pracodawcy”
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący-sprawozdawca
Patrycja Bogacińska-Piątek
sędzia
Magdalena Kimel
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca w godzinach nadliczbowych może wynikać z organizacji pracy pracodawcy, nawet bez formalnego zlecenia, oraz wliczanie do czasu pracy czynności przygotowawczych i końcowych w specyficznych zawodach."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki pracy górnika i organizacji pracy w kopalni, ale zasady mogą być stosowane analogicznie w innych branżach, gdzie występują podobne zależności między czasem pracy a organizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu godzin nadliczbowych i interpretacji czasu pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia, kiedy praca 'po godzinach' jest faktycznie pracą w godzinach nadliczbowych.
“Czy praca 'po godzinach' w kopalni zawsze oznacza nadgodziny? Sąd wyjaśnia, kiedy pracownikowi należy się dodatkowe wynagrodzenie.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 27 878,69 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.