VIII PA 151/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną wskutek śmierci ojca, W. Ż., który zmarł na międzybłoniaka opłucnej, uznanego za chorobę zawodową powstałą w wyniku wieloletniej pracy z azbestem. Sąd Rejonowy w G. zasądził zadośćuczynienie na rzecz powodów (dzieci zmarłego), uznając odpowiedzialność pozwanej spółki akcyjnej na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Sąd oparł się głównie na decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającej chorobę zawodową oraz karcie zgonu, uznając związek przyczynowy między pracą a śmiercią za udowodniony. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie prawa materialnego. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację, podtrzymując ustalenia Sądu Rejonowego co do związku przyczynowego i wysokości zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że decyzja inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej nie jest wiążąca dla sądu cywilnego w zakresie ustalania odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. Związek przyczynowy wymagał udowodnienia w postępowaniu sądowym, w tym poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłych. W związku z tym Sąd Okręgowy, ponownie rozpoznając sprawę, uznał apelację pozwanej za zasadną i uchylił wyrok Sądu Rejonowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując na konieczność zbadania materialnej podstawy żądania, w tym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w celu ustalenia związku przyczynowego między pracą a chorobą oraz jej wpływu na śmierć.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wiążącego charakteru decyzji administracyjnych w postępowaniu cywilnym, konieczność przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w sprawach o ustalenie związku przyczynowego między pracą a chorobą zawodową, nierozpoznanie istoty sprawy jako podstawy uchylenia wyroku.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpowiedzialności pracodawcy za chorobę zawodową, gdzie kluczowe jest udowodnienie związku przyczynowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej jest wiążąca dla sądu cywilnego w postępowaniu o zadośćuczynienie od pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja inspektora sanitarnego nie jest wiążąca dla sądu cywilnego w zakresie ustalania przesłanek cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. Jest ona jednym z dowodów podlegającym ocenie sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że decyzja sanepidu stwierdzająca chorobę zawodową ma moc dowodową jedynie co do istnienia choroby, ale nie przesądza o istnieniu związku przyczynowego z pracą ani o odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. Ustalenie tych kwestii wymaga odrębnego postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych.
Czy sąd pracy, rozpoznając roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu śmierci pracownika na skutek choroby zawodowej, jest związany decyzją inspektora sanitarnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pracy nie jest związany decyzją inspektora sanitarnego w tym znaczeniu, że decyzja ta nie przesądza o istnieniu przesłanek cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że decyzja inspektora sanitarnego jest dokumentem urzędowym jedynie w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej, a nie przesądza o odpowiedzialności cywilnej pracodawcy, która wymaga odrębnego ustalenia w postępowaniu sądowym.
Czy w sprawie o zadośćuczynienie za śmierć pracownika na skutek choroby zawodowej, sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłych w celu ustalenia związku przyczynowego między pracą a chorobą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą zawodową i śmiercią pracownika wymaga wiadomości specjalnych i powinno być dokonane w oparciu o dowód z opinii biegłych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie, czy i w jakim stopniu choroba pracownika miała związek z narażeniem na czynniki szkodliwe w miejscu pracy, wymaga wiedzy specjalistycznej, a sądy nie mogą opierać się wyłącznie na decyzji sanepidu.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby najbliższej spowodowanej chorobą zawodową?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy zasądził po 20.000 zł dla każdego z powodów, uznając tę kwotę za adekwatną do doznanej krzywdy. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do korygowania tej kwoty. Jednakże, ze względu na konieczność ponownego rozpoznania sprawy, ostateczna wysokość zadośćuczynienia nie została ustalona.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ocenił krzywdę powodów jako znaczną, biorąc pod uwagę silne więzi rodzinne, cierpienie związane z chorobą ojca i jego śmiercią. Sąd Okręgowy uznał, że przyznana kwota mieści się w rozsądnych granicach. Jednakże, z uwagi na uchylenie wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, kwestia ostatecznej wysokości zadośćuczynienia pozostaje otwarta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ż. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| J. Ż. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| Zakłady (...) Spółka Akcyjna w G. | spółka | pozwany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | inny |
| Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. | organ_państwowy | inny |
| Zakłady (...) Spółki Akcyjnej w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis umożliwia zasądzanie osobom najbliższym zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną wskutek śmierci osób im bliskich, rozumianą jako poczucie bólu, osamotnienia, straty.
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Do stosunków prawnych między pracodawcą a pracownikiem nieuregulowanych przepisami prawa pracy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 13
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz.U. z 2013r., poz. 461 art. § 11 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja inspektora sanitarnego nie jest wiążąca dla sądu cywilnego w zakresie ustalania odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. • Ustalenie związku przyczynowego między pracą a chorobą zawodową wymaga dowodu z opinii biegłych. • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, zaniechawszy zbadania materialnej podstawy żądania i pomijając merytoryczne zarzuty pozwanej.
Odrzucone argumenty
Związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy u skarżącej a chorobą nowotworową W. Ż. został wykazany ponad wszelką wątpliwość na podstawie decyzji sanitarnej i karty zgonu. • Przyznane zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł dla każdego z powodów jest odpowiednie do poniesionej krzywdy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie było potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłych.
Godne uwagi sformułowania
decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową nie ma charakteru wiążącego w postępowaniu sądowym dotyczącym cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy • związek przyczynowy wymagał ustalenia w inny sposób – w szczególności przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza odpowiedniej specjalności, ponieważ jego ustalenie wymagało wiadomości specjalnych • nierozpoznanie istoty sprawy sprowadza się do pozostawienia poza oceną sądu okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki zastosowania norm prawa materialnego
Skład orzekający
Małgorzata Andrzejewska
przewodniczący-sprawozdawca
Patrycja Bogacińska-Piątek
sędzia
Anna Capik-Pater
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wiążącego charakteru decyzji administracyjnych w postępowaniu cywilnym, konieczność przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w sprawach o ustalenie związku przyczynowego między pracą a chorobą zawodową, nierozpoznanie istoty sprawy jako podstawy uchylenia wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpowiedzialności pracodawcy za chorobę zawodową, gdzie kluczowe jest udowodnienie związku przyczynowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu chorób zawodowych spowodowanych pracą z azbestem i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie związku przyczynowego w postępowaniu sądowym, nawet po wydaniu decyzji administracyjnej.
“Decyzja sanepidu to nie koniec dowodzenia: Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak udowodnić związek pracy z chorobą zawodową.”
Dane finansowe
WPS: 41 700 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.