VIII PA 13/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika kopalni, W. W., o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód domagał się kwoty 46.791,80 zł, twierdząc, że jego czas pracy obejmował nie tylko pracę pod ziemią, ale także czynności przed i po zjeździe, takie jak przepisywanie raportów, przygotowanie zmiany i czynności końcowe, które zajmowały mu około 2 godzin dziennie. Pozwana spółka (...) S.A. wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając, aby powód wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych i argumentując, że czynności takie jak przebranie się czy kąpiel nie są czasem pracy. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 23.250,64 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, uznając, że czynności przygotowawcze i końcowe są wliczane do czasu pracy, a pracownik pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego i zeznaniach świadków. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie czasu pracy oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2020 r. odrzucił apelację w części dotyczącej punktu 2 wyroku (oddalenie powództwa w pozostałym zakresie) jako niezrozumiale zaskarżoną przez pozwaną, a w pozostałej części oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że czas pracy obejmuje nie tylko faktyczne świadczenie pracy, ale także czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy, w tym czynności przygotowawcze i końcowe, które są niezbędne do wykonania obowiązków pracowniczych. Sąd Okręgowy uznał również, że dodatek gwarantowany stanowi stały składnik wynagrodzenia i powinien być uwzględniony przy obliczaniu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naliczania odsetek i sposobu wyliczenia wynagrodzenia, uznając, że pracownik zatrudniony pod ziemią ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ponad skróconą normę czasu pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu czasu pracy, wliczania czynności przygotowawczych i końcowych, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe dla pracowników ze skróconym czasem pracy oraz uwzględniania stałych składników wynagrodzenia przy ich obliczaniu.
Dotyczy specyfiki pracy w kopalni i podobnych warunków pracy, gdzie występują czynności przygotowawcze i końcowe oraz skrócone normy czasu pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności przygotowawcze i końcowe pracownika, takie jak przepisywanie raportów, przygotowanie zmiany czy kąpiel po pracy, powinny być wliczane do czasu pracy, w tym do czasu pracy w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynności te, jeśli są niezbędne do wykonania obowiązków pracowniczych i pracownik pozostaje w tym czasie w dyspozycji pracodawcy, powinny być wliczane do czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czas pracy to nie tylko faktyczne świadczenie pracy, ale także czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy, obejmujący czynności niezbędne do rozpoczęcia i zakończenia pracy, wynikające ze specyfiki zatrudnienia i organizacji pracy.
Czy pracownik zatrudniony na stanowisku pod ziemią, którego norma czasu pracy jest skrócona, ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ponad tę skróconą normę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik taki ma prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ponad skróconą normę czasu pracy.
Uzasadnienie
Skrócenie normy czasu pracy ze względu na szkodliwe warunki nie może prowadzić do gorszego traktowania pracownika finansowo w porównaniu do pracowników pracujących w standardowych normach. Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe powinno być liczone od faktycznie obowiązującej pracownika normy.
Czy dodatek gwarantowany, wynikający z porozumienia płacowego, powinien być uwzględniany przy obliczaniu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dodatek gwarantowany, jako stały składnik wynagrodzenia, powinien być uwzględniany przy obliczaniu normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Uzasadnienie
Normalne wynagrodzenie obejmuje stałe i systematyczne składniki wynagrodzenia, w tym dodatkowe składniki o charakterze stałym, jeśli pracownik ma do nich prawo na podstawie przepisów płacowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (26)
Główne
k.p. art. 128 § § 1
Kodeks pracy
Definicja czasu pracy jako czasu pozostawania w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
Pomocnicze
k.p. art. 145
Kodeks pracy
Możliwość skrócenia czasu pracy poniżej norm ze względu na szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia warunki pracy.
k.p. art. 151 § § 4
Kodeks pracy
Wyłączenie prawa do wynagrodzenia za nadgodziny dla pracowników zarządzających zakładem pracy, z zastrzeżeniem § 2.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 128 § § 2
Kodeks pracy
Definicja pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.
k.c. art. 55 § 4
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za jego długi.
k.p. art. 145
Kodeks pracy
Skrócenie czasu pracy w warunkach szkodliwych lub uciążliwych.
k.p. art. 151 § 4
Kodeks pracy
Praca w godzinach nadliczbowych pracowników zarządzających.
k.p. art. 128 § 2
Kodeks pracy
Definicja pracowników zarządzających.
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rygor natychmiastowej wykonalności wyroku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych.
k.p.c. art. 373 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie wniosku dowodowego.
k.p. art. 145
Kodeks pracy
Skrócenie czasu pracy w warunkach szkodliwych lub uciążliwych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czas pracy obejmuje czynności przygotowawcze i końcowe, jeśli pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy. • Pracownik zatrudniony pod ziemią ma prawo do wynagrodzenia za nadgodziny ponad skróconą normę czasu pracy. • Dodatek gwarantowany jako stały składnik wynagrodzenia powinien być uwzględniany przy obliczaniu wynagrodzenia za nadgodziny.
Odrzucone argumenty
Czynności takie jak przebranie się, kąpiel czy przepisywanie raportów nie są czasem pracy. • Wynagrodzenie za nadgodziny powinno być liczone od czasu pracy przekraczającego 8 godzin na dobę. • Dodatek gwarantowany nie powinien być uwzględniany przy obliczaniu wynagrodzenia za nadgodziny. • Naruszenie przepisów o zlecaniu pracy w godzinach nadliczbowych (brak pisemnego polecenia).
Godne uwagi sformułowania
czas pracy to czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy • nie można utożsamiać pojęcia wykonywania pracy tylko z jej faktycznym świadczeniem • normalne wynagrodzenie obejmuje także dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym
Skład orzekający
Teresa Kalinka
przewodniczący
Grażyna Łazowska
sędzia
Anna Capik- Pater
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu czasu pracy, wliczania czynności przygotowawczych i końcowych, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe dla pracowników ze skróconym czasem pracy oraz uwzględniania stałych składników wynagrodzenia przy ich obliczaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki pracy w kopalni i podobnych warunków pracy, gdzie występują czynności przygotowawcze i końcowe oraz skrócone normy czasu pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu godzin nadliczbowych i czasu pracy, z praktycznym znaczeniem dla wielu pracowników, zwłaszcza w branżach o specyficznych warunkach pracy.
“Czy czas spędzony na przepisywaniu raportów i przygotowaniu zmiany to praca? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 46 791,8 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 23 250,64 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.