VIII Pa 128/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia emerytowanego górnika, A. G., o wypłatę świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Powód pracował w spółce górniczej do 2011 roku, po czym przeszedł na emeryturę górniczą. Nie pobierał deputatu węglowego, ponieważ nie złożył stosownego wniosku. Wystąpił o świadczenie rekompensacyjne na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017 r. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach zasądził od pozwanej Spółki (...) SA w B. kwotę 10 000 zł, uznając, że powód spełniał przesłanki określone w ustawie: był emerytem górniczym pobierającym świadczenie i miał prawo do bezpłatnego węgla na podstawie wewnętrznych regulacji spółki, które utraciły moc. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 2, 3 i 4 ustawy, wskazując, że rekompensata przysługuje osobie uprawnionej, która utraciła prawo do deputatu, o ile jej roszczenia nie są zaspokajane na mocy prawomocnego wyroku sądowego. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 kpc, art. 321 kpc) oraz prawa materialnego (art. 2 ust. 1 ustawy, art. 6 kc). Kwestionowała udowodnienie przez powoda prawa do deputatu oraz zasadność orzeczenia ponad żądanie. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację. Uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe, Sąd Okręgowy podkreślił, że powód wykazał swoje uprawnienia do deputatu na podstawie Porozumienia z 20 grudnia 2004 r. Zaznaczył, że pozwana nie wykazała, iż powód nie był uprawniony do bezpłatnego węgla, ani nie udowodniła wykonania obowiązków wynikających z art. 5 ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym, takich jak wezwanie do uzupełnienia wniosku czy zwrócenie się do poprzednika prawnego o potwierdzenie uprawnień. Sąd Okręgowy uznał, że powód spełnił przesłanki do otrzymania świadczenia rekompensacyjnego i oddalił apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, w szczególności definicji osoby uprawnionej i przesłanek nabycia prawa do świadczenia.
Dotyczy specyficznej grupy emerytów górniczych i konkretnej ustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy emerytowany górnik, który przeszedł na emeryturę górniczą i pobiera świadczenie, ale nie złożył wniosku o deputat węglowy, jest uprawniony do świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, emerytowany górnik, który spełnia przesłanki określone w ustawie (pobiera emeryturę górniczą i miał prawo do bezpłatnego węgla na podstawie regulacji wewnętrznych, które utraciły moc), jest uprawniony do świadczenia rekompensacyjnego, nawet jeśli faktycznie nie pobierał deputatu z powodu niezłożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa wymaga posiadania prawa do bezpłatnego węgla i pobierania emerytury, ale nie wymaga faktycznego pobierania deputatu. Powód wykazał te przesłanki, a pozwana nie udowodniła braku uprawnień.
Czy sąd orzekający w drugiej instancji może uznać ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne, jeśli apelacja nie wnosi nowych okoliczności?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może przyjąć ustalenia faktyczne i rozważania prawne sądu pierwszej instancji za własne, jeśli ocenia je jako prawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego za prawidłowe i zbędnym uznał ich szczegółowe powtarzanie.
Czy sąd orzekający ponad żądanie pozwu, gdy powód nie korzystał z profesjonalnego pełnomocnika i sformułował żądanie nieporadnie, ale jego intencja jest jasna z kontekstu pozwu?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie orzeka ponad żądanie pozwu, jeśli żądanie jest jasno sformułowane w pozwie, nawet jeśli nieporadnie, a jego wysokość jest zgodna z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powód, mimo nieporadnego sformułowania, domagał się rekompensaty w kwocie 10 000 zł, co wynikało z kontekstu pozwu i przepisów ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółka (...) Spółka Akcyjna w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
u.ś.r. art. 4 § 1
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Wysokość rekompensaty wynosi 10 000 zł.
u.ś.r. art. 3
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Świadczenie przysługuje osobie uprawnionej, z wyjątkiem osoby, której roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla podlegają zaspokojeniu na podstawie prawomocnego wyroku sądowego.
u.ś.r. art. 2 § 1
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Definicja osoby uprawnionej: emeryt/rencista pobierający świadczenie, uprawniony do bezpłatnego węgla na podstawie regulacji, które utraciły moc przed wejściem w życie ustawy.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 5 § 2
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Emeryt składając wniosek zobowiązany do złożenia informacji o prawie do bezpłatnego węgla.
u.ś.r. art. 5 § 5-9
Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla
Procedura wzywania do uzupełnienia wniosku, zwracania się o potwierdzenie uprawnień do przedsiębiorstwa górniczego oraz potwierdzania lub odmawiania wypłaty rekompensaty.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie pozwu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
u.f.g.w.k.
Ustawa o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego
Podstawa wypłacania ekwiwalentu pieniężnego przez ZUS emerytom i rencistom z kopalń zlikwidowanych przed 1 stycznia 2007 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód spełnił przesłanki ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym: jest emerytem górniczym pobierającym świadczenie i miał prawo do bezpłatnego węgla na podstawie regulacji wewnętrznych, które utraciły moc. • Pozwana nie wykazała, że powód nie był uprawniony do bezpłatnego węgla. • Pozwana nie udowodniła wykonania obowiązków wynikających z art. 5 ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym.
Odrzucone argumenty
Powód nie udowodnił swojego prawa do deputatu węglowego. • Sąd Rejonowy orzekł ponad żądanie pozwu. • Powód nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu ustawy.
Godne uwagi sformułowania
ustawa wymaga, aby osoba uprawniona do świadczenia rekompensacyjnego pobierała świadczenie emerytalne lub rentowe oraz by osoba taka była uprawniona do bezpłatnego węgla, lecz nie wymaga by pobierała bezpłatny węgiel. • pozwana w tym przypadku błędnie odwołuje się do ciężaru dowodu określonej w art. 6 kc bowiem mając na uwadze obowiązujące w (...) SA regulacje wewnętrzne tj. załącznik nr 14 Porozumienia z 20 grudnia 2004r. to na niej spoczął obowiązek dowiedzenia przed sądem, że powód do bezpłatnego węgla nie był uprawniony.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Kalinka
sędzia
Małgorzata Andrzejewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, w szczególności definicji osoby uprawnionej i przesłanek nabycia prawa do świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy emerytów górniczych i konkretnej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy specyficznego, ale wciąż aktualnego problemu rekompensat dla byłych pracowników przemysłu węglowego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych oraz dla osób związanych z tym sektorem.
“Emerytowany górnik wygrał walkę o rekompensatę za utracony deputat węglowy – sąd potwierdza prawo mimo braku wniosku.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
świadczenie rekompensacyjne: 10 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.