VIII P 807/24Wyrównanie wynagrodzenia sędzi niezgodnosc ustaw z konstytucją 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, sędzia B. Ś., domagała się wyrównania wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022. Argumentowała, że jej wynagrodzenie zostało zaniżone w wyniku zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych, które zamiast odwoływać się do przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału roku poprzedniego (zgodnie z art. 91 Prawa o ustroju sądów powszechnych), bazowały na wynagrodzeniach z wcześniejszych lat. Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Rejonowy, uznały powództwo za zasadne w przeważającej części. Sąd stwierdził, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2022, które zamroziły lub obniżyły waloryzację wynagrodzeń sędziów, były niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji (gwarantującego wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu) oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji (zasada równości wobec prawa). Sąd podkreślił, że sytuacja budżetowa państwa w latach 2021-2022 nie uzasadniała tak radykalnych kroków, zwłaszcza w kontekście podwyżek dla innych grup zawodowych i braku szerokiego programu oszczędnościowego. Dodatkowo, sąd powołał się na przepisy prawa pracy (art. 13 i 18 k.p.), które gwarantują godziwe wynagrodzenie i zakazują postanowień mniej korzystnych dla pracownika. Wobec naruszenia przepisów konstytucyjnych i prawa pracy, sąd odmówił zastosowania ustaw okołobudżetowych i zastosował art. 91 Prawa o ustroju sądów powszechnych. W efekcie zasądził na rzecz powódki kwotę 24.896,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Częściowo oddalono powództwo w zakresie, w jakim powódka nie uwzględniła okresów nieobecności chorobowych oraz w zakresie daty płatności dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia sędziów w latach 2021-2022, interpretacja konstytucyjnych gwarancji wynagrodzenia sędziów i zasady równości w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Dotyczy specyficznego okresu (2021-2022) i konkretnych przepisów ustaw okołobudżetowych. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji budżetowej państwa w innych okresach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, wprowadzające zmiany w sposobie ustalania wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości wobec prawa (art. 32) i gwarancjami wynagrodzenia sędziów (art. 178 ust. 2)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zamrożenie lub obniżenie waloryzacji wynagrodzeń sędziów na mocy ustaw okołobudżetowych było nieuzasadnione sytuacją budżetową państwa, która nie była drastyczna i nie wymagała tak radykalnych kroków, zwłaszcza w kontekście podwyżek dla innych grup zawodowych. Narusza to zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) i zasadę szczególnej ochrony wynagrodzenia sędziów (art. 178 ust. 2 Konstytucji), która powinna być bardziej chroniona niż wynagrodzenia innych funkcjonariuszy.
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, ograniczające wynagrodzenie sędziów, naruszają przepisy prawa pracy dotyczące godziwego wynagrodzenia i zakazu postanowień mniej korzystnych dla pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszają.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów mocą ustaw okołobudżetowych narusza prawo do godziwego wynagrodzenia (art. 13 k.p.) i zakaz stosowania postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy prawa pracy (art. 18 k.p.), ponieważ wynagrodzenie nie pozostaje w adekwatnej relacji do zmieniających się uwarunkowań rynkowych i wzrostu wynagrodzeń w gospodarce narodowej.
Czy wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia, nawet jeśli opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 481 k.c., wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, nawet jeśli nie poniósł szkody i opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Odsetki stanowią rekompensatę za pozbawienie możliwości czerpania korzyści z należnego świadczenia pieniężnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ś. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w Legionowie | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, stanowiąc istotną gwarancję niezawisłości sędziego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, zakazująca wprowadzania nieuzasadnionych zróżnicowań.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, nawet jeśli nie poniósł szkody i opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p. art. 13 § zd. 1
Kodeks pracy
Pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 18 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy; mniej korzystne postanowienia są nieważne.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
u.f.p. art. 38
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 38a
Ustawa o finansach publicznych
u.d.w.r. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
u.s.r.u.b. 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Określał podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2021 r. jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r.
u.s.r.u.b. 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Określał podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2022 r. jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. z dodatkiem 26 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają Konstytucję RP (zasadę równości i gwarancje wynagrodzenia sędziów). • Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają prawo pracy (godziwe wynagrodzenie, zakaz postanowień mniej korzystnych). • Sytuacja budżetowa państwa nie uzasadniała zamrożenia wynagrodzeń sędziów. • Odebranie waloryzacji wynagrodzeń sędziów przy jednoczesnych podwyżkach dla innych grup zawodowych jest dyskryminujące. • Prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie wynika z samego faktu opóźnienia, niezależnie od winy dłużnika.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że powódka nie uwzględniła nieobecności chorobowych w swoich obliczeniach. • Pozwany twierdził, że wynagrodzenie zostało wyliczone prawidłowo na podstawie obowiązujących ustaw okołobudżetowych. • Pozwany kwestionował zasadność naliczania odsetek od dnia wniesienia pozwu. • Pozwany sugerował, że powódka powinna wnieść powództwo cywilne przeciwko Skarbowi Państwa (delikt ustawodawczy).
Godne uwagi sformułowania
wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu • istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego • nieprzekraczalne "warunki brzegowe" wynagrodzenia • drastyczne załamanie się równowagi budżetowej • niesprawiedliwe rozłożenie na poszczególne grupy zawodowe dolegliwości z tytułu recesji gospodarczej • nie można uznać za godziwe, wynagrodzenia, które nie pozostaje w adekwatnej relacji ze zmieniającymi się uwarunkowaniami rynku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia sędziów w latach 2021-2022, interpretacja konstytucyjnych gwarancji wynagrodzenia sędziów i zasady równości w kontekście ustaw okołobudżetowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu (2021-2022) i konkretnych przepisów ustaw okołobudżetowych. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji budżetowej państwa w innych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i bezpośrednio kwestionuje zgodność z Konstytucją przepisów wprowadzonych przez ustawodawcę, co jest tematem o dużym znaczeniu dla wymiaru sprawiedliwości i opinii publicznej.
“Sędziowie wygrywają z budżetem państwa: ustawy okołobudżetowe niezgodne z Konstytucją!”
Dane finansowe
WPS: 24 991,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 24 896,33 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.